На этнічнай беларускай тэрыторыіі, на маю думку, кожная рэчка, паселішча, гай, кожнае прозвішча паходзяць ад назоваў міфалагічных істотаў, рытуальна-абрадавых рэчаў. Звычайнаму чалавеку цяжка ўсвядоміць, наколькі багатая наша беларуская культура — найпрыгажэйшыя паданні, рытуалы, святы, абрады, музыка і г.д. На нашай тэрыторыі можна індэнтыфікаваць да 500 багінь і духаў толькі жаночага полу. У беларускай культуры міфалагізавана практычна ўсё: расліны, жывёлы, эмоцыі, пачуцці, з’явы прыроды, замагільны свет, нябесныя свяцілы, прадметы ўжытку, руны. Яшчэ зусім нядаўна было рытуалізавана ўсё жыццё беларуса ад народзінаў да смерці: усе святы, прысвяткі, уся праца, ежа, танцы, песні, нават узоры вышывак і ткацтва. Раней у кожнай хаце ведалі і ўмелі рабіць прымхі, варожбы, засцярогі і г.д. Не менш уражвае і багацьце нашай мовы… Адкуль усё гэта? Кім на самай справе былі нашы продкі, якія перадалі нам усю гэтую спадчыну?

Аналізуючы матэрыялы, прысутныя ў Інтэрнэце (і найперш у Вікіпедыі), можна ўбачыць, што ў сённяшняй гістарычнай навуцы існуе некалькі гіпотэз аб прарадзіме арыяў. Найбольш распаўсюджаная з іх — гэта курганная гіпотэза Марыі Гімбутас. Але не менш цікавай уяўляецца гіпотэза Пешэ.

Г.Чайлд ў сваёй працы «Арийцы — основатели европейской цивилизации” піша: “Пагадзіўшыся з тым, што першыя індаеўрапейцы належалі галоўным чынам да паўночнай расы і што апошняя займала поўнач Еўропы і Ўсходне-Еўрапейскую раўніну, нам застаецца толькі больш пэўна лакалізаваць яе месца. Куна, Забароўскі ды іншыя сцвярджалі, што ўсю вобласць ад Паўночнага мора да Каспійскага варта разглядаць у якасці тэрыторыі, на якой паўстала праіндаеўрапейская мова … Тым не менш, філолагамі і антраполагамі было прапанавана шмат іншых варыянтаў лакалізацыі прарадзімы індаеўрапейцаў. Пешэ ў 1878 годзе паказваў на вытокі Прыпяці — багністую мясцовасць зблізку мястэчка Ракітна — як на найбольш верагоднае яе месцазнаходжанне … Яго тэорыя ўяўляе сёння чыста акадэмічную цікавасць”.

На справе, гэта гіпотэза падаецца вельмі верагоднай, толькі гаворку трэба весьці не пра вытокі Прыпяці, а пра даліну Прыпяці з цэнтрам каля вёскі Юравічы.

Дык хто мы – беларусы – ёсць?

Генетычна мы ў сваёй перавазе носьбіты двух гаплагруп R1a і I. Гаплагрупа R1a (M17) зарадзілася на Еўрапейскай раўніне прыкладна 10-15 тыс. гадоў таму. Яна  вельмі распаўсюджана па ўсёй планеце і называецца арыйскай. Гаплагрупа R1a ў сваю чаргу паўстала з гаплагрупы R. Мяркуецца, што апошняя магла з’явіцца недзе на паўночным захадзе Азіі каля 30 тыс. гадоў таму.

Так супала, што з часу з’яўлення ў Еўропе гаплагрупы R1 пачаўся і актыўны перыяд развіцця камянёвай індустрыі. Гэты час адпавядае пачатку другой паловы Перыгорскай культуры, якая яшчэ называецца Мадленскай. Ранні Мадлен адносіцца да Гравецкай культуры. У Цэнтральнай і Ўсходняй Еўропе існаваў Усходні Гравет (знойдзеныя на стаянцы каля в. Бердыж пласціны з біўня маманта з геаметрычным арнаментам якраз характэрныя для гэтай культуры).

Адно з самых старажытных паселішчаў, знойдзеных на тэрыторыі Беларусі, мае ўзрост 26-27 тыс. гадоў (верхні палеаліт). Яно знаходзіцца каля вёскі Юравічы на беразе Прыпяці. Паводле крамянёвага інвентару і арнаменту на косці гэты помнік якраз блізкі да часу еўрапейскага позняга Гравета. Ён — найстаражытны археалагічны помнік у Беларусі.

Яшчэ адна стаянка ва Ўсходняй Еўропе непадалёк і на ўсход ад адзначанай з такім жа наборам артэфактаў – гэта Мезін. Мезінская культура, якая таксама кваліфікуецца як ранні Мадлен - культура паляўнічых. Ахоплівала даліны рэк Дзясна, Сойм, Сярэдняе і Верхняе Падняпроўе, і на першым этапе – частку Падоння. Час існаваньня па розных даных — ад 25 да 13 тыс. гадоў да н. э. Арнаменты, што засталіся на вырабах з мамантавай косці, маюць паўторны меандр, што, па даследваннях культуролагаў, ёсць правобразам свастыкі арыйцаў. Найкаштоўныя знаходкі на Мезінскай стаянцы – гэта дзіўныя арнаментаваныя вырабы з костак, якія ўяўлялі з сябе музычныя прылады (своеасаблівыя кастаньеты), якія ўжываліся для суправаджэння танцаў. Тутака ж былі знойдзеныя і пасля расшыфраваны найстаражытныя графічныя запісы музыкі – тагачасныя ноты. Гэтуя дзіўную музыку 20-тысячагадовай даўніны цяпер можна чуць у выкананні чарнігаўскага вайсковага аркестра Ўзброеных Сіл Украіны.

З матэрыялаў Вікіпедыі мы бачым, што ў рэгіёне, які можна пазначыць трохкутнікам Бердыж – Юравічы – Мезін, была найстаражытная культура. Верагодна, тут і нараджалася арыйская цывілізацыя.

Ідзем бліжэй да нашага часу. У Энцыклапедыі “Археалогія і нумізматыка Беларусі” сказана: “Ліпская культура — археалагічная культура эпохі верхняга палеаліту на Валыні, датуецца познемадленскім перыядам (19 — 12 тыс. гадоў да н.э.). Назву атрымала ад групы помнікаў на р. Ліпа каля аднайменнай вёскі ў Ровенскай вобласці”. Такім чынам, калі Мезінская культура ёсць ранні Мадлен, а Ліпская – больш позні, то рух культуры адбыўся з усходу на захад.

У перыяд 18-15 тыс. гадоў да н.э. ў Заходняй Еўропе з’явілася новая культура (Салютрэйская) з крэмневымі мікралітамі. Але першынства ў вырабу такой прадукцыі застаецца за Бердыжам (27-25 тыс. гадоў таму) і Юравічамі (26 тыс. гадоў таму). Зноў атрымліваецца ланцужок: Бердыж (25.тыс. г.гда н.э.) – Ліпская культура (19 тыс. гг да н.э.) – Заходняя Еўропа (Салютрэйская культура 18 тыс. гг да н.э.).

У 11-м тысячагоддзі да н.э. па Дняпры і Сожы пачала складацца Грэнская культура. На другім этапе яе існавання прасочваецца шчыльная сувязь з мезалітычнымі помнікамі Дзясны і Іенеўскай культурай Волга-Окскага міжрэчча.

У 10 – 7-м тысячагоддзях да н.э. на тэрыторыі Заходняга Палесся, Валыні, у басейнах Нёмана і Віслы жылі плямёны Свідэрскай культуры. Яны сталі генетычнай асновай Сожскай (Днепра-Дзяснінскай), Нёманскай, Бутаўскай і Кундскай мезалітычных культур лясной паласы еўрапейскай часткі былога СССР.

Існуе версія, што прадстаўнікі Свідэрскай культуры размаўлялі на т.зв. «еўразійскай» (барэальнай) мове. Меркаваньне Н.Мікалаевай і В.Сафронава аб часе дыферэнцыяцыі барэльнай мовы пацвярджаюць новазеландскія лінгвісты Р.Грэй і К.Аткінсан з Універсітэта Окланда, якія паказалі, што індаеўрапейскія мовы разышліся даволі рана — паміж 10.000 і 8.000 гадоў да н.э., а не ў 6-м тысячагоддзі да н.э., як лічыць большасць навукоўцаў (дарэчы, арыйская, іначай індаеўрапейская моўная сям’я — найбуйная ў свеце).

У IX тыс. да н.э. Поўнач Еўропы займала толькі адна археалагічная культура — свідэрская, суіснуючая на захадзе з роднаснай арэнсбургскай археалагічнай культурай, якая адбылася ад Гамбургскай. Носьбіты Гамбургскай культуры маглі быць нашчадкамі ўсходне-гравецкіх ці перыферыйных мадленскіх груп. Характэрнымі прыладамі гэтай культуры з’яўляюцца невялікія наканечнікі з бакавым выманнем (грэнская культура) і разцы — невялікія клювападобныя прылады для апрацоўкі рога.

Уплыў свідэрскай культуры з Усходняй Еўропы распаўсюдзіўся далёка на поўдзень і паўднёвы ўсход у Падняпроўе і нават у Крым ды на Блізкі Ўсход.

Сожская культура мае агульныя рысы з помнікамі позняга этапу Бутаўскай культуры і Нёманскай мезалітычнай культуры, што абумоўлена агульнай свідэрскай асновай іх фармавання. На базе Сожскай культуры пазней паўстала Верхнедняпроўская культура эпохі неаліту.

Помнікі верхнядняпроўскай культуры доўгі час былі аб’яднаныя ў лакальныя варыянты днепра-данецкай культуры (археалагічная культура плямён эпохі неаліту; 5-3-е тысячагоддзе да н.э.), для якой была характэрная грабенчата-накольчатая кераміка. Яе прадстаўнікі, якія жылі на тэрыторыі цяперашніх Усходняга Палесся і паўночна-ўсходняй Украіны, належалі да позніх краманьёнцаў.

Днепра-данецкая культура адыграла важную ролю ва ўзнікненні Сярэднестогаўскай культуры. Гэтая археалагічная культура эпохі нэаліту (4.500-3.500 гг да н.э.), была распаўсюджаная ў стэпах Прыазоў’я паміж Дняпром і Донам. На ўсходзе яе лакальныя разнавіднасці даходзілі да сярэдняга Паволжа. На захадзе межавала з Трыпольскай культурай. Названа па ўрочышчы Сярэдні Стог (Запарожжа), дзе ўпершыню была адкрыта. Развілася на базе Днепра-данецкай культуры і эвалюцыянавала ў Ямную культуру. Фаза II сярэднестогаўскай культуры (4.000-3.500 гг да н. э.) характарызуецца з’яўленнем у пахаваннях шнуравай керамікі і каменных баявых сякер, што можа быць злучана з індаеўрапейскай экспансіяй на захад. Паводле курганнай гіпотэзы Марыі Гімбутас, тэрыторыя сярэднестогаўскай культуры можа з’яўляцца прарадзімай протаіндаеўрапейцаў.

Носьбіты сярэднестогаўскай культуры мелі змяшаны антрапалагічны тып. Адныя былі нашчадкамі неалітычных краманьёнцаў днепра-данецкай культуры, іншыя — належалі да міжземнаморскай расы і мелі верагодна балканскае паходжанне (арэал Трыпольскай культуры). Падобная метысацыя заклала асновы протанардычнай расы кардзідаў.

Культура баявых сякер (сінонімы: культура шнуравай керамікі, культура адзінкавых магілаў) — велізарны археалагічны пласт на тэрыторыі Сярэдняй Еўропы, які бярэ пачатак у познім неаліце, дасягнуўшы свайго росквіту ў меднае стагоддзе, і які скончыўся ў раннім бронзавым веку. На розных тэрыторыях гэтая культура існавала ад 3.200 гг да н.э. 1.800 гг да н.э. Прадстаўнікоў культуры баявых сякер часам вылучаюць у асобны антрапалагічны тып кардзідаў, як лакальны, але адмежаваны варыянт міжземнаморскай расы, які ўтварыўся за кошт метысацыі з мясцовымі палеаеўрапеоідамі (дарэчы, ліцьвіны, радзімічы належаць да кардзідаў). Прадстаўнікоў культуры шнуравай керамікі часта лічаць першымі індаеўрапейцамі – арыямі, і разглядаюць у якасці продкаў протабалтаславян (на ўсходзе) і протагерманцаў, протакельтаў ды протаіталь’янцаў (на захадзе).

Сярэднедняпроўская археалагічная культура (3.200-2.300 гг да н. э.) — галіна культуры баявых сякер на яе ўсходняй мяжы. У рамках курганнай гіпотэзы Марыі Гімбутас сярэднедняпроўская культура з’яўляецца галоўнай крыніцай уварвання індаеўрапейцаў у Паўночную і Цэнтральную Еўропу.

