Маем абавязак паінфармаваць нашых чытачоў аб выніках сустрэчы прыхільнікаў стварэньня Беларускага Дэмакратычнага Руху. Акрамя таго, за апошнія дні адбылося некалькі важных падзей, якія варта абмеркаваць.

1.

24 сакавіка 2012 года ў Менску па закліку сябраў рэдакцыі сабралася, на жаль, толькі некалькі чалавек. Іх фота вы бачыце ніжэй. Гэта — два студэнты-гісторыкі (на фота абодва зьлева), пісьменьнік Кастусь Травень (на фота ён крайні справа), адзін з самых галоўных актывістаў па стварэньні Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы (БАПЦ) айцец Леанід Акаловіч і кіраўнік нашай рэдакцыі Алесь Астроўскі (у цэнтры).

Пасьля знаёмства (большасьць прысутных убачылі адзін аднаго ўпершыню) была абмеркавана сітуацыя ў Беларусі (каб скарэктаваць і ўдакладніць уласнае разуменьне) і задачы, якія стаяць перад арганізатарамі Беларускага Дэмакратычнага Руху. Было адзначана, што гэтыя задачы па-ранейшаму адпавядаюць этапу Веды.

Надвор’е ў Менску ў час сустрэчы было цудоўным. На гэты раз сабрацца людзям каля помніка Купалу ніхто не перашкаджаў. Адзіным недахопам падзеі было тое, што прыйшло мала людзей. Аб’ектыўна, але факт – наш рух пакуль застаецца ў зародкавым стане (праўда, перад сустрэчай Астроўскаму патэлефанавалі два чалавекі й паведамілі, што ня змогуць прыйсьці; некаторых у гэты дзень не было ў Беларусі; некаторых рэдакцыя папрасіла не прыходзіць; а некаторыя напэўна спужаліся магчымых рэпрэсіяў — мы пра гэта шчыра папярэджвалі, робячы абвестку).

Што ж, кожны сам абірае свой шлях…

У арганізацыі сваёй дзейнасьці рэдакцыя ня лічыць магчымым выкарыстоўваць PR-аўскія тэхналогіі маніпуляваньня людзьмі, іх наўпроставы ці ўскосны падман. Калі мы лепш за іншых разьбіраемся ў тым, што такое персьпектыўны, верны шлях грамадска-палітычнага разьвіцьця, мы лічым сябе абавязанымі публічна папярэджваць людей, да якіх мы можам дагрукацца, выкарыстоўваючы  рацыянальную аргументацыю  — г.зн., што мы заўсёды зьвярталіся і будзем зьвяртацца толькі да розуму людзей, а таксама да больш высокіх псіхічных рыс — сумленьня, пачуцьцяў нацыянальнай і сацыяльнай справядлівасьці, шчырага патрыятызму… Гэта мы будзем рабіць і далей, нягледзячы ні на што…

2.

На наступны дзень, 25 сакавіка, у Менску лепшая частка (бо нацыянальна-дэмакратычная) “беларускай дэмакратычнай аб’яднанай” апазіцыі ўзначаліла адзначэньне чарговай гадавіны першага аднаўленьня дзяржаўнасьці Вялікай Літвы-Беларусі, якое адбылося ў 1918 годзе (гл., напрыклад, тут: http://www.svaboda.org/content/article/24526474.html).

Каля Акадэміі Навук сабралася, па розных зьвестках, 2,5 — 3,5 тысячы чалавек, якія прайшлі шэсьцем пад беларускімі нацыянальнымі сьцягамі да плошчы Бангалор, дзе адбыўся мітынг.

Адносна невялікая колькасьць удзельнікаў мерапрыемства, напэўна, тлумачыцца вельмі кепскім надвор’ем, якое было ў Менску ў гэты дзень. Напэўна, ма́е значэньне і тое, што ўсё большая колькасьць людзей, якія шчыра жадалі б жыць у цывілізаванай, свабодна-самастойнай, нацыянальна-дэмакратычнай Беларусі, адчуваюць бессэнсоўнасьць далейшай падтрымкі тых кіраўнікоў апазіцыі, якія правалілі ўсе шанцы, страцілі столькі гадоў, але… па-ранейшаму як ні ў чым ні бывала “плаваюць” на паверхні грамадска-палітычнага жыцьця ў Беларусі. Становіцца ўсё больш відавочным, што гэта іх такое “плаваньне” якраз і заключае ў сабе стратэгічны дэструктыўны сэнс – не дапусьціць магчымасьці арганізоўваць апазіцыйную дзейнасьць у Беларусі іншым больш здольным і непрадажным людзям…

Таму далей мы скранцэнтруем увагу на тым, што і чаму мы лічым сэнсоўным у грамадска-палітычнай дзейнасьці ў Беларусі ў наш час (хаця гэтае пытаньне мы ўзьнімаем дастаткова рэгулярна, перыядычна зьяўляюцца новыя факты, грані, аргументы, якія варта абмеркаваць).

Але найперш, для разьмінкі, давайце зьвернем увагу на факт, які, здаецца, мае малае дачыненьне да справы. Факт такі: калі калона “нацыяналістаў” набліжалася да Бангалора, да яе далучылася група пад “весялковымі сьцягамі” (гл. фота).

Гэта – вядомыя людзі. Іх грамадская пазіцыя, а таксама сэнс іх дзейнасьці падрабязна прааналізаваныя на сайце (чытаць адсюль http://nashaziamlia.org/2011/12/19/4596/ і дасюль http://nashaziamlia.org/2012/01/08/4696/). Тое, што гэтыя людзі нічым ня могуць дапамагчы ў пераўтварэньні цяперска-лукашысцкай Беларусі ў дэмакратычную дзяржаву, відавочна і цалкам даказана намі. Але ж ніхто не запрапанаваў ім у калону не станавіцца, ці хаця б згарнуць “весялковыя” сьцягі, каб не дыскрэдытаваць тых, хто сабраўся, перад беларускім народам (а тое, што цяперскія ўлады абавязкова выкарыстаюць гэты факт, можаце не сумнявацца…).

Асаблівую пікантнасьць сітуацыі дадае вось што. 17 сакавіка — гэта быў дзень, калі ў Беларусі стала вядома пра забойства Кавалёва і Канавалава, а таксама пра тое, што Каваленку пачынаюць прымусова “лекаваць”. Дык вось, гомасексуалісты зладзілі свой 10-хвілінны “пікет” у Менску менавіта тады (як на справе выглядаў іх г.зв. “пікет”, гл. фота ніжэй). Якая ж тэма была ў “пікета”? А тэмай было змаганьне супраць… “ксенафобіі й расізму ў Беларусі” (?!). Ня верыце таму, што прачыталі? Тады пачытайце тут: http://www.svaboda.org/content/article/24518975.html. 

Хто не схапіў сутнасьць падзеі, тлумачым: у Беларусі, у якой цяпер назіраецца небясьпека страты дзяржаўнасьці, этнацыд і генацыд беларускага народу, на кожным кроку адбываецца дыскрымінацыя беларусаў-літвінаў на іх уласнай зямлі (менавіта па нацыянальнай прыкмеце), актыўнешым чынам ідзе захоп уласнасьці беларускага народу, зьнішчаецца наша прырода, пагражае кітайская ці чорт ведае якая яшчэ каланізацыя нашай зямлі, і г.д., і да т.п. – дык вось на гэтым фоне вылазіць нейкая група і пачынае агітаваць супраць… “ксенафобіі й расізму”!.. Г.зн., робіць тое, што ўсяму вышэй адзначанаму сатанізму якраз спрыяе! Сэнс акцыі зразумелы: Беларусы не павінны рыпацца, яны мусяць баяцца, што іх абзавуць “ксенафобамі й расістамі!”

(нагадаем, каланізацыя Беларусі абсалютна чужароднымі ксенаэтнасамі – відавочны, дадатковы і ня менш страшны механізм генацыду карэннага народу, чым фізічнае ці інфармацыйнае ўзьдзеяньне з тымі ж мэтамі; падумайце над тым, што адбылося зь сербамі на тэрыторыі Косава, калі туды перасяліліся албанцы; што адбылося з уйгурамі, маньчжурамі, тыбетцамі, манголамі, народам хой, калі на іх этнічныя тэрыторыі перасяліліся кітайцы…)

Усьвядомілі ўзровень цынізму?! Бачыце, што робіцца?!…

Тое, што ў гомасэксуалістаў ёсьць псіхічныя адхіленьні, вядома даўно. Але, каб іх псіхіка мела аж настолькі дэструктыўную, блюзьнерскую накіраванасьць, цяжка было нават уявіць. Цяпер будзем ведаць і гэта. А таксама тое, што гаспадарам “блакітных” менавіта такая агентура, здольная на самыя паскудныя, цынічныя рэчы, якраз і патрэбная… 

І вось тут раптам усё тая ж група змагароў з “ксенафобіяй і расізмам у Беларусі” прыходзіць на мітынг нацыянальна-дэмакратычнай апазіцыі з нагоды найвялікшага нацыянальнага сьвята беларускага народу, а ёй арганізатары нават ня здольны нічога сказаць…

Ну, што, адчулі нюансік?! А, між тым, гэты нюансік яскрава дэманструе яшчэ адну праблему — узровень тых, хто кіруе нават нацыянальна-дэмакратычнай часткай “беларускай дэмакратычнай апазіцыі”. Калі так сябе паводзяць Колас й Івашкевіч, што ж тады чакаць ад лябедзек, саньнікавых ды іншых халезіных з бандарэнкамі…

Разьлічваеце на іх? І далей зьбіраецеся хадзіць за імі? Гэта вашае права. Наша задача вас папярэдзіць.

З нагоды “цудаў”, якія мы бачым у грамадска-палітычным жыцьці, маем права выказаць адзін прагноз і адну гіпотэзу.

Прагноз. Адсутнасьць прынцыповасьці ў кіраўнікоў “аб’яднаных дэмакратычных сіл” азначае, што кіраўнікі геяў хутка будуць імкнуцца ўвайсьці ў склад “аб’яднанцаў”, каб праводзіць там тую палітыку, якую ім заказалі іх гаспадары (відаць, адных ліберастаў сярод аб’яднанцаў ім недастаткова). Далей “палітыка” геяў будзе такой: актыўнае змаганьне супраць “расавай нецярпімасьці, а таксама супраць ксена-  ды гомафобіі ў шэрагах аб’яднанай дэмакратычнай апазіцыі й ва ўсёй Беларусі ў цэлым”; пра генацыд, этнацыд, дыскрымінацыю беларусаў і г.д., як і цяпер, будзе поўны маўчок!

Гіпотэза. Севярынец і Дашкевіч, якія супраціўляліся пранікненьню “блакітных” у шэрагі “аб’яднанцаў” (асабліва Дашкевіч), відаць, не дарма цяпер знаходзяцца за кратамі. За што іх пасадзілі на такія вялікія тэрміны? Яны не былі (проста не маглі быць) “арганізатарамі забурэньняў 19.12.2010”, бо не былі… кандыдатамі ў прэзідэнты (!; Дашкевіч дык увогуле быў арыштаваны яшчэ да 19.12-га). Зьвярніце ўвагу, Севярынец і Дашкевіч не кандыдаты, не арганізатары — і ў турме, а, напрыклад, такія людзі, як Раманчук, Рымашэўскі, Міхалевіч (ня кажучы ўжо пра такіх асобаў, як Фядута, Дзьмітрыеў, Халезін), якія і кандыдаты, і арганізатары – на свабодзе… Нейкі парадокс. Нешта тут ня тое.

А калі паглядзець на задачу далейшага “перафарматаваньня” кіраўнічых колаў “аб’яднанцаў”, атрымліваецца не прадокс, а менавіта тое, што трэба. Толькі ня тое, што трэба нашаму народу, а тое, што трэба цяперска-лукашысцкім уладам і сіянакратыі, якая ёсьць закулісным гаспадаром як апазіцыйных “аб’яднанцаў”, так і апасяродкавана праз “Расею”… тых жа цяперска-лукашысцкіх уладаў.  

Вось, аказваецца, якія могуць быць сапраўдныя прычыны таго, што Севярынец і Дашкевіч сёньня пакутуюць у вязьніцы… 

Час пакажа, наколькі мы былі праніклівымі. А пакуль сваю задачу мы выканалі: нашых чытачоў папярэдзілі…

3.

Хаця наша дзейнасьць зьяўляецца практычна толькі ідэалагічнай (збор 24 сакавіка гэта пацьвердзіў), затое мы ў гэтай сьферы імкнемся дзейнічаць максімальна канкрэтна, адназначна.

Таму мы, у адрозьненьне ад “аб’яднанацаў”, не зьбіраемся дараваць “блакітным” і факт суперцынічнага, блюзьнерскага пікету, й іх імкненьне змагацца зь “ксенафобіяй і расізмам” у шэрагах “аб’яднанай дэмакратычнай апазіцыі” й ва ўсёй Беларусі. А таму мы зьвяртаем увагу на наступны двуадзіны факт:

- блакітныя нахабна ўзурпавалі адну з найпрыгожых натуральных зьяў — вясёлку — ў якасьці ўласнага сімвала. На гэта яны ня мелі ніякага права, бо вясёлка – зьява для ўсяго чалавецтва і можа сімвалізаваць толькі станоўчыя, прагрэсіўныя рэчы;

- тое, што вясёлка аб’ектыўна сімвалізуе прыгажосьць у разнастайнасьці, гомасексуалісты ня проста зганьбілі, але і вычварна перакруцілі; сімвал разнастайнасьці й прыгажосьці выкарыстоўваецца імі для таго, каб іх… зьнішчаць. Справа ў тым, што разнастайнасьць народаў, а празь яе і прыгажосьць чалавецтва – гэта ўласьцівасьці Чалавецтва (!), а не асобнага грамадства ці нейкай вузкай групы. Вобразна кажучы, “вясёлкавасьць” чалавецтва будзе толькі тады, калі кожны народ будзе мець пэўны колер (гл. малюнак, стан А). Калі ж кожнае грамадства будзе складзены з рознакаляровых “плямак”, дык і яны, і ўсё чалавецтва будуць выглядаць аднолькавай нецікавай бруднай масай (гл. малюнак, стан Б; прычым, у кожным грамадстве пачнецца культурна-этнічная грамадзянская вайна…). Зьлейце розныя фарбы ў адну ёмкасьць, перамяшайце, і вы ў гэтым пераканецеся. Такая вось падступная і адначасна абсалютна злачынная метода. Прычым, практычна адкрытая, з выклікам…

Гэтаму трэба супраціўляцца. Таму, з нагоды апошніх цынічна-дэструктыўных дзеяньняў гомасексуалістаў, якім кіруюць пэўныя гаспадары, аб’яўляем, што зь сёньняшнага дня пачынаецца змаганьне супраць выкарастаньня імі вясёлкі, сукупнасьці весялковых, а таксама любых іншых колераў (блакітнага, ружовага), у якасьці гомасексуальных сімвалаў.

Сімвалам гэтага змаганьня аб’яўляецца новы весялковы сьцяг (узор выстаўлены ў пачатку данага матэрыяла), на якім бачна ўзыходзячае Сонца і вясёлка, якія разам пераўтвараюць цемру ў сьвятло. Гэты сьцяг – гэта пратэст супраць узурпацыі вясёлкі гомасексуалістамі, супраць іх дэструктыўнага ўзьдзеяньня на грамадства, а таксама заклік да захаваньня разнастайнасьці, каляровасьці, прыгажосьці жыцьця і чалавецтва.   

І хай будзе так!

4.

З-за ідэалагічнай недасканаласьці, як кажуць, “имеют” сёньняшнюю апазіцыю ня толькі гомасексуалісты, а і беларусафобскія ўлады.

Ніжэй разьмешчаны фота, зь якіх бачна, як цяперска-лукашысцкія ўлады рэкламуюць, што яны… любяць Беларусь (фота зроблена ў Гародні).

Да маштаба цынізму цяперцаў мы ўжо прывыклі. Гаворка не пра гэта, а пра тое, што лозунг – “Я люблю Беларусь!” – яшчэ ў канцы 1990-х запрапанаваў Павал Севярынец. Ён лічыў яго сваім вялікім асабістым унёскам у PRаньне Беларусі й яе незалежнасьці. З падачы Севярныца гэты лозунг доўга выкарыстоўваў Малады Фронт. Аднак некалькі гадоў як “Я люблю (мы любім) Беларусь!” быў перахоплены беларусафобскімі ўладамі й, як бачым, пасьпяхова (натуральна, пасьпяхова для іх) выкарыстоўваецца дасёньня. Прыкрыўшыся ім, этнацыда-генацыдчыкі працягваюць спакойна рабіць сваю чорну справу.

Варта нагадаць, што пра небясьпеку менавіта такога варыянту разьвіцьця падзей і Севярынца, і маладафронтаўцаў папярэджвалі многія. Аднак, ці то з-за асаблівасьцяў характара Паўла, ці то з-за асаблівасьцяў грамадска-палітычнага сьветагляда, ён не прыслухаўся.  

(Дарэчы, пачытайце кнігу Севярынца “Нацыянальная ідэя”, якая разьмешчана на сайце; зьвярніце ўвагу, што, паводле Севярынца, на тэрыторыі Беларусі жыў і жыве такі цудоўны-расцудоўны, выбітна таленавіты габрэйскі народ, а беларусаў… чамусьці практычна няма; пачынаць адсюль: http://nashaziamlia.org/2007/07/29/809/)

Цяпер вынікі бачыце?!…

У чым справа? А справа ў тым, што пра сваю любоў да Беларусі (у такім жа ключы) могуць сказаць ня толькі цяперцы-лукашысты. Тое ж могуць сказаць (і кажуць) геі, палякі, маскалі, габрэі… Калі мы будзем маўчаць і нічога не рабіць, альбо рабіць тое, што не дае станоўчых вынікаў, хутка так будуць казаць яшчэ і 1,5 мільёна кітайцаў ды столькі ж неграў з арабімі. Яны таксама будуць распавядаць, стоячы на нашай зямлі, як яны любяць Беларусь (вядома, няшчасным неграм і арабам занадта горача ў іхніх краінах, а бедным 1,5 мільярдам кітайцаў занадта цесна на іх і захопленых імі амаль 10 мільёнах квадратных кіламетрах… Аабавязкова трэба даць ім яшчэ і нашу зямлю, прычым усю. А самім сысьці ў… нябыт).

Скажыце, ці не здаецца вам, што з усёй гэтай “любоўю” нешта ня тое?!… Не пра тое гаворка. Кудысьці ўбок адышлі галоўныя прабламы ў Беларусі, зьнікла ГАЛОЎНАЕ….

А галоўнае ў тым, што не Беларусь — найважнейшае, а найважнейшы непасрэдна сам беларуска-літвінскі народ, яго правы й інтарэсы! Беларусь — свабодная, дэмакратычная, цывілізаваная, квітнеючая – гэта ўмова (хай сабе найважнейшая, але толькі ўмова) для забесьпячэньня больш істотнага і важкага – магчымасьці беларуска-літвінскаму народу (найперш яму) зьдзейсьніць сваю гістарычную місію, раскрыць свой стваральны патэнцыял!

У гэтым сутнасьць пытаньня, зьмест сёньняшніх праблем агульналюдскай цывілізацыі на тым кавалку зямлі, які завецца Беларусьсю! У гэтым сутнасьць сапраўды дэмакратычнага, найбольш канструктыўнага, цывілізаванага дый проста прыстойнага думаньня. І калі менавіта гэтая сутнасьць адлюстравана ў слоганах — напрыклад, “Беларускі народ – гаспадар Беларусі!”; “Спачатку інтарэсы беларусаў на іх уласнай зямлі!”; “У Беларусі найперш беларускі народ!”, “На берарускай зямлі інтарэсы беларускага народу вышэй за іншае!” — імі ніякія сацыяльныя паразіты скарыстацца ня змогуць.

Праўда, так могуць думаць толькі сапраўдныя дэмакраты-гуманісты. Напрыклад, такія, як мы.

Карацей, Беларусь – наша зямля! І кропка… Кропка, зь якой усё пачынаецца і якой усё заканчваецца…

5.

У цэлым, калі ў чарговы раз прааналізаваць стратэгічныя прычыны бесперапынных паразаў “беларускіх аб’яднаных дэмакратычных сіл”, дык, закранаючы толькі ідэалагічную сьферу, даводзіцца зноў казаць пра, як мінімум,  недасканаласьць іх стратэгічных каштоўнасьцяў і мэт. Гэта, у сваю чаргу, і дазваляе ворагам беларускай дэмакратыі ўлазіць у розныя ідэалагічныя шчыліны, рабіць тактычныя падмены (што прадэманстравана вышэй), абяскроўліваць апазіцыю, падрываць знутры, рабіць яе барацьбу бессэнсоўнай. Усё гэта ў выніку працуе на карысьць беларусафобаў-цяперцаў, якія працягваюць уладарыць на нашай зямлі год за годам (успомніце, як Лу-ка заяўляў, што пра такую апазіцыю, якая супрацьстаіць яму ў Беларусі, можна толькі марыць…).

У час сустрэчы 24.03 каля помніка Купалу ў Менску, пад час абмеркаваньня галоўных рысаў грамадска-палітычнай сітуацыі, было закранута блізкае пытаньне: што зьяўляецца галоўнай каштоўнасьцю палітычнай дзейнасьці — справядлівасьць ці сіла? Адным з удзельнікаў сустрэчы было выказана меркаваньне, што справядлівасьць – прыкмета слабасьці, да яе апелююць толькі тыя, хто ня мае сілы (людскіх і фінансавых рэсурсаў, рэальнай улады). А вось сіла – гэта, маўляў, адзіная сапраўдная палітычная каштоўнасьць. На яе трэба арыентавацца, толькі яе імкнуцца накопліваць.

Абмеркаваўшы ў рэдакцыі даную тэзу, мы вырашылі выказаць нашу пазіцыю на старонках сайта. 

Мы – сябры рэдакцыі – нічога супраць сілы ня маем. Але лічым, што ў справядлівасьці, як адной з палітычных каштоўнасьцяў, ёсьць ня меншае значэньне. Сіла і справядлівасьць знаходзяцца ў сістэмінай сувязі – бязь іх зьдзяйсьненьне ўладных паўнамоцтваў альбо ня будзе практычна магчымым, альбо ня будзе мець сэнсу.  

Калі зь сілай усё больш-менш зразумела (яна зьбясьпечвае рэальныя магчымасьці для зьдзяйсьненьня палітыкі – успомніце сталінскае “колькі ў яго дывізій?”), дык са справядлівасьцю ня так усё відавочна. Справа ў тым, што справядлівасьць (гістарычная, нацыянальная, сацыяльная) – гэта больш высокая ў параўнаньні зь сілай палітычная катэгорыя. Яна надае сэнс палітычнай дзейнасьці. Так, пазбаўленая справядлівасьці, рэальная палітыка сапраўды магчымая, але яна будзе… бессэнсоўнай. У такой жа ступені бессэнсоўнай, аб’ектыўна аб’ектнай, у якой такімі зьяўляюцца, напрыклад, броўнаўскі рух, марскія хвалі, вецер, агонь і г.д. І наадварот, чым на больш высокія мэты арыентуецца палітыка, чым больш высокімі крытэрамі кіруецца, тым у большай ступені мае сэнс, зьяўляецца суб’ектнай…

Гэта заканамерная сітуацыя. Звычайна, у складаных высокаразьвітых сістэмах самая высокая іх частка зьяўляецца адначасна і самай новай і… кіруючай.

Возьмем, напрыклад, арганізацыю-функцыю цэнтральнай нярвовай сістэмы чалавека. Філагенетычна (гістарычна) самым новым тут зьяўляецца кара галаўнога мозга. І, о дзіва, гэтая частка нашага цела аказваецца галоўным кіруючым цэнтрам ва ўсім арганізьме чалавека. Настолькі галоўным, што страціўшы функцыю кары, чалавек спыняе быць чалавекам… (што не характэрна ні для якога іншага людскага органа ці яго часткі).

Яшчэ прыклад зь біялагічнага. Нядаўна мы аналізавалі, як у ходзе філагенэзу чалавека разьвівалася адзнака “пол” (гл. вось тут: http://nashaziamlia.org/2011/12/26/4638/). Спачатку ў нашых найдалёкіх продкаў зьявіўся полавы працэс, потым полавае размнажэньне, потым раздзельнаполавасьць, полавы дзімарфізм, і, нарэшце, у самым канцы — храмасомна-генетычныя механізмы перадвызначэньне адзнакі “пол” па жаночым ці мужчынскім тыпе. Калі ж прааналізаваць, як цяпер разьвіваецца гэтая адзнака ў чалавека ў ходзе антагенэзу (індывідуальнага разьвіцьця асобіны), можна ўбачыць, што яна разьвіваецца пад кіраўніцтвам філагенетычна самага новага і высокага яе элемента – сьпецыфічных для кожнага пола генаў і храмасом.

А вось прыклады з рацыянальна-грамадскай сьферы. Правілы дарожнага руху (у т.л. самыя новыя іх параграфы) кіруюць рухам аўтатранспарту. Правілы шахмат і футболу кіруюць гэтымі гульнямі…

Аналагічная сітуацыі назіраецца і ў ходзе гуманістычнага прагрэсу. Тое, што тут новае (а паняцьці й крытэры справядлівасьці, прагрэсіўнасьці, сэнсоўнасьці грамадска-палітычнай дзейнасьці несумніўна новыя ў гісторыі глабальнай палітыкі), зьяўляецца і найбольш каштоўным, персьпектыўным, бо накіраваным  на прагрэс.

“Выйграе той, хто будзе арыентавацца на іх (падпарадкоўвацца ім, пагодзіцца быць кіруемым імі)” – так, калі жадаеце, гучыць адзін з законаў гуманістычнага прагрэсу.   

Таму зьмест нашай дзейнасьці заўсёды з’арыентаваны на яе прагрэсіўны сэнс.

Давайце тое ж пакажам графічна.

Вось тут мы — http://nashaziamlia.org/2008/01/09/1135/#more-1135  — мы выставілі табліцу-сьхему, якую трохі ўдасканалілі й падаем ніжэй.

З гэтай табліцы-сьхемы бачна, што грамадска-палітычнае жыцьцё ў Беларусі знаходзіцца на ўзроўні 2 (у часы Савецкага Саюзу яно і ўвогуле было на ўзроўні 1). Г.зн., што і ўлады, і афіцыйная апазіцыя нешта робяць у грамадска-палітычнай сьферы, але іх дзейнасьць зьяўляецца рэактыўнай (у выглядзе рэакцыт на падзеі, справакаваны іншымі), чым нагадвае броўнаўскі рух. СМІ ў Беларусі (дарэчы, як афіцыйныя, так і апазіцыйныя) у “аналізе” палітычных падзей таксама не ўзьнімаюцца вышэй за 2-і ўзровень адказаў на пытаньні нашай рэчаіснасьці, застаюцца ў рамках пытаньняў: што? дзе? калі? максімум, як? Пытаньні ідэалагічнага, а тым больш сьветагляднага ўзроўня ўзьнімаць баяцца ўсе (мы — выключэньне).

Калі зь цяперска-лукашысцкімі ўладамі ўсё зразумела – гэта сілы соцыя-паразітныя, зацікаўленыя ў кансервацыі сёньняшняга стану, а то і ў яго дэградацыі (таму ім непатрэбная ніякая ідэалогія; калі ж яны спрабуюць яе сфармуляваць, як ужо было, вылазіць соцыя-паразітны зьмест) – то з афіцыйнай апазіцыяй, здаецца, усё павінна выглядаць інакш. На справе і апазіцыя баіцца выходзіць хаця б на 3-і ўзровень змаганьня (а тым больш на 4-ы ўзровень, на якім суадносяцца мэты руху, дзейнасьці з аб’ектыўнай шкалой прагрэсу). Настолькі баіцца, што ахвяруе выніковасьцю сваёй дзейнасьці… Адсюль мы і маем таптаньне на месцы ў беларускай палітыцы (так можам датаптацца на страты дзяржавы і сьмерці…).

Нам могуць запярэчыць, што ў афіцыйнай апазіцыі існуе адзіная ўзгодненая мэта – гэта адхіленьне Лу-кі ад улады. Але, па-першае, гэта не ідэалагічная, а палітычная, тактычная мэта, а, па-другое, мэта дэструктыўная. А што “аб’яднаная дэмакратычная” апазіцыя будзе рабіць пасьля?! Якія потым будуць грамадска-палітычныя пераўтварэньні?! Гэта вы ў сфармуляваным выглядзе дзе-небудзь бачылі, чулі? Не.  

Вось, менавіта…

І прычына гэтага відавочная (пра яе мы пісалі, напрыклад, тут: http://nashaziamlia.org/2009/04/25/2096/ ; гл. сьхему з таго артыкула і тлумачэньні да яе на пададзеным адрасе): у кожнай апазіцыйнай сілы (а, галоўнае, у адпаведных заходніх гаспадароў кожнай з гэтых сіл) ёсьць свае мэты “на пасьля” ў Беларусі, якія, натуральна, хаваюцца (бо зьяўляюцца злачыннымі адносна інтарэсаў беларускага народу на яго ўласнай зямлі!). Таму адзінай канструктыўнай мэты, праграмы “аб’яднаныя дэмакратычныя сілы” сфармуляваць аб’ектыўна ня ў стане (вось такія яны і аб’яднаныя, і дэмакратычныя…; сітуацыя Б на сьхеме). Найперш па гэтай прычыне  дзейнасьць цяперашняй афіцыйнай апазіцыі зьяўляецца безвыніковай. Па сутнасьці “аб’яднанцы” проста гуляюць (больш-менш усьвядомлена) сумесна зь цяперцамі ў адной і той жа гульні пад назвай “беларуская палітыка”.

Між тым, фармуляваньне адзінай канструктыўнай мэты на перыяд пасьля зрынаньня беларусафобскага рэжыму (фармуляваньне гэтай мэты мы завем Праграмным вобразам Будучай Беларускай Дзяржавы і патрабуем даўно; яна абсалютна неабходная хаця б на першыя 10-15 гадоў; на жаль, нас “ня чуюць”…) магчымае толькі на грунце яе адэкватнага суаднясеньня з аб’ектыўна прагрэсіўнымі задачамі, якія стаяць ня толькі перад нейкімі асобнымі сацыяльнымі групамі, але перад усім нашым народам, іншымі народамі на Зямлі, перад чалавецтвам у цэлым (на сьхеме сітуацыя А).

Вось і атрымліваецца, што вырашэньне пытаньня сэнсу грамадска-палітычнай дзейнасьці зьяўляецца абсалютна неабходным для яе ж эфектыўнасьці-пераможнасьці…

Наўрад ці варта даводзіць відавочнае, што прагрэсіўны сэнс палітычнага змаганьня ў Беларусі зьвязаны са зьмястоўнай дэмакратыяй, якая ў сваю чаргу ня можа ня быць з’арыентаванай на аб’ектыўныя каштоўнасьці беларускага народу, дасягненьня значна большага ўзроўню гістарычнай, нацыянальнай, сацыяльнай справядлівасьці й да т.п. рэчамі.  Таму адразу робім заключную выснову:

- справядлівасьць і сіла ў палітыцы жорстка зьвязаныя;

- прычым, справядлівасьць мусіць кіраваць сілай; інакш палітычная дзейнасьць ня будзе сэнсоўнай, дый нават выніковай…

Мы – сябры рэдакцыі “Беларусь-нашазямля” і арганізатары Беларускага Дэмакратычнага Руху – гэта ўлічваем, а таму будзем і надалей сачыць за тым, каб наша дзейнасьць заставалася з’арыентаванай на гістарычную, нацыянальную і сацыяльную справядлівасьць, на аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу, на зьмястоўную дэмакратыю, сістэмны гуманізм, сапраўдны прагрэс і падобныя вышэйшыя каштоўнасьці людскай цываілізацыі.

Хто жадае гэтага ж, далучайцеся.

6.

І апошняе.

Нас усё больш абурае накідваемая з Захаду класіфікацыя палітычных сіл, у адпаведнасьці зь якой апошнія дзеляцца найперш на “лібералаў і кансерватараў”. Гэта яўнае, наўмыснае скажэньне сутнасьці пытаньняў, якія стаяць перад чалаветцвам, што нічога, акрамя раздражненьня, выклікаць ня можа. Таму гэтай “класіфікацыяй” нельга карыстацца нават на словах, ня тое што рабіць уласны палітычны выбар на карысьць аднаго з двух.  

Нашыя веды ў гэтым пытаньні дазваляюць даць адэкватны адказ заходнім блытанікам-махлярам, а таксама запрапанаваць усім іншым адэкватную альтэрнатыву. Выкарыстаем для гэтага сімвал нашай ідэалогіі, які быў запрапанаваны і абгрунтаваны ў перадпапярэднім матэрыяле.

