(Частка 1, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/22/943/#more-943)

1.  Уводзіны.   Сьпецыфіка  нашай  сітуацыі.

1.1. Пра некаторыя сацыяльна-псіхалягічныя ўмовы, у якіх знаходзіцца беларускае грамадства.

1.2.  Аб асноўнай палітычнай асаблівасьці нашай сітуацыі.

1.2.1. Альтэрнатыўныя палітычныя сілы – удзельнікі галоўнага палітычнага канфлікту.

1.2.2. Аб расейскай імперскай бюракратыі.

1.2.2.1. Страхі расейскай імпербюракратыі.

1.2.2.2.  А.Г.Лукашэнка – галоўная прылада расейскай імперскай паліттэхналёгіі ў адносінах да Беларусі. 

1.2.2.3. Стратэгія расейскай імпербюракратыі ў Беларусі.

1.2.2.4. Расейская  анэксійная тэхналогія сёньня.

1.2.3.  Мясцовая бюракратыя.

1.2.4.  Беларуская нацыянальная эліта.

1.2.4.1. Некалькі слоў аб тэхналёгіі правалу прэзідэнцкіх выбараў 2001 года, як адным зь яскравых прыкладаў, які характарызуе стан сёньняшняй апазіцыі.

1.3.  У Беларусі вайна…

1.3.1. Канфлікт  малой  інтэнсіўнасьці  альбо  інфармацыйна-псіхалягічная  вайна.

1.3.2. Наша  грамадства  знаходзіцца  пад  ўплывам  маніпуляцый.

1.4.  Кароткія выніковыя канстатацыі.

(Частка 2, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/23/951/)

2.  Ідэялягічны падмурак нашай перамогі. 

2.1. Пра сучасную цывілізацыю.

2.2.  Грамадства, у якім мы жывем – хворае.

2.2.1.  Парушэньне прынцыпаў сацыяльнай справядлівасьці – адзін з галоўных сімптомаў хворага стану грамадства.

2.2.2.  Асноўныя  формы  сацыяльнага паразітызму.

2.2.3.  Зацісканьне праўды – другі істотны сімптом хворага грамадства.

2.2.4. Аб’ектыўна чалавеку патрэбна «здаровае грамадства», суб’ектыўна – ён можа жыць і ў «нармальным».

2.2.5. У пошуках здаровага грамадства.

2.3.  Наша  ідэялёгія

2.3.1.  Што такое ідэялёгія? 

2.3.2.  Лёс і роля ідэалогіі ў грамадстве.

2.3.3.  Агульныя  ўласьцівасьці  масавых  ідэалогій.

2.3.4.  Класіфікацыя ідэалогій.

2.3.5.  Рамачныя ўмовы нашай ідэялёгіі.

2.3.6.  Крыніцы  фарміраваньня  нашай ідэялёгіі.

(Частка 3, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/24/957/)

2.4.   Пра беларускую і ўніверсальную нацыянальныя ідэі

2.5. Параўнаньне ўніверсальнай нацыянальнай ідэялёгіі зь іншымі  ідэялёгіямі.

2.5.1.  Асаблівасьці арганізацыя грамадства на аснове рэлігійных ідэялёгій.

2.5.2.  Арганізацыя грамадства на аснове тэрытарыяльнай ідэялёгіі.

2.5.3.  Асаблівасьці арганізацыі грамадства на аснове сацыяльна-класавых ідэялёгій.

2.5.3.1. Лева-сацыяльныя ідэялёгіі

2.5.3.2. Правасацыяльныя ідэялёгіі

2.5.4.  Асаблівасьці арганізацыі грамадства на аснове агульнанацыянальных ідэялёгій.

2.5.4.1. Эгаістычны нацыянальны сьветагляд (шавінізм).

2.5.4.2. Універсальны нацыянальны сьветагляд.

2.5.5.  Некаторыя  палажэньні  ўніверсальнай нацыянальнай ідэялёгіі на фоне іншых ідэялёгій.

2.5.6.  Укараненьне ўніверсальнай нацыянальнай ідэялёгіі.

2.5.7.  Небясьпека бюракратычнага перараджэньня ёсьць ва ўсіх ідэялёгіях.

2.5.8.  Фармалізацыя параўнаньня.

2.5.9. Рэальная барацьба ідэалогій апасяродкавана грамадска-палітычнай практыкай.

2.5.10.  Некаторыя «ідэялягічныя» прычыны ўзьнікненьня хворага стану грамадства.

2.5.11. “Ідэалагічны рынак” і  беларуская рэчаіснасьць.

(Частка 4, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/25/959/)

2.6. Сістэмныя прынцыпы здаровай арганізацыі чалавецтва і грамадства.

2.6.1. Сацыяльныя  сістэмы – прыватны выпадак усіх сістэм.

2.6.2. Сацыяльныя сістэмы ўнутрана дыскрэтныя, а іх кампаненты дыферэнцаваныя.

2.6.3.  Сувязі паміж кампанентамі сістэмы.

2.6.4. Падзел кампанентаў сістэмы на падузроўні. Крытэры сапраўднасьці кіраўніка.

2.6.5. Зьяўленьне кіраўніка сістэмы.

2.6.6. Узаемаадносіны паміж кіруючым і базавымі кампанентамі сістэмы. 

2.6.7. Формы ўзаемаадносін паміж раўнаважкімі кампанентамі сістэмы на базавым падузроўні.

2.6.8. Укараненьне паразітычнага кампанента ў сістэму звонку. Разрыў унутрыграмадскіх сувязяў – стратэгія такога прыходу.

2.6.9. Чалавецтва – складаная шматузроўневая сацыяльная сістэма.

2.6.10. Гарманізацыя мэтаў сацыяльных сістэм рознага ўзроўню арганізацыі.

2.6.11. Нацыянальная дзяржава – галоўны практычны арганізатар агульналюдскай цывілізацыі.

2.6.12. Універсальная нацыянальная ідэя + сістэмны падыход да грамадства = ідэалогія соцыяканструктывізму.

2.6.13.  Заключэньне.

(Частка 5, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/26/972/)

2.7.   Каштоўнасьці чалавека з пазіцый ідэалогіі соцыяканструктывізму (альбо Пра паўнавартаснае людскае жыцьцё).

2.7.1. Сістэма індывідуальных каштоўнасьцяў чалавека.

2.7.2. Інтарэсы чалавека і розных узроўняў сацыяльнага.

2.7.3.  Не «свабода», а «самастойнасьць».

2.7.4.  Кірункі апазіцыйнасьці да анамальнай рэчаіснасьці.

2.7.5. Дадатковыя каштоўнасьці жыцьця чалавека.

2.7.6. Пра сэнс жыцьця чалавека.

2.7.7. Заключэньне.

(Частка 6, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/28/980/)

3.   Разьвіцьцё  ўладнай  функцыі  ў  грамадстве.

3.1.  Улада, дэмакратыя, грамадства.

3.2. Агульныя  праблемы тэорыі  дэмакратыі.

3.2.1.  Агульнапрынятыя  прынцыпы?

3.2.2.  Альтэрнатывы  дэмакратыі.

3.2.3. Праблема выкарыстаньня магчымасьцяў дэмакратыі. Уласьцівасьці грамадскай масы.

3.2.4. Дэмакратыя не ідэяльная, а практычная.

3.2.5.  Навука і палітычная  практыка.

(Частка 7, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/28/988/)

3.3.  Мэты  грамадства  і  магчымасьці  дэмакратыі.

3.3.1.  Праявы руху грамадства ў кірунку прагрэсіўнай мэты.

3.3.2.  Дэмакратыя на шляху разьвіцьця ўлады і яе ўдзелу ў рэалізацыі мэтаў грамадства.

3.3.3.  Абмежаваньні й недахопы сучаснай практычнай  дэмакратыі.

3.3.4. Пра патэнцыяльныя магчымасьці будучай дэмакратыі (прадстаўленьне гіпотэзы пра 6-ы этап эвалюццыі грамадскай улады).

3.3.5. Магчымасьці розных формаў дэмакратыі ў дасягненьні мэтаў грамадства.

3.4. Персьпектывы перамогі практычнай дэмакратыі ў барацьбе зь бюракратызмам і дыктатурай.

3.4.1. Кірункі дзейнасьці антыдэмакратычнай улады.

(Частка 8, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/30/993/)

4. Праект палітычнай і сацыяльна-эканамічнай праграмы для рэалізацыі з пазіцыі ўлады.

4.1.  Нашы  важнейшыя  каштоўнасьці.

4.1.1.  Грамадзяне Беларусі.

4.1.2. Беларускі народ.

4.1.3.  Беларуская нацыянальная эліта.

4.1.4.  Каштоўнасьці  мінулага  ў  будучыні.

4.1.5.  Тэрыторыя  дзяржавы  і  этнічная беларуская тэрыторыя.

4.2.  Кіраваньне дзяржавай.

4.2.1. Сістэма ўлады ў Беларусі.

4.2.2. СМІ на тэрыторыі Беларусі.

4.2.3.  Абарона дзяржавы.

4.2.4.   Падзел  унутрыдзяржаўнай  прасторы.

4.2.5.  Міжнародныя зносіны.

4.3.  Эканоміка  і  эканамічныя рэформы.

4.3.1. Сельская гаспадарка.

4.3.2.  Прамысловасьць.

4.3.2.1. Прыватызацыя.

4.3.3. Фінансы.

4.4. Адукацыя.

4.5. Навука.

4.6. Ахова здароўя.

4.7. Вырашэньне чарнобыльскай праблемы.

4.8. Ахова навакольнага асяродзьдзя.

4.9. Нутраная бясьпека і ахова маралі.

4.10. Культура.

4.11. Міжканфесійныя адносіны.

(Частка 9, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/10/31/1003/)

5. Псіхіка грамадскай масы і яе роля ў арганізацыі грамадства ды грамадскіх пераўтварэньнях.

5.1. Вядомыя падыходы да характарыстыкі псіхікі грамадскай масы.

5.2.  Іншыя варыянты падыходаў да аналізу ўзроўню псіхікі людзей.

5.3.  Класіфікацыя псіхічных арыентацый людзей у час выбару.

5.3.1. Заключэньне.