Такім чынам, з матэрыялу Вікіпедыя становіцца відавочнай выключная роля тэрыторыі трохкутніка Юравічы – Бердыж – Мезін як цэнтра ўтварэньня важнейшых археалагічных культур: Усходняга  Гравета (якая паклала пачатак вырабу мікралітаў); Свідэрскай і Грэнскай культур (якія сталі падмуркам для шматлікіх культур, якія далей распаўсюдзіліся на ўсход, захад, поўнач і поўдзень); Днепра-данецкай культуры (якая стала падмуркам для ўтварэння асобнага антрапалагічнага тыпу кардзідаў-арыяў); Сярэднедняпроўскай (як культуры індаарыяў).

У апошнія дзесяцігоддзі мы прызвычаіліся чуць ад гісторыкаў толькі ўзгадкі пра некалькі плямёнаў, якія жылі на беларускай этнічнай тэрыторыі — ліцьвіны, крывічы, дрыгавічы, радзімічы, вяцічы (Смаленская вобласць), драўляне. Але гэтага абсалютна недастаткова.

Беларусы — гэта індаеўрапецы, да якіх таксама належаць шматлікія старажытныя і сучасныя народы: армяне, балты, германцы, грэкі, індыйцы, іранцы, італікі, кельты, славяне, тахарцы, фракійцы, фрыгійцы, хеты і шмат, шмат іншых.

Наша роднасць з усімі гэтымі народамі пацвярджаецца вынікамі генетычных даследванняў, сугучнасцю тапанімікі, прозвішчамі старажытных беларуска-літвінскіх шляхецкіх родаў, ваяроў войскаў ВКЛ і паўстанцаў К.Каліноўскага, міфалогіяй, археалагічнымі культурамі ды іх “генетычнымі” сувязямі, блізкасцю міфалогіі, геральдыкі, руніцкай пісьменнасцю, сведчаннямі антычных і сярэднявечных аўтараў, летапісаў. Індаеўрапейскія народы сёння жывуць па ўсёй Еўропе, на Каўказе, у Індыі, на Ўрале, у Тыбеце, на Блізкім Усходзе, у Цэнтральнай Азіі. Геаграфічным цэнтрам усёй гэтай тэрыторыі з’яўляецца беларуская этнічная тэрыторыя.

Такім чынам, калі аб’яднаць усе гэтыя факты з пададзенымі вышэй звесткамі аб паходжаньні археалагічных культур старажытных арыйцаў, гіпотэза аб Палескай прарадзіме індаарыяў мае вялікую перспектыву пераўтварыцца ў моцную гістарычную тэорыю.

Наш нацыянальны гонар і абавязак — сабраць і дакладна прааналізаваць усю доказную базу, датычную гэтага.

Адраджэнне павагі да нашага беларускага народу таго вартае.

Нягледзячы на пэўныя сумненьні, зьвязаныя з рускамоўнасьцю твора, мы ўсё ж вырашылі выставіць яго на нашым сайце, прызнаўшы яго каштоўнасьць. Аўтар выказвае падзяку Алесю Разанову за пранову назвы паэмы і цікавасць да яе. Твор быў трохі скарочаны, ілюструецца карцінай Вітаўта Вялікага (1350 – 1430 гг.) і фота Нацыянальнай бібліятэкі.

Рэдакцыя.

ЛИТВА, И ПОЛЬША, И РОССИЯ

1. Прелюдия

2. Аппассионата

3. Реквием

- — -

1.ПРЕЛЮДИЯ.   ЛИТВА С АЛЬП

***

СНЕГ НА ВЕРШИНАХ

В Италии есть райские места.

Возможно, вся Италия такая.

И солнце, восходящее с утра,

Увидит рай от края и до края.

Морские берега целует бриз,

В горах снега, и это не каприз:

Июнь, земля благоухает,

Цветами полнятся усадьбы и дворы,

И красоте божественной природы вторят

Тысячелетние творения людей.

В гармонии природа, человек,

Дороги, горы, виллы и поселки,

Уютные по всей стране,

В долинах, на холмах,

у рек, на берегах морей

И там,где человеку лучше, веселей.

Ведь строили в те времена,

когда не нужны были разрешенья,

А брали от природы

Все, что надо.

А на вершинах Альп снег белизной сверкает

И ждет свей природной череды.

Возможно, к августу он и растает,

Но не увижу новые черты.

В конце июля самолет

меня сквозь тучи унесет

Над Вильней, ранее столицей ВКЛ,

В наш стольный Минск -

В те времена ее удел,

А в скором будущем Преемник.

Пока еще не осознал себя Приемник,

Но скоро ясно станет всем.

***

ПЛЕМЯ ВНЕ ЕВРОПЫ

Сейчас посмотрим с Альп, издалека,

Как появилась на краю Европы

Культурная, великая и сильная Литва,

Став после Рима второй Империей Европы.

Раскопки первой ВКЛ столицы Новагрудка

Поражают высокими уровнем и техникой изделий:

Стекло, металл, посуда,

строительные материалы, гончарные изделия,

Оружие, военные доспехи и даже мастерская

Изготовления средств взрыва

И горения для штурма

Крепостей. Возможно, это алхимии рубеж.

Кто организовал по еврокалькам

Правление страной и войско,

По оснащению и тактике передовое,

Создал в местах, где по лесам

жамойты оказались вне Европы.

За 1000лет все индоевропейцы

Размежевались в языках:

Ушли от всем понятной от Рима

До норманнов языковой базы.

Жамойты же в лесах на 1000 лет укрылись

І сохранили больше всех архаику наречия.

Потом стали гордится… Мы — римляне.

К ним поздно письменность пришла,

Поздно освоились с гончарным кругом—

Лишь через 300 или больше лет.

Затворники лесов на 1000 лет

С Европой связь прервали.

Лес их не только кормит,

Он от врагов вторженья защищает,

А со зверями справится охотник.

Зачем им вояры и рыцари, и шляхта,

И Князь как высший чин в сражениях и мире?

Тем боле Князь великий.

Есть реестры  войска ВКЛ земли жамойтской,

Включая Ковно, Троки,

За  несколько веков.

Жамойтов нет средь шляхты-вояров.

Настанет время — колонизируем Жамойтию,

Введем набор рекрутский,

Тогда на поле брани

Они приобретут и навыки, и титулы, и звания.

В реестр войск Литва

Жамойтские запишет имена.

И лишь в 16-м столетии среди хоругвей Ковно,Троков

Появятся жамойты, но немного.

***

СОЛОМОНОВО РЕШЕНИЕ ПАПЫ

Пришли на эти земли колонисты:

Велеты, лютичи-литвины, русы.

Здесь возвели страну,

Великую — «Литву».

Прощай, «Союз славян»,

Прощайте, племена.

Теперь Литвы мы вояры —

«Литвины» (беларусы).

Саксонцы показали всем пример,

Как расширять свои границы—

Когда на Пруссию их шел легионер,

Вслед шли строителей обозы вереницей.

В них инструмент и материалы,

Чтоб крепость возвести в краю соседа,

В ней воинов оставить—и немало,

Чтоб защищать владенье новое германца-феодала.

И что ни шаг, то крепость,

Чтоб в глубь страны поверженной проникнуть.

И контролировать ее пределы,

И избежать больших сражений и потерь.

Их кредо— вкруг крепостей все земли наши:

Когда покрыта сетью вся страна,

Колонией становится она.

Жамойтия добычей первой стала наших колонистов.

Здесь для вояров и колонистов Литва

Построит, укрепит и крепости, и города—

От моря Черного до балтских берегов,

Включая Ковно и крепость «Белгород-Днестров».

Возник «дипломатический» конфликт:

На севере Жамойтию решили взять тевтонцы

И просят благословения у папы—

Пусть он объявит свой вердикт.

Письмо их Папе: «язычники жамойты

И чуждые народу ВКЛ».

Их языка  они не понимают

(что верно для хуторов и деревень).

У Витавта для Папы своя правда:

Она от замков, городов и крепостей.

В Жамойтии они построены для колонистов:

Литвинских вояров и шляхтичей.

А говорят они на языке литвинском (беларуском).

Колониальный принцип всех времен:

Чьи замки-города -

Тому принадлежит страна:

Ей дать он вправе свое имя.

Витавт папе: «Жамойты и Литва — один народ,

У них один язык—литвинский».

Тевтонцы пишут папе о Жамойтии туземцев,

Витавт — колонистов.

Тем самым Витавт подтверждает ее статус:

Жамойтия — колония Литвы.

***

КОРНИ БЕЛАРУСОВ

Литва—как много в этом звуке…

Но мы с тобой давно в разлуке.

“Літва, Бацькоўскі край, ты як здароўе тое:

Ня цэніш маючы, а страціш — залатое.”

Писал Адам о нас с любовью.

А наши деды властелины

Суть легендарные литвины,

Великий ряд князей Литвы—

Миндоуг, Ягайла, Витавт, Гедымин.

Их предки, палбские славяне,

В глубокой древности

У балтских берегов

Между Саксонией и морем

Союз племен образовали

Велеты, Лютичи-Литвины, Радары, Абодриты, Русы—

Отсюда корни беларусов

и великокняжеских литвинов.

Пришли сюда из северной Европы

Соседи Саксов на Балтийском взморье

И основали Навагрудак, Вильню

И сотни поселений колонистов.

С собою принесли язык литвин-русинов

Европы навыки, традиции, культуру

И имена князей и вояров.

Вы вслушайтесь: звучат с германских берегов

Языческие имена велетов, лютичей-литвинов, русов.

Не удивляйтесь истоком их имен за 1000 лет:

Миндоуг, Ягайла, Витавт и Ольгерд.

Потомки древних княжеских родов—

Велетов, прусов, русов, абодритов—

Есть в Хрониках германцев

О доблести князей и вояров.

Их не смущают имена—

Закреплены в них и язычество, и древность,

И времена германского соседства—

Мы жили рядом 700 лет.

Проникновение имен в общении племен—

Германских, кельтских, норманнов и славян—

нашли ученые, историки, лингвисты—

жамойтские им корни не известны.

Они известны лженауке,

Что процветает у соседей.

История, как лес в сусанинские времена,

Где 300 лет запутать нас стараются соседи.

И до Сусанина их было тьма,

И до сих пор о нас все в ложном свете.

Задача их — лишить нас старины,

Земель, что нам принадлежат по праву,

Забрать себе князей и вояров,

Их земли, города и нашу славу.

***

ПРИШЕЛЬЦЫ СОЗДАЛИ ВКЛ

Вы скажете, пришельцы создали ВКЛ.

Создал и был ему опорой

Союз племен славянских:

Велетов, лютичей-литвинов, абодритов, русов.

С глубокой древности они владели и защищали земли

Между Балтийским морем и Саксонией германской.

Столица Староград—ныне  Ольденбург немецкий,

О чем в их хрониках писалось многократно.

Союзу гибель много раз грозила

От саксов, франков, римлян и аланов.

В сраженьях воинство мужало, и, казалась,

Штандар с Погоней наш непобедим.

Но наступил момент, как и в борьбе с Москвою:

Иссякли силы для защиты от вторжения германцев.

Союз решил уйти всем миром на Восток (а сербы— на Балканы),

Где земли Нёмана, Днепра и Буга,

Где с незапамятных времен Великого переселенья

Их не ушедшие на Запад братья жили.

Здесь первый лагерь, а затем столицу

Они назвать решили Наваградак.

Созвучно в память о другой столице—

Оставленном германцам Старограде.

***

ИСХОД

Верховный князь, дабы спасти людей

От гибели и рабства.

(Пример— порабощение и гибель прусов

На Балтике к востоку от союза,

Что стали жертвами германцев позже.

Их часть ушла к нам в близкую Литву

И в наши дни в глубинке на Полесье

Встречали мы носителя забытой речи прусской)…

Князья народ призвали: всем уходить туда,

Где жили их родные племена:

Братья, осевшие  на землях

Нёмана, Днепра и Буга.

С времен больших переселений

В начале первого тысячелетия иль раньше

Произошел раскол переселенцев:

Большая часть пошла на Запад дальше,

Где теплее, длиннее лето, зимы мягче,

И поселилась на берегах и островах балтийских.

Самый большой из них был остров Русен (Рюген).

Там образовали славянский племенной союз.

На Балтике тогда был рай земной

Плюс климата комфорт,

Что важно в наше время.

В те времена подавно.

На берегах Двины, Днепра и Буга

Для жизни было изобилье рая:

Дичь, рыба там доступны повсеместно

Черпай ведром, достань стрелой проворной.

Леса и реки—кладовые этой дичи, рыбы.

В них изобилье меда, ягод и грибов.

Обе части: осевшая на наших землях

И что ушла на балтское прибрежье почти до Дании,

Не оборвали связь между собою и князьями.

Существовали общие сказанья,

Передавались преданья старины глубокой.

Знали о братстве. И не только.

Важные депеши о войне,

А если очень трудно, о подмоге

Доставят всадники с «Погоней».

Перед принятьем судьбоносного решения

Правители Старграда

Послали вершников с «Погоней» на земли Нёмана.

Вернулась с ними благостная весть,

И началось великое рушенье на Восток,

Как откат переселения на Запад.

Путь в европейскую Сибирь,

Как назовут в 20-м веке поляки

Наваградчину и ее земли.

Здесь европейские пришельцы создали ВКЛ,

Чтоб вместе с Витавтом великим

Распространить ее просторы

от Балтийского до Черного морей.