Тыя палітычныя сілы, якія заходнія ідэолагі называюць “лібераламі й кансерватарамі”, сімвалічна могуць быць пазначаны чорнымі лініямі, якія ідуць уверх, затым усё больш адхіляюцца ўбок (улева і ўправа адпаведна), а затым паварочваюцца ўніз, у кірунку дэградацыі. З пазіцыі ж выкладзенай вышэй тэорыі, на тую ці іншую грамадска-палітычную сілу трэба глядзець з пазіцыі 4-га ўзроўня пытаньня (ці 4-га ўзроўня існаваньня аб’екта ў рэчаіснасьці) – менавіта, як суадносяцца мэты грамадскай сілы, кірунак яе руху, дзейнасьці з аб’ектыўнай шкалой прагрэсу.

У адпаведнасьці з гэтым атрымліваецца, што ацэнка па гарызанталі, якая ніякім чынам ня можа быць адлюстраваная на гэтай шкале, зьяўляецца, як мінімум, другаснай. Першаснай, галоўнай, зьўляецца ацэнка па вертыкалі, па шкале, дзе паказьнікі павялічваюцца зьнізу ўверх. У адпаведнасьці з гэтым падыходам, палітычныя сілы спачатку трэба класіфікаваць інакш – на тых, чыя дзейнасьць скіраваная на павелічэньне праяў гуманістычнага прагрэсу ў нашым грамадскім жыцьці (гэта будуць прагрэсоўцы – іх дзейнасьць будзе весьці да павелічэньня значэньняў на шкале прагрэсу, сімвалічна пазначанай чырвонай лініяй), і тых, чыя дзейнасьць будзе весьці да дэградацыі асобных грамадстваў і ўсёй людскай цывілізацыі ў цэлым (дэградоўцы). “Лібералы” і “кансерватары” могуць быць на пэўным этапе “частковымі прагрэсоўцамі”, але потым і тыя, і тыя могуць стаць дэградоўцамі (сёньня такімі ў найбольшай ступені зьяўляюцца “лібералы”, якія пад уплывам глабальнай сіянакратыі здэградавалі да таталітарных ліберастаў; на іх фоне “кансерватары” выглядаюць больш прагрэсіўнымі).

Натуральна, запрапанаваныя погляды і назвы будуць упоперак арганізму розных дэгенератаў. Яны іх будуць замоўчваць. Адсюль наша задача супрацьлеглая – усяляк, дзе можна, азначаныя погляды і паняцьці прапагандаваць…

-

P.S.

Калісьці, праз гады, нехта будзе казаць, што сярод беларусаў усё ж былі адэкватныя людзі, якія многае прадбачылі й заклікалі рабіць тое, што сапраўды варта было рабіць. Але палітычныя дзеячы ў шэрагах афіцыйнай апазіцыі (прозьвішчы і фота гэтых людзей рэгулярна ўзгадвае, напрыклад, тая ж “Свабода”; нас яна не ўзгадвае…) – хто з-за сваёй тупасьці, хто з-за прадажнасьці, хто з-за таго, што ня змог перамагчы свае дзікунскія амбіцыі, а нехта з-за таго, што на справе быў агентам іншых, варожых беларускаму народу сіл – не рэагавалі…

Для нас і гэтага будзе дастаткова. Хоць так мы абаронім гонар і годнасьць беларускага народу!…  

Усяго лепшага, сябры.

Жыве ВялікаЛітва-Беларусь – Наша зямля! 

З нагоды абвесткі аб чарговым зборы прыхільнікаў стварэньня Беларускага дэмакратычнага руху (БДР); з нагоды таго, што з самага пачатку рэдакцыя сайта nashaziamlia.org узяла на сябе абавязкі па фармаваньні й абгрунтаваньні ўяўленьняў пра будучую Беларускую Дзяржаву як нашу мэту і мару, а таксама ўяўленьняў пра ідэальна ўладкаваную агульналюдскую цывілізацыю, да якой варта імкнуцца ўсім прыстойным людзям (арыентуючыся на яе, як на ідэальную мэту); з нагоды таго, што рэдакцыя плануе і далей адказваць у ствараемым Руху за ідэалагічны кірунак дзейнасьці, а таксама, каб пазьбегчы непаразуменьняў і паспрыяць большаму канструктывізму сустрэчы  (натуральна, калі цяперцы ці іншыя соцыядэструктыўныя сілы ўвогуле дадуць сабрацца і паразмаўляць – ад іх жа можна чакаць усяго) — мы вырашылі каротка распавесьці пра нашы ідэалагічныя дасягненьні на цяперашні час.

1.

Трохі з найноўшай гісторыі.

Тое, што ідэалагічная дзейнасьць зьяўляецца адным з ключавых відаў грамадска-палітычнай дзейнасьці, неабходных для забесьпячэньня сьветлай будучыні нашага беларуска-літвінскага народу, сябры рэдакцыі ўсьвядомілі яшчэ ў канцы 1990-х. Тое, што нам — беларусам-літвінам — трэба самаарганізоўвацца, каб вырашыць праблемы ўласнага дзяржаўнага будаўніцтва (што без перадавой ідэалогіі немагчыма), нам стала відавочна тады ж.

Вынікам такога разуменьня стала ініцыятыва і наступны актыўны ўдзел у правядзеньні вясной 1999 года ў Гродна навукова-практычнай канферэнцыі па тэме “Беларуская нацыянальная ідэя” (70 аўтараў; большасьць матэрыялаў выстаўлена на сайце – гл. рубрыку: 2.1. Канф. “Бел.Нац.Ідэя”). Удзельнікі канферэнцыі, усебакова разгледзеўшы праблему (дарэчы, упершыню ў гісторыі настолькі ўсебакова), адзінадушна пагадзіліся з думкай, што беларускі народ мае поўнае права на ўласную дзяржаву і мусіць яе мець! Прычым, гэтая дзяржава павінна быць такой, каб даць магчымасьць беларуска-літвінскаму народу максімальна поўна выканаць сваю гістарычную місію, раскрыць свой стваральны цывілізацыйны патэнцыял (дарэчы, у стварэньні такой дзяржавы і  заключаецца сутнасьць Беларускай нацыянальнай ідэі).

Пасьля гэтага натуральна паўстала пытаньне: якой мусіць быць дзяржава беларуска-літвінскага народу, каб адпавядаць вышэй азначанай задачы?! (прычым, стала выразна бачна, што ўсе іншыя ідэалагічныя задачы на фоне азначанай зьяўляюцца альбо менш істотнымі, альбо нелегітымнымі). Патрабавалася правядзеньне чарговых канферэнцый, каб зрабіць больш выразным, абгрунтаваным праграмны вобраз Будучай Беларускай Дзяржавы (як мэты грамадска-палітычнай дзейнасьці перадавой часткі беларуска-літвінскага народу).

На жаль, непасрэдны зварот сябраў рэдакцыі (пачынаючы з 2000-га году) да шматлікіх  грамадска-палітычных дзеячаў у Беларусі  ня даў вынікаў (хаця індывідуальныя размовы адбыліся зь дзясяткамі чалавек!). Канферэнцыю (а лепш серыю канферэнцый), якая б акрэсьліла на будучыню вобраз беларускай дзяржавы, арыентаваны на стратэгічныя і адначасна абсалютна законныя, аб’ектыўныя (!) інтарэсы беларускага народу, так і не атрымалася правесьці.

Прычыны гэтага спачатку не былі бачныя, але пачалі заўважацца пазьней. Пачынаючы зь першых гадоў ХХІ стагоддзя станавілася ўсё больш відавочным, што нежаданьне “беларускай дэмакратычнай апазіцыі” фармаваць абавязваючыя яе і, здавалася б, абсалютна неабходныя ёй самой ідэалагічныя арыентыры (для ўласнай палітычнай дзейнасьці), зьяўляецца ня столькі праявай недальнабачнасьці ці тупасьці “апазіцыянераў”, колькі праявай іх нежаданьня служыць інтарэсам беларускага народу (натуральна, нежаданьня глыбока схаванага), прыкметай іх залежнасьці ад розных іншых сіл, які б хацелі самі захапіць нашы нацыянальныя каштоўнасьці (пра гэта не прынята казаць, але названыя нежаданьне і залежнасьць – гэта па сутнасьці здрада, найцяжкае злачынства перад беларуска-літвінскім народам!). Паралельна з гэтым нарастала і супрацьлеглае –  усьведамленьне стратэгічнага значэньня перадавой ідэалогіі для ўсіх тых, хто шчыра жадае мець пазітыўныя вынікі ад сваёй грамадска-палітычнай актыўнасьці.

У гэтых абставінах з 2005-06 гг. азначаную вышэй ідэалагічную функцыю узяў на сябе сайт “Беларусь – наша зямля!” (гл. http://nashaziamlia.org/about/; http://nashaziamlia.org/2006/04/03/11/). Ён стаў выконваць ролю нібы трыбуны “для серыі канферэнцый”. На сёньня наша рэдакцыя зьяўляецца галоўнай кропкай ідэалагічнага кірунку разьвіцьця Беларускай Нацыянальнай Ідэі (хто пакажа адваротнае, будзем толькі радыя, бо гатовыя далучыцца да любога, хто будзе лепшым у даным відзе грамадска-палітычнай дзейнасьці…). 

Дарэчы, прынцып, што чым у больш складаных умовах апынуўся народ, тым большае значэньне для яго выжываньня і вяртаньня ў паўнавартасны стан мае перадавая ідэалогія, быў выведзены даўно і названы “прынцыпам лесу” (гл. http://nashaziamlia.org/2006/04/10/27/).

2.

Наш цяперашні недасканалы сьвет (і чаму ён такі).

Пасьля 1994 году наша жыцьцё (як індывідуальнае, так і грамадскае, агульнацывілізацыйнае), калі ацэньваць яго па гуманістычных крытэрах (г.зн. такіх, пры якіх улічваецца ступень уладкаваньня ўзаемаадносін паміж людзьмі, народамі, а таксама паміж людзьмі й прыродай), з кожным годам становіцца ўсё горшым. У ім усё менш назіраюцца прыстойнасьць, праўдзівасьць, шчырасьць, добразычлівасьць, радасьць, любоў, павага, справядлівасьць, сэнс дый у цэлым паўнавартасьць. Таксама наша жыцьцё становіцца ўсё менш экалагічным (зьвярніце ўвагу, пералічаныя каштоўнасьці за грошы ня купіш — грошы тут маюць амаль нулявы кошт!).

Пры гэтым тэхналагічны прагрэс працягваецца, і вялікімі тэмпамі (распрацоўваюцца і ўкараняюцца ўсё новыя і новыя тэхналогіі), а гуманістычны прагрэс, калі й адбываецца, то нашмат марудней. У выніку павялічваецца разрыў паміж тэхналагічным і гуманістычным прагрэсамі. Чалавецтва аб’ектыўна становіцца ўсё больш глабалізаваным (дарэчы, аб’ектыўную глабалізацыю ня варта блытаць з касмапалітызацыяй – хаатычным перамешваньнем людзей і народаў) і тэхнічна, энэргетычна ўзброеным (за кошт лепшых сродкаў сувязі, даступнасьці СМІ, лепшых транспартных сродкаў, большай энэрганасычанасьці), але адначасна ў міжлюдскіх стасунках усё больш некультурным, дэпрэсіўным, нярвовым, застрэсаваным, амаральным, грубым, фармальным, халодным, пустым, здэградаваным.

Усё гэта ня жартачкі. Бо азначаны разрыў, калі ён будзе працягваць нарастаць, абавязкова прывядзе альбо да самазьнішчэньня чалавецтва, альбо да яго дэградацыі ў практычна жывёльны стан.

Па азначанай прычыне сёньня ратаваць трэба ня толькі наш беларуска-літвінскі народ, а і чачэнцаў, украінцаў, летувісаў, латышоў, эстонцаў, палякаў, немцаў, венграў, чэхаў, славакаў, французаў, галандцаў, шведаў, фінаў, сербаў, грузін, іранцаў, расейцаў, татараў, курдаў, індзейцаў, нават кітайцаў і арабскія народы… – усё чалавецтва. Неабходнасьць гэтага становіцца бачнай усё большай колькасьці людзей, але, на жаль, яшчэ ня большай частцы чалавецтва.

Атрымліваецца, што многія праблемы асобных народаў і асобных людзей – гэта ў значнай ступені прыватныя праявы тых праблем, зь якімі сутыкаецца сёньня ўся людская цывілізацыя.

Але гэтае ўсьведамленьне ёсьць толькі адзін бок справы. Ня менш важным зьўляецца дакладнае ўсьведамленьня прычын такога стану рэчаў. Наш аналіз прывёў нас да высноў, што ўсе сёньняшнія грамадскія і цывілізацыйныя гуманістычныя праблемы сваімі карэньнямі пачынаюцца з асаблівасьцяў псіхікі сярэднестатыстычнага чалавека, дакладней, абумоўлены яе недасканаласьцю, недастатковай высокаўзроўневасьцю (гл.   http://nashaziamlia.org/2011/12/31/4671/). Абсалютная большасьць людзей не ўяўляе, як павінна выглядаць аптымальна ўладкаванае грамадства, усё чалавецтва; недаацэньваюць як неабходнасьць Прагрэсу таго і другога, так і кепска ўяўляюць, што такое верны (прагрэсіўны) кірунак грамадска-цывілізацыйнага разьвіцьця; недаацэньваюць значэньня ва ўладкаваньні грамадскіх дачыненьняў такіх рэчаў, як справядлівасьць, праўда, прыстойнасьць; ня здольныя адэкватна ацэньваць людзей (у т.л. у час выбарчых кампаній); недаацэньваюць значэньне сацыяльных паразітаў, механізмы і маштаб іх дэструктыўнага ўплыву на лёсы народаў, жыцьцё кожнага асобнага чалавека.

Натуральна, усім пералічаным актыўна карыстаюцца ўзгаданыя сацыяльныя паразіты самых розных масьцяў. Іх паразітычнае, дэструктыўнае ўзьдзеяньне і вядзе да дэградацыі грамадскага жыцьця.

(асобна хочам падкрэсьліць: падобныя, здавалася б, выключна тэарэтычныя высновы зьяўляюцца ня столькі вынікам кабінетных развагаў, колькі вынікам актыўнага практычнага ўдзелу ў грамадска-палітычным жыцьці Беларусі на працягу 10-20 гадоў (у розных сяброў рэдакцыі па-рознаму) і крытычнага аналізу шматлікіх падзей, іх вынікаў)

3.

Пачатак выйсьця — адэкватныя ўяўленьні пра Сьвет.

З вышэй адзначанага становіцца бачным, што стратэгія выйсьця са складанай сітуацыі заключаецца ў зьбіраньні й распаўсюдзе неабходных ведаў пра аб’ектыўна прагрэсіўны (дарэчы, адзіна верны) кірунак гуманістычнага разьвіцьця грамадства і чалавецтва (першае), а таксама ведаў пра спосабы абароны народаў ад уплыву соцыяпаразітных сіл (другое).

Дык што рэдакцыяй дасягнута на гэтым шляху?

Па-першае, усе беларусы-літвіны мусяць цьвёрда ведаць, што мы аб’ектыўна маем надзвычай вялікія каштоўнасьці — цудоўную гісторыю, культуру, мову, сімвалы. Маем зямлю, якая дасталася нам ад продкаў (тут жылі сотні пакаленьняў нашых продкаў, якія, як і мы, былі абсалютнымі аўтахтонамі й таму мы на нашай зямлі адзіныя легітымныя гаспадары). Гэта — нашы базавыя каштоўнасьць, найцьвёрдая апора пад нагамі.

Але, па-другое, варта ведаць, што з гэтага месца ў будучыню можна рухацца ў розных кірунках. Можна дэградаваць (шлях вядзе ўніз); можна закансервавацца, стоячы на месцы; можна адысьці ўбок, у якую-небудзь сьпецыялізацыю; а можна прагрэсіўна разьвіцца, узьняцца на больш высокі ўзровень грамадскай арганізацыі (шлях вядзе ўверх). Пры гэтым, натуральна, геаграфічна мы будзем заставацца на месцы — названыя кірункі “руху” становяцца бачнымі толькі на фоне ўяўляемай шкалы, якая вымярае ступень гуманістычнага прагрэсу. 

Трэцяе. Паколькі a priori мы за прагрэс, паўстае пытаньне: як знайсьці сапраўды прагрэсіўны кірунак для нашай дзейнасьці? як зрабіць так, каб грамадскія зьмены, за якія мы будзем змагацца, сапраўды адбываліся ўверх?

Пытаньне не такое простае, як можа падасца на першы погляд… І ключавое значэньне ў адэкватным адказе на яго набывае уяўленьне пра наш Сьвет, як пра… складаную шматузроўневую сістэму.

Уявіце, ёсьць чалавек і нейкая абмежаваная сацыяльная група, да якой ён належыць, і якую лічыць “сваёй”. Але ёсьць народ-этнас, да якога ён таксама аб’ектыўны належыць. А адпаведны народ, у сваю чаргу, зьяўляецца часткай людскай цывілізацыя. Якая, у сваю чаргу, зьяўляецца часткай практычна бясконцага Сьвету.

Калі ўявілі, ідзем далей.

У кожнага зь пералічаных аб’ектаў (чалавек – этнас – людская цывілізацыя – Сьвет) ёсьць свае законы прагрэсіўнага разьвіцьця (Гэтая законы ёсьць, ня могуць ня быць! Пытаньне ня ў тым, ці ёсьць яны, а ў тым, ці ведаем мы іх?). І ўсе яны – гэтыя законы – сістэмна зьвязаныя. Прычым, так, што законы існаваньня і разьвіцьця аб’ектаў большага маштабу натуральна зьяўляюцца кіруючымі для законаў існаваньня і разьвіцьця аб’ектаў меншага маштабу, якія зьяўляюцца адначасна і аб’ектыўна часткамі, элементамі большых аб’ектаў. Так, законы разьвіцьця Сьвету кіруюць умовамі існаваньня людскай цывілізацыі, а не наадварот. Законы разьвіцьця народу кіруюць умовамі жыцьця асобных людзей (гл. сьхему).

Калі мы гаворым пра азначаную вышэй іерархію законаў Сьвету, варта ўлічваць некалькі наступных умоў, якія маюць прынцыповае значэньне для нашага жыцьця:

- законы разьвіцьця Сьвету зьяўляюцца аб’ектыўна кіруючымі. Гэта значыць, што іх немагчыма адмяніць, праігнараваць, замяніць. Чалавеку можа падавацца, што ён адвольна кіруе сваім жыцьцём. Больш за тое, кожны чалавек можа нават выпендрыцца – заявіўшы, “што хачу, тое і варачу”, пачаць рабіць розную адсябеціну. Але тады такая ненакіраваная дзейнасьць, як правіла, будзе насіць дэструктыўны характар, яна будзе спрыяць не прагрэсіўнаму разьвіцьцю грамадства, а яго дэградацыі. Пры гэтым чалавек можа не ўсьведамляць, што ён ня толькі стаў “слугой д’ябла”, але і што шкодзіць сам сабе (не абавязкова непасрэдна; магчыма, шкода вернецца яго дзецям ці ўнукам – разбураючы грамадства, чалавек пагаршае ўмовы жыцьця сваіх нашчадкаў, ім прыйдзецца потым усё расхлёбваць…). Калі ж мы шчыра хочам служыць Дабру, мы мусім у сваёй дзейнасьці арыентавацца на аб’ектыўна існуючыя законы разьвіцьця Сьвету, цывілізацыі, народу;

- паколькі кіраваньне ў Сьвеце ідзе ад самых высокіх законаў уніз, то законы прагрэсіўнага разьвіцьця ўсяго Сьвету – гэта і ёсьць самыя высокія (Боскія) законы;  

- прагрэсіўныя законы Сьвету аб’ектыўна знаходзяцца па-над кожным з нас (у адрозьненьне ад сатанінскіх законаў дэградацыі), ствараючы пасьлядоўны ланцужок, які пачынаецца ад законаў прагрэсіўнага разьвіцьця нашага народу, праходзіць праз законы разьвіцьця людскай цывілізацыі й заканчваецца законамі прагрэсіўнага разьвіцьця Сьвету. Такім чынам ствараецца вось (для арыентацыі), якая ідзе ад чалавека ўверх;

- паколькі практычныя магчымасьці абсалютнай большасьці людзей ня могуць распаўсюджвацца на ўсю людскую цывілізацыю (а тым больш на ўвесь Сьвет!), паколькі стан, у якім цяпер знаходзіцца наш беларускі народ, зьяўляецца вельмі кепскім, літаральна крытычным, служэньне Дабру з боку беларусаў-літвінаў ня можа выяўляць сябе сёньня інакш, як у практычным змаганьні за значна больш сьветлую будучыню ўласнага народу (хай сабе ў самых розных формах, галоўнае, каб яно было выніковым). У сьвятле ўсяго адзначанага заявы накшталт: “я – касмапаліт, і таму…”, “я малюся за Беларусь і гэтага дастаткова” – зьяўляюцца блюзьнерскімі адгаворкамі, як мінімум, духоўна слабых людзей…

Беларусы-літвіны, ратаваньне нашага народу — гэта і наш абавязак перад уласным народам, і наша задача перад усёй людскай цывілізацыяй, і наш абавязак перад Сьветам-Богам!

4.

Некалькі стратэгічных ідэй нашай ідэалогіі.

4.1.

На вышэйшым філасофскім узроўні мы прагрэсіўным лічым той сьветагляд, які быў названы навукова-рэалістычным (пачынаць чытаць адсюль: http://nashaziamlia.org/2011/06/03/4301/).  Гэтак званыя “ідэалізм” і “матэрыялізм” мы лічым шкоднымі сьветагляднымі адхіленьнямі. Першы – па прычыне патрабаваньня прыняць у сваё ўяўленьне ідэі існаваньня нематэрыяльнай звышістоты, якая існуе за межамі Сьвету, стварае апошні, дае яму законы й кіруе ім. Такі сьветагляд зьяўляецца асновай для фармаваньня самых розных непраўдзівых (міфічных) уяўленьняў аб Сьвеце, аб магчымасьці дапамогі з боку ўзгаданай звышістоты, чым адуважваецца (нейтралізуецца) значная частка людзей, якія ў іншым выпадку маглі б рэальна змагацца за Дабро. Матэрыялізм мы не прымаем па прычыне ігнараваньня яго адэптамі вышэйшых духоўных каштоўнасьцяў (а тым больш іх вядучага, кіруючага значэньня для лёсу людскай цывілізацыі), а таксама з-за памылковага ўяўленьня, што чалавек можа прыдумваць законы і накідваць іх Сьвету.

Тым, хто думае, што ўключэньне вышэйшага сьветагляднага ўзроўню ў нашу ідэалогію зьяўляецца непатрэбным, нагадваем: па сутнасьці за адхіленьні “ўлева-ўправа” (у ідэалізм і ў матэрыялізм) ад навукова-рэалістычнага сьветагляду чалавецтва ўжо заплаціла мільёнамі й мільёнамі жыцьцяў!

У адпаведнасьці з прынятым намі навукова-рэалістычным сьветаглядам тое, што людзі завуць Богам – існуе. Але гэта ня нешта аддзеленае ад Сьвету — тое, што знаходзіцца па-над Ім. Бог — гэта ўласьцівасьць Сьвету, гэта сістэма аб’ектыўных заканамернасьцяў, за кошт якіх існуе і прагрэсіўна разьвіваецца Сьвет (і, адпаведна, усе праявы разбурэньня і дэградацыі, якія вядуць у кірунку няпраўды, несправядлівасьці, хаасу, бескультур’я, амаральнасьці, абыдленьня і г.д., мы маем права называць праявамі сатанізму). Адкрываць і ведаць боскія законы Сьвету (а не прыдумляць іх), падпарадкоўвацца ім у сваёй практычнай жыцьцядзейнасьці – гэта і азначае маліцца Богу, служыць Дабру, падпарадкоўвацца боскай уладзе, дый проста канструктыўна, культурна, сэнсоўна жыць!

Праілюструем на прыкладзе значэньне і ў нашы дні асаблівасьцяў людскага масавага сьветагляду на філасофскім узроўні (зьвярніце ўвагу, неяк вызначацца што да пытаньняў вышэйшага сьветагляднага ўзроўню мусяць нават самыя звычайныя людзі). Вось тут: — http://radosvet.net/13929-v-rossii-obnaruzheny-mehanizmy-vozrastom-400-mln-let.html — разьмешчаны артыкул пад назвай “У Расеі выяўлены механізмы ўзростам 400 мільёнаў гадоў?”. Падаем яго скарочаны тэкст:

“На Камчатцы супрацоўнікамі ўніверсітэта археалогіі з Санкт-Пецярбурга выяўлены дзіўныя скамянеласьці. Сапраўднасьць знаходкі была сертыфікавана. Па словах археолага Юрыя Голубева, адкрыцьцё зьдзівіла нават вучоных, яно здольна зьмяніць ход гісторыі (або перадгісторыі). Гэта ня першы выпадак, калі ў гэтым рэгіёне знаходзяць старажытныя артэфакты. Знаходка выглядае як інкруставаны ў скале механізм (што цалкам вытлумачальна, бо на паўвостраве знаходзяцца шматлікія вулканы), які выраблены зь металічных дэталяў. Механізм нагадвае нешта накшталт гадзіньніка або кампутара (гл. фота). Самае дзіўнае ў тым, што ўсе часткі былі датаваныя ў 400 мільёнаў гадоў! Юры Голубеў патлумачыў: «Турысты, якія першыя знайшлі гэтае месца, знайшлі гэтыя рэшткі ў горных пародах. Мы адправіліся ў паказанае месца, і спачатку не разумелі, што мы бачым. Былі — сотні зубчастых цыліндраў, якія здаваліся часткай машыны. Яны былі ў выдатным стане — нібы яны былі хутка замарожаны. Неабходны быў кантроль вобласьці, таму што хутка цікаўныя сталі зьяўляцца ў вялікай колькасьці».  Цяжка паверыць, што 400 мільёнаў гадоў таму мог існаваць на Зямлі нават чалавек, ня тое што машыны і механізмы. Але выснова выразна паказвае на існаваньне разумных істот, здольных на такія тэхналогіі«.

(канец цытаты).

Тут вырта зьвярнуць увагу ня столькі на тое, як вырабляюцца журналісцкія “качкі”, колькі на тое, як на іх рэагуюць людзі. Бо рэагуюць яны ў першую чаргу зыходзячы з таго, які ў іх на дадзены момант сьветагляд.

Дык вось, праглядзеўшы каментары да азначанага матэрыялу, можна заўважыць, што да 20% чытачоў увогуле не ўспрынялі ідэю, што 400 мільёнаў гадоў таму на Зямлі маглі быць нейкія жывыя істоты, тым больш разумныя. Бо ў гэтых людзей рэлігійны сьветагляд, заснаваны, напрыклад, на Бібліі. А ў адпаведнасьці з гэтай кнігай (у якой “напісана абсалютная праўда”) чалавек, Зямля, Сусьвет былі створаны Богам прыкладна 6 тысяч гадоў таму. А 400 мільнаў гадоў таму “не магло быць ня тое што разумных істот, а і Зямлі”. 50-60% чытачоў успрынялі гэтую ж інфармацыю ў адпаведнасьці з нэаміфічным сьветаглядам, які фаміруецца сёньняшнімі СМІ (на справе, СМДІ; “Д” — гэта дэзынфармацыя). Яны прынялі, як факт, журналісцкую качку, што “400 мільёнаў гадоў таму Зямлю наведвалі іншапланетныя разумныя істоты, якія пакінулі нейкія свае металічныя механізмы”. І гэты “факт” некрытычна засунулі сабе ў галаву (тое, што знойдзеная “прылада” ня цягне нават на гадзіньнік – зашмат “шэсьцяронак”, няма спружынаў, корпуса, восяў – у гэтай групы людзей ніякіх падазрэньняў ня выклікала; пра “механічны кампутар іншапланецян” мы нават ня кажам).

І толькі каля 20% чытачоў выказалі меркаваньне, што знойдзенае — гэта вельмі старажытныя скамянеласьці нейкіх жывых істот.  Больш прасунутыя (маючыя Веды) вылучылі гіпотэзу, што гэта парэшткі марскіх ліле́й – марскіх жывёл, якія вядомыя з ардавіцкага перыяду палеазойскай эры (г.зн. сапраўды жывуць на Зямлі больш за 400 млн. гадоў).

Працытуем фрагмент адпаведнага артыкула (http://www.ammonit.ru/fossil/44.htm):   

“Марскія лілеі або крынаідэі (Crinoidea) – марскія дновыя жывёлы з пераважна сядзячым ладам жыцьця. Менавіта жывёлы, якія належаць да тыпа ігласкурых (Echinodermata), а зусім не расьліны, як можа здацца з назвы. Існуюць з ардовіка па цяперашні час. Цела складаецца са сьцябла, кубачкі й брахіялей — рук. Усе гэтыя часткі, пры жыцьці жывёлы злучаныя цягліцамі, у выкапнёвым стане часта развальваюцца. У марскіх лілей, як і ўсіх ігласкурых, назіраецца пяціпрамянёвая сіметрыя. Гэта добра бачна па канале ў цэнтры сьцябла, хоць, часьцей за ўсё, канал проста круглы. Часам само сьцябло мае пяцікутную форму, тады членікі сьцябла лілеі падобныя на маленькія зорачкі. Марскія лілеі — фільтратары па тыпе харчаваньня. Цяпер гэта глыбінныя жывёлы (раней, калі быў меншы ціск драпежнікаў, яны насялялі й плыткаводдзі). Максімальны росквіт марскіх лілей быў у канцы палеазою. Скамянеласьці марскіх лілей часта сустракаюцца ў вапняках каменнавугальнага перыяду. Часьцей за ўсё сустракаюцца членікі сьцябла рознай формы і кавалачкі сьцеблаў, дыяметрам ад некалькіх міліметраў да 2 сантыметраў. Даўжыня сьцябла — да 1 метра ў сучасных формаў і да 20 метраў у выкапнёвых. Членікі й слупкі вельмі трывалыя — іх шмат сустракаецца ня толькі ў вапняку, але і ў мармуры” (канец цытаваньня артыкула).

А цяпер паглядзіце на розныя скамянелыя часткі сьцеблаў марскіх лілей (фота ўзяты адсюль: http://www.ammonit.ru/foto/8418.htm ; http://macroclub.ru/gallery/showphoto.php/photo/76777 ; http://www.survivalistboards.com/showthread.php?p=3905879) і параўнайце з папярэднім фота. Ну, што, усё ясна? Зьвярніце таксама ўвагу на тое, што на папярэднім фота сапраўды бачныя ня толькі “металічныя шэсьцяронкі” (цікава, які метал можа захоўвацца 400 млн. гадоў? Відаць, толькі золата?), а й іх “стопкі” (пазначаны жоўтымі стрэлкамі).  

А цяпер уявіце, што ў грамадства ўкінута не пытаньне пра “штучна створаны металічны механізм, якому больш за 400-мільёнаў гадоў”, а нейкае іншае, нашмат больш істотнае і актуальнае грамадазнаўчае пытаньне. Раскіданасьць меркаваньняў у людзей будзе яшчэ большай. А гэта і азначае, што значэньне адэкватнасьці (адносна рэчаіснасьці) канкрэтнага зьместу вышэйшага сьветаглянага ўзроўню ў людзей зьяўляецца вельмі важкім для лёсу нашай цывілізацыі, нашага народу і кожнага з нас. Бо ў такіх абставінах, якія ёсьць сёньня, частка людзей ня ўдзельнічае ў практычнай канструктыўнай дзенасьці толькі з-за неадэкватнасьці свайго сьветагляду (а не, напрыклад, з-за страху).

На гэтым фоне паўтараем: у межах ідэалогіі, пакліканай ідэалагічна забясьпечыць Беларускі дэмакратычны рух, на вышэйшым філасофскім узроўні наш сьветагляд зьяўляецца навукова-рэалістычным.

Адзінства думак, слоў і дзеяньняў (“рабі тое, што кажаш; кажы тое, што думаеш”, характэрнае для арыйскіх народаў) – гэта, як сьцьвярджаюць некаторыя, і ёсьць сапраўдная Троіца. Цудоўна! Тады застаецца толькі думаць адэкватна рэчаіснасьці. А для гэтага трэба ведаць Праўду.

Веды, ВЕДЫ!, САПРАЎДНЫЯ ВЕДЫ!!! – вось што зьяўляецца сёньня галоўным, набывае стратэгічнае, найпрынцыповае значэньне.  

4.2.