5.4. Асновы  соцыяпсіхалёгіі.

5.4.1. Мяжа «мы-яны».

(Частка 10, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/11/02/1015/)

6.   Дэструктыўны  ўплыў расейскай імперскай бюракратыі  ў  Беларусі.

6.1.  Аслабленьне   беларускага   грамадства.

6.1.1. Узьдзеяньне да 1994 году.

6.1.2. Антыдэмакратычная  «псіхічная» контррэвалюцыя  1994 года.

6.1.2.1.  Міф  –  ядро  сьветагляду, намоўленага  масе.

6.1.3. Некаторыя палітычныя наступствы маніпуляваньня псіхікай беларускага грамадства пасьля 1994 году.

6.1.4. Узьдзеяньне на псіхіку беларускага грамадства сёньня.

6.1.4.1. Фонавае ўзьдзеяньне.

6.1.4.1.1. Агульнае дэструктыўна-дэпрэсіўнае ўзьдзеяньне ўключае:.

6.1.4.1.2. Аслабленьне негатыўнага іміджу бюракратыі праз «запэцківаньне» грамадства.

6.1.4.1.3. Адцягваньня ўвагі на штучна створаныя псіха-сацыяльныя раздражняльнікі.

6.1.4.1.4. Сьціраньне  мяжы «мы – яны» і ўвядзеньне ілжывых падзелаў (сьпецыфіка ў беларускіх рэяліях).

6.1.4.1.5. Стварэньне трэнду ў кірунку псіхалагічнай гатоўнасьці да зьліцьця беларускага грамадства з расейскім.

6.1.4.2. Укараненьне ў грамадскі сьветагляд непраўдзівай сьхемы рэчаіснасьці (зманлівага міфа).

6.2.  Разрыў сувязяў паміж грамадствам і апазіцыяй.

6.2.1. Дыскрэдытацыя грамадства (народу) «у вачах апазіцыі».

6.2.2. Дыскрэдытацыя апазіцыі перад грамадствам.

6.3. Аслабленьне апазіцыі.

6.4. Абмежаваньні й фальсіфікацыя выбарчых працэдур.

6.5.  Выніковая   табліца.

(Частка 11, адрас: http://nashaziamlia.org/2007/11/03/1022/)

7.   Беларускі  шлях  да  перамогі (аб палітычнай праграме з узроўню апазіцыі).

8. Выбары  –  гэта  шанец  (альбо Што рабіць у час выбарчай кампаніі).

8.1. Не змарнаваць магчымасьці выбарчай сітуацыі…

8.2. Галоўная задача на выбарчы перыяд.

8.2.1. Некаторыя  псіхалагічныя  моманты  ў агітацыі.

8.3. Аб тэхналёгіі эфектыўнай агітацыі  за  беларускую самастойнасьць.

8.3.1. Выкарыстаньне часу.

8.3.2. Вонкавы імідж.

8.3.3. Імідж, які заснаваны на інфармацыі пра вас.

8.3.4. Прынцыповая структура агітацыйнага тэкста.

8.3.4.1. Некаторыя прыклады актуальных мясцовых праблем:.

8.3.4.2. Магчымыя праекты прапаноў па рашэньні мясцовых праблем.

8.4. Як  лепш  рэагаваць на некаторыя рэчы.

8.4.1. Пра некаторыя словы.

8.4.2. Пра тое, як  будуць  спрабаваць  нас дыскрэдытаваць.

8.5.  Некаторыя парады ўроссып.

8.6. Іншыя тэхнічныя і арганізацыйныя парады вам напэўна вядомыя са шматлікіх семінараў…

ПАДЗЯКІ

Аўтар выказвае вялікую падзяку за прачытаньне рукапісу кнігі, крытычныя заўвагі  й  творчыя прапановы: Бараноўскай Аксане, Буку Паўлюку, Высоцкаму Сяржуку, Лучку Валянціну, Ляховічу Андрусю, Маркевічу Міколу, Мілінкевічу Алесю, Прудзілу Алесю, Роўдзе Уладзіміру, Сіўчыку Вячаславу, Фёдараву Анатолю, Шатровай Веры й іншым…

Мушу з удзячнасьцю дадаткова падзякаваць Алеся Мілінікевіча за дапамогу ў выданьні 150 экз. кнігі.

Выказваю таксама вялікую падзяку Варанцу Віктару за лінгвістычныя праўкі.

Не магу таксама не адзначыць, што па словах некаторых сьведкаў Вінцук Вячорка на адным з Соймаў БНФ у 2003 годзе нібы та заявіў, што гэтая кніжка нічога карыснага не ўяўляе і нават шкодная…

6. ДЭСТРУКТЫЎНЫ ЎПЛЫЎ РАСЕЙСКАЙ ІМПЕРСКАЙ БЮРАКРАТЫІ Ў БЕЛАРУСІ

Шызафрэнізацыя, інфантылізацыя, дэмаралізацыя,

этнацыд, абыдленьне –

асноўныя кампанены сатанінскай

інфармацыйна-атрутнай мікстуры

Беларуская грамадска-палітычная рэчаіснасьць падае багата прыкладаў, якія яскрава ілюструюць кірункі разбуральнай дзейнасьці паразітычнай бюракратыі, накіраванай на недапушчэньне дэмакратычнага кантролю над ёй з боку грамадства.

Нагадаю, што гэта (гл. малюнак 3.8):

- аслабленьне грамадства;

- разрыў сувязяў паміж апазіцыяй і грамадствам;

- аслабленьне пранацыянальнай апазіцыі;

- фальсіфікацыя выбараў і іншых дэмакратычных працэдур.

Давайце прааналізуем усе гэтыя кірункі дэструктыўных дзеяньняў. Пачнем зь першага зь іх.

6.1. Аслабленьне беларускага грамадства

Аслабленьне грамадства дасягаецца бюракратыяй у першую чаргу за кошт разбуральнага ўзьдзеяньня на псіхіку грамадскай масы. Яно мае свае асаблівасьці ў залежнасьці ад гістарычных абставін.

6.1.1. Узьдзеяньне да 1994 году.

Генетычна беларусы і рускія істотна розныя народы (аб’ектыўным параўнаньнем генафондаў народаў займаецца навука папуляцыйная генетыка). Генетычна мы нашмат бліжэй да ўкраінцаў, палякаў і нават летувісаў (!), чым да рускіх. А сьветагляды беларусаў і рускіх прыцыпова розныя, шмат у чым нават супрацьлеглыя.

Тое, што беларусы і рускія «самыя блізкія народы» – ёсьць міт, які рэгулярна намаўляецца расейскай імперскай прапагандай.

У фальклёры кожнага народа ў зашыфраваным выглядзе запісаны «рэцэпт на шчасьце». Менавіта ў такім выглядзе продкі перадаюць нашчадкам іх галоўную параду: як пражыць паўнавартасна, як стаць шчаслівым. А большым аўтарытэтам, чым уласныя продкі, для нашчадкаў ня можа быць ніхто (!).

Дык вось, зьмест беларускага фальклёру расшыфроўваецца так: працуй, стварай, будуй… і станеш шчасьлівым.

У беларусаў у падставе сьветагляду працоўная этыка. Адпаведна і сьветагляд у нас стваральны. У песьнях, казках і показказ беларусаў праслаўляецца праца: «Касіў Ясь канюшыну…», «Ох, і сеяла Ульяніца лянок…», «У суботу Янка ехаў ля ракі, пад вярбой Алёна мыла ручнікі…», «Хлопец пашаньку пахае, ой, ёй, ёй…» і г.д. А быць лайдаком у нас заўсёды лічылася ці ня самай ганебнай рэччу.

Па зьместу свайго сьветагляду беларусы – тыповыя еўрапейцы. Там, у еўрапейскім фальклёры, таксама вобраз Папялушкі (і прыклад яе жыцьцёвага посьпеху праз працу), там таксама гномы і нават тролі весь час працуюць…

У рускіх усё наадварот. Ямеля-дурачок, які ня злазіць з пячы,  Ільля Мурамец, які 33 гады сіднем сядзіць у хаце, «сілушку копіць», і г.д. Затое дамагчыся шчасьця ў адпаведнасьці з рускім фальклёрам можна ў выніку цуда – злавіўшы чароўнага шчупака, канька-гарбунка, жар-птушкі, чароўнага жураўля, залатую рыбку ці ажаніўшыся на… жабе.

У фальклёры беларусаў кахаюць дзяўчын, цэняць добрую працу, любяць родную зямлю, шануюць Бацькаўшчыну, паважаюць свой народ…

У рускіх кідаюць жанчын у ваду (песьня: «Из-за острова на стрежень…»), паляць уласны дом (кіно: «Курочка-ряба»), з пагардай ставяцца да працы (прымаўкі: “От работы кони дохнут», «Работа не волк, в лес не убежит») і г.д.

Вядома ж, тое, што для рускага народнага фальклёра характэрныя апісаныя вышэй “дасягненьні”, – гэта не яго віна, а яго бяда. Напэўна, фармаваньне рускага фальклёра адбывалася не без уплыву з боку ўсё той жа імперскай бюракратыі, таму што фальклёр з такім зьместам мае сэнс толькі для яе. Трэба пашкадаваць рускіх, але спачатку давайце пашкадуем наш уласны народ…

Расейская імперская бюракратыя навязвае беларусам сьветагляд рускіх ужо здаўна (з ХVІІІ ст.). Вядомы выраз Кацярыны ІІ пра тое, што руская школа зробіць больш, чым рускі штык, хавае толькі частку праўды. Рэцэптура этнацыду і шавіністычнай гвалтоўнай русіфікацыя складалася як мінімум з трох галоўных інструментаў: рускага чыноўніка-маскаля (першы), рускай школы разам з рускай мовай (другі) і з рускай водкі з рускім матам у прыдачу (трэці), а напагатове весь час заставаліся руская ахранка, рускі штык і сібірская катарга (чацьверты). Усе пералічаныя “прылады” павінны былі вырашыць галоўную задачу – прывіць беларусам такі сьветагляд, які б дазваляў падпарадкаваць беларускае грамадства, паразітаваць на ім. Тое, што пры гэтым разбураўся нацыянальны сьветагляд беларусаў, заснаваны на стваральнай працоўнай этыцы, іх – імперцаў — не хвалявала.