Узнаем мы, как жили наши предки

Вблизи германцев много сотен лет,

Узнаем имена князей и полководцев,

Узнаем и о битвах и походах

На франков, галлов, скандинавов и на римлян,

О больших сраженьях против саксов и германцев,

Когда историки изучат фолианты

Европы, Рима, прусских и германских летописей, хроник.

***

ЭПИЛОГ

Создали ВКЛ пришельцы — наши колонисты из Европы

Задолго до колоний англосаксов в Америке,

Испанцев рядом, в Африке французов.

Шаги у всех одни: начали с крепостей и поселений, городов.

Везде культура колонистов выше.

Туземцы приняли эрзацкультуру,

С ней города язык перенимали.

Он, как огонь от спички в сене,

Распространялся в местном населении.

И точно так язык литвинов сквозь Литву,

И русов с Киева и с севера от новгародцев

Достиг Москва-реки — мокшы и чуди,

Освоивших язык русинов в местном (эрзац) варианте.

Появится страна Московия.

Она через века объявит себя Русью,

Оплотом православья, третьим Римом,

Забыв про патриарший Киев и Константинополь.

Объявит, что ее Литва и Украина.

А дальше больше — ее Финляндия и Польша.

А коммунизм — так во всем мире,

Чтоб быть страшнее всех и шире.

Сравните наши времена:

ПолАфрики освоило язык

французских городов-колоний,

Став франкоговорящей.

И если б ни различье в цвете кожи,

То, взяв за образец претензии Москвы к Литве и Украине,

Могли бы и они сказать: «Здесь Франция, а мы — французы,

В Париже и Марселе — галлы.

Все земли Галлии по праву наши».

Увы, но африкан не признан

Коренным французом в наше время.

В иные времена случалось и иное,

О чем не могут вспомнить ни чудь, ни мокша,

Ни их потомки — россияне.

***

ДАМОКЛОВ МЕЧ

Столетья наши вояры Литву обороняли

От степняков, орды и рыцарей тевтонских,

Но выросла Москва, с ордою породнившись,

Она— дамоклов меч у нашей головы.

И первой жертвой стали вояры,

Потомки пришельцев, зачинателей Литвы.

Исчезли навсегда династии и роды,

Кто крепкой был опорою Литвы.

Их нет, погребены деды, отцы и дети

Без них на тело хладное растерзанной Литвы,

Как волки, стаями нагрянули соседи

Делить, кромсать Литву.

Огромные куски достались тем, кто в силе,

Но ухватили й слабые сполна.

Все получили долю -

Россия, Польша, Латвия, Жамойты

***

ЦАРЬ ЗАПРЕТИЛ НАМ ЗВАТЬСЯ ЛИТВИНАМИ

Жамойты оказались всех счастливей:

Литву они особенно любили,

Хотя вступили в ВКЛ поздней

И не заметны в силе ее были,

И в славе не оставили следа.

Однако свой момент не упустили,

Когда после восстаний в нашем крае

Царь запретил нам зваться литвинами.

Нам имя «белорус» придумала Россия,

Тогда жамойты взяли наше имя.

Во все края их понеслись призывы -

Литовцы мы, наследники отныне Литвы.

Ну, как «спасибо» не сказать России:

Подарок щедрый.

Следом будет Вильня.

Как кол осиновый для Беларуси,

Чтоб не воскресла,

Так она им мила!

***

Июнь 2010

2.  АППАССИОНАТА

ЛИТВА, И ПОЛЬША, И РОССИЯ

***

ЧУЖДОЯЗЫЧНЫЕ СТИХИИ

«Литва — как много в этом звуке…»,

Но мы с тобой давно в разлуке,

Хотя  в Адама времена

Все обращались к нам: Литва.

Еще в Адама времена

На польском в школах обучали,

Детей с пеленок приобщали к соседей мове

Не только в школе, но й в костеле.

Так польскомовная стихия

Литву за век заполонила.

Но посмотрите,что сейчас творится в наших городах—

Какая здесь царит стихия?

От садика и до труны

Мы русскомовные рабы.

Но кто заявит, что мы русские?

Ответим — нет: Литвы мы внуки, беларусские.

***

ЛИТВИН АДАМ МИЦКЕВИЧ

В Литве по-польски нас учили,

Но мы поляками не были.

Адам Мицкевич был литвин,

Литвы погибшей верный сын.

Как издавна Литву, убитую Москвою

Делили меж собой соседи,

Так делят и Мицкевича Адама.

Поляки в этом споре впереди.

Гордыня их обуревает:

Писал для них по-польски

Не поляк—а литвин,

А значит, беларус польскоязычный.

Просты их аргументы:

Писал по-польски, то поляк.

Они забыли о веках латыни -

На ней писали и детей учили.

И что поляк, писавший на латыни,

Или француз, германец и литвин

Все в римлян обратились?

Забыв свой род,язык,историю, народ?

Латынь в те времена

Была орудием культуры,

Науки и литературы.

Европа вся ею цвела.

Случилось так в Литве

Как части Речи Пасполитой,

Польский — язык культуры, школы и костела,

И даже возросла приверженность польщизне

После вхождения Литвы в Россию.

Литвин Мицкевич, например,

Мог говорить по-польски, по-литвински(беларуски)

Иль по-русски, литвином оставаясь.

***

«МЫ — ПОЛЯКИ»

Были и те, кто, освоив польский,

Гордо заявляли: «Мы поляки».

Таких было немало:

Как говорят, в семье не без… ошибки.

Их с каждым годом становилось больше.

Рядом росли их дети, внуки.

Забыли о Литве, ведь «Мы поляки».

Теперь их сотни тысяч, миллионы

Литвинов, переплавленных в поляки

Через язык, культуру и чужие

Для нас, литвинов, мифы.

В их мифы вплетены и имена литвинов.

Все те, кто в мире чем-то знаменит

Поляком объявляется.Так создается новый миф.

Используют костелы повсеместно

Для обращения литвы в поляки.

Без школы и культуры

Католиков всех скопом зачислили в поляки.

Придумали клише католицизму:

«Вера польска».

Но и Восток не дремлет -

Там объявляют православье «Верой русской».

И эти два гигантские насоса

Литву, ее мужчин и женщин

Столетьями качали на Восток и Запад:

Веками длится сражение за наши души.

Враги вошли во плоть страны,

До сердца добрались, чтоб вырвать.

Идет раздел земель наших и душ.

Никто не посчитал потерь Литвы и Беларуси.

***

ЗНАЮТ ГРАМОТЫ ЯЗЫК

И не сочувствуйте Адаму,

что он творил на польском рьяно.

Но он любил родную мову:

«Наиболее гармоничная и наименее искаженная

Средь всех славянских» —  услышала его слова Сорбонна.

Лингвисты (21-й век) увидели: она

Прародина санскрита.

И были времена—Европа ею говорила

От Скандинавии и до этрусков Рима.

(Тому есть много подтверждений:

Расшифровали письмена этрусков и эллинов.

Генетики нашли их генетических потомков:

Им ближе нет в Европе нас—литвинов: www.germanicvs.tk.).

Писал стихи для тех, кто внемлет,

Кто знает грамоты язык.

И это был не пахарь древний,

И не сельчанин: друг — литвин,

Но образованный по-польски

Литовский шляхтич, гражданин

Погибшей Речи Поспалитой,

Теперь имперский дворянин.

Ну, и конечно, миллионы

живущих в Польше поляков,

Подверженных ветрам Европы

От первых юности шагов.

Вдали от русских кабаков,

От городничих и жандармов,

От тирании и рабов.

***

ЗДЕСЬ ПРОХОДИЛ РАЗЛОМ МИРОВ

«Прощай, немытая Россия,

Страна рабов, страна господ,

И вы, мундиры голубые,

И ты, покорный им народ».

А ненависть царей к Литве великой,

Известная с еще до Грозного времен,

Не стала меньше:

Здесь проходил разлом миров

Цивилизованной Европы и беспредельных степняков.

А симбиоз Москвы с ордою

Создал «страну бесправья и рабов»—

Зато огромную какую!

Но на пути ее Литва,

Как  неприступная стена,

Свои просторы защищала,

Европу с Польшей сберегала.

И, отражаясь о Литву,

Москва пошла в Сибирь и Калыму.

***

У НАС ВСЕ РАВНЫ

Здесь не было раба—народа.

Землей владели —не людьми

Ясновельможные паны

Сапеги, Кишки, Радзивилы.

Работали по найму люди

Под сенью Статута Литвы.

И он был сплавом Конституции

И Свод законов для страны.

(«Нарадзiўся я лiтвiнам«.

«Ваяваць толькi за шляхту ня буду. Жадаю свабоды для ўсяго народу i толькi для яго гатовы ахвяравацца жыцьцём».

Т. Кастюшка)

Литвины свой народ любили

И знали, из каких глубин

Талант и знатность получили,

Что плоть от плоти род един.

На эшафоте Калиновский

сказал Литве и миру – всем,

Что сверх важней, слова святые

От имени шляхты Литовской

И откровения провидца

Должны запомнить все литвины

И их потомки беларусы:

«У нас господ нет—все равны».

Он всем сказал: наш род един.

Люблю Литву и каждого литвина.

Еще сверхважное и миру, и литвинам

Уста его, в тот миг уже святые,

Произнесли…

«Мы жить не будем никогда зажиточно и вольно,

Пока над нами властвует Москва».

И правду нашего Литвы пророка

Жизнь подтверждала 200 лет

Зажиточно и вольно не было в России,

А СССР для многих адом стал.

Продолжилась Кремля работа

Губить людей и земли наши.

Но, слава Богу, вышли мы из СССРРоссии

Теперь нам нету дела до ее свобод,

Ну, а зажиточность, где властвует Москва,

Пусть сами

Оценят россияне — нечем похвалиться.

Почти два века цензура вырезала

Последнее послание пророка

Литвинам, миру и самой России.

Боялись — регионы, наконец, поймут:

Не жить зажиточно им вольно,

пока над ними властвует Москва.

***

НЕ ЖИТЬ ЛИТВИНАМ

Сто городов Литвы тогда

Имели магдебурские права.

Мы с Магдебурга начинали—

Для демократии открыли путь.

Затем с Европой разошлись пути—

Под власть царей попали мы.

Они сломали старину

и покалечили страну.

Москва — еще вчера улус орды, а ныне Русь

Послала к нам орду.

Им царский дан приказ:

«Не быть литвинам, унии, жидам».

Их наставлять не надо.

Им привычно грабить, насиловать и резать,

Жечь, истреблять все на своем пути.

С 12-го века 300 лет, и будущая Русь

Лежала под копытом их коней.

Неоднократно шла орда и на Литву

И много раз побитой убегала

От доблестного войска ВКЛ.

Здесь степняки нашли свои могилы,

Штандар с Погоней был непобедим.

Историю учили так,

Чтоб мы ее не знали

И забыли тяжкой поступи шаги,

Кем были мы,

Друзья кто нам и кто враги.

И объясняли нам всегда,

Что не настигла нас орда.

И потому мы беларусы,

Что не вошли в орды улусы.

Мы не платили дань орде -

Так утверждали мы везде.

Но под запретом навсегда

Самая страшная война,

Что нас сломала и спалила.

Извечный спор Москвы с Литвой

Продолжил царь вкупе с ордой.

Теперь мы знаем суть беды:

С ордою переплетены

Войска и ненависть Москвы.

В них дух и ненависть едины

К уничтожению литвинов

У них и жажда, и призыв.

***

АД НА ЛИТВЕ 13 ЛЕТ

Не знали мы орды нашествий.

Через столетия пробил грозный час—

Пришла Орда с союзною Москвою

Разрушить, сжечь и уничтожить нас

Царь страшный войску дал наказ

«Не быть… «

И царские войска обрушились лавиной.

Ее остановить, как ранее орду, мы не смогли;

На поле брани наше войско пало.

Надежда: ополченцы, партизаны и гарнизоны городов.

Держали города и крепости осады,

Но много лет в Литве орда бесилась,

Уничтожая все и вся и новые осады учиняя—

И волны крови омыли наши города и веси.

В безумии врагов

Литва становится преддверьем ада:

Жгли, резали, в котлах варили, сажали на колы,

Как скот в цепях в неволю гнали,

Чтоб заселить края Москвы.

С лица земли стирались города и села.

Сжигали все, что было на пути.

И резали, и вешали, топили, жгли

Всех без разбора:

Младенцев, стариков, мужчин и женщин,

Кто не успел в леса или болота скрыться,

Кто в храмах спрятался, ища Христа защиту—

Сжигали вместе с храмом.

В 20-м веке археологи в раскопках поселений, храмов

Находят горы обугленных костей

И кости матерей,

Младенцами обвитых.

Европа содрогалась в ужасе и страхе,

Напуганная Польша удобного момента ждала

Для ввода войск, которых было мало.

Увы! Лишь через много лет пора ее настала

И войско Короля пошло союзнику помочь,

Но поздно… над Литвой нависла ночь:

Трагический венец:

Истории Литвы пришел конец.

Когда врага прогнали, ужаснулись:

Страна наполовину меньше стала,

Исчезли города и поселенья,

Погибли сотни тысяч родов литвинской шляхты—

Потомки тех, кто создал ВКЛ.

***

22  Июня 2010

(Амерыканскі гісторык Мануэль Роза (Manuel Rosa) даводзіць, што дзедам першаадкрывальніка быў Ягайла! Цяпер ён хоча зрабіць аналіз ДНК).