На больш нізкім узроўні — узроўні людскай цывілізацыі — мы прагрэсіўным лічым сьветагляд, які названы сістэмным гуманізмам. Яго цэнтральнае палажэньне можна сфармуляваць так: прагрэсіўнай формай людскай цывілізацыі зьяўляецца ўладкаваная сістэма зь некалькіх сотняў нацыяў-дзяржаў дастаткова блізкага (сярэднага) памеру (занадта вялікіх не павінна быць).

Справа ў тым, што разнастайнасьць кампанентаў любой сістэму – гэта адзіная надзейная аснова (грунт) для яе прагрэсіўнага разьвіцьця.

У чалавека адно сэрца, адна печань, але дзьве ныркі, два лёгкіх. Калі здараецца што-небуць непапраўнае зь першымі двума органамі, чалавек гіне. Калі што-небудзь здараецца з адным з двух іншых органаў – не. Прысутнасьць дадатковага органа забясьпечвае стабільнасьць, большую надзейнасьць, устойлівасьць для існаваньня ўсяго арганізма. Дык вось, у такой жа ступені дастаткова вялікая разнастайнасьць элементам любой сістэмы неабходна для яе самаразьвіцьця, як парнасьць органаў забясьпечвае большую жыцьцяздольнасьць арганізма.

Мільёны розных відаў жывых арганізмаў на Зямлі, вялікая разнастайнасьць парод жывёл і гатункаў расьлін, якія вывеў чалавек – усё гэта вялікія каштоўнасьці ня толькі таму, што багацьці самі па сабе, а і таму, што гэта аснова, грунт для далейшага прагрэсу адпаведных сьфер жыцьця на Зямлі.

Тое ж датычыць і людскай цывілізацыі. Разнастайнасьць народаў – наша галоўнае агульнацывілізацыйнае багацьце. Захоўваць яго (разам з разнастайнасьцю і прыгажосьцю ўсёй прыроды), разьвіваць, аптымальна сістэмна ўладкоўваць, выкарыстоўваючы культурна-гістарычныя дасягненьні кожнага народа – вось адзіна прагрэсіўны кірунак разьвіцьця людскай цывілізацыі.

Такое разуменьне стану і будучыні людскай цывілізацыі й жыцьця на Зямлі мы і завем сістэмным гуманізмам.

(тыя, хто рэгулярна сочыць за працай сайта, напэўна могуць пацьвердзіць, што наш клопат пра свабоду і самастойнасьць іншых народаў зьяўляецца не паказным, а рэальным – мы па меры сіл імкнемся рэгулярна выстаўляць матэрыялы, скіраваныя на абарону  аб’ектыўных інтарэсаў іншых народаў; Троіца, аднак; усе бы так!)

На фоне сістэмна-гуманістычнага сьветагляду абсалютна шкоднымі лічацца (і будуць лічыцца) тыя падыходы да будучыні людскай цывілізацыі, якія вядуць да зьнікненьня (выміраньня) відаў жывых арганізмаў, зьбядненьня прыроды ў цэлым, да культурнага зьбядненьня людскай цывілізацыі (уключаючы зьнікненьне народаў). Прычыны гэтых дэградатыўных праяў — драпежніцкія памкненьні пэўных груп людзей, якія маюць прымітыўную некрафільную псіхіку, зацыклены толькі на грошах ды ўладзе. “Тэорыі” накшталт “перавагаў больш моцных дзяржаў і нацый” (зь іх дапамогай абгрунтоўваецца тэрытарыяльны імперыялізм) ці “паступовага сьціраньня міждзяржаўных межаў і культурных адрозьненьняў” (зь іх дапамогай абгрунтоўваецца імперыялізм фінансавы) ствараюцца для абслугоўваньня адпаведных соцыя-паразітных сіл, якія дзейнічаюць на цывілізацыйным узроўні.

У такой ступені, у якой падобныя сілы разбураюць прыроду, яе чысьціню і прыгажосьць, культурнае багацьце і гармонію людскай цывілізацыі, заснаваную на яе культурнай разнастайнасьці, каляровасьці — у такой ступені мы гэтыя сілы будзем лічыць злачыннымі, варожымі (па-першае, яны нас – гуманістаў-канструктывістаў — лічаць такімі, бо мы стаім на шляху да іх злачынных мэт; па-другое, не аб’яўляючы ворага, немагчыма зь ім змагацца, тым больш перамагчы).

Калі хто лічыць падобныя заявы занадта схаластычнымі, можа паспрабаваць самастойна ўявіць, што чакае чалавецтва (а разам зь ім і кожнага асобнага сярэднестатыстычнага чалавека), калі гісторыя людскай цывілізацыі ў выніку ці то гвалтоўнага захопу большымі дзяржавамі меншых дзяржаў, ці то шляхам паступовага псеўда-ліберальнага “выціраньня” межаў паміж нацыямі-дзяржавамі  ўрэшце дойдзе да свайго канчатковага фіналу – г.зн. каляровае чалавецтва, складзенае з разнастайных народаў, ператворыцца ў адну глабальную дзяржаву з адзіным “урадам” і раўнамерна шэрым насельніцтвам (паглядзіце на агульны колер сьмецьця на атручанай, «касмапалітызаванай» гарадской звалцы)…

Уявілі? Жах адчулі?! (у каго гэта не атрымалася, заяўляем з поўнай адказнасьцю: прыроду і абсалютную большасьць людзей ва ўмовах адзінай глабальнай дзяржавы, якая, калі ўтворыцца, абавязкова будзе жорстка таталітарнай, жахліва нялюдскай (!), чакае рабства, фізічныя і маральныя пакуты, кроў, сьмерць…). Думаем, ужо цяпер зразумела, чаму з пазіцыі сістэмнага гуманізму ўсе іншыя ідэалогіі, пакліканыя апраўдваць тэрытарыяльны імперыялізм ці “лібералізм”, мы лічым варожымі?  

У табліцы, якая пададзена ніжэй, адзначанае паказана ў выглядзе суаднясеньня  інтарэсаў усёй людскай цывілізацыі зь інтарэсамі асобных дзяржаўных бюракратый ці іншых сацыяльных груп (сьхематычна пазначана, што будзе, калі нешта зь пералічанага лічыць першасным, вышэйшым, а іншае — другасным, вытворным; што будзе, калі нешта лічыць істотным, карысным, а нешта – кепскім, асуджаемым). З табліцы бачна, што толькі калі людская цывілізацыя арганізавана так, што ў ёй паўсюдна бароняцца, пазітыўна прапагандуюцца інтарэсы і ўсёй людскай цывілізацыі, і кожнай нацыі (прычым, першае зьяўляецца вядучым – тым, што стварае ўмовы існаваньня другога), толькі тады можа быць сітуацыя мірнага гуманістычнага прагрэсіўнага разьвіцьця.

Зьвярніце таксама ўвагу на тое, што кіраўнічым арыентырам для сістэмнага гуманізму зьяўляецца ня толькі ідэя дэмакратыі (гэтая ідэя гуманізм падсілкоўвае нібы зьнізу), а і той сьветагляд, які мы назвалі навукова-рэалістычным (і апісалі раней). Сістэмны гуманізм – неад’емная частка апошняга.  

4.3. 

На грамадскім узроўні намі прызнаецца прагрэсіўным сьветагляд, якія названы зьмястоўна-дэмакратычным. Гэта такі сьветагляд, які зьвяртае ўвагу на тое, чым ёсьць дэмакратыя на самай справе, канцэнтруе ўвагу найперш на зьмесьце гэтага паняцьця і не дазваляе адуважыцца, адхіліцца ад гэтага зьместу.

Ужо толькі з аналізу слова дэма-кратыя – дэмас-кратар, дэмас-крэатар (народ — творца, уладар) – вынікае ключавое, зыходнае значэньне для дэмакратыі таго, што мы лічым народам.

Народ – гэта ня проста грамадства ці насельніцтва. Народ — гэта група людзей, якія найперш зьвязаны паміж сабой адзінствам свайго паходжаньня, зьвязаны крэўнасьцю, генетычна. Таксама народ характарызуецца адзінствам гісторыі, культуры, мовы, сімвалаў. Таму паняцьце народ у нас практычна сінанімічнае паняцьцю этнас (а выразы накшталт “шматнацыянальны беларускі народ” мы лічым наўмыснай хлусьнёй лукашысцкай і ліберастычнай прапаганды — тут яны сыходзяцца).

(дарэчы, з нагоды закранутага асьпекта мы так вырашаем, напрыклад, праблему, чым ёсьць беларуская мова; беларуская мова – гэта мова беларускага народу – адзінага легітымнага гаспадара беларускай дзяржавы!; таму яна будзе адзінай дзяржаўнай, што б там ні было!; дадаткова яна яшчэ можа быць і “матчынай”, і “цудоўнай”, і “найбольш распрацаванай, мілагучнай», а таксама «самай старажытнай з усіх славянскіх моў”, і якой яшчэ заўгодна, але найперш — яна “мова беларускага народу – адзінага легітымнага гаспадара беларускай дзяржавы”).    

Наступнымі вынікамі паняцьця “дэмакратыя” зьяўляюцца такія:

- бясьпека, свабода, самастойнасьць адпаведнага карэннага народу, які жыве на сваёй этнічнай тэрыторыі й зьяўляецца гаспадаром на ўласнай зямлі;

- арганізацыя дзяржаўнай улады на такіх прынцыпах, якія б дазволілі гэтаму народу максімальна поўна раскрыць свой гістарычна-цывілізацыйны патэнцыял (апошняе – вышэйшая каштоўнасьць зьмястоўнай дэмакратыі);

- дзяржаўныя ўлады пры гэтым (без дзяржавы сёньня аніяк) павінны быць арганізатарамі выкананьня гэтай ідэі. У сваёй практычнай дзейнасьці яны павінны арыентавацца на аб’ектыўныя інтарэсы адпаведнага народу, якія ўключаюць яго тэрытарыяльныя, дэмаграфічныя, эканамічныя, культурныя, палітычныя, сьветаглядныя інтарэсы;

- натуральна, што выканаць падобныя патрабаваньні могуць толькі лепшыя прадстаўнікі адпаведнай нацыі. Менавіта іх знаходжаньне ва ўладзе (а не любых асоб) таксама зьяўляецца неад’емнай прыкметай (крытэрам) зьмястоўнай дэмакратыі.

Некаторыя могуць адразу запытацца (лапшы ж на вушы ў нас накідана шмат!): а як быць з “правамі чалавека”? як быць з правамі меншасьцяў (нацыянальных, рэлігійных, сексуальных)?

Ніжэй знаходзіцца табліца. На ёй, аналагічна табліцы, пададзенай вышэй, пазначаны розныя сітуацыі, зьвязаныя з суаднясеньнем аб’ектыўных інтарэсаў карэннага народа ў яго ўласнай дзяржаве й інтарэсам (“правамі”), напрыклад, ксенаэтнічных (чужародных) меншасьцяў.

З дадзенай табліцы вынікае, што інтарэсы ксенаэтнічных меншасьцяў у дэмакратычнай дзяржаве прысутнічаюць (ўлічваюцца), але так, каб яны не пачалі дамінаваць над інтарэсамі карэннага народк, што назіраецца пры класічным тэрытарыяльным імперыялізьме ці сучасным ліберастызьме. Усё мусіць быць так, як пазначана словам “дэмакратыя”, і толькі так. Толькі такая сітуацыя — калі ўсё спачатку разглядаецца праз прызму аб’ектыўных інтарэсаў карэннага этнаса, і калі высьветліцца, што яму нічога не пагражае, тады пачынаюць разглядацца і ўлічвацца інтарэсы іншых этнасаў (ці іншых сацыяльных груп) – толькі такая сітуацыя зьяўляецца дэмакратыяй.

На сьхематычным малюнку, разьмешчаным ніжэй, паказаны дадатковыя нюансы. Вы бачыце грамадства ў дзяржаве, якое паказана ў выглядзе піраміды, напоўненай кропачкамі. Кропачкі – гэта асобныя людзі (прычым, асобныя прадстаўнікі карэннага этнаса пазначаны сіняватымі кропачкамі, а прадстаўнікі ксенаэтнасаў — карычневатымі). На пірамідзе, якая сімвалізуе грамадства, таксама пазначаны яго найбольш істотны арганізацыйна-інфармацыйны ўзровень.  

Паколькі прадстаўнікі ксенаэтнасаў аб’ектыўна ня могуць ня думаць пра свой народ (прычым, гэтае іх такое стаўленьне ня ёсьць здрадай карэннаму этнасу, а зразумелай, натуральнай зьявай), яны ня могуць займаць вышэйшых пасад у палітычным кіраваньні дзяржавай, а таксама пасад, якія зьвязаны з ключавымі эканамічна-фінансавымі, абарончымі функцыямі, распаўсюдам ведаў й інфармацыі. Азначанае ёсьць адной з праяў нацыянальнай справядлівасьці. Адхіленьне ад гэтай сітуацыі ў адзін з двух бакоў, якія, дарэчы, пазначаныя на ніжняй частцы малюнка, ёсьць праявай грамадскай анамаліі.

У адным з такіх хворых станаў мы — беларусы-літвіны — і жывем сёньня.

Аналагічная сітуацыя і з “правамі чалавека” (гл. ніжэй табліцу) — аб’ектыўныя інтарэсы карэннага народу ўсталёўваюць рамкі, у межах якіх толькі й могуць зьдзясьняцца індывідуальныя правы й інтарэсы любой адзінкавай асобы (а інтарэсы карэннага народа зьяўляюцца вядучымі, вышэйшымі, дамінуючымі).  

На сьхематычным малюнку, разьмешчаным ніжэй, вы зноў бачыце дадатковыя нюансы. Грамадства ў дзяржаве паказана ў выглядзе піраміды, напоўненай кропачкамі. Кропачкі – гэта зноў асобныя людзі — прадстаўнікі карэннага этнасу. На пірамідзе грамадства таксама пазначаны некалькі яго найбольш істотных арганізацыйных узроўняў — узровень кіраваньня, узровень навучаньня й інфармаваньня, узровень асацыяльнасьці (месца для злачынцаў), узровень усёй іншай стваральнай жыцьцядзейнасьці. Са сьхемы бачна (верхняя частка), што ў сапраўды дэмакратычнай дзяржаве, дзе дзейнічае прынцып сацыяльнай справядлівасьці, кіраўнічы ўзровень займаюць толькі найбольш высокаўзроўневыя асобы (найбольш маральныя, дасьведчаныя, разумныя; на сьхеме такія асобы пазначаны як чырвоныя і бэзавыя кропачкі); узровень інфармаваньня і навучаньня — аналагічныя ім: найбольш разумныя, найбольш накіраваныя на пошук Ведаў і распаўсюд Праўды (сінія кропачкі).

Сапраўдная зьмястоўная дэмакратыі – гэта ў тым ліку такая грамадска-палітычная сітуацыя ў дзяржаве, пры якой працуюць сацыяльныя ліфты, якія ўзьнімаюць найлепшых прадстаўнікоў нацыі ўверх да кіраўнічых рычагоў улады, а таксама працуюць механізмы абароны ад захопу кіраўнічых пасад у розных грамадска значных сьферах абмежаванымі эгаістычнымі асобамі…

На гэтай жа сьхеме (ніжняя палова) пазначана тая сітуацыя, якая існуе ў Беларусі сёньня – найлепшыя людзі знаходзецца дзе заўгодна, але толькі не каля рычагоў дзяржаўнага кіраваньня. Замест іх там поўна шэрасьцяў і злачынцаў (зьвярніце таксама ўвагу, што цяперашнія “кіраўнікі” імкнуцца аддзяліць сябе ад грамадства). Натуральна, гэта не дэмакратыя. Гэта — беларусафобская дыктатура.

Такім чынам, зьмястоўная дэмакратыя не бывае без нацыянальнай і сацыяльная справядлівасьці.

І гэта надзвычай істотна…

4.4.

Абагульваючы асноўныя прынцыпы, выкладзеныя ў гэтым раздзеле, дадаткова хочам зьвярнуць увагу яшчэ на адну акалічнасьць. На сьветаглядным узроўні навуковы рэалізм атачаюць адхіленьні – ідэалізм і матэрыялізм. Сістэмны гуманізм на ўзроўні людскай цывілізацыі па баках атачаюць свае адхіленьні – ідэалогіі, пакліканыя “абгрунтоўваць” тэрытарыяльны і фінансавы імперыялізмы. На нацыянальна-дзяржаўным узроўні зьмястоўную дэмакратую атачаюць адхіленьні – дыктатура (з аднаго боку) і “лібералізм” ды анархія (з другога; гл. сьхему). 

Атрымліваецца, што запрапанаваны вышэй ланцужок ідэй паўсюль займае месца “залатой сярэдзіны” ва ўсёй разнастайнасьці ідэй, прапануючых той ці іншы шлях грамадскага разьвіцьця. Азначаны факт мы вырашылі замацаваць сімвалічна. Шлях, які вядзе па ланцужку “залатых сярэдзін” – гэта і ёсьць прагрэсіўны шлях разьвіцьця народаў, людскай цывілізацыі, Сьвету. Адхіленьні ад яго, нават тыя, якія спачатку ідуць ў тым ліку і ўверх, паступова ўсё больш адхіляюцца, пакуль не пачынаюць весьці ў кірунку дэградацыі (уніз). Гэтая сітуацыя паказана на ўстаўцы да малюнку.

Калі прыгледзецца да самых розных прыродных аб’ектаў, якія існуюць на Зямлі, можна знайсьці такія, якія сваёй будовай і характарам росту адлюстроўваюць аналагічную “мудрасьць”, назапашаную за мільёны гадоў. Паглядзіце на маладую і старую сосны (гл. напрыклад, фота ніжэй). Ува многіх выпадках выразна бачна, што толькі тая маладая галінка, якая расла строга ўверх, ператварылася ў фрагмент ствала. Усе іншыя часткі (і нярэдка шматлікія), якія пачыналі расьці амаль уверх, але трохі адхіляліся, раней ці пазьней не змаглі расьці далей, засыхалі й адвальваліся… Паколькі сасна ў найбольш выразным выглядзе дэманструе нам прынцыповае значэньне строгай ідэалагічнай арыентацыі на “залатую сярэдзіну”, мы і назвалі дадзены ідэалагічны прынцып “мадэльлю роста сасны”.        

У больш фармалізаваным, сімвалічным выглядзе гэты ж прынцып адлюстраваны на малюнку ў пачатку артыкула.

Хай гэты сімвал увесь час нагадвае нам пра ідэальны ідэалагічны ланцужок – ад зьмястоўнай дэмакратыі праз сістэмны гуманізм да навуковага рэалізму – які й прапануецца ў якасьці адной з цэнтральных частак ідэалогіі, якая будзе забясьпечваць далей Беларускі Дэмакратычны Рух.

5.

Пра канкрэтны выраз беларускай нацыянальнай ідэі.

Яго асновы пададзеныя тут — пачынаць чытаць адсюль: http://nashaziamlia.org/2009/08/27/2661/.  

Гл. таксама прынцыпы Сьветагляднай і Беларускай дактрын (кнопкі на старонцы сайта ўверсе зьлева).

6.

Але наша ідэалогія была б выразна дэфектнай, калі б мы не разьвівалі й уяўленьні пра сацыяльных паразітаў – асноўных ворагаў і беларускага народа, і ўсіх іншых народаў на Зямлі. Таму на гэтую праблему мы зьвяртаем вялікую ўвагу…

Сьхему, якую вы бачыце ніжэй, мы неаднаразова апісвалі й выстаўлялі на нашым сайце.

І кожны чарговы год прыносіць нам усё больш доказаў нашай праваты.

А ўсіх іншых “справядліўцаў” і “храбрацоў” хай судзіць гісторыя…

7.

Крокі на нашым шляху.

Пераможны шлях, які прапануе рэдакцыя, публічна абвешчаны ў 2003 годзе, сфармуляваны на год раней.

Ён не зьяўляецца сакрэтам і гучыць так: Веды, Кадры, Арганізацыя, Прыхільнасьць (масаў), Улада, Зьдзяйсьненьне.

Нагадаем, “Веды” — гэта 4 галоўныя кірункі ведаў, якія павінны быць сабраныя, сістэматызаваныя і аформленыя для навучаньня :

- беларускія мова і культура (гэтыя веды яшчэ трэба зьбіраць);

- гісторыя беларускага народу (тут, у дадатак да вядомых гісторыкаў, нечакана вялікі ўнёсак зроблены Галінай Арцёменкай);

- праграмны вобраз Будучай Беларускай Дзяржавы (гэтыя веды ў асноўным зьбірае наша рэдакцыя);

- тактыка выніковага палітычнага змаганьня (гэтыя веды таксама яшчэ трэба зьбіраць).

Без канчатковага выкананьня ўсяго аб’ёма працы, неабходнага на этапе “Веды”, няма сэнсу прыступаць да этапа “Кадры”, а тым больш іншых этапаў…

8.

Людзі патрэбныя Беларусі.

Большасьць людзей ня здольныя эмпаціраваць неабходнасьць прагрэсіўнага разьвіцьця той часткі сьвету, на якую можа распаўсюджвацца іх рэальная (фізічная) ўлада. Большасьць беларусаў сёньня ставяць задачу ўласнага выжываньня ў якасьці асноўнай жыцьцёвай мэты.

Натуральна, на такіх людзей мы і не разьлічваем.

Толькі тыя беларусы-літвіны, якія на ніжэй пададзенай сьхеме пазначаны лічбамі 1 і 2 (гл. таксама http://nashaziamlia.org/2011/12/31/4671/), могуць быць карыснымі сёньня ў змаганьні за будучыню ўласнага народу. Іх мы і запрашае ў ствараемы Рух.

9.

Што практычнага даюць ідэалагічныя веды аб правільным кірунку грамадскага руху

Адказ:

- дакладнае веданьне мэты ўласнай грамадска-палітычнай дзейнасьці;

- у сувязі з разьмяшчэньнем мэты (ў сваёй сьвядомасьці й у прынцыпах арганізацыі Руху) на ўзровень самай вялікай каштоўнасьці грамадска-палітычнай дзейнасьці, істотна абмяжоўваецца магчымасьць падману паплечнікаў несумленнымі кіраўнікамі;

- больш дакладна адсякаюцца людзі зь іншымі мэтамі;

- ведаем групы пытаньняў, якія трэба задаваць, каб высьветліць сапраўдныя мэты людзей;

- у час практычнай палітычнай дзейнасьці зьяўляюцца апоры, каб не дазволіць сабе быць адуважаным (будзе забраны час) ці дэзарыентаваным (быць накіраваным на іншыя мэты);

- надзейныя аргументы ў публічных спрэчках.

Прыклад, што да апошняга. Задаюцца пытаньні:

“Як вы ставіцеся да санкцый ЕЗ супраць рэжыму Лу-кі? Да ўдзелу ў чарговых выбарах у Палатку? Да адмены чэмпіяната сьвету па хакеі ў Беларусі? Да адмены сьмяротнага пакараньня? Да таго, што нядаўна геі правялі 5-хвілінны пікет супраць “ксенафобіі й расізма ў Беларусі”?

Адказ:

“Я адкажу (мы адкажам) на ўсе гэтыя пытаньні пасьля таго як:

- зьнікне небясьпека страты беларускай дзяржаўнасьці;

- спыніцца генацыд і этнацыд беларуска-літвінскага народу;  

- абсалютная большасьць уласнасьці на тэрыторыі Беларусі будзе знаходзіцца ў руках прадстаўнікоў беларускага народу;

- этнічныя беларускія землі, якія былі захоплены польскімі й расейскімі імперыялістамі, вернуцца ў склад беларускай дзяржавы;

- і найгалоўнае — пасьля таго, як палітычная ўлада будзе ў руках прадстаўнікоў сапраўднай беларускай нацыянальнай эліты!

Яшчэ пытаньні ёсьць?”…

10.

Пра спробы дыскрэдытаваць нашу дзейнасьць.

Гэтыя спробы даволі актыўныя і чытачы сайта іх могуць бачыць. Яны азначаюць, што нас ацанілі. На жаль, у тым ліку і ворагі…

Што ж, у такой рэчаіснасьці сёньня вымушаны жыць увесь наш беларуска-літвінскі народ, а разам зь ім і мы…

—

Усяго лепшага, сябры.

Віншуем вас з 25 Сакавіка.

Жыве Вялікалітва-Беларусь — Наша зямля!

Напісаць гэты артыкул мяне прымусілі ніжэй прыведзеныя каментары да артыкулаў на сайце http://nashaziamlia.org/. Чытачы, калі ласка, уважліва іх пачытайце і падумайце.

Галіна Арцёменка

“Ягорка” пракаментаваў артыкул “Ні рэжым, ні афіцыйная апазіцыя!” так (лістапад 8, 2011 ў 17:26):

“Вы, Астроўскі, пагарачыліся наконт аб`ектыўных інтарэсаў народа. Хто можа вызначыць дакладна гэты інтарэс? Высоцкі, Пачобут, Няхамес, мурашка-арцёменкі? Большасць народа пачувалася даволі камфортна амал’ да апошніх крызісных падзей… А нацыяналістычныя забабоны гэта як раз для вышей згаданых спадароў і спадарынь”.

“Яська-гаспадар” той жа артыкул пракаментаваў так (Лістапад 7, 2011 ў 19:29):

“Нацыя, эліта – пустаслоўе… Ну вот Высоцкі,Мурашка, Астроўскі, Высоцкі і Няхамес — саманазваная эліта? І далей што?”

“Дуглас” пасля артыкула “У завяршэньне папярэдняй тэмы” (лістапад 6, 2011 ў 16:07) напісаў:

“Сайт создавался Островским и его приятелями-националистами для создания руха, а не для комментариев падзей.
Ну и где Рух, спадары? Почему не создали?
Слабо признавать свои ошибки?

В этом раз на Дзяды в Минске в который раз вышла пара тысяч. Больше банально нет за спинами оппозиции.
В Лошицу сегодня КХП БНФ не смог больше привести 1 тысячи чел.
Спадар Островский, вот цена вашего фанатизма и прочих фанатиков национализма. Вместо того, чтобы искать согласия между разными по языку белорусами вы предпочти уйти в сектанство. Итого имеем:
— секта КХП БНФ имени Позняка
— секта ПБНФ имени Янукевича
— секта Борщевского-Вечерко-Ивашкевича (оргкомитет Руха)
— секта имени Островского.
— секта либералов ОГП имени Лебедько
— секта националистов имени Северинца – христиане-националисты
— секта социал-демократов Трусова, Гриба и прочих старых пердунов.

Короче, вы все хоть и профессора, кандидаты наук и прочие, но на поверку оказались редкостными дилетантами от политики и идиотами. А я ведь вас предупреждал на этом сайте несколько лет назад: не впадайте в ересь, не впадайте в радикальный белорусский национализм, не делите белорусов по признакам мовы, давайте искать пути к взаимодействию. Не захотели. Не захотели. Предпочли вместо этого забросать меня дерьмом. Предпочли с умалишенными типа чета Мурашко-Артеменко всех несогласных поливать помоями. Ну и чего вы добились за несколько лет в политике со своими эмигрантами Мурашко, прочими русофобами Бичами, спадар Островский?

А добились вы самоизоляции. На Западе вас не воспринимают.
Внутри страны у вас сподвижников нет. Так, горстка фанатиков.
На радио “Свабода” вас больше не кличут.
Рух вы не создали. И не создадите.

Что дальше, спадар Островский? Будете и дальше поливать всех несогласных отборным дерьмом? Поливать Россию, Польшу, Запад, белорусов? И чего вы этим добьетесь? Еще большей самоизоляции?
М-да, я ведь вас предупреждал: не повторяйте судьбу БНФ, не впадайте в радикальный национализм,он ведет к сектанству и проигрышу в политике. В общем думайте”.

(канец цытавання каментароў)

- — -

Я не ведаю  як іншыя людзі тут узгаданыя (на мой погляд яны проста дэмакраты),  а я сапраўды — нацыяналістка. Калі  раней я баялася гэтага слова, то сёння – не.

Чаму я гэтага не баюся?

Дык увесь свет нацыяналістычны. Кожная краіна свету створана па нацыянальнай прыкмеце: габрэямі – Ізраіль, французамі – Францыя, немцамі – Нямеччына, англічанамі – Англіі, японцамі – Японія, кітайцамі – Кітай і г.д.  Ёсць, вядома, яшчэ краіны-імперыі, дзе існуюць паняволеныя народы, але там перыядычна успыхваюць канфлікты — людзі змагаюцца за сваю свабоду і незалежнасць, за свае правы, за сваю будучыню. А там дзе аднанацыянальныя краіны, там такіх канфліктаў няма. Ня будуць жа, напрыклад, габрэі ісці вайной супраць габрэяў у сваім Ізраілі з-за нацыянальнай прычыны.

Акрамя таго, звычайна народы, якія вызваліліся ад каланіяльнага прыгнёту, пераходзяць у шэраг развіваючыхся народаў. Чаму? Дык пасля каланізатараў на заваяваных землях застаецца, як кажуць у народзе, “дух ды петух, ды курыныя яйкі”. Гэта значыць — нічога. Усё даводзіцца ствараць з нуля, ці амаль з нуля.

У свеце існуе ААН — Арганізацыя Аб’яднаных Нацый. У гэтай арганізацыі засядаюць адныя нацыяналісты, бо яны прадстаўляюць інтарэсы сваіх нацый. І ў гэтую арганізацыю уваходзяць практычна усе краіны свету нягледзячы на палітычны лад. Кожны прадстаўнік краіны ў ААН абараняе нацыянальныя інтарэсы – г.зн. інтарэсы свайго народа.

Сп. “Ягорка” запытаў: “Хто можа вызначыць дакладна гэты інтарэс? Высоцкі, Пачобут, Няхамес, мурашкі-арцёменкі?”

Сп. “Ягорка”, аб’ектыўныя нацыянальныя інтарэсы вызначаны ўжо даўным даўно такой аўтарытэтнай сусветнай арганізацыяй, як ААН, і пададзены для масавага карыстання ў выглядзе канвенцый і рэкамендацый, якія прымаюцца і падпісваюцца краінамі-удзельнікамі. Даўным даўно вызначаны такія паняцці як матэрыяльныя і духоўныя каштоўнасці народа, нацыянальныя тэрыторыі, прыкметы нацыі, умовы стварэння краіны, правы нацый, межы абароны нацыі і г.д.

А вось нейкі “Яська-гаспадар”, які разумнейшы за ўвесь белы свет, сцвярждае, што “Нацыя, эліта – пустаслоўе…”. Калі для “Яські-гаспадара” нацыя, эліта – гэта пустаслоўе, то для ўсяго свету наадварот — гэта вельмі сур’ёзна. Цікава было б даведацца, да якой нацыі належыць гэты разумнік? Ён жа ня з космасу з’явіўся?

У Беларусі таксама шмат рыторыкі з узгадваннем нацыянальнага: нацыянальны сход, нацыянальная бібліятэка, нацыянальны запаведнік, нацыянальны герой, нацыянальная кухня, нацыянальныя песні, танцы, касцюмы, сцяг, герб, нацыянальная кампанія, нацыянальная каманда і г.д. У нас існуе забарона толькі на такія паняцці,  як нацыянальная палітыка, нацыянальныя інтарэсы, нацыянальна-патрыятычная эліта, нацыянальная партыя, нацыянальная мова, культура, гісторыя, нацыянальныя кадры. Гэта значыць, што забараняецца ўсё палітычнае, духоўнае, ідэйнае. Чаму? Адказ элементарны: каб зрабіць нашу нацыю слабой, недзеяздольнай. Сённяшнія дэградацыя народа і крызіс ў краіне – запланаваны вынік такой палітыкі.

-

Сябрамі рэдакцыі сайта распрацавана сістэмная, навукова абгрунтаваная канцэпцыя аб’ектыўных нацыянальных інтарэсаў (гл. схему).

Гэта ёсць графічна-кібернетычная мадэль будучай беларускай дзяржавы з нашымі нацыянальнымі інтарэсамі (цалкам артыкул можна пабачыць тут: http://new.nashaziamlia.org/2009/08/2678/)

Як бачна, аб’ектыўныя нацыянальныя інтарэсы беларускага народа разбіты на 7 узроўняў:

1. Узровень этнічнай тэрыторыі беларускага народу,

2. Дэмаграфічны узровень,

3. Узровень матэрыяльнай вытворчасці,

4. Інфармацыйна-культурны узровень,

5. Палітычны узровень,

6. Ідэалагічны узровень,

7. Узровень узаемаадносін паміж дзяржавамі.

І вось у гэтым месцы чытач можа мяне запытаць: а дзе ж тут мае асабістыя інтарэсы?