Расея ўжо даўно імперыя, і сваю дэструктыўную дзейнасьць яна праводзіць здаўна — значна раней, чым зьявіліся тэрміны “паліттэхналёгія”, “PR”, “НЛП” і г.д. Пры гэтым расейскія імперцы, як ужо гаварылася, увесь час хаваліся за сьпіной “русского народа”  і “Великой России”.

Дынаміку працэсу можна праілюстраваць на прыкладзе. Вось кароткая гісторыя показак у вёсцы майго бацькі (Магілеўская вобл., Клічэўскі раён, вёска Анатольеўка). Ён успамінае, што да калектывізацыі папулярнай показкай у вёсцы была такая:

“Хлеб сказаў чалавеку:

Кінь стрэльбу, плець і вуду.

Буду (плець – вяровачная лесьвіца, каб лазіць на дрэвы, на якіх у калодах гадаваліся пчолы).

А не кінеш, дык пайду”.

Вось яна, маленькая парада для беларуса-хлебароба, у язычніцкім духу, убудаваная ў фальклёр, для якога хлебаробская справа павінна быць важней за ўсё…

Затым бацька расказваў, як іх – школькаў малодшых класаў – камуністы ў час калектывізацыі прымушалі вечарамі падыходзіць да хатаў тых аднавяскоўцаў, якія не жадалі ісьці ў калгас, і некалькі разоў хорам выкрыкваць:

“Ей, барбос,

не брашы на калхоз,

а брашы на таго,

хто ня йдзе ў яго”.

У выніку ўсіх дэструктыўных дзеяньняў (фізычных і тых, што накіраваны на псіхіку) дакамуністычных, камуністычных і посткамуністычных часоў ад беларуса ўжо калі-некалі можна пачуць:

“Каб жыць у багацьці, шчасьці,

трэба красьці, красьці, красьці…”

ці

“Не ўкрадзеш, не пражывеш…”

Так, у выніку дэструктыўнай дзейнасьці расейскіх імперскіх сіл паступова сьветагляд беларуса-стваральніка пачынае пераўтварацца ў неўласьцівы для яго сьветагляд лайдака-паразіта-нахабніка-агрэсара, які ўсё больш успрымаецца як “нармальны”, бо “асьвечаны ж народам”…

6.1.2.  Антыдэмакратычная  «псіхічная» контррэвалюцыя  1994 года.

Як ужо гаварылася ва ўступе, галоўнае ў тэхналёгіі маніпуляцыі – гэта штучнае навязваньне грамадству такога сьветагляду, пад уплывам якога людзі нібы «самі робяць выбар», «самі прымаюць рашэньні», якія на самай справе адпавядаюць інтарэсам тых, хто імі маніпулюе.

Такі штучна створаны спрошчана-сістэматызаваны «сьветагляд» у сучаснай адмысловай літаратуры завуць па-рознаму: ідэалагізаваная сьхема рэчаіснасьці, псіхалаічны кантэкст рэчаіснасьці, мадэль сьвету, сімвалічная карціна сьвету, сьхематызаванае бачаньне рэчаіснасьці, міфічны комплекс ці проста МІФ.

Тэхналёгія навязваньня штучнай сьхемы рэчаіснасьці, як правіла, уключае 2 этапы:

1. Разбурэньне папярэдняга сьветагляду (часьцей за ўсё праз штучнае ўвядзеньне грамадства ў стрэсавы стан, дзе папярэдні сьветагляд перастае адпавядаць новай, гвалтам навязанай, штучнай, ненатуральнай рэчаіснасьці).

2. Навязваньне грамадству новай (маніпулятыўнай) сьхемы рэчаіснасьці.

Адным зь лепшых прыкладаў таго, як гэта можа рабіцца, зьяўляецца прыняцьце грамадствам ў 1994 годзе нібы «самастойнага рашэньня» на карысьць абраньня Лукашэнкі прэзідэнтам Беларусі.

Тады PR-сьпецы спачатку ўводзілі грамадства ў стрэсавы стан праз узбуджэньне-актуалізацыю розных пачуцьцяў СТРАХУ і жаданьня помсты ў сувязі з несправядлівай абрабаванасьцю праз інфляцыю грашовых укладаў (дарэчы, лічу гэта пачуцьцё законным і справядлівым, — АА), а затым грамадскай масе падказвалася «цэлая сістэма» спосабаў пазьбяганьня праблем і рэалізацыі іншых пачуцьцяў, якую (во, якое дзіўнае супадзеньне!) якраз і прапаноўваў Лукашэнка. У выніку, у час выбараў маса нібы самастойна прымала рашэньне: «трэба галасаваць за Лукашэнку» (для большай дэталізацыі, гл. табліцу 6.1).

Дарэчы, тое, што Лукашэнка паводзіў сябе ў строгай адпаведнасьці з адведзенай для яго рольлю ў межах дадзенай выбарчай стратэгіі, дадаткова да вышэй прыведзеных фактаў пацьвярджае, што ён ужо ў той час дзейнічаў у адной камандзе з расейскімі PR-шчыкамі. Але для таго, каб гэтая роля заставалася хоць трохі схаванай, нават сёньня ў асяроддзе нацыянальна сьвядомай часткі грамадства і ў асяроддзе палітычных лідараў уводзяць “меркаваньні” тыпу: “Лукашэнка сам такі таленавіты”, “самастойна ўсяго дасягнуў”, “у Лукашэнкі ёсьць харызма”, “а ўсё ж такі паглядзіце, як Лукашэнка добра выступае”.

Зараз многія зьдзіўляюцца:  Лукашэнка не выканаў сваіх абяцаньняў, а народ чамусь  ня  супраць яго. Справа ў тым, што ў той 1994 год людзі ўспрымалі Лукашэнку ня як чалавека, якога яны абіраюць з-за яго абяцаньняў, а як чалавека, які вырашыць «іх галоўныя праблемы» (а праблемы ў асноўным былі штучнымі, яны былі намоўлены людзям!).

Калі Лукашэнку «абралі» прэзідэнтам, было спынена ўзбуджэньне страхаў ды злосьці. Грамадства паступова супакоілася. І хаця абсалютная большасьць з рэальных праблем вырашана не была («жыцьцёвы ўзровень з кален» не падняўся, «уклады тэлевізарамі й лядоўнямі» вернуты не былі, «чамаданы кампрамата» у суд не перададзены, «70 карупцыянераў з кебічаўскага акружэньня» не арыштаваны, «карупцыя» не спынена, «калгасы» не паднятыя, «рост цэнаў» не затрыманы і г.д.), людзі не адчуваюць сябе падманутымі.

Усё гэта разам – дадатковы доказ таго, што «праблемы» ў той перадвыбарчы час былі намоўленымі. Грамадства было штучна ўведзена ў стрэсавы стан. Яно было класічна праманіпуляваным.

6.1.2.1.  Міф  –  ядро  сьветагляду, намоўленага масе.

Псіхалагічныя праблемы і спосабы іх вырашэньня, якія актуалізаваў і «вырашаў» Лукашэнка, фармальна складваюцца ў адзіную ідаілагізаваную сьхему рэчаіснасьці. Калі гэты міфічны комплекс прааналізаваць з рацыянальных пазіцый, ён будзе выглядаць як трызьненьне.

Мяркуйце самі. Усяго кепскага (голаду, холаду, жабрацтва) Лукашэнка абяцаў пазьбегнуць, усё добрае (сацыяльная справядлівасьць, дабрабыт, годнасьць) павінна было зьявіцца, усё для масы каштоўнае (працуючыя прадпрыемствы, калгасная сістэма, сацыяльная стабільнасьць, сацыяльныя гарантыі) – захавацца, усе ворагі (нацыяналісты-фашысты, экстрэмісты, карупцыянеры, мафія, NATO) – пераможаныя.

Пры гэтым галоўнае – людзям нічога ня трэба будзе рабіць, нават ня трэба напружвацца. Увесь гэты ЦУД павінен быў зрабіць асабіста Лукашэнка…

Здаецца, як такі міф можа быць успрыняты і засвоены грамадскай масай?

Па-першае, трэба улічваць, што гэта менавіта маса. На думку шматлікіх соцыяпсіхолагаў (раней пра гэта двойчы гаварылася), яе аб’ектыўнай уласьцівасьцю зьяўляецца тое, што яна самастойна ня здольна рабіць рацыянальныя высновы на падставе аналізу фактаў рэчаіснасьці (пра гэта гл. папярэдні раздзел). Для людзей, якія да яе належаць, сьвет занадта складаны, каб яны маглі самастойны фармаваць уласныя абагуленыя адэкватныя ўяўленьні пра яго. Акрамя таго, маса жыве ў абставінах, калі з розных бакоў у яе ўводзяцца супрацьлеглыя ідэі. У такой умовах маса (якая самастойных рацыянальных высноваў рабіць ня здольна) проста чакае, хто першы і найбольш энэргічна запрапануе ёй прасьцейшую сьхему рэчаіснасьці, якая будзе больш-меньш цэласнай і будзе пасьпяхова тлумачыць падзеі, якія адбываюцца навокал.

Па-другое, у абстаноўцы грамадскага стрэсу,  выкліканага пачуцьцямі няпэўнасьці, страху, злосьці, адчайнага расчараваньня (у той жа «перабудове», развалам «велькай краіны – Савецкага Саюза»), у сітуацыі, калі  постсавецкае грамадства па інэрцыі яшчэ застаецца схільным да ўспрыняцьця рэчаіснасьці зь дзіцячых, інфантыльных пазіцый, чакаючы патэрналісцкай падтрымкі з боку дзяржавы, апісаны вышэй міфічны комплекс здаваўся грамадскай масе цалкам верагодным. Гэта значыць, што грамадскі фонавы стрэс яшчэ больш іррацыяналізуе і так іррацыянальную масу. У такім стане яна ня здольна ня толькі задаваць пытаньне: «А як ты – Лукашэнка – усё гэта зробішь?», але і прыслухацца да тых, хто такое пытаньне задае (успомніце хаця б спробу таго ж Кебіча ў час тэледэбатаў у 1994 годзе зрабіць нешта падобнае)…

У такой абстаноўцы ня толькі беларускае, а і любое грамадства рэагуе дарацыянальна. Гэта агульная ўласьцівасьць велькіх людскіх масаў.