3. РЕКВИЕМ

В РАБОТЕ «ПЛАН» ЦАРЕЙ

***

ВЫ — ПОЛЬША, МЫ — ЛИТВА

«Литва— как много в этом звуке…»

Но мы с тобой давно в разлуке…

Хотя  в Адама времена

Все обращались к нам: Литва.

Литвин Адам Мицкевич,

Писал по-польски,

Как мы сейчас на русском говорим и пишем,

Принадлежа любимой Беларуси.

Так он принадлежал Литве,

Надежды возлагал на Речь он Поспалиту.

У Польши и Литвы тогда был общий враг,

И каждый знал — не в силах выйти из России одна Литва.

Единый фронт у них в борьбе с врагом.

Когда мы победим,

Наступит время -

Скажем: вы — Польша, мы — Литва.

Вот почему ради своей Литвы

Провозгласил себя он патриотом Польши.

Готов был жизнь отдать за вашу Польшу

Ради спасения своей Литвы.

***

ПРИГОВОРЫ ЛИТВЕ:

Первый. 1654г. Указ царя на уничтожение:

«Не быть литвинам, унии,  жидам»

Геноцид длился 13 лет.

Литва стала адом.

Погребена.

Остался призрак с именем Литва

Второй. 1793г. Оккупация Литвы на 200 лет, а Польши — на 120.

Третий. 1864. Запрещается наши земли называть Литвой, а нас литвинами.

Отныне и неукоснительно

Вместо Литвы придумана Беларусь, а мы белорусы.

Четвертый 1939 г. Западнобелоруский, польско-говорящий г.Вильно передан жамойтам,

Которых там лишь 3%.

Страшили их не только мы:

Им страшно было наше имя помнить—

Боялись возрождения Литвы.

Спешили отдать жамойтам Вильню,

Чтоб обрубить Литвы и нас связующую нить.

***

ЗЛОВЕЩИЙ «ПЛАН»

Опасною соперницей Литва

Была веками для России:

Здесь магдебурские у городов права,

И европейская культура нам служила.

Здесь вольность шляхты и права народа,

Самодержавие и рабство вне закона,

И потому созрел царей зловещий «план»

Добить Литву, загнать Литву в капкан.

Преамбула гласила:

«Литва— наш грозный враг извечно;

Не прекращать ее уничтоженье,

Что б не воскресли память, дух ее и сила.

Стойкость, мастерство, отвагу

Литвины в битвах показали,

Неоднократно наши земли покоряли,

Не устоял и Кремль.

На рубежах своих стояли, как стена.

Литвин — нам враг, с ним вечная вражда.

И примиренья между нами быть не может:

Традициям орды в Европе места нет.

Принадлежим к цивилизациям различным:

Мы кровники орды, их предки — с Северной Европы.

Да и Литва в Европу вписана столетья.

Привычны и милы Европы ей порядки

И ненавистен наш режим.

Мы много лет в 17-м столетии ее уничтожали,

Что б прекратить навек ее существованье,

Сломать хребет страны, что б не воскресла.

Добились своего: Литвы остался призрак.

Страна без головы. Забудем ее имя.

Литву без памяти, без воинства, литвинской шляхты,

Урезанную с четырех сторон

По царскому указу Беларусью назовем».

Конец преамбулы экспертов царских.

Вот их программа на века вперед:

«1. Всемерно ее земли уменьшать.

2. Язык искоренить, всем перейти на русский.

3. Историю урезать и запутать. Им жить в потемках легче.

4. Свести к нулю число литвинов-белорусов».

***

ЛЕНИН: «ПЛАН» ЗАВЕРШИТЬ

В 17-м году в архиве царском

Был обнаружен «план» для Беларуси.

Он был созвучен начальным установкам коммунистов

О нации единой, едином языке и государстве,

Урезанной истории и правды от большевиков.

И Ленин дал «добро»

На продолженье дела Николая:

«Умиротворение Литвы».

Он указал: «план» надо завершить,

Чтоб больше не возится с литвинами

и новоявленными белорусами—

«Ни автономий, ни республик им не надо

Крестьянской, серой массе могилевской».

Но нацнарком Иосиф Сталин,

Спец по народностям Кавказа,

Не согласился: «Пусть крестьяне свою страну имеют.

Коль люди есть, то им нужна страна».

Начали круто. Создали Беларусь.

В нее вошли лишь шесть районов вблизи Минска:

200—300 тысяч литвинов бывших.

«план» выполнен, но не на 100%.

Но неувязка вышла

На местах и в руководстве:

Не все были знакомы с историей и с «планом»,

Не все согласны— Сталин, например. Возникли споры.

Решили — перегиб. Расширим Беларусь.

Добавили земель.

Но главное, что нас спасло,

Лишь фактор внешний.

В Польшу входила Западная Беларусь,

И в ней четыре миллиона братьев наших:

Могли поляки в Лиге Наций поднять вопрос

Белавтономии в составе Польши

С добавкой к ним Советской Беларуси,

Коль та невелика и жителей в ней мало.

И Кремль дал задний ход -

На «укрупненье Беларуси».

***

ПУТИН: «ПЛАН» ЗАВЕРШИТЬ!

Затем настал террор НКВД

И высылка крестьян в Сибирь,

В Гулаг, на стройки.

Секретный «план» царя продолжили:

Большевики, НКВД, война, мог завершить Чернобыль.

Уже стояли наготове эшелоны,

Чтоб беженцев переместить в Сибирь и на Восток:

Будет Москвы ответ Китаю.

Но нас спасли от дубль-взрыва

Пожарники Чернобыля,

Телами заслонив клокочущий реактор.

К «плану» вернулся Ельцин с ФСБ,

Затем и Путин

Решил, что будет вписана

В него последняя страница.

На Лукашенко сделал ставку ФСБ и Ельцин,

Пост подобрали: вождь всего славянства.

Корону приготовили, обмен согласовали:

Страну взамен на царство на Руси.

На нашу родину идет беда—

Не остановят сделку никакие силы.

Конец наш предрешен.

Решили все кремлевские верхи и воротилы.

Уже готовят наши бюрократы

Для переезда в Кремль броневики.

Напрасно времени не тратит Лукашенко

От Балтики до Сахалина его рекламные шаги.

И презентация предвыборной программы о чудесах:

Сибирякам — науки беларуской,

Уральцам — о подъеме до высот германских,

А Костроме и Брянску -

о мировых успехах в АПК.

В тоске и страхе пребывает Беларусь.

Те из нас, кто понял:

В капкан нас затащили россияне.

Затем нам Путин предложил войти в состав России,

В ней растворить литвинов безвозвратно,

Как ранее смолян и брянских белорусов.

Горьки для них провидца нашего слова:

«Не жить зажиточно и вольно

Пока над вами властвует Москва».

***

ПРАПРАВНУКИ ЛИТВЫ…

Наш поезд в бездну мчал, нет остановки.

Кто горько плакал, кто молил своих богов,

А кто-то вспомнил про Израиль

И их могучих и всепомняших богов.

Им было вспомнить что:

Литва изгнанников Европы приютила

На 300 лет по городам и селам.

Литвы душа приветлива, добра

Все эти годы бескорыстно им светила,

Не требуя в ответ добру добра.

Их боги знают, что предки большинства евреев мира

Взросли в Литве, в них и литвинов сила.

Призрачна надежда на Китай, на Буша,

Но бывает чудо!

И оно свершилось!

У олигархов замысел был свой.

Отличный от столпов державных, ФСБ и Думы.

Сверхбогачам не нужен президент РФ тов. Лукашенко.

Им незачем его иметь в обмен на Беларусь.

Им нужен сверхнадежный свой президент своей России,

Как сейф, где денежки они хранят.

И ключ чтоб был у них один на группу,

Так , чтобы сейф чужие не открыли.

Увы, но Лукашенко им не подходил:

Не тот размер и нет гарантий на сохранность капитала.

Искали долго. Не нашли вначале.

Все видели — уже неадекватен Ельцин:

Рейтинг упал до 2%, а выборы на днях -

Поведал в интервью Чубайс о разговоре с Березовским.

«Уж полночь близится, а Германа (преемника) все нет”.

Решенье приняли: продлить агонию Б.Е.

До нужного момента,

Чтобы найти и раскрутить достойно… претендента.

Большим деньгам стал помогать весь мир,

В Массаде, ЦРУ компьютеры гоняли сейф-программы;

Все оказалось проще и надежней -

Ключ им от сейфа преподнес Собчак.

Спасибо, олигархи, от вашей давней родины Литвы,

От беларусов и от Беларуси.

Не думали о нас, забыли долг Литве

И предкам вашим что лежат в ее земле.

Но это не забыли ваши боги -

Решили нам помочь.

В Кремле не будет править Лукашенко:

Мы спасены!

Ушла Россия прочь.

Нет, притаилась.

Момента ждет, чтоб новый нанести удар.

Открою Вам секрет:

Спасли не только Беларусь,

Ее вождя спасли:

Не знал наивный друг славян

О тайном приложеньи к «пакту».

Оно гласило: «Сдал страну и отдыхай.

Дадим медовый месяц для триумфа,

Затем уложим с вождями

В ряд, вдоль стены кремлевской.

И память вечная ему за подвиг,

Земель российских прирастанья

Шестью губернями».

Сорвался «план»…

Остались приложенья.

…

…

…

***

ЭПИЛОГ (ИТОГИ ВЕКА)

Пришли большевики, секретный «план»

Попал к ним с царского стола.

И «план» царей стал картой коммунистов

Дорожной, как принято сегодня говорить.

Соседям всем нарезали наделы

И принялись литвинов выселять.

На север, юг, восток и запад.

В Кремль обратись, получишь разнарядку

На партию литвинов в упаковке(с землей) иль без:

Карелия, Калининград, Прибалтика и Казахстан,

Россия и непременно Польша, коль попросит:

Она глотала крупными кусками—

Сначала Белосток и земли,

Затем с Востока дул попутный ветер.

Известно, что в то время

Под любым предлогом католики (не только)

Готовы все покинуть Беларусь,

Спасаясь от ярма колхозов, партии и МГБ.

Пример: окончилась война.

В Кремль Польша с просьбой:

«На западе нам передвинули границу

И сотни тысяч побежденных немцев ушли в Германию».

Поляки в Кремль: «Мы победители! и просим квоту

На сотни тысяч беларусов, украинцев»— побежденных!

«А также передать нам Белосток,

Чтоб беларусы впредь не шли с войной в Европу».

«Фантасмагория, абсурд, шизофрения»,—скажет кто-то.

Нет — программу выполняют нас прикончить

И утверждают обе стороны — и Кремль, и Польша:

Квота коснется лишь католиков-поляков.

Тут началось великое рушенье на Беларуском Западе—

Успеть католикам-поляком записаться:

«Кто крайний, я за вами!»

Бежать от русских, от колхозов, от Советов.

Покинули дедов Радзиму.

Возле Германии живут.

Но до сих пор поют там наши песни—

В  них душ потерянных приют.

***

Весь век 20-й работа шла по выполненью «плана»:

Мы эпицентр трагедий мира.

Неведомая сила, как на эшафот,

Вела Литву на жертвенный алтарь.

Один пример с войны:

Отцы и деды наши в тисках

Меж двух кровавых и враждебных

Нам режимов. Они рабы войны.

Их участь- щит живой.

Два дня их время жизни.

Их в спины гнали, часто пулеметом.

Им гибнуть не за Беларусь, за СССР,

И за его режим враждебный.

«Мы воевали, вы в тылу сидели.

Под немцами ваш отдых был на славу.

Вперед! На Пруссию, на Белосток, Варшаву».

Телами молодых покроем эти земли.

На них вину переложили:

На одних, что в 41-м не успели их призвать

В ряды защитников Москвы,

На других, что в 41-м возраст вне призыва:

Не выросли еще — 14-16 лет им было.

На всех за то, что долго жили словно за границей:

Без партии, колхозов и Союза,

Что беларуский патриотизм расцвел

В неподконтрольных русским беларуских школах.

«В вас дух не наш.

Четыре года вне России жили.

Мы знаем: вы теперь чужие.

День на сборы, в два дня освой ружье, гранату.

Вам не позволена военная одежда.

Идите в бой, в чем мать вас снарядила,

К чему все эти переодеванья,

Для вас сейчас закончится война».

Сократ Янович из-под Белостока

Ребенком видел поле после боя

Покрытое телами беларусов

В одежде штатской, сельской.

Страшны потери наши:

Рабы СССР, где сотни Курапатских фабрик

Для нас.

Пришла война.

Опять мы в их руках кровавых,

Защитники — рабы войны.

Несложно оценить потери наши -

По ним мы рекордсмены мира:

Поляки, русские, жамойты, украинцы

В 20-м веке выросли кто 2, а кто в 3 раза.

Нас на взлете сбили.

Мы завершили век, как и начали.

Исчезли 10-30 миллионов:

Убитых, выселенных и перемещенных,

Отторгнутых с землей

И нерожденных их детей и внуков.

Страшная расплата за интеграцию с Россией,

За 70 лет жизни в БССР.

За что?!