Адказваю: даная канцэпцыя ўключае індывідуальныя інтарэсы чалавека. Кожны чалавек хоча смачна і карысна есці, мець добрае жыллё, адпачынак, здароў’е, не цяжка працаваць, мець сродкі для руху з месца на месца і г.д. Для гэтага патрэбна матэрыяльная база, сродкі матэрыяльнай вытворчасці. Да матэрыяльна-фінансаствараючай базы нацыі належыць зямля, нетры, вада, лясы, прадпрыемствы. Каб не застацца “на бабах”,усё  гэта патрэбна абараняць ад захопу чужынцамі. Каб краіна не памірала, а квітнела, патрэбны людзі — здаровыя, адукаваныя, культурныя, развітыя, незакамплексованыя. Каб абараніць аб’ектыўныя інтарэсы народа палітычная ўлада павінна знаходзіцца ў руках нацыянальна-патрыятычных сілаў, бо толькі яны абараняюць гэтыя інтарэсы (усе астатнія групы абараняюць абмяжаваныя інтарэсы).

Народ ня можа рухацца да лепшага без адукацыі і асветы, ня можа абараняцца без усведамлення сваіх нацыяльных інтарэсаў. А чалавек без усведамлення сваёй прыналежнасці да нацыі ператвараецца ў манкурта і служыць толькі свайму гаспадару. Што і адбываецца сёння ў РБ. Некаторыя служаць Лукашэнку, не разумеючы куды яго палітыка вяла і ўжо прывяла…

-

Чалавецтва за час свайго існавання паспрабала шмат ідэалагічных дактрын і ні адна з іх не прывяла да райскага жыцця: расізм, фашызм, камунізм, лібералізм, ісламізм, атэізм, хрысціянства, імперыялізм, каланіялізм і г.д. Усё гэта ня толькі не прывяло да прыстойнага жыцця, а, наадварот, стала прычынай крывавых падзей, у выніку якіх ахвярамі сталі міліёны ні ў чым не вінаватых людзей (у тым ліку і беларусаў).

Да ідэалогіі патрэбна ставіцца вельмі паважна і ўважліва. Бо на глебе ідэалогіі адбываецца разыходжанне поглядаў самых блізкіх родзічаў, што прыводзіць да грамадзянскай вайны. І тут варта адзначыць, што толькі адна ідэя жыве вечна – гэта нацыянальная. Бо яна — натуральная, захоўваецца на несвядомасным узроўні, на узроўні біялагічных інстынктаў. Дзе б чалавек ня жыў, а на радзіму да свайго народу яго цягне, як магнітам. Нават жывёл, птушак і тое цягне на радзіму. Ня цягне толькі тых, хто прайшоў спецыфічную апрацоўку, як манкурты, янычары, зомбі.

-

Каб абараняць свае нацыянальныя інтарэсы патрэбны дасканалы навуковы аналіз сітуацыі ўнутры краіны і вакол яе. Толькі на грунце такога аналізу магчыма зрабіць прагноз на будучыню, прыняць меры супраць шкодных дзеянняў, накіраваных супраць народа, папярэдзіць аб небяспецы. І галоўнае тут – аб’ектыўнасць, навуковасць, а ня пошук сяброў і ворагаў. Калі пад час аналізу будзе ўкліньвацца нешта яшчэ, ён страціць сваю абгрунтаванасць. Аналіз – гэта не крытыка, не “абліванне памыямі”. Гэта — канстатацыя фактаў, прагноз будучыні. Гэта матэрыял, на падмурку якога распрацоўваецца тактыка дзеянняў, якая вядзе да перамогі. Таму нельга блытаць навукова абгрунтаваны аналіз з прапагандай і лабіяваннем. Апошняе – гэта ўсяго толькі інструмант для дасягнення сваіх прыватных мэтаў. А вось адказ, што гэта за мэты у той ці іншай групы людзей, і дае навукова абгрунтаваны аналіз.

Мы сваіх мэтаў не хаваем. Наша мэта – зрабіць нашу нацыю высока адукаванай, культурнай, заможнай, шляхетнай, незалежнай, свабоднай, паважанай, годнай, абароненай, здаровай, а калі адным словам, то шчаслівай.

Таму цэнтральная частка нашай ідэалагічнай дактрыны – гэта абарона аб’ектыўных інтарэсаў беларуска-літвінскага народу (нічаго новага, увесь свет так робіць).

Ці ня ўтопія гэта? Безумоўна не. Бо іншыя народы дасягнулі вялікіх поспехаў менавіта на такім прыцыпе. Сказаць, што беларусы гэтага ня могуць дасягнуць, гэта значыць прызнаць беларусаў нейкай ніжэйшай расай. А гэта ўжо чысьцейшы расізм! Ці гатовы вы такое прызнаваць?

-

«Дуглас» піша: “На Западе вас не воспринимают. На радио “Свабода” вас больше не кличут”.

І гэта праўда. А цяпер падумайце: чаму нас нікуды ня клічыць? Ці не таму, што мы  перашкаджаем прасоўваць чужыя інтарэсы і абараняем аб’ектыўныя інтарэсы нашага народу? І яшчэ пытанне: а ці можна давяраць тым, хто аслеп, аглох і стаў нямым, калі ва ўпор не заўважае беларускі народ, яго праблемы?

Прычына ня ў тым, што нацыянальная ідэя састарэла. Прычына ў тым, што ў нас няма грошаў. А свой нацыянальна-патрыятычны бізнес не падтрымоўвае, бо яго… няма. Бізнэсоўцы ёсць. Але, хто яны?

Вось, напрыклад, “беларускія” даляровыя  мульціміліянеры:

Пефціяў Уладзімір (рускі) – капітал: 900 млн.дол.

Добкін Аркадзь — Узрост: 51 год. Офіс: Ларэнсвіль (Нью-Джэрсі,ЗША)/Менск.

Махато Бірэндра — Офіс: Нікосія(Кіпр)/Менск. У бізнэсе з 2001 г. (у РБ).

Курбанаў Рашад — Узрост: 45 гадоў. Офіс: Масква/Менск. У бізнэсе з 2005 г. (у РБ).

Амін Юссеф Недал — Офіс: Менск. У бізнэсе з 1994 г.

Абдо Абдо Ромео — Узрост: 36 гадоў. Офіс: Менск. У бізнэсе з 1997 г.

Ну, і хто з іх будзе рвацца падрымліваць беларусаў? Можа Махато Бірэнда? Ці Амін Юссеф Недал? Ці Абдо Абдо Ромео? Хто?

Большасць людзей ідуць да тых, хто дае грошы. Вядомы закон. А грошы даюць за тое, каб ты прапіхваў у Беларусі не інтарэсы «нейкіх там беларусаў», а інтарэсы заказчыкаў.

Хочаце служыць чужым інтарэсам – служыце, але і ведайце: гэта – здрада!..

Мне ніколі не шкода тых, хто хапаў гранты, лабіяваў чужыя інтарэсы, а сёння павержаны іншым драпежнікам. Мне шкада свой народ. Мне не шкада лібераста Раманчука, які праваліўся. Нават уздыхнула з палёгкай, што на аднаго здрадніка стала менш…

-

Сёння для беларусаў больш актуальныя такія тэмы: беларусафобія, рэйдарскі захоп Беларусі, этнацыд і генацыд беларусаў, манкурства, здрада, змова супраць беларусаў (а не “радикальный белорусский национализм”, як піша “Дуглас”). Але ж пра гэтыя суперзлачынствы ня кажа ніхто — ні ўлада, ні “апазыцыя”. Вось пра русафобію крычаць многія, а пра беларусафобію ўсе як у рот вады набралі. Чаму? А таму, што казаць на гэтыя тэмы вельмі небяспечна.

Нас пазбавілі права казаць пра гэта. Мы – беларусы – на меркаванне некаторых павінны падыхаць у жабрацтве, рабстве і… маўчаць. Бо мы — несвабодныя.

Мы павінны маўчаць,  калі у нас забіраюць нашы запрацаваныя грошы, калі у нас забіраюць нашы заводы, калі нас труцяць шкоднымі выкідамі, калі прымушаюць працаваць у небяспечных для здароўя і жыцця ўмовах, калі вымагаюць хабар, калі няма чаго есці. У нас толькі ёсць адно права “Арбайт махт!  Арбайт махт!”.

Вам нічога гэта не нагадвае?

Тыя, хто паразітычна выкарыстоўвае наш народ, узмацнілі меры ўласнай бяспекі. Улады ператвараюцца ў ваенную дыктатуру, у тыранію. Кіраўнікі абласцей становяцца генерал-губернатарамі, міліцыя і КГБ ня будуць несьці адказназнасці за забойствы і калечанне людзей. У ход пускаецца карная псіхіатрыя. Любы піск пра сваю жабрацкую долю будзе люта здушвацца.

Ну, і хто ў гэты час прыйшоў на дапамогу беларусам? Дзе той дабрадзей, які заступіўся за нас? Дзе маё месца ў эфіры радыё “Свабода”, каб сказаць слова за беларуса? Дзе?!

Але гэта не азначае, што беларусамі не цікавяцца. Яшчэ як цікавяцца. Але беларусы цікавыя некаторым толькі ў якасці таннай працоўнай сілы — гэта значыць у якасці нямах рабоў. Гэта значыць зноў “Арбайт махт!  Арбайт махт!”.

Дык няўжо у такі час, пры такой небяспецы у нас няма той агульнай ідэі, вакол якой патрэбна аб’яднацца? А як жа Радзіма з яе матэрыяльнымі і духоўнымі каштоўнасцямі? Няўжо рабства лепш за свабодную Бацькаўшчыну?

Я мяркую, што свабодная, незалежная, дэмакратычная, прававая, заможная, высокаадукаваная, высокакультурная, паважаная, годная наша Айчына з ушаноўвываемымі нашымі матэрыяльнымі і духоўнымі каштоўнасцямі, з незабываемымі нашымі дзядамі – гэта і ёсць панацэя ад усіх бедаў для кожнага з нас. А канцэнтрацыйны лагер ад Лу–кі з яго беларусафобіяй, этнацыдам, генацыдам, манкурствам, жабрацтвам, з ваеннай дыктатурай, карнымі атрадамі міліцыі й кагэбэ ды “псіхіатрыяй” – гэта смерць для кожнага з нас.

Рэцэпт для аб’яднання і ад усялікіх бед вельмі просты – любоў да Радзімы і свайго народу!

Дык будзьма ж рабіць ўсё, каб наша краіна квітнела, а наш народ праслаўляўся! Жыве Беларусь!

Прадстаўнікі беларускай нацыянальнай эліты. Хто яны? Што гэта за людзі? На меркаваньне рэдакцыі, гэта тыя, хто значную частку свайго жыцьця прысьвячае адстойваньню аб’ектыўных інтарэсаў нашага беларуска-літвінскага народу, хто ў гэтай справе ўпарты, нязломны, непадкупны, хто разумны, дасьведчаны і мае здабыткі… Некаторым можа падацца, што такія людзі могуць быць толькі ў нашым уяўленьні, маўляў, яны – ідэальныя, і таму іх… няма. На шчасьце такія людзі сярод беларускага народу ёсьць. Іх цяпер не рэкламуюць, пра іх сёньня не ўзгадваюць СМІ (у т.л. “незалежныя”, “апазіцыйныя”). Таму за справу азнаямленьня нашага народу з сапраўднымі прадстаўнікамі беларускай нацыянальнай эліты вырашыла ўзяцца наша рэдакцыя. Самым яскравым прадстаўніком такіх людзей на Гарадзеншчыне сёньня несумненна зьяўляецца Алесь Мікалаевіч Белакоз. Больш года таму мы, сябры рэдакцыі (далей пазначаныя як АА і НН), пачалі запісваць фрагменты вуснага аповеда Алеся Мікалаевіча пра яго жыцьцё і змаганьне, каб пазнаёміць зь ім вас – нашых чытачоў. Выконваем таксама просьбу Алеся Мікалаевіча і папярэджваем, што пададзены ніжэй тэкст з’яўляецца запісам непасрэднай жывой размовы і таму мае стылістычныя асаблівасьці, характэрныя для вуснай гаворкі… (Усе чорна-белыя ілюстрацыі — фотаздымкі з уласнага архіва спадара Алеся)

БАЦЬКІ. ПАЧАТАК ЖЫЦЬЦЯ

АА: Алесь Мікалаевіч, ці не маглі б вы распавесьці пра сябе, сваё паходжаньне, каб чытачы сайта маглі з вамі спачатку пазнаёміцца?

-  Нарадзіўся 11 верасьня 1928 года тут, у Лятка́х. Гэта вёска каля самых Гудзевіч (населены пункт у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласьці. – Рэд.), нават наша хата на гудзевіцкай зямлі.

Тата быў малазямельны селянін (гл. фота: Мікалай Белакоз – бацька Алеся Мікалаевіча). Іх было трох братоў і сястра. Але на ўсю сям’ю (яго бацькоў) разам было ўсяго чатыры гектары зямлі. Трэба было па гектару дзяліць…

Таму мой бацька вымушаны быў у 1926-м  годзе (калі мы былі пад Польшчай) паехаць працаваць у Бразілію. Чаму ў Бразілію? Таму што палякі стараліся беларусаў не пускаць у Злучаныя Штаты, бо там можна было зарабіць. А ім трэба было, каб беларусы былі парабкамі, каб яны не мелі грошай, зямлі.

У Бразіліі бацьку ўдалося тое-сёе зарабіць. Прыехаў, хацеў купляць зямлю, але ў Першую сусьветную вайну ён быў моцна паранены – у кавалерыйскай атацы трапіў пад перакрыжаваны агонь, быў паранены ў галаву, руку, нагу… Адна нага была на чатыры сантыметры карацейшай, моцна кульгаў, рана адкрылася яшчэ там, у Бразіліі. Адным словам, прыйшоў да высновы, што будзе цяжка хадзіць за плугам ці бараною з такой нагой. І вось ён вырашыў гандляваць. Адчыніў крамку. Купіў гліняную хатку за 250 пудоў збожжа (гэта сёньня якіх 750 тысяч беларускіх рублёў ці 30-я частка сёньняшняга кошту аднапакаёвай кватэры). У гэтай хатцы я і нарадзіўся.

Хату, у якой жыву сёньня, бацькі пабудавалі ў 1934 годзе (гл. фота)

Нарадзіліся мы ўдвох. Старэйшы брат, які на гадзіну раней за мяне нарадзіўся, быў моцны, дужы, прыгожы. А я вельмі замораны. Ніхто ня думаў, што выжыву, бо, кажуць, і плакаць ня мог, толькі папіскваў часам, як кацянятка.

Мама распавядала (гл. ніжэй фота: маці Алеся Мікалаевіча з унукам), што 1928 год быў якраз з вельмі цяжкай зімою, калі тэмпература даходзіла да мінус 40. На гліняных сьценах хаты нарастаў лёд. Палілі дзень і ноч печку, лёд зьверху раставаў, а адтуль, ад сьцяны, нарастаў. Тэмпература была вельмі нізкая. Дзяцей трэба купаць. Тата то сьвіньчо нейкае купляў, каб зарэзаць яго і прадаваць у краме гэтай, то корм здабываў для каровы, для каня, то ехаў па тавары ў Горадню. Адным словам, быў у разьездах. Мама адна павінна была і гандляваць, і жывёлу даглядаць, і дзяцей (нас было чацьвёра: дзьве старэйшыя сястрыцы і мы ўдвох). Мама гаворыць: “Купаю і думаю: Усё роўна двох я не выгадую – некаторы зь іх не вытрывае…”. Ну, не вытрывае слабейшы. Значыць, калі пакупае, то там мяне паложыць на ложак, накрые чым крыху, але адзявае хутчэй таго, каб ён выжыў, а я ўжо ўсё роўна ж асуджаны на сьмерць. Што ты зробіш…

І вось мама так мяне загартавала, што калі нам было па году і мы захварэлі на халярыну (нястраўнасьць, ваніты), то брат не вытрымаў, памёр, а я… выжыў. Гэта ўсё было ў 1929-м.

На жаль, у час Другой сусьветнай вайны майго бацьку бандыты забілі. Гэтыя зладзеі былі расейцы і мясцовыя. Але як ужо мела прыйсьці савецкая ўлада, яны сталі… партызанамі.

Было так. Быў 1943 год. Прыходзіць татава сястра, яна ў Масалянах жыла (сем кіламетраў ад Гудзевіч) і кажа:

- Ці да вас прыходзяць партызаны?

- Ну, а да каго ж яны не прыходзяць, да ўсіх прыходзяць. Папросяць есьці, парцянкі, боты якія – як ёсьць, то дамо.

- Вы знаёмых пускайце, незнаёмых – не пускайце.

- Чаму?

- Да бацюшкі Бароўскага ў Лошы прыйшлі ноччу партызаны. Ён іх пусьціў. Папрасілі ежы – ён даў ім ежы. Кужалю на парцянкі – даў кужалю. Там яшчэ нешта. А рана прыехалі немцы разам з тымі “партызанамі” (бо гэта былі ўласаўцы) і ўсю сям’ю расстралялі: і бацюшку, і матушку, і… дзяцей. Так што асьцерагайцеся.

Тым часам прайшло, можа, тыдзень, мо, два пасьля гэтага. Тата косіць сенажаць (у нас быў гектар сенажаці, ды добрая такая сенажаць — трава ў калена, там медуніца, там усялякія травы, як чай – хоць заварвай і пі. А ён быў вельмі добры касец – гектар сенажаці скошваў за дзень. Я вельмі дзіўлюся. Я тры дні касіў бы гэты гектар). Косіць, а ідзе мясцовы чалавек і прапануе:

- Мікалай, тут гастраўляне разабралі сьпіртзавод, то мая сястра нанясла сьпірту: і балея сьпірту ў яе, і дзежка, і цэбар… Я шклянку выпіў, і бутэльку з сабою дала, але ў яе бутэлек няма. Можа, у вас ёсьць?

У нас крама была – бутэлек многа.

- Добра.

- То ідзем, гэтую бутэльку разап’ем, а то чаго добрага вытхне. Толькі закускі ў мяне няма.

- То я ж не ішоў касіць без абеду.

Яны гэту бутэльку аформілі. Тым больш, што ўжо Ёзік шклянку выпіў да гэтага, то ён ужо менш піў – і тата прыйшоў добра пад мухай. Мама тут напусьцілася на яго, што ён ня скончыў касіць. Ён кажа:

- Чалавек пачаставаў, то нядобра адмаўляцца — аднавясковец… А скасіць – заўтра рана ўстану і скончу.

І вось ляглі мы спаць. Толькі заснулі ў тым пакоі – стук у вокны. Гадзін дванаццаць было. Гэта летам – толькі зьвечарэла. Тата пайшаў:

- Хто?

- Паліцыя!

- Будзе дзень – прыходзьце, не пушчу я вас.

- Мы партызаны.

- А чорт вас ведае – хто: паліцыя ці партызаны… Не пушчу.

- Мы будзем страляць!

- Страляйце.

Пастралялі па вокнах – тата не адчыніў. Мама пад стол схавалася – дык па стале гэтым стралялі — дзьверы ўсе ў дзірках ад куль. І па печы, і па столі. Стралялі, не шкадавалі. А тады кінулі гранату – і разарвала бацьку гранатай гэтай. А мама мне: “Бяжы на сальку” (у нас там два пакойчыкі). Там сястра спала, дык яна пытае:

- А што тут робіцца?

- Бандыты напалі.

А акно адчынена. Адзін загадвае:

- Полезай в окошко.

А гэты:

- Убей – не полезу.

Сястра пытае:

- Што будзем рабіць, як будуць лезьці?

Кажу:

- Крэслам па галаве.

Ня лезьлі, баяліся. Сястра пытае:

- А чаму не адчыняюць?

- Тата сказаў, што ня будзе адчыняць.

Але сястра прайшла праз гэтыя пакоі, адсунула засаўку і пусціла бандытаў. Яны ўварваліся, убачылі, што ляжыць тата забіты: ”Убили человека, убили человека. Почему не открывали?…”

Мама ў той дзень прала бялізну і бяліла маткі прадзеныя з лёну – трыццаць шэсьць маткоў, гэтыя маткі павесіла сушыцца на гарышчы. То адзін кажа:

- Мама казала, каб ёй маткі бралі.

І забралі гэтыя маткі. 36 маткоў – гэта каля васьмі кіламетраў ніткі.

Нашто партызанам столькі ніцей у лесе? Хіба ў лесе яны ткаць будуць? Ясна, што зладзеі.

Мама кажа:

- А каб ты, сынок, тую кашулю, што мама табе пашые з крадзеных маткоў, здаровы знасіў…

- Маўчы, б*! Уб’ю!

Пад рускую мову касілі яны – камандавалі рускія імі.

Гэта потым ужо яны сталі партызанамі. А так яны былі зладзеі.

Я чамусьці так думаю, што тады быў у гэтым атрадзе, можа, і Карпюк. Чаму я так думаю? Ён мне аднойчы кажа: “Ты ведаеш, я, як вучыўся ў Навагрудку, закахаўся ў тваю сястру, яна нічога не ведала пра гэта”.  А тут пазабіралі ўсё, што было. А нейкі падшыванец на яе: “Снімай платье”. Яна не знімае. Ён да яе, да сукенкі  — яна яму па твары. Ён наставіў вінтоўку – будзе страляць. А нейкі высокі партызан яго за каўнер выкінуў, і загадаў: “Каб ты ў гэтую хату больш не заходзіў ніколі”. Сястра сцьвярджала: “Я пазнала, ён вучыўся ў Навагрудку, у педвучылішчы”.

Нас, вядома, пасьля вайны вывезлі б бальшавікі (ў Сібір). Але ў час нямецкай акупацыі сястра вучыла тут патаемна дзетак. Па савецкіх падручніках, вядома — інакшых не было. Немцы тут школаў не адчынялі, бо гэта лічылася не Беларусь, а нешта асобнае – Усходняя Прусія, Беласточчына. А ва Ўсходняй Прусіі беларускіх школ не было. То яна патаемна вучыла гэтых дзетак. Усіх было дзесяцёра, у тым ліку і жонка мая, і сястра яе, і брат таксама хадзілі вучыцца сюды. Хадзілі таксама трое дзяцей расстраляных немцамі бацькоў (мацеркі жылі, а бацькоў расстралялі немцы). Дарэчы, можа, жонка і не забараняла мне гэты музей рабіць (гаворка пра Літаратурна-краязнаўчы музей у Гудзевічах. – Рэд.) з-за таго, што яе патрыятызму вучыла мая сястра Вера Мікалаеўна (гаворыць праз слёзы – Рэд.). Бо, ведаеце, іншая жонка не вытрымала б: па дзьве-тры партыі гасьцей у дзень, экспанаты за свае грошы куплялі. А якая зарплата ў настаўнікаў. Праўда, мелі карову, мелі сьвіней, гарод садзілі, бульбу. То жылі, есці мелі што.

А як ужо тут пасьля вайны сьледчыя з КГБ ездзілі, то яны пайшлі да гэтых мацярок, чыіх мужоў расстралялі немцы.  І тыя на каленях прасілі, каб не чапалі Веру Мікалаеўну: “Хадзілі вучыцца, хаваючыся ад немцаў. Немцы, каб убачылі, то яе расстралялі б або ў лагер заслалі б. А цяпер вы чапляецеся…”. І  не чапалі нас.

Тут яшчэ адразу пасьля вайны мне адзін настаўнік параіў піць гарэлку. “Бо, — кажа, — надта КГБ любіць, як хто п’е: калі п’е, значыць, іх чалавек”. Вядома, настаўніцкая праца складаная — я шмат працаваў. А ўжо ў нядзелю, калі вып’ю сто ці дзьвесьце грам, то прыкідваюся на літар. І нават пайшла такая чутка, што Белакоз — алкаголік, з чаго я вельмі цешыўся. То, можа, ўсё гэта ўлічваючы: сам алкаголік, сястра ў яго такая… – і махнулі рукой.

А каго бальшавікі падтрымлівалі? Тут быў такі чалавек-злодзей — яго немцы расстралялі — то сынок гэтага чалавека стаў сакратаром сельсавета. Тое, што прыслалі такую характарыстыку ў інстытут – яго работа… (гаворка пра тое, чаму Белакозу не далі паступіць у медыцынскі інстытут; пра гэта будзе далей. – Рэд.) Аднойчы еду я на ровары – ён стаіць. Думаю: “Ад яго любой пакасьці можна чакаць. А здаровы бык”. І ён мне цап – за руль. А я руль добра трымаю – вырваўся і паехаў. А потым ён прыходзіць: “Ты мне руку пакалечыў”. А яму лапкай ад званка разваліла ўсю далонь. Кажу: “Дык хто ж так робіць? Ты ж падняў бы руку – я б спыніўся. А ты хапаеш за руль. Я ж мог упасьці, я ж мог забіцца”. Так што вось такая сволач была. Дзяўчат гвалціў, краў у людзей, потым забіў чалавека – яго ў турму пасадзілі.

Вось такія бандзюгі былі ва ўладзе. Гэта апора савецкай улады была…

АА: А як вы, Алесь Мікалаевіч, атрымалі сярэднюю адукацыю? Дзе і калі вучыліся далей?

Яшчэ ў час вайны мы зь сястрой паспрачаліся: яна мяне нямецкай мове і лаціне пачынала навучаць, а я на дыбы:

- Як немцаў перамогуць, то хто будзе вывучаць нямецкую мову?

Мама кажа:

-  І праўда.

- То нашто яе вучыць? Дзе ты чула, каб у якой савецкай установе вывучалі лацінскую мову, можа, толькі ў медыцынскім. Ня буду вучыць лацінскай мовы.

Сястра кажа:

- Як вы такія разумныя, то я вучыць яго ня буду.

Тут настаўніца побач жыла – я да яе хадзіў. Геаметрыю вывучыў за дзевяць класаў, а алгебру – ніяк… Бо не было падручніка.

І ўсё ж я адразу пасьля пяці класаў у 1944 годзе паступіў у восьмы. Было так. Настаўніца матэматыкі прыйшла, пытаецца, хто за колькі класаў ведае алгебру. Кажу:

- Я не вывучаў алгебры ні ў шостым, ні ў сёмым – матэматык хварэла.

- Не бывае так, каб матэматыку два гады не вывучалі ў школе, вы няпраўду кажаце, я буду дабівацца, каб вас перасадзілі ў сёмы клас.

Тым часам, другі ўрок геаметрыі. Яна прыходзіць, з парога дае задачу: “Хто можа рашыць?” Адна мая рука паднялася. Я пайшоў да дошкі, задачу раз-два рашыў. “Что же вы меня обманываете?”

Беларускай школы не было. Была толькі руская і польская ў Ваўкавыску. На ўвесь раён у беларускіх школах нідзе больш не было восьмага класа. І там толькі восьмы – дзевятага не было. Я тлумачу: “Я толькі геаметрыю за дзевяць класаў ведаю, алгебры ня ведаю”. Яна кажа: “Если б вы не знали алгебры, вы б эту задачу не решили”.

Так я застаўся ў 8-м класе. Часта бывала, што настаўніца ня можа рашыць задачы, якую пачнем на ўроку. То спачатку спрачаецца са мной – жыдовачка нас вучыла – а потым выклікае да дошкі, каб я рашыў…

Я скончыў дзесяць класаў. У той час лічылася: велізарная адукацыя. На ўвесь Ваўкавыскі раён у 1947 годзе было трынаццаць выпускнікоў, нас з рукамі адрывалі: у райкам партыі, у райвыканкам – ідзі толькі. Бо такая адукацыя – дзесяць класаў!

У 1947-м годзе паступаў у медыцынскі інстытут (у Менск, у Горадні тады медыцынскага не было). Вырашыў, што найбольш памагаць (рабіць беларускую справу) можна, калі буду лекарам. Праўда, відаць, памылковы быў погляд. Магчымасьці лекараў таксама абмежаваныя, вельмі абмежаваныя. Ну, але паступаў. Так здарылася, што атрымаў тры пяцёркі і па фізіцы чацьвёрку – дзевятнаццаць балаў набраў: хлопцаў прымалі з васемнаццацьцю, дзяўчынак – з дваццацьцю.

Тым часам, у сьпісах мяне… не было. Прыехаў, рэктар кажа:

- Мне з ЦК прыйшло ўказаньне, што самых маладых – 17 прынятых чалавек – адлічыць… Бо пайшлі ў ЦК партызаны, члены партыі. Ім ужо хутка па 35, іх далей прымаць ня будуць. А вы яшчэ пасьпееце…

Я год у хаце займаўся гаспадаркай: было ў нас тры гектары зямлі, гектар сенажаці. Крышку рыхтаваўся, усё роўна тое-сёе падзабыў. Праз год здаў горш экзамены – па конкурсу не праходжу. Але рэктар аб’яўляе, што такая-і-такая дзяўчына выпрацавала ў калгасе столькі-та працаднёў, паступае другі раз, дык яна моцна хоча быць лекарам – і мы яе прымаем.

Кажу:

- І я такі ж!

- А вы дзе адпрацоўвалі працадні?

- Дык калгасаў няма, — кажу, — я малаціў, рабіў тое самае, што і яна, баранаваў, сеяў…

- Не, мы ня можам. Каб вы мелі працадні, мы і вас прынялі б…

Пайшоў забіраць дакументы, а мне сакратар з прыёмнай камісіі, жанчына, кажа:

- Вы ведаеце, вы вельмі падобны да майго сына. Я вам вельмі спачуваю. Вас ніколі не прымуць. Таму што з сельсавета прыйшла характарыстыка на вас (яна ў вашай асабістай справе), што ваш бацька амерыканец і яго забілі партызаны.

Хоць бацька езьдзіў у Бразілію – усё роўна амерыканец…

Я зразумеў, што вучыцца мне на лекара няма магчымасьці – не дадуць. Паехаў у РАНА, каб далі месца настаўніка. Бо маміныя браты – мае дзядзькі – прысудзілі, што трэба ўжо працаваць. Маці была ў гадах (яна 1895 года нараджэньня). Маўляў, будзеш працаваць, зарабляць нешта, дык будзеце жыць. Акрамя таго, сястра вельмі добрай настаўніцай была, ды загадчык РАНА быў мой класны кіраўнік і дырэктар нашай школы. Ён ведаў, што я добра вучыўся, асабліва матэматыку любіў.

Як ён назначаў мяне матэматыкам у школу, то я кажу:

- Павел Сямёнавіч, я ж мовавед.

- Ха-ха-ха, да какой же вы мовавед. Вы математик. У вас по белорусскому языку тройка была.

І праўда, у мяне тройка была па беларускай мове. Бо я яе ніколі не вучыў. Пры немцах падручнікаў не было. А без падручніка – якая вучоба.

Так у 1948 годзе стаў я працаваць настаўнікам пачатковых класаў – выкладалі на беларускай мове. Колькі мог, я вёў патрыятычную выхаваўчую працу, але гэта трэба было рабіць асьцярожна, бо ж вельмі дырэктар быў пільны – кожны тыдзень езьдзіў дакладваць на мяне.

ПАЧАТАК ГРАМАДСКА-ПАЛІТЫЧНАЙ ДЗЕЙНАСЬЦІ

АА: Алесь Мікалаевіч, можа, Вы раскажаце, на што было накіравана Ваша жыцьцё. Як Вы бачылі яго сэнс? Чым кіраваліся? З чаго пачыналі?

Мая сястра вучылася ў Віленскай беларускай гімназіі (гл. фота: Вера Белакоз сярод навучэнцаў Беларускай гімназіі ў Вільні; 1939 г.; яна ў ніжнім радзе, другая справа). Яна на мяне зрабіла вялікі ўплыў. Яна паступіла ў 1936-м, у 1939-м скончыла тры класы (усіх было чатыры). Аднак, у апошні дзень перад вайной яна атрымала паведамленьне, што апошняя беларуская школа – Віленская беларуская гімназія – зачынена. Гэта пры паляках. Яны яшчэ пасьпелі зрабіць апошняе злачынства. Самі згінулі, але апошнюю беларускую школу зачынілі…

Дык вось яна мне вельмі шмат у гэтым (беларускім) напрамку распавядала, выхоўвала мяне (патрыётам). Вялікі ёй дзякуй. Інакш проста жахаюся: вырас бы рэнегатам, як і многія іншыя настаўнікі…

[Дадатак рэдакцыі:

Каб чытачы маглі лепш адчуць атмасьферу 1930-х гадоў у Беларусі, мы вырашылі дадаткова выставіць некаторыя фота з асабістага архіва Алеся Белакоза. На фота, разьмешчаным ніжэй, вы бачыце вучняў Віленскай беларускай гімназіі ў 1937 годзе (сярод вучняў ёсьць і Вера Белакоз) у час разьвітаньня са сваім дырэктарам Радаславам Астроўскім (сядзіць у цэнтры; уверсе бачныя Пагоня і фота спадара Радаслава), які адыходзіў на іншую працу.

На наступным фота – вучні Віленскай беларускай гімназіі ў 1938 г. разьвітваюцца з наступным дырэктарам М.Анцукевічам. Вера Белакоз стаіць у першым радзе, трэцяя справа. Перад ёй, верагодна, сядзіць Барыс Кіт (першы справа сярод выкладчыкаў). Варта нагадаць, што ў 1939 годзе перад самай вайной палякі ўсё ж зачынілі Віленскую беларускую гімназію...