6.1.3. Некаторыя палітычныя наступствы маніпуляваньня псіхікай беларускага грамадства пасьля 1994 году.

Скажоная сьхема рэчаіснасьці, уведзеная ў масавую сьвядомасьць у 1994 годзе, яшчэ неаднаразова была выкарыстана прамаскоўскім рэжымам. Гэта адбылося і на так званым «рэферэндуме» 1995 году (калі была забаронена наша сімволіка і закладзены падставы для далейшага вынішчэньня нашай мовы й культуры), і ў 1996 годзе (калі на чарговым «рэферэндуме» была рэалізавана задача таталітарызацыі ўлады – узурпавана ўся паўната палітычнай улады ў краіне ў «адных руках»), і на прэзідэнцкіх выбарах 2001 году (калі пасьля 7 з хвосьцікам гадоў Лукашэнкавага «кіраваньня» 52% выбаршчыкаў – дадзеныя незалежных сацыялагічных дасьледваньняў – усё роўна прагаласавалі за Лукашэнку, даючы яму карт-бланш на разбурэньне Беларусі на чарговыя 5 гадоў; няўжо хацелі, каб даразваліў тое, што яшчэ засталося неразваленым пасьля папярэдніх 7 гадоў?).

Толькі цяпер, у 2002 годзе, гэтая сьхема пачынае трохі-трохі мяняцца. Аказвацца, NATO цяпер не такі вораг Расеі, а, можа быць, нават яе партнэр; аказваецца зьместам “итеграции” зьяўляецца не будаўніцтва «Союза Белорусии и России», а нам прапануецца ў выніку аншлюсу стаць проста губерніямі расейскай імпэрыі (словы Пуціна!)…

Штучна створаны стрэсавы фон і ўведзеная штучная маніпулятыўная сьхема рэчаіснасьці забясьпечылі тое, што як у 1994 годзе, так і ўсе разы пазьней нашы  людзі паводзілі сябе не як думаючыя істоты, здольныя на рацыянальны выбар, а як загіпнатызавана-наркатызаваныя зомбі, падпарадкаваныя «сатанінскай магіі» падонкаў-PR-шчыкаў, праплочаных расейскай імперскай бюракратыяй. Няўжо хто-небудзь разумны і прыстойны назаве гэта дэмакратыяй?! (хаця на справе тых, хто лічыць, што выбары 1994 г. былі “дэмакратычнымі” дастаткова і сёньня)

Ва ўсіх гэтых выпадках важна ня столькі рэгулярнасьць правалаў апазіцыі (гэта – праблемы самой апазіцыі й яе трэба вырашаць адмыслова), а, паўтаруся, тое, што наш беларускі народ ніякага самастойнага ВЫБАРУ ў названыя гістарычныя моманты свайго жыцьця на самай справе не рабіў. Ва ўсіх пералічаных выпадках была імітацыя выбараў і рэферэндумаў,  імітацыя дэмакратыі.

У нас ніякай дэмакратыі не было і тым больш няма!

На гэтым фоне (яшчэ раз падкрэсьлю) зьдзіўляе, што калі адбываюцца выбары і назіральнікі, у тым ліку замежныя (што да расейскіх – тутака ўсё зразумела…), кантралююць іх «дэмакратычнасьць», яны зьвяртаюць увагу толькі на захаваньне дэмакратычных працэдур. А на тое, што грамадства знаходзіцца ў праманіпуляваным стане і што ўжо з-за гэтага адбываюцца не выбары, а іх імітацыя (палітычныя фокусы, выбарчы фарс), яны ўвагі не зьвяртаюць. Вось вам і замежнікі, вось вам і “заходнія дэмакратыі”…

6.1.4. Узьдзеяньне на псіхіку беларускага грамадства сёньня.

У сёньняшнім PR-аўскім узьдзеяньні на псіхіку беларускага грамадства з мэтай яе разбурэньня, дэсістэматызацыі і наступнага штучнага, дэфармаванага складаньня можна ўбачыць два галоўныя кірункі:

1. Гэта негатыўнае фонавае ўзьдзеяньне;

2. Тая частка агульнага скажаючага ўзьдзеяньня, якая зьвязана з укараненьнем ілжывай сьхемы рэчаіснасьці, навязваемай у якасьці новага ядра масавага сьветагляду.

6.1.4.1. Фонавае ўзьдзеяньне.

Фонавае ўзьдзеяньне ў сваю чаргу таксама мае пэўную структуру. Яно складаецца з:

1. агульнага дэструктыўна-дэпрэсіўнага ўзьдзеяньня на масавую псіхіку;

2. хаваньня негатыўнага іміджу бюракратыі «ў вачох грамадства»;

3. адцягваньня ўвагі на штучна створаныя псіха-сацыяльныя раздражняльнікі;

4. сьціраньня мяжы «мы-яны»;

5. фонавага трэнду ў кірунку псіхалягічнай гатоўнасьці да зьліцьця беларускага і расейскага грамадстваў.

6.1.4.1.1. Агульнае дэструктыўна-дэпрэсіўнае ўзьдзеяньне ўключае:

- Шызафрэнізацыю, якая выяўляецца ў імкненьні расшчапіць беларускага грамадства (ці яго групы) спачатку на прыкладна аднолькавыя па памерах часткі праз актыўнае навязваньне яму ў якасьці нібы «вельмі актуальных» сьпецыяльна шызафрэнізуючых праблем. Такіх, напрыклад, як стаўленье да беларускай мовы, беларускіх нацыянальных сімвалаў, стаўленьне да Лукашэнкі, да магчымасьці інтэграцыі ў Еўропу і Расею,  і г.д.  (выразы: «Вы за незалежнасць Беларусь ці за інтэграцыю з Расеяй?», «Вы за Лукашэнку ці супраць?», «Вы за Еўропу ці за Расею?», «Вы за беларускую мову ці за рускую?»). Дадаткова бачна жаданьне расшчапіць беларускае грамадства па сацыяльнай адзнацы: прадставіць прадпрыймальнікаў іншым грамадскім групам у якасьці «вшывых блох»; рабочым намаўляецца, што гэта толькі яны працуюць у «рэальным сэктары эканомікі», што яны ствараюць, а ўрачы, настаўнікі і г.д. – гэта «бюджэтная сьфера» і,  маўляў, яе прадстаўнікі толькі спажываюць тое, што створана рабочымі; калгасьнікам намаўляюць, што гэта яны забясьпечваюць горад харчамі, а гарадскія, маўляў, «робяць няведама што…» і г.д. Яшчэ пару гадоў таму моладзі прапанавалі падзяліцца на прыхільнікаў Nirvana ды Prodigy і пачаць вайну паміж сабой… А зусім нядаў мне папаўся на вочы лёзун, напісаны на плоце: «Я – пидор! Смерть гомофобам!». Значыць нехта прапануе грамадству падзяліцца на гомосексуалістаў ды гомафобаў (без сярэдзіны – нармальных людзей) і зноў пачаць вайну… Назіраецца таксама кантэкстнае імкненьне віртуальна расшчапіць Беларусь геаграфічна – на Усходнюю і Заходнюю. Маўляў, там прынцыпова розныя грамадска-палітычныя сітуацыі (і гэта на фоне, удумайцеся, «единой России»?!…). Апошняе меркаваньне таксама стала ўводзіцца ў апазіцыйныя асяродкі. Моцным цьвіком у труну такой віртуальнай геаграфічнай шызафрэнізацыі Беларусі сталі вынікі апошніх прэзідэнцкіх «выбраў». Па выніках галасаваньня найбольшую прагрэсіўнасьць (натуральна, пасьля сталічнага Менска) прадэманстраванала не Гродзеншчына і нават не Берасьцейшчына, а ўсходнебеларуская Віцебшчына… Задача шызафрэнізацыі – накінуць грамадству ўнутраныя недавер, падазронасьць, своасаблівую грамадзянскую вайну – “Вайна ўсіх супраць усіх”. Задача шызафрэнізацыі ня проста разьяднаць, а ў выніку ўнутранага супрацьстаяньня аслабіць беларуская грамадства, ня даць яму арганізавацца, сфармуляваць свой сістэмна зьвязаны галоўны інтарэс і пачаць яго арганізавана бараніць…

- Інфантылізацыю (зьдзіцяненьне, падпарадкаваньне патэрналісцкай, “бацькоўскай” сіле). Выяўляецца ў тым, што грамадству настойліва прапануюць пазбавіцца адказнасьці дарослых людзей. У выніку, людзі становяцца меньш адказнымі за свае дзеяньні, пераўтвараюцца ў дарослых дзяцей. У такім інфантыльным стане людзі пачынаюць рабіць ня тое, што павінны рабіць дарослыя людзі, а тое, што хочацца ці ня хочацца рабіць (так, як дазволена толькі дзецям). Але гэта з другога боку дазваляе ўладзе лягчэй накідаць грамадству свае планы (дзеці ж ня маюць права крытычна глядзець на дзеяньні дарослых; вось гэты другі бок інфантылізацыі й ёсьць мэтай паразітнай улады). Інфантылізацыя накідаецца грамадству праз наступныя намаўляемыя формулы: «У краіне за ўсё адказвае прэзідэнт», «Ня трэба нікога слухацца, акрамя ўлады», «Што ты можаш супраць улады?» “Гэта ня наша справа, наверсе бяз нас разьбярацца…”, “Жыцьцё стала цяжкім, нам не да палітыкі”, “Уся  гэта палітыка – ня наша справа” і г.д.