***

28.06 — 17.07.2010

Мы ўсе з вамі чытаем адну і тую ж інфармацыю, напісаную аднымі і тымі ж літарамі, але чамусці мы разумеем гэтую інфармацыю па-рознаму. І нараджаецца ў кожнага свой пунк гледжаньня. Якія б у нас ні складаліся ўражанні, змест інфармацыі адзін. Чаму ўзнікаюць разнагалоссі на адно і тое ж? Проста ў кожнага свая мэта на выкарыстанне гэтай інфармацыі, таму сапрадная сутнасць часта адыходзіць на другі план. Мая мэта толька адна – праўда пра беларусаў. І гэтую праўду павінны сказаць самі беларусы.

У пошуках нашай праўды я зайшла ў такія далёкія часы старажытнасці, дзе лёгка і заблукаць. І тым не менш, там захавана праўда пра беларусаў. Каб ведаць яе, недастаткова ведаць толькі гаплагрупы ДНК, археалагічныя культуры, культуру народу. Трэба яшчэ ведаць дасканала сваю мову, тапанімы, геральдычныя сімвалы. Магчыма, тады і адкрыецца таямніца беларускага народу. У свеце, безумоўна, па ўсіх гэтых кірунках вядзецца праца. Але там нават і адным словам не ўзгадваецца наш народ і Беларусь. Беларускія навукоўцы таксама мала пра гэта рупяцца. І атрымліваецца, што такое важнае пытанне, як паходжанне беларускага народу, яго этнагенэз кінуты на аматараў беларускага адраджэнскага руху.

Я не заўсёды ведаю, інфармацыя правільная ці няправільная, бо і сама вельмі здзіўляюся ўбачанаму і прачытанаму. Але я не дадаю і не выдаляю з тэкстаў ні адной літары. А пасля ўсяго прачытанага і ўбачанага ў мяне складаецца сваё ўражанне, часам вельмі адрознае ад таго, што кажа афіцыйная навука.

Так, аднойчы я стала чытаць назовы паселішчаў, рэк, гор: спачатку ў Беларусі, а потым і па ўсім свеце. Мяне цікавілі тапанімы-цёзкі беларускіх паселішчаў. Вельмі ўжо дзіўныя супадзенні існуюць у Беларусі.

Напрыклад: вёска Ліванава (Мінская вобласць > Крупкі > Крупскі с/с), в. Каўказ (Гомельская вобласць > Карма > Ворнаўскі с/с), в. Самалі (Мінская вобласць > Маладзечна > Мясотскі с/с), в. Кібуці (Мінская вобласць > Валожын > Валожынскі с/с), в. Поці (Мінская вобласць > Валожын > Падбярэзскі с/с), в. Кіевец (Мінская вобласць > Валожын >Яршэвіцкі с/с), х. Кромань (Мінская вобласць > Стаўбцы >Налібокскі с/с), в. Кіевічы (Мінская вобласць > Капыль >Блеўчыцкі с/с), в. Канатопы (Мінская вобласць > Капыль >Велікараеўскі с/с), п. Сахалін (Мінская вобласць > Слуцк >Знаменскі с/с), в. Міссуры (Гродненская вобласць > Ліда >Дакудаўскі с/с), в. Цвермы (Гродненская вобласть > Ліда >Дубровенскі с/с), в. Мігдалы (Гродненская вобласць > Воранава >Забалоцкі с/с), х. Галіцыя (Гродненская вобласць > Астравец >Гудагайскі с/с), в. Парыж (Віцебская вобласць > Паставы >Казлоўшчынскі с/с), в. Траянаўка (Магілёўская вобласць > Касцюковічы >Баронькаўскі с/с), в. Бранск (Магілёўская вобласць > Крычаў >Батвіноўскі с/с), в. Чарнаўцы (Магілёўская вобласць > Чавусы >Благавічскі с/с), в. Харкаўка (Магілёўская вобласць > Чавусы >Вайнілаўскі с/с), п. Арол (Гомельская вобласць > Рэчыца >Заспенскі с/с), п. Волга (Гомельская вобласць > Рэчыца >Свірыдавічскі с/с), в. Дублін (Гомельская вобласць > Брагін >Чамерыскі с/с), в. Новая Тэмра (Брэстская вобласць > Драгічын >Дзеткавічскі с/с), в. Тэмра Старая (Брэстская вобласць > Кобрын >Астрамічцкі с/с), в. Амур (Магілёўская вобласць > Глуск >Слаўкавічскі с/с), в. Грынвальды (Віцебская вобласць > Паставы >Казлоўшчынскі с/с)…

На гэтым спіс вёсак з сусветна вядомымі назовамі не заканчваецца. Тут можа існаваць дзве гіпотэзы: ці да нас нехта іх прынёс ці нашы продкі разнеслі іх па ўсім свеце [можа быць яшчэ выпадковае супадзеньне назоваў. – Рэд.].

Але яшчэ больш здзіўляюць тапанімічныя назвы па ўсёй зямлі. Напрыклад, возьмем некалькі назоваў Ізраіля (пададзены на рускай і беларускай мовах):

Иерусалим, Іерусалім (Іе-русалі-м)

Петах-Тиква – Петах-Тыква

Реховот – Рэхавот (рэха-вот)

Азор -Азор

Арад (Израиль) — Арад

Кирьят-Бялик – Кір’ят-Бялік

Нагария — Нагарыя

Ор-Йехуда – Ор-Йехуда

Рахат – Рахат (ра-хат)

Тайбе – Тайбе (табе)

Райне — Райне

Ярка — Ярка

Гал-Он — Гал-Он

Неватим — Неватым

Ар-Адар – Ар-Дар

Слав – Слаў (пар. Бел. в. Славінск > Мінская вобласць > Слуцк > Ленінскі с/с)

Тамра — Тамра (там-ра) (параўнайце: бел. в. Новая Тэмра> Брэстская вобласць > Драгічын >Дзеткавічскі с/с)

в. Тэмра Старая > Брэстская вобласць > Кобрын >Астрамічцкі с/с)

Дан - Дан

Лиман — Ліман

Альмагор — Альмагор

Мигдаль – Мігдаль (міг-даль) (пар. бел. в. Мігдалы > Гродненская вобласць > Воранавоа >Забалоцкі с/с)

Арбель – Арбель (ар-бель)

Кфар-Виткин — Кфар-Віткін

Эт-Тира (Тира) – Эт-Тыра

Нога (город) — Нога

Зохар (Зоар) – Зохар (гэта старажытнае беларускае мужское імя)

Седом (Содом, Сдом) – Седом (се-дом)

Безумоўна, што гэтыя назовы для любога беларуса зразумелыя. Ніякіх іншых моваў, акрамя старажытнабеларускай, я тут не бачу. Але не спяшайцеся мяне крытыкаваць. Я на ўсялякі выпадак вырашыла зазірнуць ва ўсім добра вядомую кнігу — “Біблію”.

Выняткі з Бібліі (тут і далей пададзены на рускай мове, каб па выпадковасці не парушыць сэнс) [Біблія на беларускай мове ёсьць, напрыклад, тут: http://knihi.com/biblija/ - Рэд.]:

“Ветхий завет. Левит.

- когда кто из вас хочет принести жертву Господу, то, если из скота, приносите жертву вашу из скота крупного и мелкого;

- если какая душа хочет принести Господу жертву приношения хлебного, пусть принесет пшеничной муки, и вольет на нее елея, и положит на нее ливана…;

- всякое приношение твое хлебное соли солью, и не оставляй жертвы твоей без соли завета Бога твоего: при всяком приношении твоем приноси соль;

- и пусть священник оденется в льняную одежду свою, и наденет на тело свое льняное нижнее платье, и снимет пепел от всесожжения, которое сжег огонь на жертвеннике, и положит его подле жертвенника;

- глиняный сосуд, в котором она варилась, должно разбить;

- когда будете жать жатву на земле вашей, не дожинай до края поля твоего…;

- и в день возношения снопа принесите во всесожжение Господу агнца однолетнего, без порока,
и с ним хлебного приношения две десятых части ефы пшеничной муки, смешанной с елеем, в жертву Господу, в приятное благоухание, и возлияния к нему четверть гина вина;

- в первый день возьмите себе ветви красивых дерев, ветви пальмовые и ветви дерев широколиственных и верб речных, и веселитесь пред Господом Богом вашим семь дней”.

Усе выдзеденыя словы з Бібліі ёсць сакральна-рытуальныя рэчы і абрады з язычніцкай культуры і адпавядаюць такім жа сакральны-рытуальным рэчам ў беларускай традыцыйнай культуры.

Паўстае пытанне: ці ёсць сувязь паміж культурай, апісанай ў Бібліі і беларускай язычніцкай культурай? І калі такая сувязь ёсць, то хто мог яе туды занесці?

Апошнія генетычныя даследванні даюць такую інфармацыю.

Калі правялі параўнанне ДНК ашкеназаў і сефардаў, кагенаў, левітаў і ісраэлітаў, высвятліліся цікавыя рэчы.

ДНК-склад гэтых груп падобны – больш-менш адны й тыя ж гаплагрупы, у падобных прапорцыях, за выняткам… ДНК-склад групы левітаў, які істотна адрозніваецца ад усіх іншых груп. Левіты ў асноўнай масе сваёй маюць гаплагрупу R1a, якая практычна не сустракаецца ў сефардаў.

Як бачна з вышэйшага, тапаніміка, асаблівасці рэлігійных абрадаў і даныя генетычных даследванняў левітаў падобныя да адпаведных у беларусаў.

Яшчэ раз зазірнем ў Біблію:

“Ветхий завет. Левит.

- Когда войдете в землю Ханаанскую, которую Я даю вам во владение, и Я наведу язву проказы на домы в земле владения вашего….

- А города левитов, домы в городах владения их, левитам всегда можно выкупать;

- А кто из левитов не выкупит, то проданный дом в городе владения их в юбилей отойдет, потому что домы в городах левитских составляют их владение среди сынов Израилевых; и полей вокруг городов их продавать нельзя, потому что это вечное владение их”.

Як бачна з Бібліі, левіты не былі сынамі Ізраілевымі, а толькі жылі сярод іх.

Цяпер пачытаем, хто такія левіты і чым яны займаліся. Выняткі з Бібліі:

“ Вторая книга Ездры, глава: 1, стихи 1-22.

ИСТОРИЯ БОГОСЛУЖЕНИЯ ОТ ЦАРЯ ИОСИИ ДО ВОССТАНОВЛЕНИЯ ХРАМА

³ И сказал левитам, священнослужителям Израилевым: освятите себя Господу, для поставления святого ковчега Господня в храме, который построил царь…;

⁷ … в дар находившемуся там народу тридцать тысяч агнцев и козлов и три тысячи тельцов; это по обету дано от царских стад народу и священникам и левитам…;

Первая книга Паралипоменон, глава: 15, стихи 1-15.

ЦАРСТВОВАНИЕ ДАВИДА

² Тогда сказал Давид: никто не должен носить ковчега Божия, кроме левитов, потому что их избрал Господь на то, чтобы носить ковчег Божий и служить Ему…;

Числа, глава: 1, стихи 47-54.

ПРИГОТОВЛЕНИЯ К СТРАНСТВОВАНИЮ ОТ ГОРЫ СИНАЯ / Перепись / Левиты не подвергаются переписи: их обязанности

⁵¹ и когда надобно переносить скинию, пусть поднимают ее левиты; и когда надобно остановиться скинии, пусть ставят ее левиты; а если приступит кто
⁵³ а левиты должны ставить стан около скинии откровения, чтобы не было гнева на общество сынов Израилевых, и будут левиты стоять на страже у скинии…;

Вторая книга Паралипоменон, глава: 23, стихи 1-21.

ИСТОРИЯ ИУДЕЙСКОГО ЦАРСТВА ОТ СМЕРТИ СОЛОМОНА ДО ПЛЕНЕНИЯ

² И они прошли по Иудее и собрали левитов из всех городов Иудеи и глав поколений Израилевых, и пришли в Иерусалим;
¹⁸ И поручил Иодай дела дома Господня священникам и левитам, [и восстановил дневные череды священников и левитов,] как распределил Давид в доме…;

Вторая книга Паралипоменон, глава: 24, стихи 4-14.

ИСТОРИЯ ИУДЕЙСКОГО ЦАРСТВА ОТ СМЕРТИ СОЛОМОНА ДО ПЛЕНЕНИЯ

⁵ и собрал он священников и левитов и сказал им: пойдите по городам Иудеи и собирайте со всех Израильтян серебро для поддержания дома Бога вашего…;

Вторая книга Ездры, глава: 5, стихи 54-64.

ИСТОРИЯ БОГОСЛУЖЕНИЯ ОТ ЦАРЯ ИОСИИ ДО ВОССТАНОВЛЕНИЯ ХРАМА

⁵⁴… ко храму Божию в Иерусалиме, Зоровавель, сын Салафииля, и Иисус, сын Иоседека, и братья их и священники, левиты и все, пришедшие в Иерусалим из плена…;

⁵⁶ и приставили левитов от двадцати лет к делам Господним: и стал Иисус и сыновья его и братья, и Кадмиил брат и сыновья Имадавуна и сыновья Иода…;

Вторая книга Паралипоменон, глава: 29, стихи 20-30.