На фота ўверсе – вучні Наваградскай беларускай гімназіі ў 1939 г. Вера Белакоз сядзіць у першым радзе, другая зьлева. Барыс Кіт стаіць у цэнтры каля дошкі. На апошняй напісана дакладная дата – 14 лістапада 1939 г., якая тлумачыць, чаму над дошкай знаходзяцца фота Леніна і Сталіна... – Рэд.]

—

У 1948 годзе ў канцы траўня памерла мая сястра – Верачка (яна на сем гадоў за мяне старэйшая была). Якраз экзамены былі па матэматыцы. Прыехаў інспектар па матэматыцы Стольнікаў, а ўсе ходзяць: вучні плачуць, настаўнікі плачуць – яе вельмі цанілі, любілі (яна вяла пачатковыя класы, нямецкую і беларускую мовы ў пятым класе). Яна зь дзяцінства мела клапан у сэрцы, які кепска адкрываўся, і калі праходзіла метраў сто – станавілася ўся сіняя і задыхалася. Недзе, можа, ў якім 1951 годзе зрабілі першую аперацыю на гэта. Я ўжо падумаў, што мы ж мелі тут дзьве каровы, мы прадалі б гэтых кароў, бо з настаўніцкай зарплаты нічога ня возьмеш, і ўжо дабіліся б у тую Маскву, і лячылі б яе. Але яна не дажыла да таго, як пачалі рабіць такія аперацыі. Ёй прарочылі ў Вільні ў клініцы, што яна пражыве да 18 гадоў, а яна пражыла да 26 зь лішнім…

І я тады падумаў, што рабіла добрую справу Верачка – выхоўвала дзяцей у патрыятычным духу, а я вось нічога ж не зрабіў, трэба нешта рабіць. Знайшоў нейкую польскую кнігу, у канцы якой на апошняй старонцы ў рамцы быў антыбальшавіцкі нейкі заклік (я ўжо не памятаю – які). Я яго выразаў акуратненька, намазаў клеем. Калі добра так ужо сьцямнела, паехаў на мост на ровары, прыпыніўся і прыклеіў да парэнчы. І паехаў. Зьезьдзіў у той бок і назад. Тады ніхто гэтага не заўважыў, бо ўжо цямнела.

Назаўтра ўжо прыдумаў нейкую патрэбу, што мне ў Міткавічы трэба. Паехаў у тыя Міткавічы – і ўсё было садрана нажом…

Мне спадабалася. Што я зрабіў: я знайшоў ад камеры трактара тоўстай гумы і на ёй выразаў: “Беларусы, змагайцеся за сваю незалежнасць!” Заклаў гэта ў прэс-пап’е і наштампаваў лістовак.

Еду ў Менск здаваць другі раз экзамены ў медыцынскі інстытут. Набраў іх, і ў цягніку: праеду некалькі станцыяў, заходжу ў туалет і штук так дваццаць па адной выкідаю. Цягнік ідзе – і яны паляцелі. Нехта ж знойдзе. Потым праз гадзінку ізноў, ізноў. Заставалася ў мяне, можа, штук восемдзесят ці сто – завёз у Менск.

У Менску хадзіў па пад’ездах, у скрынкі кідаў. Тады разьбіты гэты Менск. І шапік стаіць. Помню, за шапік зайшоў – цаглінкай лістоўку за канец прыціснуў, каб вецер не панёс. Купіў газету ў парку — газету пакінуў і ў газеце такую штуку.

Ведаеце, я дурны тады быў. Прыходзіў цягнік у Менск у дзевяць гадзін раніцы летам, гэта ўжо позьні ранак – ужо маглі мяне сустрэць у Менску, ператрус зрабіць ва ўсіх, ня толькі ў мяне. Дзякуй Богу, не зрабілі такога ператрусу.

(У Гродне ператрасалі ўсё чамусьці. Што б ні нёс: “Пакажы, што ў цябе”. Перагледзяць – ідзі. Мама везла аднойчы гарэлку, то салдата папрасіла нейкага: салдат пранёс буталь гарэлкі ў мяшку. Каб убачылі, то яе арыштавалі б і судзілі – самагонка (трэба было ж жыць, настаўніцкая зарплата такая, што на яе не пражывеш). Сястра атрымлівала дзьвесьце пяцьдзесят пяць рублёў – гэта пачатковыя класы, беларуская і нямецкая мовы ў старэйшых класах. Працавала дзень і ноч. Яна магла за гэтыя 255 рублёў купіць або дваццаць тры кілаграмы бульбы, або поўпуда жыта. За месяц яна зарабляла – восем кілаграмаў жыта, гэта ўсё. Дык мама ж ратавалася. Як яна давала рады? Вы ведаеце, у нас заўсёды зьбіралася моладзь, інтэлігентная моладзь, і прыходзілі вясковыя дзяўчаты, сяброўкі Веры – заўсёды пачэсткі нейкія. І ўсё гэта было – не ведаю, скуль яно бралася. Цяпер мае дзеці кажуць: “Каб на кухні шафу выкінуць”. Пярэчу: “Нельга, гэта шафа вельмі шчаслівая, яна заўсёды поўная. Яна таксама ў 1928-м годзе, у год майго нараджэньня зроблена, і яна ўвесь час поўная. Пакуль я буду – хай яна будзе. Як я памру – тады выкідайце”… )

Як я ехаў у Менск, заехаў да сьвятара Жалезьняковіча. Яго бальшавікі арыштавалі і далі 25 гадоў, сыну – дзесяць гадоў (яму – пасьля 1948-га, сыну – у 1945-м).  У мяне просіць сын яго малодшы (жулік, дарэчы, потым сьпіўся): “Ты купі мне пугач. Прадаюцца такія, як наганы з выгляду, толькі на коркі: закладаецца корак і страляе. Дваццаць пяць рублёў каштуе ён і дваццаць пяць рублёў я табе дам яшчэ на коркі – 25 коркаў купі”. Я купіў наган, коркі. І дахаты ўжо ехаць. Думаю, што ізноў буду пускаць тыя лістоўкі, што засталіся.  (А я цягаў іх з сабою ў падручніку хіміі. Гэта ж мог нехта гэты падручнік узяць, пачытаць. Божа ж мой! Я ня ведаю, як я выкруціўся з гэтага ўсяго). Ехаць дахаты, а білетаў ніякіх ня купіш нідзе. Усе сядаюць: хто лезе на дах вагона, хто на буферы, хто дзе – аблепяць вагон поўнасьцю. А білетаў няма, не прадаюцца — білеты толькі камандзіровачным. Я на буфер забраўся. Ад’ехаў цягнік метраў чатырыста, спыніўся, акружыла міліцыя, нас пазабіралі і павялі ў міліцыю. Мяне нейкі, здаецца, капітан завёў у асобны пакой, руку ў кішэню, а там гэты наган:

- О-о-о! Какая ты птица!

Дастаў. Кажу:

- Гэта пугач.

- А как он стреляет?

- Во – корак.

Ён залажыў корак – не выстрэліла чамусьці. Хто яго ведае, чаму. Так ён яшчэ з другога корка накрышыў і як выстрэліў, то толькі рукаятка засталася ў яго, а ўсё астатняе разарвала. А ў мяне ў падручніку хіміі лістоўкі!..

Ён кажа:

- Ведаеш што, я нарабіў табе ўбытку – ідзі ты адсюль.

Дзякуй Богу, што я купіў гэты пугач.

Выйшаў, а сонца сьвеціць. Я іду сабе па плошчы перад вакзалам у Менску… І раптам гэтыя коркі здэтанавалі… Дваццаць тры коркі. Бабах!!! Выбух страшэнны. Дым вакол мяне. Падскоквае міліцыянер:

-  Кто стрелял?

- Рыжы нейкі, — я ведаў, што рыжых мала.

- Где он?

- Вось туды пабег.

Ён туды, а я ў іншы бок – і ўцёк. Тыя лістоўкі там пад некую цагліну паклаў і сам адышоў метраў чатырыста, за тое месца, дзе акружалі гэты цягнік (бо яны ж ізноў будуць акружаць). Ізноў цягнік аблеплены, ізноў акружылі, ізноў пазабіралі ўсіх.

Тады, як цягнік пачаў ісьці, я на падножку і паехаў. Дзякуй Богу, правадніца добрая аказалася, пусьціла мяне ў вагон, дазволіла на трэцяй паліцы спаць. І я прыехаў аж у Чарлёну. Вось так скончылася гэта мая справа…

У 1949-м годзе я ўжэ ў “Гродзенскай праўдзе” дастаў шрыфт. Набраў верш, які друкаваўся (я ня памятаю, Найдзюк ці як прозьвішча аўтара) ў падручніку гісторыі “Беларусь учора і сяньня” – гэта пры немцах выдавалася. (У мяне гэты падручнік быў і небясьпечна было. А потым настаўнік адзін пазычыў яго і не аддаў. Я ў яго і не дабіваўся, бо баяўся, што бяда будзе: за адзін падручнік гэты ўжо тэрмін абавязкова быў бы).  Дык я адтуль узяў тэкст.

Верш такі:

Паўстань, мой любы селянін,

Паўстань супроць жыдоўскай улады!

За зброю! Бі! Хай згінуць гады!

Ды ты ня бойся і ня трусь –

Ратуйма нашу Беларусь!

Нарабіў гэтых лістовак шмат, зарганізаваў двух хлопцаў на гэту справу, каб развешваць іх. Мы расклейвалі іх у асноўным каля плошчы Леніна ў Горадні (я тады завочна вучыўся). Наклеілі мы іх шмат, у скрынкі кідалі, заходзілі ў пад’езды. І прыйшла дурная думка: на будынак міліцыі наклеіць. Наклеілі мы на будынак міліцыі – відаць, нехта назіраў, там нейкі быў вартавы. І калі ён толькі ўбачыў, за намі ўвязаліся тры міліцыянеры. Мы на плошчу Леніна, яны за намі, а там з плошчы Леніна быў такі мосьцік праз Гараднічанку – і ўніз сьцежачка (цяпер на гэтым месцы плошча Леніна. – Рэд.). І мы па гэтай сьцежачцы ў кустах прабеглі. А далей, як ехаць з плошчы Леніна на Горкага, там унізе такі абрыў і хатка стаяла. У гэтай хатцы я кватэраваўся (цяпер гэтай хаткі няма. – Рэд.). Мы ўсе – у хатку, сьвятло патушылі.  Прасядзелі мы з гадзіну, а потым я кажу: “Гена, пакінь пінжак”. А то мы ў пінжаках былі, а так ідзе ўжо ў кашулі, без пінжака – зусім іншы чалавек. Ён пайшоў, ніхто яго не затрымліваў. І ўсё абышлося. А другі мой памагаты жыў са мною ў той хатцы. У адным пакойчыку было сем чалавек.

Толькі ў хуткім часе пачаліся арышты. І я вырашыў, што гэта па маёй віне арыштоўвалі…

У гэтых хлопцаў, што былі тады са мной – у аднаго і ў другога пытаюся: “Я пішу ўспаміны (праўда, яны былі ў кампутары, але працэсар сапсаваўся, павезьлі ў рамонт — і ўсё гэта прапала). Скажыце, я, можа, назаву вашыя прозьвішчы, бо столькі гадоў прайшло?”. “Баімся…”. Як яны тады згадзіліся са мной ісьці, паняцьця ня маю. І я яшчэ тады вырашыў, што гэты метад трэба кідаць. Бо ўлады за кожную такую вылазку арыштоўваюць людзей і невінаватыя ідуць у турмы…

Заўтра апошні й галоўны дзень галасаваньня па выбарах на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Цяпер ужо ўсе ведаюць, што вынікі будуць сфальшаваныя, што пераможцам будзе аб’яўлены Лукашэнка. Гэты вынік у беларускамоўнай інфармацыйнай прасторы мы спрагназавалі першымі, яшчэ летам (гл. кароткую серыю матэрыялаў, якая пачынаецца адсюль: http://nashaziamlia.org/2010/08/30/3580/ — і заканчваецца тут: http://nashaziamlia.org/2010/08/31/3590/#more-3590). Больш за тое, мы ня толькі даўно спрагназавалі гэты вынік, але і патлумачылі, чаму так будзе: таму што і “Расея”, і “Захад” вырашылі пакінуць нам Лукашэнку разам зь яго соцыяпаразітнай зграяй цяперцаў. Але і гэта яшчэ ня ўсё. Мы паставілі апошняе цьверджаньне ў форме пытаньня і патлумачылі, чаму “Расея” і “Захад” так вырашылі. Адказ: таму што Лукашэнка ім выгадны! Бо ён разам зь цяперцамі, каб захаваць уладу, будзе перадаваць нашы каштоўнасьці (найперш  уласнасьць, але ня толькі) расейскім і заходнім алігархічным кланам. А толькі гэта і цікавіць расейскую імперастыю ды заходнюю ліберастыю! Аказваецца, Лукашэнка – іх паплечнік! Такая вось іх “дэмакратыя”…, сапраўдны сэнс і сімвал якой ужо даўно пададзены ў адным з нашых артыкулаў (гл. http://nashaziamlia.org/2009/01/26/1747/).

Інфармуем таксама, што толькі ў нас на сайце ёсьць больш-менш распрацаваны Праект дэмакратычнай будучыні Беларусі (гл. http://nashaziamlia.org/2009/08/27/2678/), які ідзе ад аб’ектыўных інтарэсаў беларускага народу. Пры гэтым нагадваем, што толькі такая праграма і можа быць праграмай сапраўднай беларускай дэмакратыі, а значыць, адзіна легітымнай, законнай формай грамадска-палітычнага ўладкаваньня нашай краіны.

Акрамя таго, мы больш за паўгады таму з нашага сайта зьвярнуліся да “беларускай дэмакратычнай апазіцыі” з прапановай нашай дапамогі ў падрыхтоўцы і правядзеньні выбарчай кампаніі, якая заўтра заканчваецца. Пры гэтым мы прапанавалі ня толькі ідэалагічную, але і цалкам фізічную падтрымку. Мы, як сябры аргкамітэту па стварэньні Беларускага дэмакратычнага руху, прапанавалі дапамогу ў зборы подпісаў, неабходных для вылучэньня кандыдатам у прэзідэнты — заяўлялі, што здольныя дадаткова прынесьці ў капілку кандыдата да 10 тысяч подпісаў! Адзіная ўмова, якую мы вылучалі (думаем, гэта зразумела), заключалася ў тым, што нашая падтрымка будзе таму, хто ідзе на выбары з мэтай служыць інтарэсам беларуска-літвінскага народу (гл. http://nashaziamlia.org/2010/04/05/3215/#more-3215). Пазьней з аналагічнай умовай і прапановай – дапамагчы сабраць 50 тысяч подпісаў! – з нашага сайта выступіў Сяржук Высоцкі (гл. http://nashaziamlia.org/2010/10/19/3616/#more-3616).

Дакладаем пра вынік. Да нас за больш чым паўгады не зьвярнуўся… ніхто. Аказваецца, нікому з 9 апазіцыйных кандыдатаў не патрэбныя ні наш народ, ні яго інтарэсы. Яны прыйшлі ў беларускую палітыку зь іншымі мэтамі — служыць іншым сілам й інтарэсам…

Але і гэта яшчэ ня ўсё. Адзін з нас (А.Астроўскі) яшчэ ў верасьні г.г. у адказ на асабісты зварот з боку каманды кандыдата Кастусёва запрапанаваў яму, па Е-пошце, ідэалагічную падтрымку ў кампаніі (на грунце ўсё той жа ўмовы – служым інтарэсам беларускага народу). Як высьветлілася праз два месяцы, гэтая прапанова да спадара Кастусёва… не дайшла (зь яго слоў).

Такія вось пірагі…

У выніку, мусім прызнаць, што мы – беларусы-літвіны — знаходзімся ў той жа сітуацыі, у якой былі больш за 5 гадоў таму (!), калі пачынаў працу наш сайт. Стан грамадства і супраціву беларусафобскай уладзе застаецца такім жа, як і тады, калі пісаўся і яшчэ восеньню 2005 года прабіваўся ў сеціва (бо больш не было магчымасьці нікуды прабіцца!) артыкул “НАША ГАЛОЎНАЯ ПРАБЛЕМА – ЭТНАЦЫД, НАША МЭТА – БЕЛАРУСКАЯ ДЗЯРЖАВА!” (пачынаць чытаць адсюль: http://nashaziamlia.org/2006/04/04/14/).

Тармажэньне разьвіцьця апазіцыі й у цэлым палітычнага працэсу ў Беларусі ёсьць відавочным. Як і відавочна тое, што гэта – злачынства!

Падрабязны аналіз перад- і пасьлявыбарчай сітуацыі наперадзе. Цяпер мы, як ідэолагі, зьбіраем матэрыялы для яго і, як вы бачыне, не ўмешваемся ў выбарчы працэс. Аднак заўтрашні дзень – унікальны. Таму мы дазваляем сабе выказаць свае прапановы на яго.

1) На тым грамадска-палітычным фоне, які склаўся, мы раім заўтра, ва ўмовах абмежаванага выбару (што патлумачана вышэй), усё ж галасаваць за Кастусёва, у скрайнім выпадку за Статкевіча ці Рымашэўскага. Натуральна, гэтыя людзі яшчэ ня тыя, каго ў ідэале хацелася б бачыць. Але, зыходзячы з таго, што мы ведаем пра іх на сёньня, і з таго, што трэба даць канкрэтную рэкамендацыю, наша прапанова выглядае вось так.

За іншых кандыдатаў мы галасаваць ня раім. У іх бачаньні беларускай будучыні прысутнічае замала таго, што мы завем аб’ектыўнымі інтарэсамі беларускага народу.

2) Заўтра ў 20 гадзін мы заклікаем выйсьці на вуліцы гарадоў, каб прыняць удзел у акцыях пратэстаў супраць чарговай фальсіфікацыі выбараў, а па сутнасьці – у незаконным, злачынным захопе ўлады цяперскай клікай Лукашэнкі.

Зьвяртаем адмысловую ўвагу. Форма пратэстаў павінна быць выключна мірнай! Гэта ня значыць, што яна павінна быць ціхай, незаўважальнай. Не. Хай фома будзе такой, якая будзе найбольш выніковай у прапагандысцкіх мэтах і на карысьць нашага беларускага народу. Але пры ўсім тым яна павінна быць мірнай.

3) Галоўнае. Тлумачце ўсім сваім крэўным, сябрам, калегам, знаёмым, каму заўгодна – у чэргах, на транспарце, у банях, на рынку і г.д. – што грамадска-палітычная сістэма ў Будучай Беларусі павінна грунтавацца найперш на аб’ектыўных інтарэсах беларускага народу (тэрытарыяльных, дэмаграфічных, эканамічных, культурна-інфармацыйных, палітычных, сьветаглядных, іншых – што гэта такое, патлумачана ў матэрыялах нашага сайта), што толькі зь іх павінна ўсё пачынацца.

Гэта ня значыць, што мы павінны цалкам ігнараваць інтарэсы меншасьцяў – нацыянальных, рэлігійных, сэксуальных. Не. Але спачатку аб’ектыўныя інтарэсы беларусаў на іх уласнай зямлі, а толькі потым усё іншае. Калі нехта будзе імкнуцца рабіць ці прапагандаваць нешта супрацьлеглае – гэта павінна лічыцца нелегітымным, незаконным з пазіцыі зьмястоўнай (сапраўднай) беларускай дэмакратыі, а значыць, мусіць спыняцца.

Таму спачатку беларусы-літвіны павіны стаць паўнавартаснымі гаспадарамі на сваёй уласнай зямлі (а не жабракамі й рабамі, як нам запланавалі на Ўсходзе і Захадзе), усё іншае будзе рабіцца пасьля!

Ну, і вядома, чытайце наш сайт…

Галоўнае, з-за чаго розныя «бенедзікты» могуць заяўляць, што “польскага імпэрыялізму і сусьветнага сіянізму не існуе», а тыя, хто пра іх кажа – “сьвіньні” (гэты факт прыведзены ў папярэднім матэрыяле), абумоўлена тым, што абсалютная большасьць людзей проста ня ведаюць фактаў ці забыліся пра іх. Так атрымалася, што ў папярэднім матэрыяле мне давялося закранаць праблему сіянізму, апаніруючы ў тым ліку і “бенедзіктам”. Час узгадаць і польскі імперыялізм… 13 лістапада ў Менску, у Палацы мастацтваў адбылася Рэспубліканская навуковая канферэнцыя, прысьвечаная 600-годдзю Грунвальдскай (Дубровенскай) бітвы і 660-годдзю Вялікага князя Вітаўта. Яе праводзіў аднайменны грамадскі аргкамітэт. На гэтай канферэнцыі адмысловае паведамленьне рабіў і я. Ніжэй падаю яго тэкст.

«Паважаны старшыня, паважаныя калегі.

Тэму канферэнцыі “600-годдзе Грунвальдскай бітвы” можна разумець дваяка: як адзначэньне і аналіз тых падзей, якія мелі месца 6 стагоддзяў таму, і як ацэнку падзей нашай беларускай гісторыі пасьля Грунвальду і ў сувязі зь бітвай. Большасьць удзельнікаў канферэнцыі выступала ў першым ключы, я паспрабую збалансаваць сітуацыю і асьвятліць пэўнае пытаньне, зьвязанае з другім падыходам.

Акрамя таго, я таксама хацеў бы зьвярнуць увагу (пра гэта ўжо казалі сёньня некалькі чалавек), што тады пазбаўленьне ад вялікай праблемы, якая стаяла перад нашымі продкамі, адбылося толькі таму, што шмат народаў аб’ядналіся дзеля яе вырашэньня. Вось з гэтага акцэнта я пачынаю мой выступ, ім хачу і закончыць.

***

Мы – беларусы-літвіны – аналізуючы нашу гісторыю, а таксама сёньняшнюю ўнутры- і ваколбеларускую грамадска-палітычную сітуацыю, часта зацыкліваемся на галоўным ворагу нашага народу – расейскай імперыякратыі й яе агентах — расейскіх імперыялістах-шавіністах. Нам часта здаецца, што ўсе, хто маюць гэтага ж ворага, спачуваюць нам і нас падтрымліваюць. Калі не справамі ці словамі, дык хаця б у думках.

У 1980-90-я гады многія з нас лічылі, а некаторыя працягваюць лічыць і сёньня, што да адной з такіх сіл належаць улады Польшчы разам з польскім народам. Ня могуць жа тыя – разважаем мы – хто столькі змагаўся за сваё вызваленьне з-пад панаваньня расейскай імперыі, не спачуваць нам. Дый славуты лозунг  “За нашу і вашу свабоду!” ня проста ж так зьявіўся?

На жаль, мой асабісты жыцьцёвы і грамадска-палітычны досьвед прымусіў мяне паступова прыйсьці да высновы, што падобныя ўяўленьні не адпавядаюць рэчаіснасьці. Праўда ж заключаецца ў тым, што, акрамя расейскага, працягвае сваё ганебнае існаваньне і польскі імперыялізм. І калі мы – беларусы-літвіны – ня будзем гэта ўлічваць, то апынемся ў сітуацыі (ужо апынуліся), калі мы, змагаючыся з адным ворагам, будзем падстаўляць неабароненую сьпіну іншаму.

Жывучы на беларускай Гарадзеншчыне і назіраючы за прапольскай дзейнасьцю розных польскіх арганізацый, я думаў у тыя ж 1980-90-я гады: пройдзе час, адыдзе ў нябыт савецкае мінулае і г.зв. “палякі” супакояцца. За нашу і вашу ж свабоду змагаемся… Але такая мая ды іншых беларусаў пастава прывяла толькі да таго, што ў 2007 годзе польскі імперыялізм зноў пачаў сваю практычна адкрытую дзейнасьць на беларускай зямлі й у польскім грамадстве – бо тады быў прыняты закон аб г.зв. “карце паляка”.

Самы час нам — беларусам-літвінам — сказаць: усё, хопіць!…

Беларускай навуковай інтэлігенцыі й патрыятычна настроеным грамадска-палітычным дзеячам трэба ўрэшце зрабіць аб’ектыўны аналіз 600-гадовых дачыненьняў паміж беларусамі-літвінамі ды палякамі й прадставіць свае высновы грамадству. 600-годдзе Грунвальдскай бітвы – выдатная нагода для гэтага.

*

Дарэчы, яшчэ і на Грунвальдскім полі ня ўсё было шчыра, годна, сумленна з польскага боку… Пазьней былі перашкоды палякаў у атрыманьні Вітаўтам каралеўскай кароны. А далей тым больш пайшло-паехала…

На фоне гібелі значнай часткі палітычнай эліты ВКЛ (з-за войнаў з крыжакамі й маскоўцамі), адбылося ўвядзеньне ўніяцтва (нашы продкі зноў ахвяравалі сабой дзеля адзінства хрысьціянства) і стварэньне Рэчы Паспалітай – дзяржавы двух народаў. Гэтыя стратэгічныя крокі былі скарыстаныя польскімі імперыялістамі, каб спакусіць на паланізацыю палітычную эліту ВКЛ, накінуць грамадству польскую мову (так, як цяпер нам накідаецца расейская).  Канстытуцыя 3 Траўня, якая рыхтавалася да прыняцьця ў канцы XVIII стагоддзя, ужо ніяк не ўзгадвала “два народы”, а падавала Рэч Паспалітую як выключна “польскую дзяржаву”.

Вынікам польскай імперскай палітыкі стала аслабленьне Рэчы Паспалітай і захоп ды падзел яе паміж суседнімі імперыямі.

У пачатку ХХ стагоддзя адбываецца першае адраджэньне беларуска-літвінскай дзяржаўнасьці. ІІІ Статутовая грамата ня толькі заяўляе пра незалежнасьць БНР, але і ўзгадвае яе абшары — уключна ня толькі са Смаленшчынай-Браншчынай, а і зь Беласточчынай (гл. мапу Этнічнай тэрыторыі Беларусі).

Варта разгледзець стаўленьне польскіх уладаў у тыя часы да БНР (у тым ліку да Рады БНР), як і да антыбальшавіцкага супраціву беларусаў у 1918-20 гг. (Булак-Булаховіч, Слуцкі збройны чын ды іншыя).

Асобная вялікая праблема — захоп заходняй часткі нашай зямлі ў 1920 г. і ўключэньне яе ў 1921 годзе ў склад Польшчы ў выніку змовы паміж польскімі імперыялістамі й бальшавікамі. На якой такой падставе гэта адбылося і чаму дасёньня няма пазіцыі беларускай нацыянальнай эліты што да гэтай сумеснай акцыі дзьвюх імперскіх сіл? (гл. плакат з тых часоў, зь якога бачна як нашы продкі ставіліся да гэтага факту)

Далей мы назіраем найактыўны этнацыд і паланізацыю беларусаў-літвінаў у 1920-39 гг. у Заходняй Беларусі, здушэньне ўсіх праяў нацыянальнага самастойнага жыцьця і супраціву польскаму імперскаму ціску.

У 1939 годзе адбываецца вяртаньне Заходняй Беларусі, як неад’емнай часткі беларускай этнічнай тэрыторыі, у склад БССР. Трэба сфармуляваць і агалосіць наша – беларусаў-літвінаў – стаўленьне да падзеі вакол 17 верасьня, а не вечна маўкліва цярпець інтэрпрэтацыю польскіх імперыялістаў. Замена польскага імперыялізму расейскім імперыялізмам ніяк не абеляе польскі бок.

Патрэбна беларуская ацэнка дзейнасьці Арміі Краёвай на тэрыторыі Беларусі ў час Другой сусьветнай вайны.

Нам неабходна разгледзець усе асьпекты захопу і перадачы нашай Беласточчыны палякам у 1944 г. Як такое здарылася і на якой падставе рабілася?

Вельмі важнае пытаньне — 66-гадовы этнацыд беларусаў-літвінаў Беласточчыны (з 1944 г. па сёньняшні дзень). Тое, што там адбылося за гэты час, немагчыма ацаніць іначай, як злачынства. Варта высьвеціць яго маштабы і механізмы (інфармую: з амаль паўмільёна цяпер там адкрыта прызнаюць сябе беларусамі толькі каля 48 тысяч чалавек).

Як апошнія дзесяцігоддзі, так і сёньня польскія імперыялісты актыўна выкарыстоўваюць паняцьце “Крэсы всходне” (гл. мапу трэторыі г.зв. “Крэсаў всходніх”, якая уключае Заходнюю Ўкраіну, Заднюю Беларусь, Віленшчыну). Яно адкрыта прысутнічае ў польскай інфармацыйнай прасторы і ў сьветаглядзе палякаў. Беларуская нацыянальная эліта мусіць урэшце даць ацэнку гэтай зьяве, і зьмест гэтай ацэнкі павінен быць вядомы як беларускаму, так і польскаму грамадству.

Трэба нарэшце высьветліць, якая доля г.зв. “крэсовых палякаў” у Беларусі на самай справе зьяўляюцца апалячанымі беларусамі, а якая – наўпроставымі нашчадкамі польскіх каланістаў – асаднікаў.

Таксама варта прааналізаваць, абагуліць і даць ацэнку:

-  выкарыстаньню “польскага касьцёлу” для апалячваньня беларусаў-літвінаў як раней, так і ў сёньняшні час (зь якой такой нагоды ў касьцёлах Гарадзеншчыны працягвае прапагандавацца польская мова, як і працягвае выкарыстоўвацца знакамітая формула хлусьні-падмены: “Калі вы — каталікі, значыць вы палякі”?);

- дзейнасьці агентаў польскага імперыялізму ў Беларусі ўжо пасьля другога адраджэньня беларускай дзяржаўнасьці ў 1991 годзе (чаму пад заявы аб “дапамозе беларускай дэмакратыі” сродкі з Захаду праз Польшчу на справе ішлі на стварэньне прапольскіх асяродкаў і арганізацый у Беларусі?);

Нам трэба адказаць:

- як так сталася, што Рэч Паспалітая ўспрымаецца ў сьвеце практычна сінонімам паняцьця “Польская дзяржава”?

- чаму і як многія нашы культурныя каштоўнасьці трапілі ў Польшчу і працягваюць знаходзіцца там?

- чаму і сёньня знакамітыя сыны беларускага народу – такія, напрыклад, як Андрэй-Тадэвуш Касьцюшка, Адам Міцкевіч, Міхал Клеафас Агінскі й многія іншыя – лічацца ў сьвеце “палякамі”, а іх дасягненьні – польскімі?

Варта таксама паспрабаваць высьветліць, што на самай справе адбываецца зь беларускай моладдзю, якая трапляе ў Польшчу па  “Праграме імя Каліноўскага”?

Нарэшце, нам – беларусам-літвінам – трэба даць ацэнку апошняй акцыі польскіх імперыялістаў пад назвай “Карта паляка”, да якой дадаюцца яшчэ і спробы, якія назіраюцца ў апошнія гады, абмежаваць магчымасьць беларусам арганізавацца за мяжой (інцыдэнты зь беларускім сьцягам; абмежаваньні, каб трапіць на Басовішча ці на адзначэньне 600-годдзя Грунвальдскай бітвы; факт пра тое, як польскія ўлады “забылі” ўзгадаць удзел беларусаў-літвінаў у гэтай бітве, і г.д.).

Заключэньне.

Толькі калі мы — беларуская нацыянальная эліта — будзем самастойна і аб’ектыўна аналізаваць мінуўшчыну і нашу сёньняшнюю рэчаіснасьць, а таксама вызначаць уласнае стаўленьне да іх, у нас будзе магчымасьць дакапацца да ісьціны, набыць уласную грамадска-палітычную суб’ектнасьць. Толькі ў выніку такой дзейнасьці наш народ мае шанц спыніць быць ахвярай гістарычнага працэсу, які чамусьці ўвесь час складаецца не на яго карысьць.

Ёсьць яшчэ больш аддаленая і складаная задача. Варта паспрабаваць падштурхнуць братні польскі народ і польскую нацыянальную эліту да вызваленьня ад імперскіх комплексаў, да ачышчэньня ад віны перад беларусамі праз пакаяньне і да вяртаньня нам незаконна захопленага разам з прабачэньнямі.

А самай высокай мэтай такой дзейнасьці павінна стаць нармалізацыя стасункаў паміж беларуска-літвінскім і польскім народамі, каб стварыць умовы для сумеснага шчырага супрацоўніцтва. У цяпершнім сьвеце, як і 600 гадоў таму, дастаткова праблем, якія могуць быць вырашаны толькі сумеснымі высілкамі многіх народаў…

За нашу і вашу свабоду!»