- Дэмаралізацыю выяўляецца ў рэзкім зьніжэньні планкі маральных нормаў, якое (зьніжэньне) асьвячаецца «аўтарытэтам» ня столькі беларускай, колькі расейскай дзяржавы. Зараз па электронных СМІ адбываецца шырокая дэманстрацыя масавай публіцы інтымных стасункаў паміж людзьмі. Інтымнае нахабна ўкараняецца ў публічнае (як у жывёл). Гэта аснова тэхналёгіі дэмаралізацыі. Дадаткова шырока пад самым розным прэтэкстам дэманструюцца ўзоры іншых форм амаральных паводзін (пьянства, рускі мат ці намёкі на яго прама са сцэны (напрыклад, Вінакур), разгульна-дэструктыўны вобраз жыцьця, іншае). Напрыклад, на Новы 2002 год (недзе ў першай гадзіне ночы) па галоўнаму расейскаму каналу ОРТ Ала Пугачова – да гэтай пары адна з «аўтарытэтнейшых» зорак расейскай эстрады – сьпявае: «За конфетку, за таблетачку сняли деточку-малолеточку»… і штосьці там пра «небо в клеточку»… Дадзім сюды тое, што прэзідэнт Лукашэнка з жонкай не жыве. Усе гэта ведаюць. Які “прыклад” сямейных адносін дэманструецца з самага “аўтарытэтнага” узроўню, які ўзор укараняецца ў сьведамасьць моладзі? Дэмаралізацыя патрэбна для таго, каб яшчэ больш амасавіць псіхіку грамадства. Калі ў людзей стала сутыкаюць традыцыйныя нормы маралі з тымі нізкімі, якія прапагандуюцца праз СМІ (нагадаем, СМІ ёсьць адзін з галоўнейшых аўтарытэтаў для масы), болшасьць перастае арыентавацца ў пытаньнях маральнай нормы – “што правільна, а што не”, “што дазволена, а што – не”. Адбываецца штучнае размываньне ранейшых добра акрэсьленых маральных межаў. У гэтых абставінах чалавек масы, як заўсёды і “на ўсялякі выпадак, каб не сьхібіць” пачынае арыентавацца на “думку масы” (“Як усе, так і я – гэта і будзе норма”). У выніку, ён падсьвядомасна рыхтуецца прыняць любую “норму”, якую яму накінуць улады…

- Дээстэтызацыю. На ўсіх тэлевізійных каналах, якія ёсьць у беларускай інфармацыйнай прасторы ідзе рэклама жаночых пракладак, вагінальных тампонаў, прэзерватываў, рэктальных сьвечаў, таблетак ад пякоткі й уздуцьця жывата і г.д.

- Некрафілізацыю. Яе прапаганда была асабліва выразнай вясной 2000 году, у час разгару другой вайны расейскай імперыі супраць Чачні. Па ўсіх тэлевізійных каналах пад выглядам рэкламы адбывалася засыпка зямлі сьмецьцем, забівалі жывёл (сланоў, марскіх коцікаў, гарылаў, дзяльфінаў – ніводны з гэтых відаў жывёл на Беларусі не жыве), рэзалі дрэвы і зь іх ствалоў цякла кроў, дэманстравалі агрэсію на вуліцах (машыны езьдзілі па ходніках, а на іх нападалі людзі), неўважлівае стаўленьне да дзяцей (пабітае шкло ў руках дзяўчынкі) і непаважлівае да старыкоў (паламаты ліфт) і г.д.

- Дэбілізацыю. Сёньня адбываецца гвалтоўнае навязваньне новага вобраза «героя нашага часу» – гэткага паўпьянага дэбіла з паўвыпітай бутэлькай піва ў руцэ, цыгарэткай у роце і рускім матам праз слова.  Дадаткова ўкараняюцца ідэялягемы: “Дурнем жыць лягчэй”, “Прыкінься дурнем…”

- Навязваньне прымітыўнай мас-культуры (блізка да дэбілізацыі) праз эстраду, музыку і г.д. у выглядзе прымітыўнай «папсы», «блатных» песень і г.д..

- Ваенізацыю і крыміналізацыю інфармацыйнай прасторы. Што дасягаецца праз пампезнае сьветкаваньне датаў ваенных «перамог», удзел вайскоўцаў ва ўсіх урачыстых дзяржаўных мерапрыемствах, шырокае інфармаваньне пра вайсковыя вучэньні. Кожны дзень на экране тэлевізара па розных каналах праходзіць як правіла  па некалькі фільмаў з забойствамі, згвалтаваньнямі, крадзяжамі, рыбункамі, смакаваньнямі асаблівасьцяў крымінальнага жыцьця і г.д.

- Навязваньне мінімальных чаканьняў. Выразы Лукашэнкі: «Мы як-небудзь пражывем, нам многа ня трэба, а вось дзеці…»,  «Давайце летам мяса есьці ня будзем…».

- Намаўленьне пачуцьця безвыходнасьці, немагчымасьці што-небудзь памяняць на лепшае. Выразы: “А,  усе аднолькавыя…”, “Усё-роўна мы нічога не дабьемся”, “Ім усім  толькі б дарвацца да лады…”.

Такім чынам, у наш час усё гэта пералічанае вышэй сьмецьце штучна «наварочана» ў галовах нашых людзей і, дарэчы, выклікае ў іх (і ў нас) вялікія пакуты. Але нашае самапачуцьцё сацыяльных паразітаў хвалюе мала. Іх цікавіць іншае…

Стратэгічна ўсе кампаненты разбуральнага фона, навязваемага беларускаму грамадству на сёньняшнім этапе нашай гісторыі, сістэмна накіраваныя на разрыў былых канструктыўных сувязяў (як у грамадскай сьвядомасьці, так і, як вынік, у сацыяльнай рэчаіснасьці). Напрыклад, такіх: «Не народ для ўлады, а ўлада для народа», «Беларусь – мая Бацькаўшчына, а радзіму не прадаюць», «Беларускі народ – гэта мая сямья», «Беларускі народ – гаспадар сваёй зямлі (краіны)», «Беларусь належыць беларускаму народу», «На дзяржаўных пасадзах павінны быць высокаадукаваныя, прафесійныя, высокакультурныя і высокамаральныя асобы», «Прэзідэнт павінен быць прыкладам для грамадзян ва ўсіх адносінах», «Трэба ведаць і цаніць сваю  гісторыю», «Трэба любіць і паважаць сваю мову, свае традыцыі, культуру, свае нацыянальныя сімвалы, бо гэта – самыя каштоўныя, сьвятыя рэчы, якія мы атрымалі ў спадчыну ад нашых продкаў», «Дабрабыт можа быць дасягнуты толькі ўласнай працай», «Нельга красьці», «Нельга мацерна лаяцца», «Публічна трэба паводзіць сябе заўсёды больш стрымана, чым у сямьі», «Выпіваць і паліць цыгарэты – гэта кепскія і шкодныя звычкі» і г.д. і т.п.

6.1.4.1.2. Аслабленьне негатыўнага іміджу бюракратыі праз «запэцківаньне» грамадства.

Ня маючы магчымасьці схаваць сваю подлую, брудную дзейнасьць ад грамадства, бюракратыя вырашыла дзейнічаць па прынцыпу: “Калі Магамед не ідзе да гары, няхай гара ідзе да Магамеда” – і стала апускаць грамадства да свайго прымітыўнага ўзроўню. Апошняе заключаецца ў тым, што грамадству даюць зразумець, што яно такое ж парочнае, як і бюракратычная ўлада. Гэтаму спрыяюць формулы, якія ўкараняюцца ў масавую сьвядомасьць, тыпу: «А, хто б не дарваўся да ўлады, усе аднолькавыя…», ужо памянёныя формулы тыпу: «Не ўкрадзеш, не пражывеш…», “Усе крадуць…”, а таксама бесперапынная дэманстрацыя на экранах тэлевізараў фільмаў пра крадзежы, забойствы, злоўжываньні, у якіх актыўны ўдзел прымаюць прадстаўнікі й улады, і грамадства. У выніку адбываецца своеасаблівая дэсенсібілізацыя – зьніжэньне планкі чульлівасьці да прыкладаў злоўжываньня ўладай бюракратамі-цяперцамі, калі такія становяцца вядомымі грамадству. «Чорны колер» парочнай улады становіцца не такі заўважальны на фоне «цёмна шэрага фону рэчаіснасьці».

Дадзены прыём можна назваць «зашэраньнем фону» ці «выключэньнем сьвятла ў пакоі, дзе сядзіць чорная пачвара»).

6.1.4.1.3. Адцягваньне ўвагі на штучна створаныя псіха-сацыяльныя раздражняльнікі.

Адцягваньне ўвагі ад галоўных грамадска-палітычных праблем дасягаецца праз публічныя (па ўсіх беларускіх СМІ), рэгулярныя (як мінімум раз у некалькі месяцаў), шматгадзінныя “поркі” вертыкалі Лукашэнкам, праз селектарныя тэленарады, “пасадкі” міністраў, “пасадкі” выкладчыкаў ВНУ за хабар, “бітвы за ўраджай” і г.д.

Да гэтай жа формы ўплыву на грамадства належыць стварэньне й падтрымка на нашай тэрыторыі сьпецорганамі Расеі й Беларусі РНЕ (Русское национальное единство). Зроблена гэта для таго, каб адцягнуць увагу найбольш рашуча настроенай беларускай моладі ад эфектыўных форм змаганьня з рэжымам (частка моладзі, якая магла б змагацца з прарасейскім рэжымам, пераключаецца на барацьбу з… РНЕ-шнікамі).

У гэтым жа ключы варта разглядаць апошні “разрыў адносін” Лукашэнкі з Пуціным і накіданьне грамадству дыскусіі пра “варыянты інтэграцыі з Расеяй” (як быццам бы беларускі народ пра гэта Пуціна прасіў).

Нямалаважнае значэньне ў разглядаемым сэнсе маюць серыялы «Санта-Барбары», «Проста Марыі» і падобныя на іх..

6.1.4.1.4. Сьціраньне  мяжы «мы – яны» і ўвядзеньне ілжывых падзелаў (сьпецыфіка ў беларускіх рэаліях).

На агульным стрэсава-дэструктыўным фоне ўзьдзеяньня на псіхіку нашага грамадзяніна выдзяляецца пэўная больш структураваная частка, якая рыхтуе яго да ўспрыняцьця штучнай сьхемы рэчаіснасьці, накідаемай расейскай імперскай бюракратыяй. Гэта жаданьне сьцерці мяжу «мы-яны» і ментальна наблізіць беларускае грамадства да расейскага (а мы ўжо ведаем, што і па біялагічных, і па культурных параметрах беларускі народ бліжэй, радней, “братней” да любога іншага суседняга народу, чым рускі).