ИСТОРИЯ ИУДЕЙСКОГО ЦАРСТВА ОТ СМЕРТИ СОЛОМОНА ДО ПЛЕНЕНИЯ

²⁵ И поставил он левитов в доме Господнем с кимвалами, псалтирями и цитрами, по уставу Давида и Гада, прозорливца царева, и Нафана пророка…;

²⁶ И стали левиты с музыкальными орудиями Давидовыми и священники с трубами.

Первая книга Паралипоменон, глава: 15, стихи 16-24.

ЦАРСТВОВАНИЕ ДАВИДА

¹⁶ И приказал Давид начальникам левитов поставить братьев своих певцов с музыкальными орудиями, с псалтирями и цитрами и кимвалами…;

¹⁷ И поставили левиты Емана, сына Иоилева, и из братьев его, Асафа, сына Верехиина, а из сыновей Мерариных, братьев их, Ефана, сына Кушаии;

Книга Иисуса Навина, глава: 21, стихи 8-42.

РАЗДЕЛ ЗЕМЛИ ОБЕТОВАННОЙ

⁸ И отдали сыны Израилевы левитам сии города с предместьями их, как повелел Господь чрез Моисея, по жребию.

²⁰ И племенам сынов Каафовых, левитов, прочим из сынов Каафовых, по жребию их, достались города от колена Ефремова;

Книга Неемии, глава: 10, стихи 28-30.

ЧТЕНИЕ И ИСТОЛКОВАНИЕ ЗАКОНА. ВОЗОБНОВЛЕНИЕ ЗАВЕТА

²⁸ И прочий народ, священники, левиты, привратники, певцы, нефинеи и все, отделившиеся от народов иноземных к закону Божию, жены их, сыновья их…;

Числа, глава: 4, стихи 34-49.

ПРИГОТОВЛЕНИЯ К СТРАНСТВОВАНИЮ ОТ ГОРЫ СИНАЯ / Левиты / Исчисление и служение Левитов / Итоги переписи

⁴⁶ И исчислены все левиты, которых исчислил Моисей и Аарон и начальники Израиля по родам их и по семействам их…”.

Абавязкі левітаў паводле Бібліі:

“Первая книга Паралипоменон, глава 23

ЦАРСТВОВАНИЕ ДАВИДА / Указания о богослужении в Храме / Левиты / Обязанности левитов

¹ Давид, состарившись и насытившись жизнью, воцарил над Израилем сына своего Соломона.

² И собрал всех князей Израилевых и священников и левитов,

³ и исчислены были левиты, от тридцати лет и выше, и было число их, считая поголовно, тридцать восемь тысяч человек.

⁴ Из них назначены для дела в доме Господнем двадцать четыре тысячи, писцов же и судей шесть тысяч,

⁵ и четыре тысячи привратников, и четыре тысячи прославляющих Господа на музыкальных орудиях, которые он сделал для прославления”.

Такім чынам, з Бібліі вынікае, што зямля Ханаанская была заваяваная сынамі Ізраілевымі, а там да іх жылі нейкія народы, сярод якіх і былі левіты, якія ніякага дачыненьня да семітаў не мелі. Левіты з 20 гадоў служылі пры храмах, былі пісьменныя і называліся святымі. Левіты вельмі падобныя на вітаў, якія служылі пры храме ў Арконе, ды і не толькі ў Арконе, але і па ўсёй тэрыторыі культуры баявой сякеры. Натуральна, што гэта — арыі, якія і далі назовы многім тапанімам гэтага рэгіёну.

Пераважная большасць земляў культуры баявой сякеры – гэта ёсць землі ВКЛ. І мова на гэтых землях была наша – старажытнабеларуская. Ад нас яе сёння немагчыма каму-небудзь забраць.

Час жыцця Майсея паказвае час тых падзеяў. Вынятка з Вікіпедзіі: “Майсе́й (Іўр. Моше́, «ўзяты (выратаваны) з вады») (XIII стагоддзе да н.э.), у Пяцікніжжы — прарок і заканадаўца, заснавальнік юдаізму, які з’яднаў ізраільскія калены ў адзіны народ”. Нават цяжка і ўявіць такое, што 1300 год да н.э. 38 тыс. чалавек (вітаў-левітаў) былі граматнымі людзьмі.

А ці былі віты на тэрыторыі беларусаў. Безумоўна. Аб гэтым кажуць і назовы вёсак: в. Левашы (Гродненская вобласць – Ліда – Дварышчанскі с\с), п. Левады (Гомельская вобласць – Буда-Кашалёва — Старабудскі с\с), в. Леўкава (Мінская вобласць – Вілейка — Вязынскі с\с), в. Леўкаўшчына (Мінская вобласць – Стаўбцы — Рубяжэвіцкі с\с), в. Вітаўцы (Мінская вобласць – Вілейка - Даўгінаўскі с\с), в. Віткаўшчына (Мінская вобласць – Маладзечна — Халхлоўскі с\с), в. Вітаўка (Мінская вобласць – Дзяржынск — Фаніпольскі с\с), в. Віцькаўшчына (Мінская вобласць – Дзяржынск - Фаніпольскі с\с), в. Вітлін (Гомельская вобласць — Рагачоў — Пабалоўскі с\с), в. Вітарож (Мінская вобласць – Мар’іна Горка - Дуброўскі с\с).

Вёсак з такім назовам вельмі шмат. Гэтыя прыведзены ў якасці прыкладу.

Такім чынам, мы – беларусы – як мінімум блізкія сваякі аднаго з арыйскіх народаў Пісаньня, які насяляў Палестыну яшчэ да прыходу туды юдэяў-семітаў.

Ад рэдакцыі:

Зь Бібліі вядомы яшчэ адзін арыйскі народ. 3-4 тысячагодзьдзя таму на тэрыторыі Блізкага Ўсходу, у т.л. Палестыны (і таксама яшчэ да прыходу туды юдэяў), жылі хеты (інакш, хетэі; гл. http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000014/st001.shtml). Гісторыкам старажытнасьці вядома, што іх вельмі баяўся нават егіпецкі фараон Тутанхамон, таму што ў хетаў былі баявыя жалезныя сякеры, а ў ваяроў фараона зброя была яшчэ толькі з бронзы. Ёсьць версія, што малады фараон Тутанхамон ва ўзросьце 19 гадоў якраз і загінуў ад хецкай сякеры – нібыта яму была адсечана частка нагі разам з каленнай чашачкай. Было гэта прыкладна 3300 гадоў таму…

Вядома, што хеты прыйшлі на Блізкі Ўсход з Балканаў і размаўлялі на хецкай мове (http://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B5%D1%82%D1%8B). Адкуль яны прыйшлі на Балканы, не вядома (дырэчы, хеты маюць такую вялікую і цікавую гісторыю, такі сьлед пакінулі на Блізкім Усходзе, што сёньня ёсьць цэлая гістарычная навука — хеталогія; нешта накшталт егіпталогіі).

Таму поўнае права на існаваньне мае гіпотэза, што сёньняшні Іерусалім (Ершалаім па Булгакаву) – гэта заснаваны тым ці іншым арыйскім народам, блізкім да сучасных беларусаў-літвінаў, Ерасалем (е-ра-салем), што па-сутнасьці можа перакладацца, як “ёсьць Ра слаўны” ці “тут славяць Ра” (бо “салям алейкум”, “шалом” – гэта азначае вітаць, славіць).

Неяк выпадкова я ў сеціве знайшла цікавы запіс пра саму сябе. Вось гэты запіс.

ЖЖ Артема Агафонова (agafon_bel) July 10th, 18:58

“Что поделать, люблю я всякие сказки о русских этрусках, великих украх, великих туркменах, изобретших лошадь и одомашнивших колесо. Было лишь немного жаль, что белорусские авторы пока еще не отличились в этом жанре.
И вот, встречаем. /барабанная дробь/…
Ольга Артеменко — восходящая звезда белорусской нетрадиционно-эпической историографии

“У генафондзе беларусаў прысутнічаюць дзьве асноўныя гаплаграпы — гэта І (скандынаўская ці старажытнагерманская) і R1a (індаеўрапейская ці арыйская). Да старажытнагерманскай групы адносяцца абарыгены Еўропы (бо гэтая гаплагрупа ўзнікла на тэрыторыі Еўропы) і Беларусь спачатку насялялі германскія плямёны. Аб гэтым кажуць і такія антычныя гісторыкі ды географы як Пліній, Тацыт і Герадот. Старажытнагерманскія плямёны ці абарыгены Еўропы жылі па ўсёй Еўропе і стварылі мусць’ерскую культуру, рунічную пісьменнасць, шматлікіую каменную зброю, рэлігію. Самая моцная зброя на той час была баявая каменная сякера, якая і дазволіла людзям рухацца за адступаючым ледніком. Вынаходнікамі гэтай зброі былі нашы продкі. Майстэрня па вытворчасці баявой сякеры знаходзілася ў в. Бердыж Чачэрскага раёну. Вынаходнік атрымаў прозвішча Сякера. Само слова было створана з трох слоў, (бо ў гэты час людзі яшчэ размаўлялі на пратамове, па складах) і азначае се ёсць зло і дабро. Да германскіх плямёнаў адносяцца таксама і вікінгі. Да ведама: чорны сцяг вікінгаў з чэрапам і перакрыжаванымі касцямі ёсць сцяг братчыкаў. Абрад братчыкаў і да сённяшняга дню жывы на Гомельшчыне і толькі братчыкаў хавалі з такім палотнішчам. Старажытныя германцы былі выдатнейшымі воінамі, яны валодалі баявым мастацтвам, прыёмы якога не поўнасцю раскрыты”.

Там еще много. И на наших болотах растет забористая трава” (http://agafon-bel.livejournal.com/; канец цытаваньня).

Ну, па-першае, мяне завуць не Ольга, а Галіна. А па-другое, каб абараніць годнасць беларусаў, я гатова выступіць ў любым жанры, нават ў самым экзатычным. Мяне зусім не цікавіць, што пра мяне будуць думаць агафонавы. Мяне цікавіць толькі адно – Годнасць Беларускага Народа.

Але давайце па парадку. Хто ж такі Арцём Агафонаў?

1. Прыехаўшыя ў Беларусь супраць беларусаў.

1.1 Белорусский обозреватель – Агафонов Артём

“Родился 18.04.1976 году в г. Зайсан Восточно-Казахстанской области. В Беларусь приехал в 1995 году.

По образованию — юрист. Окончил Минский институт управления. Специализация: Политика и общество Право Экономика

В настоящее время живу в провинции и занимаюсь предпринимательством.

Женат, воспитываю сына.

Веду блог в «Живом журнале» http://agafon-bel.livejournal.com”.

Чытаем далей, што піша Агафонаў пра сябе.

“1.2. Улучшить имидж Беларуси за рубежом

Артёму Агафонову 32 года. Несколько лет он отдал интеллектуальному движению “Что? Где? Когда?”, был капитаном белорусской команды (аўт: ужо пры ўладзе Лукашэнкі). Выпускник Минского института управления, юрист, предприниматель. Женат. Отец четырёхлетнего Фёдора.
Артём Агафонов: “Избиратели округа, от которого я баллотируюсь в парламент, на 80 % сельские жители. Они отличаются консервативностью. Поэтому в основе моей избирательной программы — идея национальной консолидации”.
Поэтому в качестве эмблемы  своей предвыборной кампании кандидат избрал бабочку, одно крыло которой бело-красно-белое, а второе — красно-зелёное (аўт: хоча сядзець на двух стулах адразу).
“Несмотря на разногласия между властью и оппозицией, — отмечает Артём Агафонов, — я считаю, что истина рождается в споре, и люди с разными политическими взглядами должны быть партнёрами, а не врагами. Такое партнёрство отвечает интересам народа и страны”.
Кандидат заявляет, что, пройдя в парламент, будет работать над улучшением законодательства и оказывать поддержку талантливой молодёжи, в том числе путём создания интеллектуальных клубов.
Отдельный пункт предвыборной программы Артёма — улучшение имиджа Беларуси за рубежом.  “У меня есть опыт общения с политиками Европы и СНГ. Сейчас наша страна стремится выйти из международной изоляции, и депутаты могут способствовать этому через контакты со своими коллегами из европейских государств”.
Артём Агафонов  с уважением отзывается о депутате III созыва Иване Семененя. “Он харизматическая личность и популярен на Любанщине. Его работа с избирателями может служить примером для подражания” (канец цытаваньня).

Я не ведаю гэтага маладога чалавека, але беларускую мову ён не любіць, бо піша на рускай і ў сваёй праграме ён не б’е ў набат, што беларуская нацыя жыве ў жабрацтве, вымірае, а будзе толькі паляпшаць імідж Беларусі за мяжой (заўважце, не беларусаў) – гэта значыць, катацца па-за мяжой за грошы нашага народу, таму што ў яго ёсць досвед: “У меня есть опыт общения с политиками Европы и СНГ….”.