Для таго, каб утрымацца ва ўладзе яшчэ хоць троці, цяперскі рэжым Лу-кі пачаў рыхтавацца да перадачы нашых прадпрыемстваў замежнікам. Справа ўсё больш пераходзіць у практычную плоскасьць. Давайце пабачым яе, а затым абмяркуем. Для затраўкі пададзім артыкул, які ўзяты адсюль: http://www.investar.by/en/news-calendar/46-belarus-news/311-2010-07-09-13-30-51

1.

“БЕЛАРУСЬ МОЖА СТАЦЬ КЛАНДАЙКАМ ДЛЯ НЯМЕЦКАГА БІЗНЭСУ”

У Міністэрстве эканомікі ФРГ адбылася прэзентацыя Менска ў якасьці інвестыцыйнай пляцоўкі для нямецкіх прадпрымальнікаў. Мерапрыемства выклікала нечакана вялікую цікавасьць дзелавых колаў Нямеччыны.

Высокая цікавасьць

«Эканамічны дзень Менска» — так называлася рабочая канферэнцыя, на якой госьці зь беларускай сталіцы распавялі нямецкім бізнэсмэнам аб інвестыцыйных умовах у сваім горадзе і ў краіне ў цэлым.

Як правіла, такога роду мерапрыемствы пачынаюцца ў Берліне з некаторай затрымкай: удзельнікі дапіваюць у кулуарах ранішнюю каву, перагаворваюцца і нетаропка праходзяць у залу. У гэты раз за 10 хвілін да пачатку ўсе ўжо ціхенька сядзелі ў «дубовай залі» нямецкага Міністэрства эканомікі й зь нецярпеньнем чакалі адкрыцьця форуму.

Значна больш, чым чакалі арганізатары, было і нямецкіх дзелавых людзей, якія прыйшлі паслухаць гасьцей з Менска — самага прасунутага эканамічнага рэгіёну краіны. Уздоўж аздобленых цёмнымі драўлянымі панэлямі сьцен давялося расстаўляць дадатковыя крэслы.

Невычэрпны патэнцыял

Аншлаг тлумачыцца тым, што многія нямецкія прадпрымальнікі разглядаюць Беларусь як апошні Кландайк ва Усходняй Еўропе, да якога зь Нямеччыны — рукой падаць. Патэнцыял двухбаковых гандлёва-эканамічных стасункаў відавочна ня вычарпаны і абяцае стаць яшчэ большым.

Як адзначыў намесьнік дырэктара ўпраўленьня Мінэканомікі ФРГ, які курыруе і беларускі кірунак, Вольфганг Герстман (Wolfgang Gerstmann), «Беларусь мае для супрацоўніцтва зь Нямеччынай вельмі выгадныя перадумовы — асабліва ў сьферы разьвіцьця транспартнай і камунікацыйнай інфраструктуры, у галіне энергетыкі».

У 2009 годзе аб’ём двухбаковага гандлю склаў вельмі сьціплыя 2,1 мільярды еўра. Гэта нават менш, чым было ў 2008. Прычына — глабальны крызіс. Але ў першым квартале бягучага году сітуацыя стала хутка папраўляцца. Крызісны ж спад (17%) у гандлі зь Нямеччынай для Беларусі быў нашмат меншым, чым з Расеяй -  галоўным эканамічным партнёрам Нямеччыны.

Аптымістычна глядзіць у будучыню беларускі амбасадар у Нямеччыне Андрэй Гіро. Ён кажа нават пра якасна новы этап у двухбаковых дачыненьнях, які характарызуецца, з аднаго боку, збліжэньнем Беларусі зь Еўрапейскім зьвязам, а зь іншага — маштабнымі, па ацэнцы амбасадара, эканамічнымі пераўтварэньнямі, што адбываюцца ў Беларусі [першая іранічная заўвага. – Рэд.].

Гэта і вялікая прыватызацыйная праграма, і пераход, які ўжо адбыўся, у прыватнасьці, у будаўнічай галіне, на еўрапейскую стандартызацыю і сертыфікацыю тавараў.

Беларускі бізнэс-клімат

Аб спрыяльным клімаце для замежных інвестараў у Беларусі падрабязна казаў на канферэнцыі першы намесьнік старшыні Менскага гарвыканкаму Аляксандр Барысенка. Усе неабходныя ўмовы, па яго словах, ужо створаны. Так, у краіне адбываецца лібералізацыя эканомікі, спрашчаецца падатковае і мытнае заканадаўства, працэдура ўзгадненьняў і атрыманьня дазволаў.

У мінулым годзе, у прыватнасьці, у Беларусі адмянілі 22 падатковыя плацяжы, усталявалі адзіную стаўку падаходнага падатку ў нечуваныя для Нямеччыны 12 адсоткаў. Паводле агучаных на канферэнцыі даных, краіна ўсяго за два апошнія гады перамясьцілася ў складаемым Сусьветным банкам рэйтынгу дзяржаў з найбольш спрыяльным бізнэс-кліматам з 115-га месца на 58-е. Мэта — увайсьці ў трыццатку краін з найлепшымі ўмовамі для камерцыйнай дзейнасьці.

Сапраўды вычарпальную карціну Менска як аптымальнай пляцоўкі для інвестыцыйнай дзейнасьці нямецкіх прадпрымальнікаў намаляваў першы намесьнік старшыні камітэту архітэктуры і горадабудаўніцтва Менскага гарвыканкаму Аляксей Мартынаў. Ён палічыў ня лішнім распавесьці нават пра тое, што працягласьць трамвайных шляхоў у беларускай сталіцы «складае каля 31 кіламетры, маецца 11 маршрутаў трамвая, якія абслугоўваюць 156 машын» [другая іранічная заўвага. – Рэд.].

Нямецкія бізнэсоўцы, якія ня грэбуюць і грамадскім транспартам, па вартасьці ацанілі такія зьвесткі і з павагай пераглянуліся [зноў іронія. – Рэд.]. Аднак, куды больш важнай для іх стала інфармацыя аб тым, што 6 ліпеня Беларусь усё ж такі стала ўдзельніцай Мытнага саюзу з Расіяй і Казахстанам. Менавіта гэты факт абяцае ператварыць рэспубліку ў сапраўдны Кландайк.

Суседзі-супернікі

У інтэрвю Deutsche Welle кіраўнік прадстаўніцтва нямецкай эканомікі ў Беларусі Уладзімір Аўгусьцінскі патлумачыў, што Мытны саюз Расеі, Казахстана і Беларусі мае агульную колькасьць насельніцтва, а значыць, і патэнцыйных спажыўцоў, у 170 мільёнаў. Рынак жа самой Беларусі — усяго дзевяць з паловай мільёнаў.

«Гэта той факт, які дазваляе дзеючым у краіне замежным, у прыватнасьці, нямецкім фірмам гаварыць аб пашырэньні патэнцыйнага рынку збыту», — зазначыў Аўгусьцінскі. Прычым, гэта рынак, на які можна будзе пастаўляць тавары, вырабленыя з дапамогай высокакваліфікаванай, але па-ранейшаму адносна таннай беларускай працоўнай сілы і без выплаты мытных пошлін.

Гэтая акалічнасьць стварае дадатковыя канкурэнтныя перавагі для Беларусі ў прыцягненьні замежных інвестараў, напрыклад, у суперніцтве з Украінай. Паколькі, падкрэсліў Аўгусьцінскі, у рамках Мытнага саюзу тавары, вырабленыя ў Беларусі, могуць без дадатковых мытных працэдур і збораў прадавацца ў любой зь дзяржаў Мытнага саюзу.

А стварыць у Беларусі, якую раней называлі зборачным цэхам Савецкага Саюзу, сумесную фірму і зарэгістраваць яе як камерцыйнае прадпрыемства з замежным удзелам, па словах Уладзіміра Аўгусьцінскага, прасьцей простага: для гэтага ў статутны фонд замежнікам трэба ўнесьці ўсяго 20 тысяч долараў.

Пры гэтым некаторыя нямецкія бізнэс-кансультанты, напрыклад, Свэн Хэнігер (Sven Henniger), лічаць, што ўжо цяпер Беларусь прывабней за Ўкраіну для замежных інвестараў — тут больш стабільныя і прадказальныя рамачныя палітычныя ўмовы, празрыстая падатковая сістэма, ніжэй ўзровень злачыннасьці і карупцыі.

(канец артыкула)

2.

Каментар да гэтага матэрыяла ў інтэрв’ю Deutsche Welle даў дырэктар аналітычнага цэнтра «Стратэгія» Леанід Заіка (гл. фота ўверсе). Ён распавёў, якія тавары і паслугі магла б экспартаваць Беларусь у Нямеччыну і Еўразьвяз, і даў характарыстыку бізнэс-клімату краіны. На думку Леаніда Заікі, у Беларусі да гэтага часу няма класу ўласьнікаў. У інтэрвю Deutsche Welle ён заявіў, што адсутнасьць рэальных рэформаў зьяўляецца галоўнай перашкодай для прыходу на беларускі рынак інвестараў зь Нямеччыны і Еўразьвязу.

- Deutsche Welle: Што стаіць на шляху разьвіцьця больш шчыльных эканамічных сувязяў Беларусі зь Еўразьвязам і Нямеччынай?

- Сама структура беларускай эканомікі, дзяржаўная ўласнасьць. Яна азначае тое, што любое дзеяньне, зьвязанае са стварэньнем сумесных прадпрыемстваў альбо пакупкай прадпрыемстваў замежнымі кампаніямі ў Беларусі, практычна немагчымае. Калі б беларускія акцыянерныя кампаніі былі б прыватнымі, яны ўступалі б у пагадненьні, прадавалі б свае акцыі, і ўласьнік бы мяняўся.

А так прыходзіць да нас нямецкі інвестар, каб інвеставаць у прадпрыемства, а яму адказваюць: напішыце заяву, будзем размаўляць ва ўрадзе, потым ў аблвыканкаме, потым у райвыканкаме. Бо хто прымае рашэнне ў краіне? Група чыноўнікаў, інтарэсы якіх не ўзгодненыя.

- А як жа каля двух сотняў зьменаў у беларускім заканадаўстве па лібералізацыі эканомікі, пра якіх кажуць улады?

- Беларускія ўлады — гэта марксісты, якія затрымаліся яшчэ на першым томе «Капітала». Яны лічаць, што прыгожымі размовамі можна нешта мяняць. На практыцы павінна быць так — прыходзіць інвестар, вось зямля, яна каштуе столькі-та, калі ласка, купляйце і працуйце з захаваньнем экалагічных і сацыяльных нормаў.

Але пакуль беларуская наменклатура сама не падзяліла гэтую ўласнасьць, яна ня хоча яе нікому аддаваць, а прэзідэнт Беларусі нікому не дазваляе гэтую ўласнасьць разьмеркаваць. Пакуль. Таму няма прыватнага капіталу і няма прыватных уласьнікаў. А чыноўнікі толькі надзімаюць шчокі і кажуць пра нейкую лібералізацыю. Так што да таго часу, пакуль з чыноўнікаў і іх дзяцей не сфармуецца клас уласьнікаў, гэта толькі размовы аб лібералізацыі.

- Дык, можа быць, няхай бы гэты працэс чыноўніцкай прыватызацыі хутчэй пачаўся?

- Такую версію мы часта абмяркоўваем і з расейскімі, і з казахскімі, і з украінскімі эканамістамі. Але тады, баюся, зьявіцца гэткая банда квазі-бізнэсмэнаў. Праблема ў тым, што калі чыноўнікі ўсё разьмяркуюць, яны пачнуць «даіць» бюджэт.

Яны не захочуць канкурэнцыі, не захочуць разарацца і ўвесь час будуць выкарыстоўваць свой адміністрацыйны рэсурс для таго, каб перакласьці хібы й недарэчнасьці сваёй працы на спажыўцоў праз бюджэтныя заказы. Гэта будзе ня рынак, а эксплуатацыя спажыўца і прысваеньне грошай падаткаплатнікаў. Таму я ня думаю, што такі варыянт прыватызацыі зьяўляецца эфектыўным. Гэта будзе гібрыд Савецкага Саюзу з Лацінскай Амерыкай.

- З чым магла б Беларусь выйсьці на нямецкі і еўрапейскі рынак? Які тавар, акрамя прадуктаў нафтаперапрацоўкі, мог бы стаць маторам экспарту?

- Напрыклад, прадукты харчаваньня. Дарэчы, прэзідэнт Лукашэнка запаліўся гэтай думкай. Гэта можа быць таксама праграмны прадукт й інтэлектуальны прадукт Парку высокіх тэхналогій. Я рэаліст і ня думаю, што Беларусь магла б асабліва канкураваць па іншых групах тавараў. Але добрым элементам супрацоўніцтва мог бы быць трансферт працоўнай сілы, трансферт кадраў. Беларускія хімікі, матэматыкі, навукоўцы, інжынеры ў свой час рыхтаваліся добра і нядрэнна працуюць. Я ведаю прыклады, калі беларускія лекары выязджалі ў нямецкія клінікі на аперацыі.

Я мяркую таксама, што ў Беларусі можна было б будаваць добрыя дамы адпачынку і пансіянаты для пажылых людзей, таму што тут столькі лясоў і такое цудоўнае паветра. Я ня бачу асаблівага сэнсу ў вытворчасьці нейкіх новых беларускіх трактараў ці аўтамабіляў — еўрапейцы самі ня ведаюць, куды падзець свае аўтамабілі. А Беларусь б магла пайсьці па шляху экалагічнага разьвіцьця.

(канец інтэрвю)

3.

Ад рэдакцыі.

Калі хутка і павярхоўна пазнаёміцца з гэтым матэрыялам, можа падаcца, што нічога асаблівага ў ім няма. Гэта ня так. У матэрыяле прысутнічае важнейшая інфармацыя пра папярэднія перамовы паміж цяперцамі, заходнімі прадпрымальнікамі (канкрэтна, нямецкімі) і прадстаўнікамі афіцыйнай “беларускай апазіцыі” аб будучай праватызацыі ў Беларусі. Зьвярніце ўвагу, размова адбываецца так, што, як быццам, у краіне нікога больш няма! Нават прадстаўнік “апазіцыі” (дарэчы, пра спадара Заіку мы раней лепш думалі) распавядае пра “трасьферт працоўнай сілы” (чытай, пераезд беларускіх рабочых у Заходнюю Еўропу) і пра адсутнасьць сэнсу “ў вытворчасьці нейкіх новых беларускіх трактараў ці аўтамабіляў” (чытай, пераўтварэньне Беларусі ў аграрны прыдатак Заходняй Еўропы). Але галоўнае: куды падзеліся беларусы-літвіны – адзіныя законныя гаспадары беларускай зямлі? Іх у дыскурсе (а значыць, і ва ўяўленьнях) прадстаўнікоў пералічаных груп проста няма!

Вось гэта — адсутнасьць беларускага народу — і ёсьць самае галоўнае, што прысутнічае ў вышэй пададзеным матэрыяле-прыкладзе, у якім гаворыцца пра будучую прыватызацыю.

Відаць, аналагічна ўяўлялі сабе сітуацыю еўрапейскія каланізатары абедзьвюх Амерык. Індзейцы – карэнныя жыхары – у іх уяўленьнях у разьлік не прымаліся. Амерыкі былі “пустой зямлёй” – проста Кландайкам з рэсурсамі, якія трэба было захапіць і асвоіць. І ўсё. А індзейцы? А гэта нешта з катэгорыі непрыемнай недарэчнасьці.

Вось да якой сітуацыі мы, беларусы-літвіны, дажыліся пад “мудрым кіраўніцтвам” Лу-кі й яго цяперскай зграі, а таксама пры “актыўнай дапамозе” з боку заходніх добразычліўцаў, якія ўсе апошнія 20 гадоў так “шчыра жадалі дапамагчы нам пабудаваць дэмакратыю”.

У сувязі з пералічаным, узьнікае патрэба яшчэ раз нагадаць тыя прынцыпы Беларускай дактрыны, якія распрацаваныя намі й блізкімі да нас людзьмі (па ўсім відаць, больш няма каму!) і якія датычаць стратэгічных прынцыпаў будучай прыватызацыі.

Адмыслова падкрэсьліваем, яны істотна “дапаўняюць і карэктуюць” ідэі ня толькі цяперцаў і заходнікаў, а і ўсіх гэтых вялікіх апазіцыйных “эканамістаў” – усялякіх раманчукоў-заікаў-злотнікавых – паколькі зыходзяць з аб’ектыўных інтарэсаў беларускага народу.

Пачнем з Д пр-пу 126. Ён гучыць так:

У цэлым мы гатовыя прыняць большасьць прапаноў “Антыкрызіснай праграмы АДС” і нават уключыць іх у эканамічную частку нашай дактрыны, але абавязкова з улікам наступных заўваг: па-першае, мы патрабуем, каб будучая праватызацыя і далейшыя рэформы ў эканоміцы Беларусі былі скіраваны найперш на аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу! Бо толькі ў гэтым можа быць зьмест, сэнс і мэта рэфармаваньня беларускай эканомікі; па-другое, у Праграме праігнаравана, што тыя каштоўнасьці, якія зьяўляюцца агульнанацыянальнымі, беларускімі, ня могуць быць перададзены ў прыватную ўласнасьць – лясы, вадаёмы, нетры, транспартныя і транзітныя шляхі; па-трэцяе, мы супраць прыватызацыі зямлі. Зямля для с/г мэт – гэта сродак вытворчасьці. Але гэта такі сродак, якія мае ўсе ўласьцівасьці тэрыторыі, якая ў сваю чаргу заўсёды павінна ўсьведамляцца як базавая каштоўнасьць усяго беларускага народу; чацьвёртае, у “Платформе” АДС няма ні слова пра тое, як зрабіць так, каб у Беларусі не паўтарылася алігархічная прыхватызацыя расейскага, польскага, украінскага ды іншага тыпаў. Такой прыхватызацыі ацэнка не дадзена, пра яе нават не ўзгадваецца. Што насьцярожвае…

Д пр-п 69:

Нашаму беларускаму грамадству найбольш выгадная і патрэбная менавіта нацыянальна арыентаваная эканоміка (а не эканоміка дзеля максімальнага прыбытку нейкіх незразумелых людзей-чужынцаў), бо гэта адзіная эканоміка, якая скіравана на інтарэсы ўсяго грамадства. Паколькі пасьля прыходу да ўлады дэмакратычных сілаў беларуская эканоміка яшчэ доўга будзе заставацца эканомікай даганяльнага тыпу, яна ня можа быць абсалютна адкрытай.

Д пр-п 51:

У эканамічных пытаньнях, як і ў многіх іншых, мы зьяўляемся прыхільнікамі канцэпцыі Залатой сярэдзіны. Г.зн., што мы сьхільныя пазьбягаць скрайнасьцяў агалцелага лібералізму, які вядзе да таго, што ўсё апынаецца ў руках фінансавай алігархіі, як правіла пазбаўленай усялякіх маральных прынцыпаў, як і скрайнасьцяў таталітарнага камунізму, які патрабуе ўсё зрабіць “агульнанародным”, а на справе – аддаць ў паўнаўладдзе бюракратыі.

Таму, у якасьці зыходна-стратэгічнага падыходу, прапануем наступнае: па-першае, прапануем захаваць у агульнанацыянальнай уласнасьці запаведнікі, нетры, транспартныя шляхі, вайсковыя палігоны; перадаць беларусам у пажыцьцёвую арэнду (на ўмове карыстацца па прызначэньні і на строгіх правілах) зямлю для сельскагаспадарчых мэтаў, лясы, рэкі, іншыя вадаёмы з першачарговым правам арэндатара перадаваць іх бліжэйшым нашчадкам; а ўсе іншыя аб’екты, якія ня маюць выразнай тэрытарыяльнай уласьцівасьці і якія не павінны кантралявацца дзяржаўным чыноўніцтвам (фабрыкі, заводы, прадпрыемствы гандлю, жыльлё і г.д.), прапануем прыватызаваць.

Пры гэтым у руках беларусаў павінна апынуцца ня менш за 85-90% усіх капіталаў, якія будуць перададзены ў арэнду ці прыватызаваныя (гэта таксама сярэдзіна паміж скрайнасьцямі псеўда-лібералізму і шавінізму).

У выніку прыватызацыі павінен зьявіцца сярэдні клас, складзены з уласьнікаў і арэдатараў у колькасьці ня менш за 80-85% ад усяго насельніцва Беларусі (альтэрнатывы: прыватызацыя павінна прывесьці да зьяўленьня алігархіі й рабоў-жабакоў; ці прадпрыемствы, зямля, жыльлё і г.д. павінна застацца ў фактычнай уласнасьці бюракратыі – мы катэгарычна адкідаем). Адзін са шляхоў дасягненьня такога выніку заключаецца ў пераўтварэньні ўсіх прадпрыемстваў і гаспадарчых галінаў, прызначаных для прыватызацыі, у Закрытыя акцыянерныя таварыствы (ЗАТы), дзе 55-75% акцыяў павінны перайсьці ў рукі прадстаўнікоў працоўнага калектыву, а іншыя 25-45% акцый павінны быць перададзены выніковым кіраўнікам і ў адкрытае акцыянаваньне для прыцягненьня інвестыцый і тэхналогій з эканамічна разьвітых краінаў.

Калі прыватызацыя адбудзецца не па трох пералічынах прынцыпах, мы выступаем за тое, каб рабіць столькі цыклаў прыватызацыя-нацыяналізацыя-прыватызацыя, пакуль ня будуць атрыманы вышэй апісаныя вынікі (заявы пра “сьвяшчэннае права ўласнасьці”, здабытае нават злачынным чынам, мы не прымаем; дабрабыт беларускага народу, яго права быць гаспадаром на ўласнай зямлі – рэч на парадак больш “сьвятая”).

Нарэшце, прыватызацыя павінна адбывацца планава, пад жорскім кантролем нацыянальнага ўраду, абсалютна адкрыта, у адпаведнасьці з простымі й зразумелымі правіламі і, абавязкова, ва ўмовах выніковага навучаньня шырокіх народных масаў, як карыстацца атрыманымі капіталамі, як іх разьвіваць… (альтэрнатыву пра бюракратычную закрытасьць дадзенага працэсу, пра хуткасьць і г.д. мы адкідаем).

Д пр-п 51а ўдакладняе:

Калі, ня дай божа, Лукашэнка, ратуючы ўласную скуру, прадасьць нашы прадпрыемствы маскалям-імперыялістам [ці заходнікам. – Рэд.], альбо набярэцца даўгоў, пасьля нашага прыходу да ўлады даўгі Лу-кі будуць адмененыя [няхай сам іх і выплочвае. – Рэд.], а прыхватызаваныя прадпрыемсты – нацыяналізаваныя. Пазьней яны будуць зноў пераўтвораныя ў ЗАТы і наноў акцыянаваныя жыхарамі Беларусі – працаўнікамі гэтых прадпрыемстваў. І толькі 10-15% акцый будуць зноў выстаўленыя на продаж на канкурэнтных умовах на цалкам адкрытых аўкцыёнах! Пацьвярджаем: уласнасьць на тэрыторыі Беларусі [мінімум] на 85% будзе ў руках беларусаў!!!

Д пр-п 65 дадаткова тлумачыць:

Тым беларускім людзям, якія хочуць набыць капітал ці ўзяць нешта ў арэнду і ўжо цяпер могуць набытым вынікова карыстацца (ведаюць, як гэта рабіць, маюць веды і навыкі), мы будзем дапамагаць зьдзейсьніць іх жаданьні.

Тым беларусам, якія хочуць набыць капітал, але пакуль ня могуць ім вынікова карыстацца (ня ведаюць, як гэта рабіць, ня маюць адпаведных навыкаў), мы плануем даць адпаведныя веды і навыкі (праз навучаньне), а затым дапамагчы набыць і капітал.

У тых прадстаўнікоў беларускага народу, якія могуць вынікова распараджацца ўласнасьцю ў эканамічнай сьферы, але ня хочуць набываць капітал, мы плануем распаліць адпаведнае жаданьне і дапамагчы набыць капітал.

У тых беларусаў, хто ня можа і ня хоча, але патэнцыйна можа захацець і можа навучыцца, мы плануем распаліць адпаведнае жаданьне, даць адпаведныя веды і дапамагчы набыць капітал.

І толькі ад тых, хто ня можа і ня хоча ды ня зможа і не захоча, мы гатовыя адчапіцца. Але, на сваёй зямлі беларусы пры нашай уладзе будуць валодаць ня менш  як 85-90% капіталаў.

(канец цытаваньня нашых раней сфармуляваных прынцыпаў)

З нагоды тэмы, варта яшчэ ўдакладніць некаторыя моманты, датычныя прыватызацыі.

Каб забясьпечыць стварэньне вялікага і ўстойлівага сярэдняга класу (а не алігархіі), зьвязанасьць людзей са сродкамі й вынікамі іх вытворчай дзейнасьці (а не адчужанасьць ад іх), а таксама максімальна наблізіцца да сацыяльнай і нацыянальнай справядлівасьці й раскрыцьця людзьмі свайго вытворчага і творчага патэнцыялу, прапануецца, каб прыватызацыя ў Беларусі адбывалася па прыкладна наступнай сьхеме (гэтую сьхему прапануем разглядаць, як зыходную для далейшага абмеркаваньня і дасканаленьня).

Уявім сабе прадпрыемства на якім працуе 100-10.000 чалавек. Сёньня яно знаходзіцца ў руках посткамуністычнай бюракратыі й Лу-кі, якія ёсьць яго фактычным уласьнікам. Прадпрыемства паступова, скажам, за 3-5 гадоў, мусіць пераўтварыцца ў прыватнае пераважна Закрытае акцыянернае таварыства (ЗАТ), дзе ўся сума акцый, праз якія ацэньваецца яго вартасьць, дзеліцца на тры часткі (гл. дыяграму зьлева).

Пры гэтым прыкладна 2/3 усіх акцый павінна быць замацаванымі за працоўным калектывам, 1/6 – за кіраўніцтвам (у якое ўваходзяць дырэктар, яго намесьнік, галоўны інжынер-тэхнолаг, галоўны эканаміст, галоўны бугалтар), а яшчэ 1/6 частка акцый пакідаецца для патэнцыйных інвестараў. Адпаведна даным групам акцыі й называюцца – працоўныя, кіраўнічыя, інвестыцыйныя. Акцыі маюць значэньне ня толькі для падзелу дахода, а і для ўдзелу ў вызначэньні стратэгічнай палітыкі прадпрыемства, зь якім зьвязаны ўсе тры групы, як й іх дабрабыт.

Галасуючы колькасьцю акцый, працоўныя разам зь кіраўнікамі абіраюць сабе інвестара, а таксама раз у два гады вырашаюць прынцыпы набора і звальненьня працоўных, умовы аплаты працы і налічэньня дывідэнтаў на акцыі. Працоўныя разам з інвестарамі, галасуючы акцыямі, абіраюць сабе кіраўнікоў.

Усе працоўныя абавязаны быць акцыянерамі. Абсалюная колькасьць працоўных акцый вызначаецца прыкладна па такой сьхеме: суміруюцца бесперапынны працоўны стаж на даным прадпрыемстве (паказваецца ў гадах) усіх працоўных і атрыманая лічба памнажаецца на два. За год працы на прадпрыемстве кожны рабочы абавязаны набыць мінімум адну акцыю (калі не набудзе, яго звальняюць) і мае права набыць максімум тры акцыі. Тыя акцыі, якія працоўныя абавязаны набыць завуцца абавязковымі. Тыя, дадатковыя да абавязковых, якія працоўны мае пра набыць – свабоднымі.

Для набыцьця свабодных акцый раз у квартал праводзіцца ўнутрызавадскі аўкцыён. Кошт свабодных акцый, які атрымліваецца ў сярэднім за год, становіцца асновай для вызначэньня кошту абавязковых акцый на наступны год, які прымаецца, напрыклад, у 2-3 разы меншым за свабодныя (напрыклад, калі за набыцьцё свабодных акцый рабочыя аддавалі ў сярэднім па 100.000 рублёў РБ за акцыю, значыць абавязковыя акцыі будуць каштаваць 33.330-50.000 рублёў РБ).

Колькасьць працоўных акцый у розных людзей можа, такім чынам, быць рознай, але не надзвычай рознай (у разы, але ня ў некалькі парадкаў). Так, калі чалавек бесперапынна прапрацаваў на прадпрыемстве 5 поўных гадоў, але акцыі не хацеў набываць, у яго будзе, мусіць быць, 5 акцый (менш быць ня можа). А, калі іншы чалавек прапрацаваў поўных 10 гадоў і ўвесь час выкупляў максімальна дазволеную колькасьць акцый, у яго можа быць 30 акцый. У выніку, у час вызначэньня “стратэгічных пытаньняў” на прадпрыемстве, а таксама ў час атрыманьня дывідэнтаў долявыя магчымасьці, “вага” другога працоўнага будзе ў 6 разоў большай, чым у першага.

Калі працоўны звальняецца (ці яго звальняюць) ці ён адыходзіць на пенсію, ён вяртае свае акцыі на прадпрыемства і яму паступова (напрацягу года-двух) вяртаюць за іх грошы, колькасьць якіх вызначаецца доляй (напрыклад, у 2/3) ад кошту свабодных акцый на закрытых аўкцыёнах на прадпрыемстве ў год звальненьня чалавека ці ў год выхаду на пенсію.

Уявім сабе, што чалавек прапрацаваў на прадпрыемстве 30 гадоў і накапіў 70 акцый (мог ад 30 да 90). У год выхаду на пенсію, сярэдні кошт адной свабоднай акцыі склаў 1.000.000 рублёў РБ. Значыць, ён атрымае 70 х 1.000.000 х 0,667 = 46.690.000 рублёў РБ.

Заробкі пералічаных вышэй кіраўнікоў прадпрыемства (пачынаючы з дырэктара) будуць вызначацца, зыходзячы зь сярэдняга заробку ўсіх іншых працаўнікоў на даным прадпрыемстве за папярэдні год. Пры гэтым гэты паказьнік будзе памнажацца на 2-12, у залежнасьці ад таго, на колькі вялікім зьяўляецца працоўны калектыў на даным прадпрыемстве – 100 чалавек ці 10.000.

Кіраўнікі прадпрыемства таксама выкупаюць свае кіраўнічыя акцыі на закрытых аўкцыёнах (колькасьць кіраўнічых акцый вызначаецца па тых жа прынцыпах, што і працоўных акцый, і яны таксама дзеляцца на абавязковыя і свабодныя). Адзінае абмежаваньне заключаецца ў тым, што свабодныя кіраўнічыя акцыі ня могуць каштаваць менш, чым кошт свабодных працоўных акцый, памножаны на каэфіцыент, на які памнажаецца сярэдні заробак працоўных, каб вызначыць сярэдні заробак кіраўнікоў (найперш, дырэктара).

Далей кіраўнічыя акцыі выкарыстоўваюцца для галасаваньня па стратэгічных пытаньнях і для атрыманьня дывідэнтаў. Пасьля выхаду кіраўнікоў на пенсію ці звальненьня зь іх акцыямі адбываецца тое ж, што і з працоўнымі акцыямі.

Інвестыцыйныя акцыі, якія разьмяркоўваюцца на адкрытых інвестыцыйных аўкцыёнах і могуць быць толькі свабоднымі, выкарыстоўваюцца для прыцягненьня вонкавых інвестыцый, якія могуць быць у выглядзе грашовых крэдытаў, больш выніковых тэхналогій, забесьпячэньня гарантыяў збыту прадукцыі. Кошт інвестыцыйных акцый вызначаецца ў індывідуальным парадку. Яны таксама выкарыстоўваюцца для галасаваньня па стратэгічных пытаньнях і для атрыманьня дывідэнтаў. Але ў інвестыцыйных акцый ёсьць адно абмежаваньне – яны выкупляюцца прадпрыемствам назад. Прычым,  як толькі дывідэнты (у заранёў вызначанай валюце) у 1,5-2,5 разы (пра больш дакладную лічбу бакі – інвестары, з аднаго боку, і кіраўнікі прадпрыемства разам з працоўным калектывам, з другога — дамаўляюцца заранёў) перавысяць кошт інвестыцый, усе інвестыцыйныя акцыі павінны быць вернуты прадпрыемству назад для арганізацыі чарговага адкрытага інвестыцыйнага аўкцыёну.

Напрыклад, прадпрыемства дамовілася зь нейкай нямецкай фірмай, што тая паставіць на завод новую тэхналагічную лінію, запусьціць яе навучыць працаваць на ёй рабочых. Кошт гэтай інвестыцыі 1.000.000 даляраў. Дамовіліся, што за гэта замежнае фірма набудзе 5% інвестыцыйных акцый прадпрыемства, агульнай колькасьцю 10.000 штук (канкрэтная колькасьць інвестыцыйных акцый будзе вызначацца на грунце агульнай колькасьці працоўных акцый і будзе складаць, як лёгка здагадацца, ¼ частку ад апошніх). Далей адбываецца выплата дывідэнтаў на інвестыцыйныя акцыі. Калі агульная колькасьць выплан складзе 2.000.000 даляраў, лічыцца, што ўсе 5% інвестыцыйных акцый выкуплена на прадпрыемства назад і могуць быць зноў выкарыстаны, як свабодныя інвестыцыйныя акцыі.