Паколькі дадзеная натуральная соцыя-псіхалагічная ўласьцівасьць (выстаўленьне мяжы “мы-яны” у масай сьвядомасьці) зьяўляецца важнейшай перашкодай на шляху анэксіі Беларусі, уласьцівай беларускаму грамадству, назіраецца імкненьне расейскай імпэрскай бюракратыі, з аднаго боку, інфліраваць (пашырыць) дадзеную мяжу да памераў “мы – гэта беларусы і рускія”, “мы – славяне” , “мы – праваслаўныя”, а з другога боку – звузіць да памераў істотна меньшых сацыяльных груп. У прыватнасьці, у масавую сьвядомасьць укараняюцца меркаваньні: “Сегодня нужно думать о себе, о своих детях, о семье…», «Политика – не наше дело», «Только не нужно здзесь нам вашей политики…». Прычым, гэтыя ідэялагемы (формулы намаўленьня, якія маюць ідэалагічны зьмест) так укараняюцца, каб як толькі нейкі чалавек загаварыў пра рэальныя беларускія грамадскія праблемы, менавіта яны і выскоквалі…

У выніку адначасовых пашырэньня й звужэньня мяжы «мы-яны» дасягаецца яе сьціраньне. На гэтым фоне ў псіхіку грамадства ўводзяцца парадаксальныя выразы. Напрыклад, праз словы песьні: «Што за народ такі? – Вядома ж, землякі…». Канкрэтная назва народа – беларусы – мяняецца на неўтральнае паняцьце – землякі…

Натуральна, што для ўсёй паўнаты карціны трэба заўсёда памятаць, што сьціраньне натуральнай мяжы «мы-яны» адбываецца на фоне татальнай вайны прамаскоўскага рэжыма Лукашэнкі супараць усіх асноў, на падставе якіх фармуецца нацыянальны сьветагляд – супраць беларускай гісторыі, культуры, мовы, нацыянальнай памяці, сімвалаў й іншых рысаў нацыянальнай адметнасьці беларусаў, на падставе прысутнасьці якіх у грамадскіх адносінах і павінна фармавацца уяўленьне, «што мы – беларусы!»

6.1.4.1.5. Стварэньне трэнду ў кірунку псіхалягічнай гатоўнасьці да зьліцьця беларускага грамадства з расейскім.

Гэты трэнд уключае:

- Псіха-геаграфічную дэфармацыю.  Беларусь знаходзіцца ў геаграфічным цэнтры Еўропы. Зь ёй мяжуюць: з захаду – Польшча, з поўдня – Украіна, з поўначы – Прыбалтыка, і толькі з усходу – Расея. Але інфармацыйна (тэлебачаньне, радыё, газеты) ўсё падстроена так, што жыхар Беларусі ўспрымае сябе, быццам бы ён жыве, як мінімум, на Смаленшчыне…

- Навязваньне менавіта расейскай мас-культуры: «Дні Масквы ў Беларусі», рэгулярныя гастролі  расейскай папсы, гумарыстаў  і г.д.

- Апісанае вышэй вынішчэньне асноў фармаваньня беларускай нацыянальнай сьведамасьці. Апошняе адбываецца ня толькі з дапамогай PR-метадаў, а і з дапамогай палітычных (рэферэндумы, выбары, прызначэньне на адказныя пасады адпаведных персон) і чыста фізічных метадаў – ціск на носьбітаў беларускай сьведамасьці, уключаючы арышты, зьбіцьці, пасадкі ў турмы, звальненьні з працы і г.д…

Усё гэта робіцца для таго, каб раней ці пазьней было магчымым укараніць у масавую сьвядомасьць новую ілжывую мяжу – “Мы белорусы – те же русские…» (пазнаеце, словы Лукашэнкі?)

Стратэгічная задача ўсіх фонавых узьдзеяньняў – аслабіць, а, па-магчымасьці, зьнішчыць у беларусаў пачуцьцё цэласнасьці й моцы беларускага грамадства, важнасьці Беларусі як дзяржаўнага інструмента, які прызначаны зьдзяйсьняць у гісторыі менавіта нашы – беларускія – мэты ды інтарэсы, а таксама разбурыць стратэгічную культурна-псіхалягічную норму – успрыняцьце беларусамі саміх сябе як народа — адказнага гаспадара на сваёй уласнай этнічнай тэрыторыі.

Расейскай імперскай бюракратыі трэба дамагчыся таго, каб беларусы і ня думалі супраціўляцца, калі нейкія чужынцы-крымінальнікі будут захопліваць іх заводы, зямлю, іншую маёмасьць, а потым пераўтвараць беларусаў у сваю прыслугу, сваіх халопаў!

6.1.4.2. Укараненьне ў грамадскі сьветагляд непраўдзівай сьхемы рэчаіснасьці (зманлівага міфа).

Па тэхналёгіі расейскіх PR-шчыкаў наступнай фазай пасьля разбурэньня натуральнага сьветагляду беларускага грамадства зьяўляецца фаза ўкараненьня хлусьлівай, зманлівай сьхемы рэчаіснасьці.

Паколькі гэтая сьхема патрэбна паразітычнай грамадскай группе, яна абьектыўна ня можа быць праўдзівай, справядлівай, натуральнай. Аднак, нягледзячы на гэта, яна наўмысна ўкараняецца ў масавы сьветагляд у якасьці яго новага ядра.

Сьхема рэчаіснасьці, якая сёньня накідаецца беларускаму грамадству расейскай імпэрскай бюракратыяй, складаецца зь некалькі наступных кампанентаў (гл. малюнак 6.1.):

Мал. 6.1. Вобраз ідэялагізаванай сьхемы рэчаіснасьці (міфа), якая навязваецца сёньня беларускаму грамадству расейскай імперскай бюракратыяй з дапамогай СМІ праз цяперскую ўладу. Гэты  міф адлюстроўвае толькі інтарэсы расейскай імперскай бюракратыі.

1. «Беларускія гісторыя, культура, мова, традыцыі, адзінства беларускага народу, яго палітычныя  інтарэсы, беларуская дзяржаўнасьць (дзяржава – Беларусь) – усё гэта прымітыўныя, састарэлыя, непатрэбныя рэчы. У цэлым, усё гэта ня важна».

2. «Захад, прыбалты, палякі і г.д. – калі не ворагі, дык чужынцы. Бліжэйшымі братамі беларусаў зьяўляюцца рускія. Па сутнасьці, гэта адзіны народ». (Дарэчы, пра ўкраінцаў ідзе поўнае замоўчваньне).

3. «Беларусы сёньня пакутуюць толькі з-за таго, што аддзяліліся ад “Великой и Могучей России”. Вось, калі яны вернуцца ў лона “Матушки-России”, іх жыцьцё адразу палепшыцца…”.

4. «“Лукашенко молодец” таму і ў такой ступені, у якой ён праводзіць палітыку “интеграции”, накіраваную на «исправление трагической исторической ошибки» і вяртаньне Беларусі ў склад “Государства Российского”. Усе іншыя яго рысы (хамло, невук, параноік) неістотныя».

5. «Апазіцыя Лукашенцы – гэта адмарозкі, дэгенераты, якія прадаюць сапраўдныя інтарэсы беларускага народа, таму што самі прадаліся варожаму Захаду за даляры».

Масавая грамадская сьвядомасьць пабудавана так, што ёй аб’ектыўна неабходна хоць якая сьхемы рэчаіснасьці, якая б інтэгравала яе сьветагляд хоць у якую (любую) цэласнасьць (пра гэта было вышэй). Пры гэтым правільная гэта сьхема ці не – масе не істотна. Галоўнае, каб «такая ж сьхема рэчаіснасьці была ў большасьці, у ідэяле, ва ўсіх»…

Калі СМІ выкарытоўваюцца манапольна і не дапускаецца прадастаўленьне грамадству ніякай іншай сьхемы, спрыяльнай утварэньню цэласнага сьветагляду, у сьведамасьць масы (асабліва папярэдне падрыхтаваную так, як апісана вышэй) увойдзе любы міф, нават самы неверагодны, недарэчны…

Тое, што штучнае ўкараненьне ў масавую беларускую сьвядомасьць вышэй апісанай сьхемы рэчаіснасьці прыносіць свае плады, пацьвярджае шырокае цыркуляваньне ў беларускім грамадстве наступных ідэалагем, такіх, напрыклад, і як: «мы без Расеі не пражывем»; «Расея самая багатая краіна ў сьвеце, там усе рэсурсы»; «Велькая Расея, Матушка-Русь, Расія-карміліца»; «наша грамадства нічым не адрозьніваецца ад расейскага – па сутнасьці мы ёсьць часткай Расеі і аддзелены ад яе па недарэчнасьці»; «мы – тыя ж рускія»; «мы сталі жыць горш, таму што развалілі велькую краіну – СССР, у якім усім жылося добра»; «для таго, каб вярнуцца да лепшага жыцьця, трэба аднавіць Савецкі Саюз, ці, хаця б аб’яднаць Беларусь і Расею. Няхай гэта будзе першы крок»; «Лукашэнка менавіта гэта імкнецца і рабіць, таму, якім бы ён ня быў, ён харошы»; і г.д.

6.2.  Разрыў сувязяў паміж грамадствам і апазіцыяй

Дасягаецца з дапамогай:

- Поўнага абмежаваньня доступу прадстаўнікам сапраўднай апазіцыі да дзяржаўных СМІ (думаю, гэта зразумела без тлумачэньняў);

- Ціску на ўласна апазіцыйныя і незалежныя СМІ, набліжаныя да апазіцыі (арышты журналістаў, штрафы на выданьні, закрыцьці газэтаў праз судовыя працэдуры, пасадкі журналістаў і рэдактароў у турмы – апошні прыклад такога выпадаку зьвязаны  з газетай «Пагоня»);

- Дыскрэдытацыі апазіцыі перад грамадствам;

- Дыскрэдытацыі грамадства перад апазіцыяй.