Вось само па сабе ўзнікае пытанне: А як гэта ён будзе гэты імідж узнімаць? Аб чым ён будзе казаць замежнікам? Ён што, будзе распавядаць, на колькі чалавек зменшылася насельніцтва? Ці пра ўзровень алкагалізму ў краіне? Ці колькі разоў за месяц чалавек ужывае ў ежу мяса? Людзі, адакажыце мне, як можна падняць імідж краіны, калі народ жыве ў такім жабрацтве? Чым можна пахваліцца перад суседзямі: лініяй Сталіна і яго помнікамі? помнікамі Дзяржынскаму? назовамі вуліц імёнамі бандытаў і прастытутак – свердлавых, войкавых, калантаяк? У такім стане можна толькі прадаваць рабоў – гэта значыць, нас, беларусаў, з нашымі дзецьмі і будучымі ўнукамі і праўнукамі. Імідж краіны паднімаецца не паездкамі за мяжой, а цяжкай працай унутры краіны, яе знакамітымі асобамі, яе гісторыяй, культурай.

Сп. Агафонаў, калі вам не падабаюцца думкі “восходящай звезды белорусской нетрадиционно-эпической историографии”, то, калі ласка, правядзіце свае даследванні аб генафондзе і этнагенезе беларускага народу, аб культурах ў Беларусі, аб беларускай мове і г.д. і абараніце годнасць беларусаў ды так, каб больш ніхто не прэтэндаваў на “исконно русские земли», на “ўсходнія польскія крэсы” ў Беларусі, каб ніхто не казаў, што тут панавалі “літоўскія князі” і каб ніхто не называў, што Беларусь “штучна створаная краіна”, што каса-літоўка (зь іншым назовам “вілейка”) – гэта “северная русская коса”, што касар, зброя беларускіх паўстанцаў – гэта вынаходства швейцарцаў, а баявая сякера з іншым яе назовам “бердыш” – вынаходства немцаў.

2. “Заборыстая трава” не здаецца агафонавым.

“Заборыстая трава” па словах сп. Агафонава – гэта я, Галіна Арцёменка. На яго думку я нясу проста “трызненьне сівай кабылы”.

Добра, давайце будзем разбірацца.

2.1 Культура баявых сякер (матэрыял узяты з Вікіпедзіі і толькі перакладзены мною на беларускую мову; пададзеная ніжэй мапа дэманструе распаўсюджанне Культуры баявых сякер і суседніх культур у III тысячагоддзі да н.э.; надпіс Corded Ware — культура шнуравой керамікі; справа – ладдзепадобная каменная баявая сякера з Нярке).

Культура баявых сякер (сінанімічныя назвы – культура шнуравай керамікі, культура адзінкавых магілаў) – велізарны археалагічны пласт у Еўропе, які бярэ пачатак у познім неаліце, дасягнуўшы свайго росквіту ў меднае стагоддзе, і які скончыўся ў раннім бронзавым стагоддзі. У розных абласцях працягваўся з 3200 г. да н.э. да 1800 г. да н.э. Плямёны культуры баявых сякер часта лічацца першымі індаеўрапейцамі на тэрыторыі Сярэдняй Еўропы.

Тэрыторыя

Ахоплівае вялікую частку кантынентальнай Еўропы (гл. мапу ўверсе), за выключэннем краін міжземнаморскага рэгіёна, які насялялі сінакаўказцы (ад іх засталіся баскі), і поўначы Скандынавіі, які насялялі продкі лапландцаў.

Назоў

Назоў » культура баявых сякер» паўстаў дзякуючы звычаю гэтых людзей класці ў мужчынскія магілы каменную баявую сякеру (гл. малюнак уверсе), якая была неэфектыўная ў якасці зброі, але пазначала сацыяльны статус. Іншыя назовы гэтай жа культуры – «шнуравай керамікі» і «адзінкавых магілаў» – заснаваны на характэрным спосабе арнаментацыі керамікі і пахавальным абрадзе.

Паходжанне і развіццё

Паводле распаўсюджання па кантыненце відавочна прасочваецца зліццё больш ранніх археалагічных культур у рознай ступені з элементамі культур усходу і поўдня. Культура ўяўляла з сябе не адзінае цэлае, а хутчэй пранікненне тэхналагічных і культурных новаўвядзенняў. Той факт, што Культура шаравідных амфар (па мапе ўверсе пазначана як globular amphora) займае значную частку вобласці Культуры шнуравай керамікі, пацвярджае гэта. Розныя народы, якія жывуць побач сябар з сябрам, пакідаюць пасля сябе археалагічныя помнікі.

Вакол Балтыйскага мора і далей на захад у прыбярэжных раёнах Скандынавіі відавочны ўплыў прыморскага гаспадарча-культурнага тыпу, дзе мора з’яўлялася аб’яднаўчым элементам – гэтак жа, як Эгейскае мора аб’ядноўвала грэкаў.

На захадзе ўключае ў сябе ўсе вобласці больш ранняй культуры варонкападобных кубкаў і, відавочна, з’яўляецца яе спадчыннікам (не абавязкова адзіным). На тэрыторыі сучасных Балтыйскіх краін і Калінінградскай вобласці культура шнуравай керамікі, мабыць, стала культурай прышэльцаў, якая змяніла паўднёва-заходнюю частку нарвскай культуры. (аўт: звярніце увагу – культура баявой сякеры была культурай прышэльцаў і змяніла паўдн.-заход. частку нарвскай (угра-фінскай) культуры). У іншых месцах, аднак, асабліва ва ўсходніх абласцях, была цалкам новай, не звязанай ні з якой з больш ранніх культур (аўт: звярніце увагу і на гэты сказ).

Гаспадарка

Характэрныя вельмі маленькія селішчы і земляробства, падобнае з культурай варонкападобных кубкаў, а таксама ўтрыманне хатняга быдла. Большасць аднак, відаць, вяло качавы або паўкачавы вобраз жыцця. Выкарыстоўваўся колавы транспарт (меркавана з валамі ў якасці цяглавай сілы). Коні, магчыма, прыручаныя, былі прадстаўлены тарпанам . Асноўнай хатняй жывёлай была свіння – ежа, якая з’яўляецца характэрнай рысай кельцкай, ангельскай і ўкраінскай кухняў.

Магілы

Пахаванні рабіліся глыбінёй каля метра, без якіх-небудзь вонкавых прыкмет, у скручаным становішчы – мужчыны ляжалі на правым боку, жанчыны на левым. І тыя, і тыя – тварам на поўдзень. Магілы часта размешчаны ў шэраг. Шматлікія – адзначаны невялікім насыпам. Магілы мужчын звычайна ўтрымоўваюць каменную баявую сякеру.

Існаваўшая прыкладна ў той жа час культура кубкаў мела падобныя пахавальныя традыцыі, і разам гэтыя дзве культуры займалі вялікую частку Заходняй і Цэнтральнай Еўропы. Быўшы відавочна роднасным культуры шнуравай керамікі, народ званападобных кубкаў уяўляе з сябе адну з загадак дагістарычнай Еўропы.

Антрапалагічны тып

Прадстаўнікоў культуры баявых сякер часам вылучаюць у асобны антрапалагічны тып кардзідаў, як лакальны, але адмежаваўшыйся варыянт міжземнаморскай расы за кошт метысацыі з мясцовымі палеаеўрапеоідамі.

2.2. Гіпотэзы аб пратакультуры (матэрыял узяты з Вікіпедзіі і з артыкулу Марыі Гімбутас; я толькі пераклала на беларускую мову).

Народ культуры шнуравай керамікі часцей за ўсё разглядаецца ў якасці продкаў пратабалтаславян на ўсходзе і пратагерманцаў, пратакельтаў і пратаіталь’янцаў на захадзе.

Культура шнуравай керамікі ў тэрмінах тэорыі Гімбутас можа разглядацца як «курганная» культура, узнікшая ў Еўропе ў эпоху неаліту. Пачатак гэтай «курганізацыі» або індаеўрапеізацыі прыкладна супадае з Культурай шарападобных амфар (каля 3400-2800 да н.э.) і Бадэнскай культурай (каля 3600-2800 да н.э.), працэс, апісаны Гімбутас як другая хваля «уварвання» курганнай культуры (гл.таксама гіпотэзу германскага субстрата).

Падобна, што ў ранняй фазе існавала вялікая неіндаеўрапейская агульнасць, частку якой Гімбутас пазначыла як Старая Еўропа. Пасля гэтая агульнасць, магчыма, станавілася больш індаеўрапейскай.

Падгрупы

Кераміка асноўнай групы распаўсюджана паўсюдна.

Культура шнуравай керамікі

Помнікі культуры шнуравай керамікі, якая паслужыла прататыпам для культуры баявых сякер, выяўлены ў Цэнтральнай Еўропе (у асноўным у Нямеччыне і Польшчы) і ўяўляюць з сябе характэрную кераміку: вільготная гліна ўпрыгожвалася адбіткамі вяровак. Гэта адносіцца галоўным чынам да пахаванняў: у магілах і мужчын, і жанчын знаходзяць характэрна ўпрыгожаны посуд. Гэта былі ільняныя альбо пяньковыя вяроўкі.

Галандская культура шнуравай керамікі

Уяўляе з сябе галіну культуры шнуравай керамікі, часам званую культурай кубкаў з патоўшчаным дном. Помнікі культуры выяўлены ў Нідэрландах і ў ніжняй плыні Рэйна на тэрыторыі Нямеччыны. Для дадзенай культуры характэрна форма пасудзін, у якіх пашыраецца горла, а таксама з S-падобным профілем і плоскім патоўшчаным дном. Пасудзіны ўпрыгожваліся шнуравым арнаментам, адбіткамі зубчастай лапатачкі або насяканнямі (пры дапамозе рыбных костачак). Назіраецца таксама ўплыў на пазнейшую культуру звонападобных кубкаў.

Шведска-нарвежская культура баявых сякер

Шведска-нарвежская культура баявых сякер, або Культура ладзепадобных сякер, паўстала каля 2800 да н.э. і вядома па прыкладу 3000 магілаў ад Сконе да Уппланд і Трондзелаг. Час іх з’яўлення і распаўсюджвання па Скандынавіі названы Перыядам раздробненых чэрапаў, таму што да гэтага часу адносяцца знаходкі пахаванняў людзей з раздробненымі чэрапамі, прычым, не толькі мужчын, але і шмат жанчын і дзяцей (Lindquist 1993:43). Наступ гэтай культуры быў гвалтоўным і хуткім, найболей верагодна, што ён адбыўся ў выніку індаеўрапейскага ўварвання (асабліва пратагерманскага).

Па ўсёй Скандынавіі знойдзена каля 3000 баявых сякер, большай часткай у паўночнай Нарвегіі. Вядома меней за 100 селішчаў і іх рэшткі малаважны, бо размяшчаюцца на месцах, занятых фермамі і якія падвяргаліся інтэнсіўнаму ўзворванню. Вядомы селішчы за Палярным колам..

Земляробства грунтавалася на тых жа прыёмах, што і ў Культуры варонкападобных кубкаў, якая папярэднічала. Але выкарыстанне металу змяніла грамадскую сістэму. Гэта адзначылася тым фактам, што для культуры трубчастага кубка былі ўласцівыя калектыўныя мегалітычныя пахаванні і багатыя ахвярапрынашэнні, а для культуры баявых сякер характэрны адзінкавыя магілы і персанальныя ахвяры. (аўтар: гэта відавочная прыкмета прыходу носьбітаў культуры баявой сякеры ў Скандынавію)

У 1993 г. у Турынге, Седзерманланд, былі зроблены раскопкі хаты смерці, што дала новыя факты. За цяжкімі драўлянымі сценамі былі знойдзеныя парэшткі прыкладна 20 гліняных пасудзін, шэсць працоўных і адна баявая сякера, якія адносяцца да апошняга перыяду культуры. Акрамя таго, тутака ж былі знойдзеныя крэміраваныя парэшткі, як мінімум, шасці чалавек. Гэта самы ранні з вядомых прыкладаў крэмацыі ў Скандынавіі, які паказаў блізкія кантакты з Цэнтральнай Еўропай.

З прычыны ўварвання ў гэты рэгіён германцаў Эйнар Естмо падкрэслівае, што атлантычнае і паўночнаморскае ўзбярэжжа Скандынавіі, як і Прыбалтыкі, мелі ажыўлены марскі гандаль, што было абумоўлена шырэйшым геаграфічным распаўсюджаннем і бліжэйшым культурным адзінствам, чым былі ўнутрыкантынентальныя культуры. Ён паказвае на шырока раскінутыя знаходкі вялікай колькасці разьбярных вырабаў з камення, характэрныя для гэтай эпохі, на якіх намаляваны «тысячы» караблёў. Для культур мараходаў, падобных гэтай, мора – гэта дарога, а не перашкода.

Фінская культура баявых сякер

Фінская культура баявых сякер была першапачаткова культурай паляўнічых і збіральнікаў, і ў іх селішчах гэтага перыяду зроблена вельмі мала знаходак.

Сярэдні Днепр і культура Фацьянава-Баланава

Усходнім фарпостам культуры шнуравай керамікі была сярэднедняпроўская культура і фацьянава-баланаўская культура ў вярхоўях Волгі. Фацьянаўская культура, у сваю чаргу, дала пачатак абашаўскай культуры. Сярэднедняпроўская культура пакінула вельмі мала слядоў, аднак займала самы зручны шлях у Цэнтральную і Паўночную Еўропу з стэпаў. Размяшчалася яна, як відаць з назову, па плыні Дняпра і яго прытокаў прыкладна паміж Смаленскам і Кіевам. Сінхронна катакомбная культура Паўночнага Прычарнамор’я.