Адзін нюанс: увесь калектыў прадпрыемства можа прыняць рашэньне выкупіць інвестыцыйныя акцыі ў паскораным рэжыме, як і ўвогуле не выдаваць іх. Другое магчыма, калі ў прадпрыемства зьявіцца вялікая колькасьць уласных фінансавых рэсурсаў.

І нарэшце апошняе, таксама вельмі важнае. Разьмеркаваньне прыбытку павінна адбывацца ня так, як сабе падажае кіраўніцтва прадпрыемства разам з калектывам, а па строга вызначанай урадам Беларусі сьхеме, напрыклад такой: кіраўніцтва прадпрыемства разам з персаналам атрымлівае 36% прыбытку, 14% ідзе на налогі, а 50% — на разьвіцьцё і мадэрнізацыю прадпрыемства, у т.л. і на паскоранае вяртаньне інвестыцыйных акцый.

Няхай запрапанаваная прыкладная сьхема будучай прыватызацыі ў Беларусі будзе лічыцца нашым чарговым дактрынальным прынцыпам — Д пр-п 128.

(нагадаем, што некаторыя цікавыя і дыскусійныя моманты па данай тэме можна дадаткова паглядзець, напрыклад, тут: http://nashaziamlia.org/2007/08/19/857/#more-857 і тут: http://nashaziamlia.org/2007/08/20/858/).

Ну, што беларусы-літвіны, адчулі розніцу?

Перакананыя, што так.

Рабіце высновы, спадарове.

Жыве Беларусь – Наша Зямля!

P.S.

Дарэчы, а вось і яшчэ цікавыя факты па тэме.

http://www.svaboda.org/content/article/2112141.html

http://www.svaboda.org/content/article/2111894.html

Мы выходзім з-пад чарговай хвалі тэхнічных праблем і плануем патроху пачынаць выконваць тое, што планавалі й павінны рабіць. На гэты раз падаем матэрыял, падрыхтаваны Галінай Абакунчык пра Кастуся Тарасава, які памёр роўна месяц таму (22 сакавіка) на 70-м годзе жыцьця (падаецца паводле www.svaboda.org/content/transcript/1990831).

Кастусь Тарасаў быў вядомым пісьменьнікам, гісторыкам, дзеячам нацыянальна-дэмакратычнага руху Беларусі. Ён крыху не дажыў да свайго 70-годдзя. У красавіку 2006 году пісьменьнік перанёс інсульт.

У розныя гады Тарасаў быў рэдактарам, загадчыкам рэдакцыі ў выдавецтве «Вышэйшая школа», журналістам і загадчыкам аддзела газеты «Знамя юнацтва», рэдактарам аддзела мастацтва і крытыкі часопіса «Нёман», сьпецыяльным карэспандэнтам газеты «Літаратура і мастацтва». З 1990 году — адказны сакратар часопіса «Спадчына». Працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм», у газеце «Свабода».

Тарасаў пісаў на расейскай і беларускай мовах. Аўтар кніг аповесьцяў «День рассеяния», «В час Стрельца», «Странствие в тесном кругу», «Погоня на Грунвальд», зборніка гісторыка-літаратурных эсэ «Памяць пра легенды».

Сярод вядомых у Беларусі людзей, хто быў блізка знаёмым і найлепш ведаў Кастуся Тарасава, ёсьць былы галоўны рэдактар часопіса «Спадчына» Вячаслаў Ракіцкі, які дзеліцца сваімі ўспамінамі:

«Мяне лёс зьвёў з Кастусём у самы рамантычны і змагарны перыяд найноўшай гісторыі — пры канцы 1980-х. Кастусь і сам быў рамантыкам, чалавекам, які драматычна перажываў лёс Беларусі. Магчыма, нават ня меней, чым свой асабісты. Мы разам стаялі суткамі перад Домам ураду, патрабуючы свабоды і незалежнасьці краіны. Я з захапленьнем слухаў ягоныя рэзкія прамовы на мітынгах. Я чытаў і перачытваў ягоныя гістарычныя раманы. І ніколі не забуду тыя дыскусіі ў Доме літаратара і рэдакцыі “Літаратуры і мастацтва”, у якіх ягонае слова было ці ня самым аўтарытэтным. Кастусь трызьніў свабодай, верыў у яе і, маючы ці не найглыбейшыя веды па гісторыі краю, разумеў, якім няпростым будзе шлях да Беларусі.

І мы працавалі з Кастусём Тарасавым разам. Самыя лепшыя дні свайго жыцьця я зьвязваю з працай у часопісе “Спадчына” і перадусім з супольнай працай з Кастусём Тарасавым. Было так цікава, так плённа. Вяртаючы згубленую, скрадзеную інтэлектуальную спадчыну беларусаў, мы разумелі, асэнсоўвалі, што робім. Ганарыліся гэтым. Кастусь ня проста ведаў гісторыю Беларусі, ён бачыў яе вобразна, у драматычных калізіях, ён успрымаў яе вельмі нервова. Тое, што “Спадчына” была ня проста пасьпяховым часопісам, але нават культавым, найвялікшая заслуга Кастуся. Зь ім нельга было рабіць часопіс сухі. Ён напаўняў эмоцыямі кожны працоўны дзень, кожны тэкст, які мы рыхтавалі да друку. Часопіс быў жывым, бо ў ім было нервовае, далікатнае, тонкае сэрца Кастуся.

Не магу і не хачу верыць, што яно спынілася…»

Доктар гістарычных навук, прафэсар Анатоль Грыцкевіч узгадвае Кастуся Тарасава як рупліўца на ніве адраджэньня гісторыі Беларусі:

«Я знаёмы зь ім быў даўно, калі ён быў яшчэ зусім маладым гісторыкам. Ён тады выдаваў кнігу пра Грунвальдскую бітву, 600-годзьдзе якой мы сёлета сьвяткуем. Нягледзячы на яго тэхнічную адукацыю, ён вельмі дасканала разгледзеў усе спрэчныя пытаньні і паказаў менавіта беларускае значэньне гэтай бітвы. Першы сярод маладых гісторыкаў-пісьменьнікаў. У яго таксама ёсьць вельмі добрае выданьне самых асноўных падзеяў у гісторыі Беларусі, пачынаючы ад Полацкага княства і да ХІХ стагоддзя. Прычым, калі ён браўся за штосьці, ён браўся сур’ёзна, грунтоўна. І я, калі пісаў рэцэнзіі наконт выданьня гэтых кніг, заўсёды рэкамэндаваў выдаць, бо яны былі сур’ёзныя, навуковыя і ў той жа час цікавыя».

Як прыязнага чалавека і добрага сябра ўзгадвае Кастуся Тарасава былы амбасадар Беларусі ў Нямеччыне, мовазнаўца Пятро Садоўскі:

«Гэта сябра мой: вясельле маёй дачкі спраўлялі на ягоным лецішчы ў Зялёным, бываў ён у мяне дома часта і я ў яго, новы год сустракалі. Чалавек ён быў мяккі і добры, па-свойму ціхі. Ведаеце, у кожнага чалавека бываюць хвіліны, калі цяжка, калі хочацца з кімсьці пабыць і пагаварыць. Памятаю, што аднойчы ў мяне штосьці не атрымоўвалася ў Менску. Не ў асабістым жыцьці, а ў нейкіх справах. Я памятаю, што паехаў да яго на лецішча, ён таксама быў вельмі рады, што я прыехаў. Дождж ішоў і вось сядзелі мы гэтак размаўлялі, пілі пакрысе штосьці. Проста гэта быў такі чалавек, зь якім мне заўсёды было вельмі добра. Я ніколі не стараўся перад ім падаць сябе як нейкага занадта разумнага, ці дужага, ці яшчэ якога. Зь ім проста адпачывалася душой і ён быў мне вельмі блізкім чалавекам. Цяжка гаварыць — кажу вам па шчырасьці».

Сябра Таварыства беларускай мовы Алена Анісім удзячная Кастусю Тарасаву за ягоную пісьменьніцкую, а таксама і арганізацыйную працу.

«Кастусь Тарасаў — гэта дастаткова самабытны пісьменьнік і вельмі індывідуальны. Яшчэ ніхто, відаць, не займаўся ягонай творчасьцю, як пісьменьніка. І ніхто яшчэ не займаўся ацэнкай той ролі, якую ён выканаў у літаратурным напрамку. У падняцьці з гісторыі, зь нябыту, у пераасэнсаваньні розных выбітных асобаў нашай гісторыі. Цяжка казаць, бо мелася патэлефанаваць яму перад выходнымі і сказаць, як мяне ўразіў артыкул пра Булгарына. Але закруцілася, забылася і вось атрымліваецца, што не пасьпеў — значыць, не пасьпеў: рабі адразу тое, што хочаш. Кастусь Тарасаў вельмі добразычлівы чалавек, а для мяне асабліва. Безь яго, фактычна, газета „Новы час“ і не была б заснаваная. Бо гэта была ягоная ідэя, назва газеты ім прыдуманая. Таму „Новы час“ распачыналася з Кастусём Тарасавым. Гэта ўнікальная асоба».

Рэдактар газеты «Новы час» Аляксей Кароль перакананы, што адыход Кастуся Тарасава для беларускай гісторыі і літаратуры ёсьць вялікай стратай:

«Я ад гэтай весткі не магу апомніцца — яна дастаткова нечаканая ў тым сэнсе, што рэдакцыя газеты „Новы час“ супрацоўнічала з Косьцем. Ён аднавіў сваю працаздольнасьць, вельмі гарэў працай і мы друкавалі адзін нарыс за другім. У нашай папцы засталіся яшчэ два нарысы Косьці, якія абавязкова будуць надрукаваныя ў наступных нумарах. Бо гэта боль, і спачуваньне, і шкадаваньне, і разгубленасьць. Нам здавалася, што бяда ўжо адступіла і ён яе пераадолеў. І ён гэтаксама лічыў і хацеў толькі аднаго: пісаць, пісаць і пісаць. Завершыць тое, што ён зрабіў.

Косьцю ведаю даўно. Гэта таленавіты чалавек, вельмі адукаваны, дасьведчаны. Апантаны гісторыяй і беларушчынай. Зробленае ім, безумоўна, застанецца, але колькі засталося яшчэ нязробленага. Так што гэта вялікая страта і для беларускай гісторыі і для беларускай літаратуры.

У „Новым часе“ мы зьмясьцілі ягоную аповесьць, як ён і прасіў, у інтэрнэт-вэрсіі, а не ў друкаваным фармаце. Бо ён лічыў, што гэтак больш людзей яе здолеюць прачытаць. Сьпяшаўся, сьпяшаўся, сьпяшаўся. Але, на жаль, не пасьпеў. Гэта трагедыя».

Ад рэдакцыі:

Хочам дадаць некалькі цёплых словаў і мы, паколькі некаторыя зь сябраў рэдакцыі таксама асабіста ведалі спадара Кастуся.

Справа ў тым, што ў 1986-м, калі ў Гародні пачаў дзейнічаць клуб “Паходня”, да нас пару разоў прыязджаў Кастусь Тарасаў, якога запрашалі на паседжаньні Міхась Ткачоў і Мікола Таранда. Вось тады мы і пазнаёміліся з гэтым чалавекам. Найбольшае ж значэньне мела ў тыя часы кніга спадара Кастуся “Памяць пра легенды”. Кніга, на жаль, была на рускай мове, але мела стратэгічнае значэньне для таго, каб адрынуць накінутае нашымі ворагамі ўяўленьне пра беларускі народ, як сялянска-лапатны, і ўбачыць сапраўдную веліч беларусаў-літвінаў, пачаць ганарыцца нашай сапраўднай культурай і гісторыяй.

Няхай шаноўнаму пану Кастусю Тарасаву зямля будзе пухам.

Іван Саланевіч — публіцыст, журналіст і грамадскі дзеяч. Нарадзіўся ў 1891 г. у беларускай сям’і на Гарадзеншчыне. Абодва яго дзяды былі сельскія сьвятары РПЦ, бацька — школьны настаўнік. Вучыўся ў Гарадзенскай ды Віленскай гімназіях і на юрыдычным факультэце Пецярбургскага ўніверсітэта. Спартсмен — барэц і гіравік. Выступаў у цырках, сумяшчаючы гэтыя заняткі з прафесіяй журналіста. Абедзве рускія рэвалюцыі катэгарычна не прыняў. Вызнаваў праваслаўна-манархічны перакананні, любіў называць сябе беларускім мужыком, ідэалізаваць самадзяржаўную манархію, называючы яе «дыктатурай праваслаўнага сумлення».

Ваяваў на поўдні Расеі ў Белай арміі, цудам пазбег расстрэлу ў Адэсе. З 1921 па 1933 гг. працаваў у Маскве інструктарам у прафсаюзных спартыўных арганізацыях. Быў арыштаваны ў 1933 г. Тройчы спрабаваў збегчы з «сацыялістычнага раю». У чацвёрты раз, будучы вязнем канцлагера на Беламорканале, збег у Фінляндыю.

Жыў у Баўгарыі, Нямечыне, Паўднёвай Амерыцы.

Асноўная праца яго жыцця — «Народная манархія». Цяпер гэта настольная кніга рускіх манархістаў. У ёй ён пісаў: «Ніякія меркі, рэцэпты, праграмы і ідэалогіі, запазычаныя адкуль бы ні было звонку — непрыдатныя для рускай дзяржаўнасці, рускай нацыянальнасці, рускай культуры… Палітычнай арганізацыяй Рускага народу на яго нізах было самакіраванне, а палітычнай арганізацыяй народу ў цэлым было Самадзяржаўе… Цар ёсць, найперш, грамадская раўнавага. Пры парушэнні гэтай раўнавагі прамыслоўцы створаць плутакратыю, вайскоўцы — мілітарызм, духоўныя — клерыкалізм, а інтэлігенцыя — любы «ізм», які толькі будзе ў кніжнай модзе ў дадзены гістарычны момант«.

Іван Саланевіч быў перакананым прыхільнікам заходне-русізму і рэзка адмоўна ставіўся да беларускага нацыянальнага руху. «Вера ў манархію была для мяне такой жа натуральнай, як вера ў Бога», — пісаў Саланевіч. Уладу бальшавікоў расцэньваў як чыста крымінальную, як дыктатуру сволачы. Крэда яго жыцця заключаецца ў словах: «Я лічыў і лічу, што нянавісць да ладу, які адпраўляе ў магілу мільёны людзей маёй радзімы — гэта не толькі маё права, але і мой абавязак». Памёр у 1953 г.

Ці можна нам атрымаць што-небудзь карыснае з жыцця і творчасці Саланевіча? Ці гэта справы даўно мінулых дзён? Думаю, што «можна», бо ідэалогія заходне-русізму ў нас жыве ня толькі ў форме «лукашызму», але і ў «дэмакратычным руху».

Для таго, каб разабрацца з заходне-русізмам, паспрабуем знайсці крытэр ісціны, для чаго звернемся да тэорыі пазнання. Людзі такі крытэр шукалі на працягу ўсёй сваёй гісторыі. Не лішняе і нам будзе ўзгадаць, што гэта такое.

…

Спачатку трымальнікамі ісціны выступалі мудрыя старыя людзі — жрацы. Са з’яўленнем пісьменнасці кладзезем ісціны сталі святыя пісанні, а з развіццём філасофіі да іх у сярэднявечных схаластаў дадалася логіка. У канцы сярэднявечча з філасофіі і метафізікі вылучылася эмпірычнай навука са сваімі крытэрамі ісціны — адпаведнасць досьледу (верыфікацыя) і выкарыстанне матэматыкі. Заўважым, што для навук аб чалавеку абодва апошнія крытэры непрыдатныя, бо пастаноўка-паўтарэнне эксперыменту ў гісторыі немагчымая, а псіхіка чалавека настолькі складаная, што матэматыка пасуе ў грамадскіх навуках. Прычым, пасуе дасёння, нягледзячы на шматзначныя логікі, тэорыі гульняў, сістэмны падыход і г.д.

Да канца ХІХ стагоддзя ў тэорыі пазнання наступіў крызіс. Аказалася, што ў мікрасвеце нельга атрымаць адназначнага выніку. Вынік доследу залежыць ад абранай методыкі і мэтаў даследавання (прынцып дадатковасці М. Бора), матэматыкай можна пацвярджаць любыя фантазіі, а тэорый грамадскага развіцця назапасілася вялікае мноства і яны часцяком супярэчылі адна адной (тэорыі грамадскага дабра, свабоды, роўнасці, дэмакратыі, правоў, альтруізму, нацыяналізму, прагматызму, ніцшэанства, марксізму, сацыялізму, касмапалітызму і г.д.). У пачатку ХХ стагоддзя была моцна падарваная вера ў верыфікацыю (аказалася, што навукоўцы, як і звычайныя людзі, бачаць ў выніках доследу ў асноўным толькі тое, што жадаюць бачыць, зыходзячы са сваіх здагадак). У навуцы запанавалі крытэры: 1) лагічнай прастаты — чым менш зыходных гіпотэз ў тэорыі, тым яна лепш, 2) — прынцып адпаведнасці — новая тэорыя павінна абагульняць ранейшыя (фізіка Ньютана як прыватны выпадак фізікі Эйнштэйна), і 3) — прынцып фальсіфікацыянізма К. Попера, паводле якога асэнсаванымі навуковымі сцвярджэннямі з’яўляюцца толькі тыя, для абвяржэння якіх можна прыдумаць эксперымент (лічылася, што даказаць альбо абвергнуць, напрыклад, паняцце чорта ніякімі эксперыментамі немагчыма, і, такім чынам, паняцце чорта і не слушнае, і не ілжывае, яно проста бессэнсоўнае). Прымяненне гэтага прынцыпу да грамадскіх навук і да чалавека адразу ж пераводзіла ў разрад бессэнсовіц ўсе рэлігіі і амаль усе веды пра чалавека. (Няма нічога дзіўнага, што пры такім стане розумаў здарылася Першая сусветная вайна, у якой самыя культурныя народы Свету пачалі знішчаць адзін аднаго).

Да сярэдзіны ХХ стагоддзя высветлілася, што і гэтыя крытэры дрэнна працуюць у навуцы, бо, у прыватнасці, аказалася, што навуковыя тэорыі ў сваіх зыходных гіпотэзах будуюцца на нічым не абгрунтаванай веры, і, груба кажучы, навука і рэлігіі мала чым адрозніваюцца адна ад адной. Напрыклад, вера фізікаў у тое, што Сусвет утварыўся пасля Вялікага выбуху, нічым не больш пераканаўчая і абгрунтаваная, чым вера ў тое, што яе стварыў Бог і г.д. Хаос жа ў грамадскіх навуках працягваўся. І ён яшчэ больш павялічыўся, калі ў філасофіі пацярпеў крах «Міф Дадзенасці» — г.зн. вера ў тое, што існуе нейкая Рэальнасць, якую нам трэба толькі пазнаць (гл. Дадатак у канцы артыкула на гэтую тэму). Рэальнасць аказалася нейкім вельмі складаным чынам звязаная са Свядомасцю чалавека. Гэта зноў ўзаконіла ўсе рэлігіі і ўсю містыку.

У цяперашні час адзіным крытэрам, якому яшчэ давяраюць, ёсць крытэр прадказальнай сілы тэорыі — сапраўдным вучэннем з’яўляецца тое, якое лепш прадказвае будучыя змены, падзеі, вынікі. Ён можа быць выкарыстаны ў нашым выпадку.

…

Што ж прадказваў заходне-русізм? Прагноз Саланевіча: «Краіна чакае вайны для паўстання. Ні пра якую абарону «сацыялістычнай айчыны» з боку народных мас не можа быць і гаворкі. Наадварот, з кім бы ні вялася вайна, якімі б наступствамі ні пагражаў ваенны разгром, усе штыкі і ўсё вілы, якія толькі могуць быць ўваткнутыя ў спіну чырвонай арміі, будуць ўваткнутыя абавязкова. Кожны мужык ведае гэта дакладна так жа, як гэта ведае і кожны камуніст! Кожны мужык ведае, што пры першых жа стрэлах вайны ён у першую чаргу будзе рэзаць свайго бліжэйшага старшыню сельсавету, старшыню калгасу і да т.п., і гэтыя апошнія цалкам зразумела ведаюць, што ў першыя ж дні вайны яны будуць зарэзаныя, як бараны«.

Як мы ведаем, што за выключэннем нярускіх тэрыторый Прыбалтыкі, Заходняй Украіны і Заходняй Беларусі, толькі што далучаных да СССР, і ў асноўным сярод тых, каго немцы выпусцілі з турмаў, цяжка было знайсці тых, хто дзейнічаў бы па прагнозе Саланевіча. Для таго, каб адстаяць свой прагноз, Саланевіч прыводзіў факт здачы ў нямецкі палон у першыя месяцы вайны 4-х мільёнаў савецкіх салдат, якія нібыта ўваткнулі штыкі ў зямлю, не жадаючы змагацца на баку бальшавікоў. Натуральна, такія былі, але асноўная маса апынулася ў палоне не з-за нянавісці да бальшавізму, а з-за стратэгічных пралікаў бальшавікоў (рыхтаваліся да паходу ў Еўропу), бесталковага камандавання (талковыя былі знішчаны перад вайной) і адсутнасці досведу сучаснай вайны. Не было фактаў і масавай выдачы немцам камісараў, якія апынуліся ў палоне. Трэба было быць ад’яўленай сволаччу, каб заслужыць такі лёс.

Наш буйны філосаф А.Грыцанаў лічыць прагнозы Саланевіча геніяльнымі, яго працы — момантамі ісціны і, такім чынам, вызнае погляды, блізкія да поглядаў Саланевіча. Ён у сваёй рэцэнзіі на кнігу Саланевіча «Расея ў канцлагеры» піша: «Толькі тупаўмная акупацыйная палітыка нацыстаў і палітычная выкрутлівасць Сталіна, якія здолеў у лічаныя месяцы ператварыць «вайну з пачатку сусветнай рэвалюцыі» ў «вайну айчынную, вызвольную», не дазволілі спраўдзіцца прадказанням Саланевіча да канца». Заўважым, што аб акупацыйнай палітыцы нацыстаў гэтыя 4 млн., здаючыся ў палон, ведаць нічога не маглі, бо яшчэ не былі ў акупацыі, а аб намерах фашыстаў маглі судзіць толькі па ўлётках немцаў, у якіх была праўда Саланевіча — а менавіта, што ў СССР існуе фактычна рабства, што ён пакрыты канцлагерамі і што бальшавікам трэба ўвагнаць вілы ў спіну.

Увогуле, звальваць на нацыстаў факт нездзяйснення прагнозаў Саланевіча неразумна. Нацысты былі такімі, якімі былі — з іх сацыялізмам, ніцшэанствам і расавай тэорыяй. У сваіх прамовах і працах, у адрозненне ад бальшавікоў, яны нічога не хавалі. І ўсё гэта было вядома Саланевічу, які жыў пры нацыстах у Нямеччыне. Іх акупацыйная палітыка, пакуль ішла вайна, была даволі звычайнай — дамагчыся добразычлівага стаўлення насельніцтва акупаваных краін да сябе з мэтай выкачвання з гэтых краін сыравінных і людскіх рэсурсаў для ваеннай перамогі. Далей, лічыць Сталіна выкрутлівым з-за яго пераводу «адной вайны» ў «іншую», гэта значыць дрэнна разумець палітыкаў. Усе яны мяняюць лозунгі ў залежнасці ад ходу вайны. Калі справы ідуць добра, то яны выкарыстоўваюць агульналюдскія лозунгі — пра Свабоду, Сацыялізм і г.д.; калі ж справы ідуць дрэнна, то ўзгадваюць патрыятызм, які ёсць у любога народу, у тым ліку, і асабліва, у рускага.

Саланевіч, жывучы ў Нямеччыне, горача вітаў Гітлера да восені 1941 г. і «раскусіў» яго толькі тады, калі войскі Вермахта падышлі да Масквы! Хацелася б спытаць у Саланевіча, а як жа Англія, якая змагалася ў адзіночку з Нямеччынай ужо два гады? А як жа растаптаныя Францыя і Польшча? А як жа пачатак генацыду асобных нацый? Выходзіць, што да восені 1941 года праваслаўны манархіст Саланевіч радасна паціраў рукі так жа, як да 21 чэрвеня паціралі рукі яго злейшыя ворагі — сволачы-бальшавікі ў СССР?

Такім чынам, можна зрабіць выснову, што заходне-русізм беларускіх мысляроў паказаў сваю няздольнасць прагназаваць падзеі і, значыць, у адпаведнасці з абраным намі крытэрам ісціны, паказаў сваю непрадуктыўнасць, слепату, памылковасць.

Нагадаем, што заходне-русізм адмаўляе нашу нацыю, лічыць яе рускай (але крыху сапсаванай Заходнім уплывам), сцвярджае безумоўную перавагу рускай культуры над нашай літвінска-беларускай. Ён таксама сцвярджае, што рускія нацыянальныя звычаі, рускі характар і рускі стыль жыцця з’яўляюцца ўзорам для нашага народу.

Заходне-русізм пранік у свядомасць нашага народу значна глыбей, чым звычайна думаюць. Нашы самыя перадавыя, нацыянальна-настроеныя пісьменнікі, паэты, гісторыкі ўсё яшчэ саромеюцца усё цёмнае, што прыходзіць да нас з Расеі, называць рускім. Напрыклад, у іх творах палякі, немцы, фіны і г.д. ваююць не з рускімі, а з «царызмам», «Саветамі», «бальшавікамі», «чырвонымі» — нібы маецца на ўвазе, што дзесці там, на заднім плане, ёсць добрыя рускія, з якімі яны не могуць ваяваць, і якія ім, нярускім, спачуваюць і могуць дапамагчы. Гэта называецца -глядзець на Расею праз ружовыя акуляры.

Рускія — такая ж аднастайная і адначасна неаднастайная нацыя, як і ўсе іншыя. Хутчэй за ўсё, трэба прызнаць, што рускія аддаюць сябе на ўсе чорныя справы сваіх урадаў ахвотней, чым іншыя нацыі. Гэты розны падыход у ацэнцы рускіх і нярускіх народаў і ёсць схаваны заходне-русізм.

…

Далей. У гісторыі ў канкрэтны час і ў канкрэтнай краіне можа праглядацца некалькі грамадскіх сілаў, але заўсёды ёсць адна галоўная лінія фронту супрацьстаяння. Такая сутнасць любой барацьбы — пеўняў, барцоў, баксёраў на арэнах, каманд на спартовым полі, армій на палях бітваў і да т.п. — і, такім чынам, усе сілы трэба і можна звесці да дзвюх. У нашых жа ўмовах праглядаюцца тры сілы — лукашызм, які стаіць на пазіцыях заходне-русізму, нацыяналізм   і ліберальная дэмакратыя, якая ставіць нацыянальнае на другое месца.

Наша краіна адназначна ёсць калоніяй Расеі, бо ў свеце не было выпадку, каб улады нацыі, якая дамаглася Незалежнасці, пакінулі б старыя каланіяльныя сімвалы (герб і сцяг), старую каланіяльную назву краіны (Беларусь) і так душылі сваю нацыянальную культуру і мову, як гэта робіцца ў нас. Нашым уладам іх унутранай «Масквой», якая сядзіць у іх мазгах, дазволена толькі таргавацца аб коштах на яйкі, нафту, газ …, а нашаму прэзідэнту да таго ж яшчэ — крыху пасвавольнічаць у знешняй палітыцы. У астатнім яны цалкам кіруюцца Масквой. Адзіны спосаб абгрунтаваць рабскія паводзіны Лукашэнкі ў яго стасунках з Масквой — гэта аб’явіць, што «мы з расейцамі — адзіны народ». Што ён і робіць, і што ёсць галоўным пастулатам заходне-русізму.

Гісторыя ўсіх часоў і народаў адназначна сведчыць, што напачатку народы дамагаюцца Незалежнасці, і толькі потым пачынаюць ўладкоўваць сваё жыццё згодна са сваімі паняццямі і звычаямі. Кастусь Каліноўскі ў сваёй перадсмяротнай запісцы «З-пад шыбенiцы» гэта добра разумеў, калі напісаў «… пакуль яна ў нас будзе — гэта няволя маскоуская, у нас нiчога не будзе…». А Э.Вайніловіч, якога, дарэчы, вельмі шанаваў П.Сталыпін, адзначаў, што, здавалася б, прагрэсіўныя рэформы па вызваленні сялян у Беларусі былі цалкам скажоныя з-за няўліку спецыфікі нашага Краю.

І тады (у адпаведнасці з законамі барацьбы і нашым сапраўдным каланіяльным станам) усе ідэолагі, якія ставяць нацыянальнае на другі план, трапляюць у адзін лагер з лукашэнкаўцамі. У нашым выпадку гэта: камуністы, «дэмакраты», змагары за правы працоўных, «аб’яднаныя грамадзяне», «еўрапейцы», сацыял-дэмакраты, грамадоўцы, хрысціянскія дэмакраты і г.д. Яны змагаюцца, і, здаецца — за народ, а народ да іх барацьбы абыякавы. У чым тут справа? Я лічу, што гэта з-за таго, што яны не ўлічваюць галоўную заканамернасць развіцця народаў — спачатку нацыянальная незалежнасць, а потым — усё астатняе.

Фраза А. Лукашэнкі «аб чарцы і шкварцы» гэта фактычна ёсць лозунг і большасці вышэйпералічаных. Яны сваёй дзейнасцю ствараюць у нас у краіне задушлівую рэальнасць баязлівасці і жлобства, якія ўсё больш ахопліваюць усе пласты насельніцтва. Іх прагноз, што цяперашні крызіс вывядзе людзей на вуліцы, не ажыццяўляецца. Які яшчэ трэба доказ ілжывасці гэтай ідэалёгіі?! Пры гэтым нас не павінна ўводзіць у зман тое, што Захад у нас падтрымлівае намаганні «дэмакратаў» і не падтрымлівае нацыяналістаў. Захад даўно прайшоў стадыю станаўлення сваіх нацыянальных дзяржаў і ўжо забыў, што такое нацыянальны прыгнёт. Яму зразумелая толькі барацьба за правы чалавека, свабоду СМІ ды інш. А тыя, хто нас не разумее, не могуць нам і вынікова дапамагаць. Вось таму нашы «дэмакраты» разам з Захадам нічога не могуць зрабіць з А. Лукашэнкам, бо ні тыя, ні іншыя не разумеюць, з чым маюць справу. У нас не проста дыктатура, якую, як даўно заўважыў К.Ясперс, вельмі цяжка перамагчы толькі ўнутранымі сіламі. У нас нашаму народу праз панаванне чужой нам рускай культуры [наўмысна] прывіты комплекс непаўнавартасці, які паралізуе ўсялякую волю да супраціву.

…

Але вернемся да Саланевіча. Як усе, хто адмаўляецца ад сваёй нацыі на карысць нацыі пануючай, ён моцна ідэалізаваў рускіх, дрэнна іх разумеў. Ён, як нярускі і еўрапеец, недаацэньваў патрыятызм рускіх людзей і іх нянавісьць да заходніх еўрапейскіх народаў. Рускую нацыянальную рысу — ахайваць усё сваё на словах — ён, як і многія замежнікі, памылкова прымаў за адсутнасць у рускіх нацыяналізму.

Напалеон запісаў у сваім дзённіку: «Гэта варвары, яны спальваюць свае дамы, каб не даць нам пераначаваць у іх усяго адну ноч». Французаў таксама ўразіў факт нянавісці да іх, які выявіўся ў падпале рускімі страчанай імі сталіцы. Гэтыя два факты ўзятыя з часоў Аляксандра І, калі захапленне французскай культурай у Расеі дасягнула кульмінацыі, калі не было прапаганды нянавісці да іншаземцаў і калі ў царскім двары і адміністрацыі пераважалі замежнікі. Як пісаў А.Пушкін: «... Ні слова рускага, ні рускага твару…».

Можна прывесці мноства фактаў дзікага нацыяналізму рускіх. Напрыклад, мала на свеце народаў, якія загадвалі б сваім жанчынам (выведніцам) класціся ў ложак да ворага, каб выведаць у яго важную інфармацыю, як гэта практыкавалася ў КДБ; мала на свеце народаў, якія гатовыя ўсё жыццё пражыць у запушчанай правінцыі, толькі б добра жылося ў сталіцы іх краіны — «прыгажуні Маскве». Нацысты, нягледзячы на ўвесь іх расізм, не апускаліся да закліку забіваць рускіх ўсіх запар, у адрозненне ад Іллі Эрэнбурга, які заклікаў у сваіх артыкулах «забі немца!». І «эрэнбургі» ў Расеі не адзінокія.