6.2.1. Дыскрэдытацыя грамадства (народу) «у вачах апазіцыі» адбываецца за кошт таго, што ў асяродзьдзе «апазіцыянэраў» стала ўводзяцца меркаваньні, тыпу «Наш народ яшчэ не дасьпеў» ці “У нас дурны народ”…

6.2.2. Дыскрэдытацыя апазіцыі перад грамадствам дасягаецца за кошт яе віртуальнай дэманізацыі й прадстаўленьня грамадству ў вобразе апазіцыі, якая «праплочана Западам» (усім актыўным апазіцыянерам знаёма пытаньне: «Колькі вам заплацілі, каб вы тут стаялі?»).

Грамадству намаўляецца наступны ланцужок успрыняцьця апазіцыі: “апазіцыя à БНФ à националисты à отморозки à экстрэмисты à фашисты”.  У дадзеным ланцужку ключавым словам зьяўляецца “фашысты”.

Ва ўспрыняцьці беларускага грамадства, якое перажыло фашыстоўскую акупацыю 1941-44 гг., гэтае слова адно з найгоршых. У выніку, сёньня ў значнай часткі нашых грамадзян нават простыя словы «апазіцыя», «прадстаўнік апазіцыі» нясуць зусім іншы эмацыйны зарад, чым у грамадзян дэмакратычных краін. Бо з гэтых словаў у нашага выбаршчыка ў выніку апісанай папярэдняй «працы» складаюцца наступныя спалучэньні “фашысты – гэта апазыцыя”, “БНФ – гэта фашысты”, “фашысты = БНФ = апазіцыя” (можна нават пачуць “БНФ – хуже фашистов”) ці ўтвараецца цэлы непарыўны шэраг, напрыклад, такі: «апазіцыянер» à «нацыяналіст» à «радыкал» à «экстрэміст» à «фашыст». Хутка ў гэтым радзе можа зьявіцца слова «тэрарыст»… [на сёньня гэты прагноз ужо спраўдзіўся. – Рэд.]

І нават калі чалавек усё больш пачынае здагадвацца, што яго ў адносінах да апазіцыі «крупна абулі», на эмацыйным узроўні ён ўсё роўна адчувае патэнцыйную небясьпеку, якая зьвязана з правай часткай дадзенага шэрагу і зь якой (эмацыйным адчуваньнем небясьпекі) ён павінен змагацца рацыянальна. А на гэта здольны далёка ня ўсе (нагадаем, рацыянальны пласт псіхікі дастаткова разьвіты ў невялікай долі людзей).

Пакуль у беларускага грамадства будзе існаваць уяўленьне пра апазіцыю, што гэта «бузацёры, скандалісты, кідальнікі камянёў, крыкуны і адмарозкі, якія ні на што ня здольныя, акрамя як парушаць стабільнасьць і спакой, у атмасьферы якіх, няхай сабе і ня вельмі багата, але спакойна жыве беларускі народ», шанцаў у нашай дэмапазіцыя ня будзе аніякіх!

Без карэктыроўкі дадзенага элемента ў сьветаўспрыняцьці масы, як і без вяртаньня ў грамадскі сьветагляд адэкватнай (праўдзівай) сьхемы рэчаіснасьці,  без адбудоўваньня сапраўднай мяжы «мы-яны» і без выпраўленьня шмат чаго іншага, апісанага вышэй, нацыянальна-дэмакратычным сілам у бліжэйшы час палітычных перамог не бачыць [было напісана ўлетку 2002-га. – Рэд.].

Пададзенае — гэта ўсё тыя падмуркавыя кампаненты ў нашай беларускай палітычнай сітуацыі, якімі аніяк ня могуць авалодаць ні нашыя апазіцыйныя лідары, ні нашыя добразычліўцы з дэмакратычных краін…

6.3. Аслабленьне апазіцыі

Для ўзьдзеяньня на апазіцыйныя асяродкі выкарыстоўваюцца:

- тэхналёгіі расколу (расколы адбыліся ў БНФ, камуністаў, БСДГ, партыі «Надзея» і г.д.);

- страўліваньня паміж сабой розных грамадскіх і палітычных арганізацый;

- стрымліваньня росту прафісіяналізму (не хапае эфектыўнага навучаньня; тое, што ідзе з Захаду не адпавядае інтарэсам беларускага народа);

- фінансавай дэмаралізацыі  лідараў (думаю, зразумела без каментароў);

- дыскрэдытацыі персьпектыўных лідараў і арганізацый (напрыклад, адносна Беларускай Партыі Свабоды і яе 250-дзённай вахты ў Курапатах: “У БПСе 10 чалавек”, “У  Купатах  начуюць  бамжы”);

- падтрымкі малаэфектыўных фігур на важных пасадах у апазіцыі (яскравы прыклад – падтрымка вылучэньня менавіта Ганчарыка, а не Домаша ў якасьці адзінага кандыдата ад апазіцыі на апошніх, 2001 года, прэзідэнцкіх выбарах);

- стварэньне скандальна-крыклівай атмасьферы ўнутры апазіцыі (як за кошт скандальных паводзін правакатараў, так і за кошт ініцыяваньня правакатыўна-скандальных акцыяў);

- стварэньня фантомных структураў, якія адцягваюць увагу і сродкі ад сапраўдных апазіцыйных структур і іхных акцый (дарэчы, у апошнім выпадку самым цікавым зьяўляецца адказ на пытаньне: чаму фінансаваньне некаторых такіх структур адбываецца ня толькі расейскімі сьпецслужбамі, а і некаторымі заходнімі грантадаўчымі арганізацыямі?… Чаму, калі пра некаторыя арганізацыі, пра якія ўсёй дэмапазіцыі вядома, што яны чыстыя грантасмокі – гэта застаецца невядомым грантадаўцам?) [зьвяртаем увагу, гэта было запісана яшчэ ў 2002 годзе! – Рэд.];

- іншае.

У Беларусі ў змаганьні з апазіцыяй справа дайшла нават да выкраданьня і верагоднага забойства персьпектыўных палітычных фігур (Ганчар, Захаранка, Карпенка… Апошняя сьмерць пакуль пад пытаньнем).

Для рэалізацыі пералічаных формаў разбуральнай дзейнасьці ўнутры апазіцыі выкарыстоўваецца як агентура сьпецлужбаў, так і некаторыя людскія «слабасьці». Такія, напрыклад, як:

- зайздрасьць, непамерныя амбіцыі, іншыя псіхапатычныя рысы на фоне рэальнай душэўнай абыякавасьці да праблем беларускага грамадства (выкарыстоўваюцца для таго, каб падштурхоўваць некаторых асоб дэструктыўна «ўдзельнічаць» ва ўсіх акцыях, зьвязаных з арганізацыяй пранацыянальных, прадзяржаўных спраў);

- слабыя інтэлектуальныя і арганізацыйныя здольнасьці (выкарыстоўваюцца для таго, каб падтрымліваць бесталковых лідараў на грамадскі важных пасадах, нейтралізуючы такім чынам цэлыя арганізацыі);

- сквапнасьць, непамерная любоў да грошай (для грашовай дэмаралізацыі і подкупа);

- трусаватасьць (у спалучэньні з «непажаданасьцямі» ў біяграфіі) – для шантажу;

- іншае.

Акрамя того, назіраецца імкненьне абмежаваць прыток новых сяброў у шэрагі апазіцыі. Так, у грамадства пастаянна ўкараняецца лёзунг  «Палітыка – брудная справа» (замест праўдзівага  лёзунгу «Палітыка такая, якія людзі, што яе робяць» ці яшчэ больш правільнага “Палітыкай павінны займайцца найлепшыя”).

У асяродзьдзе апазіцыі з мэтай яе дэзарыентацыі пастаянна ўводзіцца непраўдзівая інфармацыя.

Так, увесну 2001 у шэрагі апазіцыі праз адпаведныя каналы ўводзілася інфармацыя, што Пуціну на стол паклалі дакументы пра “зьніклах” – Ганчарыка, Красоўскага, Завадскага, Захаранку; пра тое, што ў гэтых дакументах былі неабвержныя доказы віны Лукашэнкі й што Пуцін быццам бы сказаў, што “з такім чалавекам нельга мець ніякіх спраў, зь ім пара канчаць”. Улетку (ужо пасьля 21 ліпеня) уводзілася інфармацыя, што “Ганчарыка на 100% не зарэгіструюць, бо пасьля праверкі ў ЦВК высьветлілася, што ў яго няма 100.000 подпісаў, а таму ў выбарах будуць удзельнічаць толькі Лукашэнка і Домаш” (зьвярніце ўвагу, гэтая чутка зьявілася пасьля таго, як “адзіным” быў абьяўлены Ганчарык). А памятаеце канфуз перад самым галасаваньнем, зьвязаны са спробай адкапаць машыну Ганчара і Красоўскага? Вясноў гэтага году (2002 г.) уводзілася “меркаваньне”, што “ў Курапатах сядзяць адныя бамжы, якім усё роўна начаваць няма дзе…”.  Цяпер, калі я пішу гэтыя радкі (ліпень 2002 году), у беларускае апазіцыйнае асяродзьдзе ўводзіцца чутка “Масква рыхтуецца скінуць Лукашэнку, бо ён ня хоча аддаваць беларускія прадпрыемствы расейскім алігархам”.

У шэрагах апазіцыі могуць праводзіцца раскольніцкія акцыі.

Так, вясной гэтага году (2002 г.) нехта прыдумаў навязаць беларускаму народу духоўна-нацыянальны гімн «Магутны Божа» у якасьці нацыянальна-дзяржаўнага. Пры гэтым былі чутны такія развагі: «Мы прымем «Магутны Божа» ў якасьці нацыянальнага гімну, і ўсе будуць вымушаны падпарадкавацца…». Тыповая раскольніцкая акцыя! Я асабіста для сябе з тых пор вырашыў «Магутны Божа» не сьпяваць…

Але найбольш актуальнай дэструктыўнай дзейнасьцю ў шэрагах апазіцыі зьяўляецца сталае накіроўваньне высілкаў на неэфектыўную дзенасьць, на падмену істотнай мэты бессэнсоўнай і каналізацыю часу, рэсурсаў, высілкаў туды.

Прывяду некалькі прыкладаў.

Першы зь іх – гэта прыклад падмены эфектыўнай формы дзейнасьці значна меньш эфектыўнай.