2.3. Культура баявых сякер

Культура баявых сякер – агульны назоў групы позненэалітычных археалагічных культур, распаўсюджаных у лясной паласе Сярэдняй і Ўсходняй Еўропы (Сярэднедняпроўская культура, Фацьянаўская культура, культура ладдзепадобных, Злота культура і інш.), звязаных, відаць, агульным паходжаннем. Для іх характэрныя: каменныя паліраваныя сякеры, якія служылі галоўнай зброяй; кераміка (кубкі і амфары) з адбіткамі шнура (гл. Шнуравай керамікі культуры); аднолькавы пахавальны абрад (адзінкавыя пахаванні ў скручаным становішчы) і іншыя прыкметы. Плямёны культуры баявых сякер займаліся жывёлагадоўляй і земляробствам. Ім былі вядомыя першыя ў Еўропе колавыя калёсы, якія запрагаліся быкамі. Некаторыя навукоўцы звязваюць распаўсюджванне культуры баявых сякер у 2-й палове ІІІ тыс. да н. э. на шырокіх тэрыторыях Еўропы з рассяленнем найпозняй хвалі індаеўрапейцаў (славяна-балта-германскіх плямёнаў).

2.4. Гісторыя баявой сякеры (аўтар: я б сказала, прынятая на сёньня)

Сякера – першая двускладовая прылада ў гісторыі.

У знак магутнасці і ўлады сякера ператварылася вельмі рана. Яе сацыяльнае значэнне пераканаўча прадэманстраваў амерыканскі антраполаг Лорыстан Шарп, які вывучаў аўстралійскае племя Йір-Ёрант. Каменныя сякеры – найкаштоўнейшая племянная ўласнасць – захоўваліся ў старэйшын і выдаваліся малодшым чальцам клану ў арэнду.

З сякерай у руках намаляваны на сваім трыўмфальным рэльефе грозны акадскі цар Нарамсін (2254-2218 гг. да н. э.). На іншых рэльефах, егіпецкіх, фараоны дзівяць ворагаў сякерамі. Сякерка была знакам дзяржаўных паўнамоцтваў у Старажытным Рыме – яе насілі лікторы, целаахоўнікі консулаў.

У шматлікіх міфалогіях сякера – атрыбут багоў. Так, у індуізме Шыва ўручае гэтую зброю Раме, і той становіцца Парашурамай – гэта значыць Рамай-з-Сякерай. З яе дапамогай ён «тройчы па сем разоў чысціў зямлю ад кшатрыяў, напоўніўшы крывёй пяць азёр». Велізарную сімвалічную ролю адыгрывала сякера ў крыта-мікенскай культуры: нават знакаміты Лабірынт, калі верыць Плютарху, атрымаў назоў ад святой сякеры – лабрыса – яе малюнак знойдзены на сценах Кноскага палаца.

Вядома, пры пераходзе ад адной культуры і аднаго арэала да іншага аблічча сякеры магло моцна змяняцца. Спачатку распаўсюджанне атрымала так званая сякера-клявец – з вузкім выцягнутым простакутным лязом, арыентаваным упоперак сякерышча. Прылада, сумешчаючая функцыі матыкі і кірхі, паўстала ў IV тысячагоддзі да н. э. у Месапатаміі і распаўсюдзілася па Блізкім Усходзе. На акадскай мове яна звалася «пілаку» – слова было запазычана з індаеўрапейскай мовы, якая пачала нараджацца яшчэ да яе падзелу на «інда-» і «еўрапейскія». Аднак, запазычыўшы слова, індаеўрапейцы рашуча перайначылі прадмет, ім абазначаны. Напрыклад, крыцкая сякера мела два лязы, якія пашыраюцца і круглявыя па канцах.

Фасцыя рымскага ліктара – сякера з дзяржальняй з перавязаных дубцоў.

Нягледзячы на ўсё сказанае, трэба прызнаць, што ў старажытнасці сякера не карысталася вельмі ўжо вялікай папулярнасцю. Сітуацыя змянілася пасля VIII стагоддзя. «Варварская» цывілізацыя Еўропы пачала хутка развівацца, паўстала запатрабаванне ў расчыстцы велізарных тэрыторый, занятых густымі лясамі (у Міжземнамор’е такіх праблем ніколі не было).

Пры раскопках славянскіх селішчаў выяўлены маленькія бронзавыя сякеркі-засцярогі і дзіцячыя цацкі-сякеры.

Што да сякеры як зброі, то яна не страціла нейкай злавеснай прывабнасці і па гэтай дзень, хоць і згубіла былы сацыяльны статут.

2.5. Каменныя сякеры на тэрыторыі Беларусі.

Сякера як прылада працы на тэрыторыі Беларусі ўзнікла вельмі даўно. Але тое, што нашы продкі з’яўляюцца вынаходнікамі баявой сякеры, мала каму вядома. А, можа, да такой “крамолы” ніхто не пасмеў і дадумацца.

Каб не быць галаслоўнай, прывяду даныя архелагічных даследванняў, прыведзеныя ў энцыклапедыі “Археалогія і нумізматыка Беларусі” 1993 года выпуску.

1) г. Орша: знойдзена майстэрня камянёвых прылад, узрост — 8-7 тысячаў год; знойдзена двухбаковаапрацаваная сякера 3-га тысячагоддзя да н. э.

2) в. Бабінавічы Лёзнінскага раёну: знойдзены сякеры, узрост 4-3 тысячагоддзе да н.э. (звярніце увагу, назоў г. Лёзна паходзіць ад слова лязо).

3) в. Бабровічы Івацэвіцкага раёну: знойдзены міндалепадобныя сякеры або разакі, узрост 10-6 тысячагоддзе да н.э.

4) в. Бакінічы Пінскага раёну: знойдзена сякерападобная прылада 5-4-га тысячагоддзя да н.э.

5) в. Баркалабава Быхаўскага раёну: знойдзена сякера з перахватам, узрост 10-8 тысячагоддзе да н.э.

6) в. Берагавая Слабада Рэчыцкага раёну: знойдзена каля 7 тысячаў прыладаў з крэйдавага (“сожскага”) крэменю, сякеры узростам 9-8-е тысячагоддзе да н.э.

7) в. Берасцёнава Аршанскага раёну: знойдзены сякеры 9-8-га тысячагоддзя да н.э.

в. Бердыж Чачэрскага раёну: знойдзена сякерападобная прылада узростам 25-27 тысячаў год.

9) в. Ваўчуны Слонімскага раёну: знойдзена прылада тыпу сякеры, узрост 6-5 тысячаў год.

10) в. Востраў Пінскага раёну: знойдзены пікападобныя сякеры, узрост 5-4 тысячаў год да н.э.

11) в. Гайкоўка Касцюковіцкага раёну: знойдзена 2000 прыладаў, сярод якіх авальныя сякеры, узрост – 5 тысячаў год да н.э.

12) в. Глыбаўка Веткаўскага раёну: знойдзена майстэрня часу сожскай культуры і 33 тысячы вырабаў з крамяню, у тым ліку і сякеры.

13) в. Горкі Чэрыкаўскага раёну: знойдзены клінападобныя і розныя віды сякер, узрост 6-5 тысячагоддзе да н.э.

14) в. Камень Пінскага раёну: знойдзена майстэрня і 40 тысячаў апрацаваных крамянёў, сякеры і цёсла, узрост 5-2 тысячагоддзе да н.э.

15) в. Мірагошча-Горкі Чэрыкаўскага раёну: знойдзена майстэрня і 15 тысячаў крамянёвых прыладаў, сякеры, узрост 6-5 тысячагоддзе да н.э.

16) г. Дубна, Ровенская вобласць (раён пражывання этнічных беларусаў-драўлян): знойдзена нуклепадобная сякера свідэрскай культуры, узрост 19-12 тысячагоддзе да н.э.

17) в. Моталь Іванаўскага раёна: знойдзена майстэрня і 15 тысячаў рэчаў эпохі неаліту, сярод якіх сякеры, а таксама 600 крамянёвых прылад узросту 9-5 тысячагоддзя да н.э., сярод якіх сякеры. Тут таксама знойдзены авальныя сякеры узростам 8-5 тысячагоддзе да н.э., якія адносяцца да Нёманскай мезалітычнай культуры.

18) в. Новыя Грамыкі Веткаўскага раёну: знойдзена майстэрня эпохі позняга мезаліту (“сожская культура”) і 40 тысячаў вырабаў, сярод якіх сякеры, у тым ліку і сякера з перахватам.

19) в. Сасёнка Вілейскага раёну: знойдзены сякеры узростам 7-5 тысячагоддзе да н.э.

20) в. Струмень Кармянскага раёну: знойдзена больш за 1300 вырабаў сярод якіх сякеры і цясла, узрост (позні этап верхнедняпроўскай, ранні сярэднедняпроўскай і сярэдні сосніцкай культур).

21) в. Хвойна Магілёўскага раёну: знойдзена сякера з двухбаковай выемкай, узрост 12-10 тысячагоддзе да н.э.

22) в. Церабень Пінскага раёну: знойдзены каменныя сякеры з усечаным абухам і клінападобныя. Узрост позні неаліт і ранні бронзавы век.

23) в. Чырвоная Слабада Бялыніцкага раёну: знойдзены клінападобныя сякеры 3-2 тысячагоддзяў да н.э.

2.6. Бердыш.

БЕРДЫШ – баявая сякера з доўгім тронкам і скрыўленым накшталт паўмесяца лязом. Выкарыстоўвалі для змагання з пяхотай і конніцай суперніка, а таксама як падстаўку пры стральбе з агнястрэльнай зброі. Выкарыстоўвалася ўкраінскімі казакамі.

Сякера (бярдыш) Багдана Хмяльніцкага

Віктар Трыгуб, рэдактар часопісаў «Новая Сечы» і «Музеі Ўкраіны»: “Гэты сенсацыйны экспанат захаваўся дзякуючы старанням некалькіх пакаленняў украінскіх патрыётаў, якія ўратавалі зброю, перадаючы рэліквію з рук у рукі. У цяперашні час сякера захоўваецца ў надзейным месцы. Пераважная большасць казацкіх рэліквій захоўваюцца за мяжой. У Швецыі (Мазепа), у Польшчы (шабля і сцяг Сагайдакавага), у музеі Кубанскага казацтва ў ЗША, які нядаўна абрабаваў рускі спецназ (калекцыя сцягоў, булаў, дакументаў — у тым ліку грамата Кацярыны аб перадачы Кубані запарожцам, пячатка Сечы)… І вось знайшлася сякера Б.Хмяльніцкага ў адной з краін Паўночнай Амерыкі… Яшчэ раз звяртаемся да Старшыні Вярхоўнай Рады О.Марозу, Прэзідэнту В.Юшчанка, — давайце тэрмінова створым спецкамісію парламенту па вяртанні культурных каштоўнасцяў і Камітэт вяртання культурных каштоўнасцяў, які павінен працаваць у сістэме МЗС Украіны! Давайце нарэшце рэальна зоймемся афіцыйным працэсам вяртання культурных каштоўнасцяў Украіны да дзяржаўных музейных устаноў Украіны! Колькі аб гэтым можна пісаць?”

2.7. А чаму маўчаць беларусы?

Аўтарка: перад вамі раскрыта тайна культуры баявой сякеры. Ніякіх сваіх даследванняў і нават напісання артыкулаў аб баявой сякеры я не рабіла. Мая праца заключалася ў перакладзе і перадрукоўцы матэрыялу з энцыклапедыі “Археалогія і нумізматыка Беларусі”. Усе працы праведзены дасведчанымі навукоўцамі. Але я зрабіла аналіз гэтых працаў і сваё заключэнне.

Перад вамі матэрыял з гістарычнымі фактамі, якія сведчыць аб часе вынаходства баявой сякеры, аб месцы гэтага вынаходства і аб перамяшчэнні носьбітаў гэтай сякеры на Поўнач. Ні ў якім іншым месцы планеты больш не існуе тэрыторыі культуры баявой сякеры. Калі ёсць больш старэйшыя месцы знаходак баявой каменай сякеры, няхай пакажуць гэта. Але на сёняшні дзень – гэта в. Бердыж.

А цяпер скажыце мне, як можна патлумачыць выказванне с-ра Агафонава, што ўсё гэта нейкая абсурдная “барабанная дробь”?

Я лічу, што А.Агафонаў, які прыехаў ў Беларусь у 1995 годзе, хварэе на антыбеларусізм. Ён ў Беларусі атрымаў вышэйшую адукацыю, грамадзянства, ужо паспеў балатавацца (дарэчы, ад АДС) у дэпутаты парламенту РБ і, што называецца, “се*а на галовы беларусам”…

Колькі можна талераваць гэтую пятую паразытычную калону?

Мы не мусім увесь час цярпець на сваёй зямлі антыбеларусізм. І мы не павінны ўвесь час працягаць выцірацца, калі нам плююць ў твар.

Ад рэдакцыі:

Мы таксама лічым, што калі мы – беларусы-літвіны – на сваёй роднай зямлі сустракаемся з рознай набрыддзю, нам варта памятаць, што мы – нашчадкі індаеўрапейцаў-арыяў – носьбітаў вялікай культуры баявой сякеры…