Рускі патрыятызм трымаецца на рускім цемрашальстве, якое вынікае як з хранічнага адставання рускіх ва ўсіх сферах ад заходніх нацый, так і з іх нянавісці да Свабоды і да нацыяў, у якіх гэтай Свабоды больш, чым у іх. Можа, прычына гэтай нянавісці ў тым, што ў самыя адказныя стагоддзі фармавання іх нацыі яны знаходзіліся ў рабскім становішчы 400-гадовага мангольскага ярма?

Іншай характэрнай асаблівасцю рускіх ёсць іх спецыфічнае рабалепства, як любоў да сваіх правадыроў ды начальнікаў і гатовасць выканаць іх любы загад. Гэты іх своеасаблівы «калектывізм» Чаадаеў тлумачыў абыякавасцю рускіх да Дабра і зла. Кажучы інакш — іх апалітычнасцю. Кажуць, гэта ад панавання ў іх 400 гадоў прыгоннага права. Але ж гэтага права ім ніхто звонку не прынёс! Зрастанне міліцыі з крымінальным светам у Расеі ў нашыя дні зноў прымушае нас успомніць А. Чаадаева.

Калі дадаць сюды яшчэ вельмі слабое пачуццё меры ў рускіх, якое прымушае іх кідацца ў скрайнасці, ускладняе ім падзел на сваё і чужое, спараджае ў іх з аднаго боку здольнасць да суперажывання, таварыскасці, спагадлівасці, а з другога — цягу да ахопу, захопу, прасочванню ў чужое, закабалення, прыгнёту, імперскасці; калі дадаць сюды іх маніякальнае імкненне быць заўсёды і ўсюды першымі і Вялікімі — то мы атрымаем усе галоўныя кампаненты рускай душы, якімі, мабыць, можна растлумачыць ўсю гісторыю Расеі і спрагназаваць яе паводзіны ў будучыні.

М. Салтыкоў-Шчадрын пісаў пра шматлікасць у Расеі пароды людзей з «цвёрдай душой прахвостаў». Гэта выраз любіў цытаваць Саланевіч, правільна лічачы, што яны з’яўляюцца базавай апорай бальшавіцкага рэжыму. Але ён памыляўся, лічачы іх спараджэннем толькі гэтага рэжыму.

…

Усе заходне-русісты, дрэнна разумеючы рускіх, рана ці позна аплачваюць свой самападман дарагім коштам. Гэта можна праілюстраваў на лёсах двух выбітных людзей — Ф.Дзяржынскага і М.Тухачэўскага, якія хоць і не з’яўляліся, строга кажучы, заходне-русістамі, бо не лічылі сябе беларусамі, але гэтак жа, як і заходне-русісты, лічылі нацыянальнае неістотным. Адчуваючы сваю нярускасць, разумеючы яе як сваю другасортнасць і крыніцу сталага недаверу ў нацыяналістычным, хай і марксісцкім, рускім асяроддзі, абодва са скуры лезлі, каб стаць сярод чужынцаў сваімі. І таму браліся за самую брудную і цяжкую працу. Першы узначаліў ВЧК, які займаўся расстрэламі контррэвалюцыянераў, другі не спыніўся перад тручаннем газамі тамбоўскіх мужыкоў, штурмаваў паўсталы супраць бальшавікоў Кранштадт і, як паляк, змагаўся супраць незалежнасці Польшчы. Большых доказаў рускасці, надзейнасці і адданасці, здавалася б, і прыдумаць цяжка. Але да 1926-га года стала зразумела, што рускія бальшавікі, перастраляўшы контррэвалюцыянераў, якія заміналі ім захапіць уладу, пачалі душыць не толькі іншыя дэмакратычныя партыі, якія дапамагалі ім захапіць уладу і дапускалі больш Свабоды, але і сялян з рабочымі, якіх яны прыняліся бязлітасна рабаваць і эксплуатаваць.

У Фелікса, як нярускага і еўрапейца, раней, чым у астатніх камуністаў, гэта стала выклікаць пратэст. Пачаліся яго крытычныя выступы ў адрас Палітбюро. Пры дзіўных, нявысветленых абставінах ён у 1926 г. і памёр — ці то быў атручаны, ці то не вытрымала сэрца ад думкі, што не за тое змагаўся.

Тухачэўскага, як непалітыка, хутчэй за ўсё, загубіў недаўлік рускага рабалепства — якасці, асабліва патрэбнай у ваенным асяроддзі. І ён быў расстраляны ў кампаніі з рускімі і нярускім найбуйнейшымі вайсковымі начальнікамі, якія таксама, відаць, палічылі, што іх таленты могуць зрабіць для іх рабалепства неабавязковым.

Нас не павінна бянтэжыць, што разам з нярускімі ў Расеі знішчаюцца таксама і чыстакроўныя русакі. Усё гэта людзі свабодныя ад цемрашальства і рабалепства, так бы мовіць, нетыповыя рускія. Бо мы гаворым аб пануючай у Расеі тэндэнцыі — усіх, хто змагаецца супраць цемрашальства, рабалепства і імперскай палітыкі, лічыць здраднікамі і ворагамі Расеі і таму вартымі знішчэння (пры маўклівым ухваленні народных мас).

…

Цяпер разгледзім, якую злавесную ролю адыграў заходне-русізм ў лёсах нашай нацыі. Прыдуманы ідэолагамі царызму ў другой палове ХІХ стагоддзя, ён суправаджаўся канчатковым перайменаваннем нашай нацыі з літвінаў у беларусаў, г.зн. ў нейкіх рускіх. Тое, што з-за славянскай мовы і хрысціянства Ўсходняга абраду нашы ўсходнія і паўднёвыя землі часам называлі рускімі, не можа апраўдваць для нас гэты іх крок. Усе дзяржавы маюць ядро, вакол якога пасля збіраюцца «нячыстыя» ўскраіны. У нас гэта ядро — землі гістарычнай Літвы, г.зн. землі цэнтральнай і заходняй Беларусі. Палітычны (свая мера дапушчальнай Свабоды), цывілізацыйны (якія людскія адносіны і мастацтва з’яўляюцца ўзорнымі) і мэнтальны (генетычны) чыннікі з’яўляюцца вызначальнымі пры самастварэнні дзяржаў. Па ўсіх гэтых параметрах мы маем з расейцамі вельмі мала агульнага.

Ці маглі дзеці і ўнукі нашай шляхты, якія памяталі, што іх продкі, якія мелі Вольнасці і стагоддзямі змагаліся з расейцамі за свабоду сваёй Радзімы, прыняць іх пераназванне ў белых рускіх? Вядома, не. Таму яны альбо «падаліся» ў палякі, альбо выпалі з палітычнага жыцця і пачалі дэградаваць. Праўда, і тут знайшліся выключэнні. І самае яркае з іх — былы паўстанец 1863 года Ф. Багушэвіч, які ў сваіх кніжачках для народу стаў прапаведаваць рускасць ў форме беларускасці. Пры гэтым, у адпаведнасці з пануючымі тады сацыяльнымі вучэннямі, ён стаў апяваць мужыка, чым навечна звязаў беларускасьць з чымсьці прымітыўным, адсталым, забітым. Лепшага спосабу ліквідацыі нашай нацыі, чым перайменаванне нас у беларусаў, прыдумаць было цяжка, бо раскол грамадства на эксплуатуемых-бедных-(бел)рускіх-праваслаўных і багатых-паноў-«палякаў»-каталікоў-эксплуататараў дасягнуў незвычайнай глыбіні.

Заходне-русізм прыжываўся ў асноўным у разначынным асяроддзі выхадцаў з ніжэйшых саслоўяў, якія ў Маскве і Пецярбургу асвойвалі разам з рускай моладдзю сацыяльныя тэорыі Фур’е, Маркса, Энгельса, Пляханава і г.д. Сацыяльная настроенасць беларускіх палітычных партый да 1917 г. прывяла да таго, што ўсе буйныя земляўласнікі і прамыслоўцы, якія маглі прафінансаваць праект стварэння Незалежнай дзяржавы, у нас апынуліся альбо па-за палітыкай, альбо сталі працаваць на Польшчу. Э.Вайніловіч у сваіх ўспамінах падкрэсліваў, што яго і многіх яго знаёмых багатых людзей адштурхоўвала з беларускіх партый іх левізна, сацыяльная накіраванасць. У выніку чаго грошай на беларускую справу, стварэнне яе арміі яны не далі, нягледзячы на добрае разуменне імі адрознення «Крэсаў» ад Кароны.

Пустая казна БНР, і як піша А.Сідарэвіч, надзея на справядлівасьць ІІІ-га Ўсерасейскага з’езду Саветаў (г.зн. неразуменне імперскай сутнасці рускай душы, і адсюль прыпозненае, пры нямецкай акупацыі, абвяшчэнне БНР) прывялі да падзення БНР.

Затым рускія пад прыкрыццём класавай барацьбы заняліся знішчэннем ў нас свядомага нацыянальнага элементу. М.Пятроў піша, што ў 1923-28 гг. у нас арыштоўвалі ў 20 разоў часцей, чым у Расеі (Сб.»Деды», 2009, выпуск 2); затым яны знішчылі і сваіх памочнікаў нацыянал-камуністаў — заснавальнікаў БССР. У нацыянал-камуніста паступова ператвараўся П.Машэраў. І таму, відаць, загінуў пры дзіўных абставінах. Наш зямляк [літвін] І.Пілсудскі цалкам мог падзяліць лёс Дзяржынскага і Тухачэўскага, калі б, будучы ў маладосці сацыялістам, «своечасова - як ён піша — не сышоў бы з сацыялістычнага цягніка на станцыі Незалежнасць» (Польшчы).

Заходне-русізм, занесены нам рускай культурай, і перайменаванне нас у белых рускіх за некалькі пакаленняў змянілі «геапалітычную фізіяномію» нашага народу. Так, сяляне заходніх абласцей Беларусі ў 1863 г. не толькі сімпатызавалі паўсталай апалячанай шляхце, але і ўдзельнічалі у паўстанні. Праз некалькі пакаленняў «гэтыя» ж сяляне ўжо стварылі на грошы Масквы КПЗБ, вялі падрыўную антыдзяржаўную, антыпольскую прапаганду, займаліся русіфікацыяй нашага краю і стралялі ў спіны адступаючым польскім памежнікам ў 1939 г. Пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР нацыяналістычна настроеныя члены КПЗБ былі рэпрэсаваныя як ненадзейны элемент і «польскія шпіёны», а месцы, якія вызваліліся ў адміністрацыі, занялі чыноўнікі, што прыехалі з Расеі. Гэта яшчэ раз паказвае, што заходне-русісты ідэалізуюць, не разумеюць Расею і рускіх.

У 90-я гады мінулага стагоддзя багатых людзей, якія маглі прафінансаваць стварэнне Незалежнай Беларусі, ужо амаль не было, а нацыянальнае намаганнямі рускай прапаганды ўспрымалася многімі прадстаўнікамі нашага народу як «фашызм». Мясцовыя «белыя рускія» не хацелі адасабляцца ад Расеі. Нашы «дэмакраты» (Шушкевіч, Ганчар, Ціцянкоў, Сініцын, Лябедзька, Фядута і інш.) павялі сябе, як тыповыя заходне-русісты, не падтрымлівалі нацыяналістаў БНФ і дапамаглі прыйсці да ўлады А. Лукашэнку. Ад імпічменту Лукашэнку ў 1996 г. выратаваў, нагадаем, расейскі дэсант на чале з Чарнамырдзіным.

Пазбаўленыя затым Лукашэнкам усіх сваіх пасадаў, апынуўшыся ў апазыцыі, «дэмакраты» пачалі ствараць розныя партыі, прыдумляць новыя сімвалы на свае партыйныя сцягі, і сталі прапаведаваць сацыяльныя лёзунгі — пра нізкія цэны, аб высокіх заробках і г.д. — г.зн., прапаведаваць тое ж самае, што і сацыял-рэвалюцыянеры і сацыял-дэмакраты ў пачатку ХХ стагоддзя.

Нашы «дэмакраты», прапаведуючы танныя «чаркі i шкваркі», відаць, думаюць, што гэтым яны набліжаюцца да народу, разумеюць яго патрэбы. Але што робіцца ў падсвядомасці нашага народу, які бачыць вакол толькі смерць свайго нацыянальнага — пра гэта ведаюць толькі прасунутыя псіхолагі. Масква і яе ідэолагі ролю падсвядомасці разумеюць у нас значна лепш, чым «дэмакраты».

Напрыклад, праспект Ф.Скарыны (калі ўлічыць, што гэта галоўны праспект краіны, улічыць яго даўжыню, сотні адрасоў розных арганізацыяў на ім) значна мацней сваім «Францыскам» адвязваў нас ад Расеі і прывязваў да Еўропы, чым робіць гэта цяперашняя «Незалежнасць». І яны зрабілі яго перайменаванне. Ці ўзяць ўстаноўку на ўсіх сельскіх дарогах маскоўскіх крыжоў з касой ніжняй жэрдкай. Крыжы на дарогах — гэта каталіцкая традыцыя, у Расеі такой традыцыі не было і няма, але ў нас яны ставяцца. Сэнс гэтай аперацыі Масквы зразумелы — выкарыстоўваючы паняцце Бога, замацавацца на нашай тэрыторыі. У падсвядомасці калгаснікаў на вазах, дачнікаў на аўта, грыбнікоў і зборшчыкаў ягад, якія выходзяць з лесу, гэтыя крыжы павінны звязаць Маскву з Богам, а калі гэтыя крыжы пакрыюцца мохам — Маскву-Бога з нашай даўніной-гісторыяй. Такая хітрая агітацыя асабліва падзейнічае на дзяцей, якія засвойваюць гэтыя крыжы разам з бярозкамі, сасёнкамі ды іншымі атрыбутамі Радзімы. Ці ўзяць стэнды са слоганам «Мы беларусы!», «Я — Беларусь!», якія з’явіліся на самых людных месцах. Да нас толькі цяпер з цяжкасцю даходзіць, што наша рабства неяк звязана са словам «Русь», а нашы ворагі ўжо прэвентыўна прымаюць меры — візуальна, праз падсвядомасць гэта рабства нам намаўляюць.

Наша апазіцыя, калі яна хоча скінуць гэтую ўладу, павінна спачатку зрабіць нацыю з насельніцтва гэтай тэрыторыі. Накінутая нам беларускасць не перашкодзіла, а дапамагла нашай русіфікацыі. Лозунг «Жыве Беларусь!», які крычалі 20 гадоў на мітынгах, быў памылковым і таму не абудзіў народ. Ён павінен быць заменены, напрыклад, на баявой кліч нашых воінаў: «Гэй, лiтвiны — Бог нам радзiць!». Тэрмін «Русь» заганяе наш народ у рабства Расеі. Яго шкоднасць можна моцна зменшыць, калі прыняць, напрыклад, саманазву «Балтарусь». Яна добра адлюстроўвае эмацыйна-псіхічную сутнасць нашага народу як балцкага племені, што пацвердзілася даследаваннем генафонду нашай нацыі. «Балта-» задаволіць тых нашых людзей, хто цэніць станоўчыя якасці еўрапейскасці, а «русь» — хто цэніць станоўчыя якасці азіяцкасці ў яе рускім і праваслаўным выразе.

Выразнасць ў разуменні таго, хто мы і ў якім становішчы знаходзімся, ёсць першая ўмова правільнай палітыкі апазіцыі.

А калі казаць больш канкрэтна, то трэба заняцца асветай нашага народу, вяртаннем яму яго гістарычнай памяці пра нашу слаўную мінуўшчыну Літвы і літвінаў; пачаць разбіраць завалы хлусні, якімі нас атачылі. Трэба пачаць працу па ліквідацыі на нашай зямлі ганебных сведчанняў нашага цяперашняга каланіяльнага быцця — перайменаваннем вуліц, зносам помнікаў, выкрыццём сутнасці цяперашняй улады і маскоўскай РПЦ  як каляніяльных і акупацыйных.

Пасля гэтага зрушыцца з мёртвай кропкі рух за беларускую мову і культуру.

Трэба зразумець, што народ загаворыць на сваёй мове толькі пасля таго, як ён пачне сябе паважаць, а гэта здарыцца толькі пасля таго, як ён даведаецца сваю сапраўдную гісторыю. Сапраўды, адна справа перайсці з рускай мовы на беларускую, думаючы, што мы ўсходнія славяне і з рускімі нават адзін народ (як гэта цвердзіць нам Масква і Лукашэнка), і зусім іншая — ведаючы, што мы, генетычныя нашчадкі старажытных германцаў і арыяў, зьяўляемся не славянамі, а балтамі, у супрацьлегласць рускім, якія генетычна з’яўляюцца не славянамі, а ўгра-фінамі ардынскай закваскі. Адна справа — перайсці на беларускую мову, верачы расейскай прапагандзе, што з рускімі ў нас агульная гісторыя, і зусім іншая справа — ведаючы, што расейцы гэта нашы векавыя ворагі, што ўсю гісторыю яны знішчалі і нас, і нашу культуру (прыклад — знішчэнне імі Рэспублікі Вялікі Ноўгарад). Адна справа думаць, што хрысціянства прыйшло да нас з Кіева, што мы з расейцамі і ўкраінцамі складаем нейкае духоўнае праваслаўныя царства, і зусім іншая — ведаць, што хрысціянства прыйшло да нас і з Захаду ад нямецкіх місіянераў, і што праваслаўная аўтакефальная царква загнаная ў нас ў глыбокае падполле. Адна справа — думаць, што мы знікнем без Расеі, і зусім іншая справа — ведаць, што яны нам не давяраюць і таму цягнуць новыя ніткі газа-нафтаправодаў у абыход нашай краіны, каб у рашучы момант павароту нас да Незалежнасці адключыць нас ад энерганосбітаў і тым самым паставіць на калені.

Калі ўсе нашы апазіцыйныя сілы зоймуцца такой асветніцкай працай і акрамя агітацыі за «чарку і шкварку» ды Нябеснае царства будуць растлумачваць народу, чаму «пакуль яны [цяперашняя ўлада. - Рэд.] у нас будуць, у нас нiчога не будзе…», то да прэзідэнцкіх выбарах 2016 года колькасць прыхільнікаў апазіцыі значна ўзрасце. І тады з дапамогай прэзідэнцкіх выбараў будзе вырашана пытанне аб змене ўлады мірным і легітымным шляхам.

Сакавік, 2010 г.

—

Дадатак

«Міф Дадзенасці» раней, чым у іншых абласцях ведаў, пачаў трашчаць па швах у ведах па гісторыі. Даўно было заўважана, што ў залежнасці ад светагляду, ідэалогіі гісторыкаў як асабістых, так і пануючых у іх эпоху, тыя ці іншыя гістарычныя падзеі атрымліваюць цалкам розную трактоўку. Больш за тое, асобныя факты (бітвы, войны, дзеючыя асобы) могуць знікаць з поля зроку гісторыкаў, а некаторыя — узнікаць, як быццам бы з забытых ці толькі што знойдзеных летапісаў. (Зусім як элементарныя часцінкі ў залежнасці ад вымяральных прыбораў, методык, мэтаў і гіпотэзаў навукоўцаў).

Разгледзім паняцці «мангольскае ярмо ў Расеі» і «Кулікоўская бітва». Нас вучылі, што гэтая бітва паклала канец ярму, і гэта ўкладалася ў канцэпцыю Расеі Кацярыны ІІ і Пятра І як дзяржавы — фарпоста еўрапейскай цывілізацыі. Але справа ў тым, што Расея пасля гэтай бітвы яшчэ 100 гадоў плаціла даніну Ардзе. Не вядома таксама ніякіх буйных паўстаньняў супраць прыгнёту да гэтай бітвы. Гэта ўсё ставіць пад сумнеў самі факты невыноснага ярма і значнасці бітвы. І ёсць расейскія гісторыкі, якія не лічаць злом заваёву манголамі «рускіх» зямель, лічаць нават дабром, бо пры ім не магло быць тлятворнага ўплыву Захаду — гэтага ўвасаблення заганы ў рускіх кансерватараў. Сёння некаторыя гісторыкі ставяць пад сумнеў і сам факт такой бітвы, і месца, дзе яна магла б адбыцца, бо артэфактаў бітвы так і не знойдзена.

Цікава, як гэтыя падзеі датычаць нас. Спачатку ў самых старажытных рускіх летапісах літвінам выказваецца падзяка за іх абарону маскоўцаў ад манголаў. Потым, калі маскоўцы пачалі ваяваць з намі, наш удзел у войнах з манголамі стаў прыніжацца, а Ягайла ў названай бітве быў нават зроблены здраднікам свайго роднага брата і ўсяго «агульнарускага» народу, бо ішоў, нібыта, дапамагчы манголам. Нарэшце, ужо ёсць версія, што гэтая бітва была ўсяго толькі разборкай Тахтамыша і Мамая, і тады мы ў гэтай бітве атрымліваем малазначную ролю наймітаў. Канчатковай перамогі такой версіі-трактоўкі можна чакаць, калі ў будучыні адбудзецца сусветнае супрацьстаянне Захад-Усход і калі Расея ўвойдзе ў блок Усход, а само насельніцтва Расеі яшчэ больш абмусульманіцца.

Апошняе адбываецца на нашых вачах.

Тэндэнцыя і ў Еўропе, і ў Расеі лічыць Расею па сутнасці Азіяй заўсёды існавала. Бо пісаў жа А.Блок «мы — скіфы з сквапнымі, раскосымі вачыма«, нягледзячы на тое, што скіфы не былі мангалоіднай расай і вочы ў рускіх не раскосыя. Вялікім прыхільнікам азіяцкасці рускіх быў М.Гумілёў. Цяперашняя спеўка «славянскай» Расеі і Казахстана — чым не новая Залатая Арда? (Мы, як калонія Расеі, таксама ў ёй). Славянафілы ў пачатку ХІХ стагоддзя апраналіся так, што іх на Пецярбургскіх вуліцах прымалі за персаў. Афанасій Нікіцін маліўся Алаху, а маскоўцы ў вёсках яшчэ пры Пятры І з цяжкасцю разумелі руска-славянскую мову.

Усе гэтыя факты прыведзены як доказы таго, што, паглыбляючыся ў гісторыю, каб знайсці там падставу для арыентыроўкі ў сучаснасці, мы ў ёй ніякай пэўнасці, канчатковай ісьціны, нязменнай дадзенасці не знаходзім. З філасофскага пункту гледжання, гэта ёсць крах субъектна-аб’ектнай мадэлі пазнання. Гісторык — суб’ект, гісторыя — аб’ект. Для нашых гісторыкаў гэта азначае, што наша інтэрпрэтацыя нашай гісторыі, колькі б архіваў хто б ні перарыў і раскопак ні зрабіў, ніколі не будзе супадаць з трактоўка нашай гісторыі нашымі суседзямі.

Нашы ліберальныя гісторыкі, аўтары часопісу Аrche, «Міфа Дадзенасці» яшчэ прытрымліваюцца. Гэта бачна з таго, як яны старанна «па-навуковаму» спрабуюць аддзяліць нібыта сапраўдную трактоўку гісторыі Беларусі ад трактовак, прыдуманых нацыяналістамі. В.Акудовіч, В.Булгакаў ды іншыя першую трактоўку забяспечваюць тэрмінам «гісторыя», другую — тэрмінам «міф».

Якое адценне мае тэрмін «міф» — усім вядома.

Значна менш ад ідэалогіі, чым гісторыя, залежаць этнапсіхалогія і асабліва генетыка.

Іх трэба даследаваць і вынікі данесці да нашых уладаў і народу.

Ад рэдакцыі:

Хочам удакладніць некалькі момантаў.

Спачатку пра дэмакратыю.

Дэмакратыя, як мы ўжо даўно вывелі — гэта такая арганізацыя грамадска-палітычнага жыцьця, калі ўлады вымушаны зьдзяйсьняць аб’ектыўныя інтарэсы адпаведнага народу — сапраўднага гаспадара яго дзяржавы. Усе іншыя варыянты «дэмакратыі» на самой справе дэмакратыяй не зьяўляюцца. Таму мы ўсе «дэмакратычныя» паняцьці ў аўтарскім тэксьце, каб ня множыць блытаніну, вымушаны былі выдзяліць дзьвюкосьсямі (гэта наша рэдакцыйная праўка). Бо з нашага, гуманістычнага, пункту гледжаньня паняцьце сапраўднай дэмакратыі прынцыпова ёсьць недыскрэдытуемым.

У такой ступені, у якой у «дэмакратычным руху» прысутнічае любая зь імперскіх ідэалогій — расейская імперская, заходняя ліберальная, камуністычная, клерыкальная, шавіністычная і г.д. — а таксама агентура адпаведных соцыя-паразітных сіл, у такой ступені гэты рух ня ёсьць дэмакратычным. Як і наадварот, колькі б розныя соцыяпаразітныя сілы ні спрабавалі штучна, з маніпулятыўнымі мэтамі прыкрывацца словамі пра дэмакратыю, у іх руках дэмакратыя скукожваецца да фігавага лістка, адкрываючы агідлівае да пачварнасьці цела.

Апошняя зьява датычыць і сучаснай ліберальнай «дэмакратыі». Гэта — не дэмакратыя, а лібералізм, які паступова дэградуе ў ліберастызм. І гэта бачна ў тым ліку з-за таго, што  »ліберальная дэмакратыя» ўсё больш ставіць «нацыянальнае на другое месца». Аўтар можа ня ведаць, але ліберасты ўжо даўно лічаць яшчэ горш. Яны лічаць нацыянальнае сваім галоўным ворагам, нашмат большым, чым любыя дыктатарскія рэжымы. Практычнае стаўленьне г.зв. «Захаду» да беларусафобскай,  этнацыдна-генацыднай, клептакратычнай дыктаруры цяперцаў на чале з Лу-кам у Беларусі — гэтаму найяскравае сьведчаньне…

Другое.  Мы не зьбіраемся бараніць рускі народ. Практычна ўсё, што паважаны Павал Біч напісаў пра яго, мы прымаем. Але, ёсьць некалькі «але».

І першае, што варта ўдакладніць, гэта тое, што злачынная дзейнасьць рускага народу адносна нашага беларуска-літвіскага народу, заўсёды была другаснай, а дакладней, выканаўчай — як прылады, сродка імперскай палітыкі. А гэта значыць, што і рахунак яму трэба будзе прад’яўляць, як выканаўцу злачынства (гэта адлюстравана нават у нашай Дактрыне). Але пры гэтам мы не павінны ўпускаць галоўнае і, натуральна, нашмат больш важнае. Гэта ініцыятара, суб’екта шматсотгадовай расейскай імперскай агрэсіі супраць нас — беларусаў (нагадаем, маса да самаарганізацыі ня здольная…). Мы на сайце даўно вывелі гэтую пачвару. Яна завецца расейская імперская бюракратыя. Вось ён — галоўны суб’ект зла… (пару апошніх месяцаў мы гэтага «суб’ектыка» падрабязна аналізавалі).

Акрамя таго, ня ўсё цёмнае, што прыходзіць да нас з Расеі, ёсьць рускім. Асабліва пасьля 1917 года і таксама ў апошні час. Ну, ня ёсьць Ілля Эрэнбург рускім чалавекам… (адкуль ўзяліся гэтыя ільлі — і ў 1917 годзе і пасьля 1991-га — у нас на сайце дастаткова падрабязна аналізавалася; гл. матэрыялы рубрыкі «Сіянізм і антысіянізм»).

Нарэшце, трэцяе. Нам хацелася б, каб спадар Біч таксама калі-небудзь больш падрабязна прааналізаваў дзейнасьць паноў Акудовіча і Булгакава ў часопісе Аrche.

Гэтага выбітнага беларуса — на шчасьце, усё яшчэ нашага сучасьніка — ведаюць асабіста многія беларусы. У тым ліку і гарадзенцы, у тым ліку і мы. Ён прыязджаў у пачатку 1990-х ў Беларусь, быў і ў Гародні. Яшчэ больш беларусаў ведаюць пра яго з кніг, артыкулаў, радыёперадач, зь сеціва. Сапраўды, з нашых сучасьнікаў нароўні зь ім па сваёй грамадскай значнасьці быў бадай што Васіль Быкаў.

Барыс Кіт нарадзіўся ў 1910 годзе ў Санкт-Пецярбургу ў беларускай сям’і. Бачыў абедзьве рэвалюцыі. Пасьля кастрычніцкага перавароту ягоны бацька, ратуючыся, перавёз сям’ю ў вёску Агароднікі Карэліцкага раёну. Пазьней Барыс Кіт скончыў Віленскі ўніверсітэт імя Стэфана Баторыя, выкладаў матэматыку і быў дырэктарам Віленскай беларускай гімназіі, затым Наваградскай гімназіі. За беларускую дзейнасьць перасьледаваўся ўладамі Польшчы, СССР, нацысцкай Нямеччыны (пад час Другой сусьветнай вайны ледзь ня быў расстраляны немцамі). Каб ня быць зьнішчаным бальшавікамі, у канцы вайны эміграваў у Нямеччыну, а ў 1948 годзе — у ЗША. Там працаваў у розных кампаніях, удзельнічаў у амерыканскіх праектах палётаў у космас, у тым ліку на Месяц, дасьледаваў касьмічныя праграмы СССР. Прафесар, доктар філасофіі ў галіне матэматыкі, акадэмік Міжнароднай акадэміі астранаўтыкі, шмат якіх іншых міжнародных і нацыянальных акадэмій.

Лідзія Савік - аўтарка кніг пра Барыса Кіта «Вяртаньне» і «Космас беларуса» — сьцьвярджае, што больш за ўсё яе ўражвае Кіт-настаўнік, педагог, асьветнік: «Ён заўсёды імкнуўся вучыць дзяцей. Нават калі ён займаўся амерыканскімі касьмічнымі дасьледаваньнямі, ён працягваў працаваць у Вашынгтонскім Мэрылэндзкім унівэрсытэце, выкладаў матэматыку - гэта яго любімы прадмет. На радзіму ён прыехаў у 1992 годзе з ідэяй заснаваць беларускі нацыянальны ўніверсітэт па тыпу Оксфарда ці Кембрыджа. Нават распрацаваў праграму гэтага ўніверсітэту, з запрашэньнем замежных вучоных. Мы ўсе тады марылі, што будзе адкрыты такі ўніверсітэт. Ён ужо і спонсараў пачаў шукаць для такога ўніверсітэту, і знайшоў бы іх… Але ўлада перамянілася. Пасьля таго, як у нас зьмянілася ўсё для беларускай справы ў горшы бок, ён на Беларусь больш не прыяжджаў. Але пачаў рабіць усё магчымае для радзімы: ён заснаваў прэмію для навукоўцаў імя Барыса Кіта, дапамагаў у выданьні кніг, многія нашы студэнты езьдзілі на стажыроўку, ён быў спонсарам рабочай нямецка-беларускай групы, заснаванай пры ўніверсітэце Бэрліну«. І яна ж дадае: «Гэта чалавек-эпоха. Цэлае стагодзьдзе чалавек пражыў і зрабіў столькі, колькі, можа, ня зробяць многія іншыя ўніверсітэты ці ўстановы».

У сваю чаргу Радзім Гарэцкі, які пазнаёміўся са спадаром Барысам, калі той прыяжджаў на Бацькаўшчыну, сьцьвярджае, што Барыс Кіт яму сам казаў, што яго жыцьцёвае крэда — «Усё, што я рабіў у жыцьці, я рабіў для радзімы і яе славы«.

Спадар Барыс адзначыў стогадовы юбілей разам зь сям’ёй, жонкай Тамарай Казевіч, сынам Віктарам і іншымі сваякамі, якія прыехалі да яго з Амерыкі ў Нямеччыну, дзе ён апошнім часам жыве, у Франфуркце-на-Майне.

Учора, 6 красавіка, у Менску ў перапоўненай зале Палаца мастацтваў прайшла вечарына, прысьвечаня 100-годдзю Барыса Кіта.

Рэдакцыя сайта Нашазямля.орг і аргкамітэт БДР далучаюцца да ўсіх, хто жадае спадару Барысу Кіту здароўя, яшчэ многіх гадоў жыцьця і  радасьці ад посьпехаў блізкіх, ад прыемных зьвестак зь Беларусі. Жадаем спадару Барысу дажыць, як мінімум, да таго часу, калі ён пабачыць перамогу сапраўднай беларускай дэмакратыі на яго Бацькаўшчыне!

P.S.

Усе, хто жадае паглядзець кароткае відэа з Барысам Кітам, можа зрабіць гэта па наступным адрасе: http://www.svaboda.org/content/article/2003011.html