Так, з 1996 па 2001 гады шмат высілкаў пайшло на арганізацыю і правядзеньня масавых вулічных акцый пратэсту, большасьць зь якіх потым была выкарыстана рэжымам для PR-аўскай дыскрэдытацыі апазіцыі («радикалы», «экстремисты» і г.д.). Замест гэтага нашмат карысьней было б накіраваць час і сродкі на масавую падрыхтоўку эфектыўных апазіцыйных лідараў і на прапагандысцка-агітацыйную дзейнасьць сярод  грамадства (улёткі, тлумачэньні, лёзунгі, розныя кампаніі).

Другі прыклад дэманструе падмену эфектыўнага зьместу дзейнасьці бессэнсоўным.

Так, назіраецца сталая пераарыетацыя ўвагі ўсёй апазіцыі з неабходнасьці будаўніцтва беларускай дзяржавы (ці хаця б змаганьня за яе) на змаганьне супраць асобы Лукашэнкі!

Трэці прыклад зьяўляецца на сёньня найбольш актуальным.

Так, цяпер назіраецца імкненьне выкарыстаць сітуацыю выбараў у мясцовыя саветы, якія набліжаюцца, ня столькі як магчымасьць прапагандысцкі паўплываць на сьветагляд беларускага грамадства, а як магчымасьць паўдзельнічаць нібы ў «сапраўднай выбарчай кампаніі ў сапраўднай дэмакратычнай краіне», што заранёў вядома пераўтворыцца ў гульню ў выбары і… чарговую страту часу і магчымасьцяў.

Чацьверты прыклад – адзін з самых балючых. Таму патрабуе дадатковых тлумачэньняў.

Сёньня губляецца шмат высілкаш, нерваў, часу на змаганьне за беларускую мову.

Вяртаньне нашаму грамадству адной зь яго галоўных каштоўнасьцяў – беларускай мовы – гэта пытаньне прынцыповае, стратэгічнае. Руская мова ў нашых умовах ёсьць ні чым іншым, як інструментам імпэрскай палітыкі (памятаеце, Кацярыну ІІ і яе выраз: «што ня зробіць рускі штык…»).

Дыскрымінацыя беларусаў у Беларусі па нацыянальна-моўнай прыкмеце працягваецца. Яна набыла памеры і ўсе якасныя рысы сапраднага этнацыду… Усе міжнародныя праваабарончыя арганізацыі павінны ведаць пра гэта!

Але ў той жа час я перакананы, што праблему вяртаньня беларускай мовы ў агульнаграмадскі ўжытак можна вырашыцца радыкальна толькі пасьля ўзяцьця палітычнай улады беларускім народам, яго сапраўднай нацыянальнай элітай, у свае рукі (гл. малюнак 6.2). Таму сёньня свае высілкі трэба скіроўваць у першую чаргу туды – на ўзяцьце ўлады. Сёньня змагацца за нашу мову ў той форме, у якой яно адбываецца, бессэнсоўнае, калі ня горш… 

Тым жа, хто па-ранейшаму жадае «змагацца за мову», адмыслова дадаткова паведамлю (з канца 1980-х гадоў, можа, у 100-ы раз!): для беларусізацыі ў Беларусі ў сёньняшніх умовах спачатку трэба забясьпечыць беларускамоўнае навучаньне ў ВНУ (на малюнку 6.2 пазначана лічбай 2). Бо менавіта яно стварае мэту (мэтазгоднасьць) для ўсіх школьнікаў і ўсёй сістэмы адукацыі, каб у цэлым навучацца/выкладаць па-беларуску.

Мал.6.2. Падходы да вырашэньня складаных грамадскіх праблем (такіх, як з беларускай мовай). Пазначана: 1) Неэфектыўная дзейнасьць. Спробы кідацца на ўсе бакі (напрыклад, «змаганьне за мову» у школах, дзіцячых садках і г.д.); 2) Эфектыўная. Трэба выявіць «цэнтральнае зьвяно праблемы» і сканцэнтраваць усе высілкі на ім (трэба дамагчыся беларусізацыі ў першую чаргу ВНУ); 3) Кардынальная дзейнасьць. Выявіць крыініцу грамадскай праблемы і выдаліць яе (забраць уладу зь імперскіх рук).

А ў сваю чаргу для беларусізацыі ВНУ спачатку трэба забясьпечыць нашыя ВНУ беларускамоўнымі падручнікамі для ВНУ!  Дык давайце ж патрабаваць ад сёньняшняга кіраўніцтва менавіта гэтага:

- Даеш ВНУ з беларускамоўным выкладаньнем!

- Даеш падручнікі для такіх ВНУ!

- Кожны малады чалавек, які жыве на Беларусі, павінен мець магчымасьць атрымаць вышэйшую адукацыю па-беларуску па любой сьпецыяльнасьці!

Любая іншая дзейнасьць па беларусізацыі адукацыі вынікаў ня дасьць. Будзе толькі горыч паразаў… Але і гэтага мала. Неэфектыўныя кірункі нібы беларусізацыі будуць адмыслова падсоўвацца рэжымам, каб выматаць нервы, стаміць, разуверыць усіх тых, хто перажывае за свой народ і яго будучыню (гл. малюнак 6.3).

Мал. 6.3. Эфектыўны шлях вырашэньня праблемы беларусізацыі сістэмы адукацыі ў наш час – гэта выданьне беларускамоўных падручнікаў для ВНУ (пазначана 1), затым выдзяленьне выкладчыкаў, якія будуць выкладаць па-беларуску (1), затым адкрыцьцё беларускамоўных патокаў ва ўсіх ВНУ Беларусі (1). Спосабы  адхіленьня  ад дадзенай  стратэгіі й дыскрэдытацыі ідэі беларусізацыі ВНУ і ўсёй сістэмы адукацыі: заклік «сканцэнтравацца на беларусізацыі школ» (2) ці «хаця б на некалькіх беларускамоўных класаў у горадзе» (3); заняцца праблемай «Беларускага нацыянальнага ўніверсітэту» (4); патрабаваць, каб спачатку выкладчыкі «у гуртках вывучылі беларускую мову» (5); ці загад, каб усе ВНУ імгненна (без падрыхтоўкі) перайшлі на беларускамоўнае навучаньне (6).

Такім чынам, каб сёньня зрушыць з мёртвай кропкі праблему беларусізацыі сістэмы адукацыі на Беларусі, трэба сканцэнтраваць усе грамадскія высілкі на адным патрабаваньні: «Даеш беларускамоўныя ВНУ!». Барацьба «за беларусізацыю школ» без дасягненьня гэтага патрабаваньня – ёсьць проста вытанчаная правакацыя… (дарэчы, этнацыдчыкі гэта ведаюць і таксама гатовыя гаварыць пра адкрыцьцё “асобных беларускамоўных класаў у некаторых школах”…)

У больш сістэматызаваным выглядзе кірункі дзейнасьці, якія вядуць да аслабленьня апазіцыі, прыклады для якіх можна знайсьці ў сёньняшняй беларускай рэчаіснасьці, пададзены ў табліцы 6.2

6.4. Абмежаваньні й фальсіфікацыя выбарчых працэдур

Гэтая частка беларускай грамадска-палітычнай рэчаіснасьці найбольш вядома і беларускаму грамадству, і вонкавым назіральнікам. Таму вельмі каротка.

Антыдэмакратычная дзейнасьць сучаснай бюракратычна-цяперскай улады ў Беларусі праяўляе сябе ў тым, што прадстаўнікам апазіцыі:

- немагчыма ўвайсьці ў склад выбарчых камісій,

- практычна немагчыма зарэгістравацца ў якасьці назіральніка,

- узьнікаюць велькія цяжкасьці з вылучэньнем кандыдатам у дэпутаты (шантаж выбарцаў, каб забралі назад свае подпісы пад лістамі з вылучэньнем),

- ствараюцца праблемы з рэгістрацыяй (самыя розныя прыдзіркі і затым — нерэгістрацыя),

- абмяжоўваюцца магчымасьці для агітацыі (малыя сродкі на ўлёткі і плакаты), адсутнасьць доступу да дзяржаўных СМІ,

- могуць адмяніць рэгістрацыю.

Акрамя таго, у час галасаваньня (датэрміновае галасаваньне) і пасьля яго назіраюцца самыя розныя формы фальсіфікацыі падліку галасоў, уключаючы  ўкідваньне ноччу  сьпецыяльна падрыхтаваных бюлетэняў (выкарыстоўваецца 5-дзённы час датэрміновага галасаваньня), перапісваньне  галасоў, атрыманых адным кандыдатам, на карысьць іншага, “памылкі” пры падліку, а таксама «памылковае» суміраваньне ў раённых, абласных і рэспубліканскай выбарчых камісіях (як, дарэчы, і ва ўчастковых).

6.5.  Выніковая   табліца.

Для лепшага ўспрыняцьця ўсёй разбуральнай дзейнасьці расейскіх імпэрскіх сілаў і іх памагатых у Беларусі – бюракратаў-цяперцаў, паспрабуем прадставіць яе ў сістэматызаваным выглядзе ў абагуленай табліцы 6.3.

6.6.  Прамежкавыя  высновы

Абагульняўчы прадстаўленыя вышэй матэрыялы, можна канстатаваць, што галоўныя асаблівасьці праблем дэмакратыі на Беларусі ня толькі ў большай фармальнай амасаўлёнасьці грамадства, не ў тым, што завецца яго «нацыянальнымі рысамі», і нават не ў асаблівасьцях характара дыктатара-шырмы, ролю якога выконвае тов.Лукашэнка. Усё гэта зьяўляецца ня больш, чым мясцовым палітычным калярытам.

Галоўныя зьмястоўныя асаблівасьці праблем усталяваньня дэмакратыі ў сёньняшняй Беларусі заключаецца ў тым, што:

1. зьмест барацьбы за прагрэс беларускага грамадства зьвязаны сёньня ня толькі з барацьбой за дэмакратыю (у тым ліку супраць этнацыду), а і адначасова з барацьбой за захаваньне дзяржаўнага суверэнітэту (гл. малюнак 3.4; плюс да праблемы 1 праблема 0);

2. галоўным ворагам беларускага грамадства у гэтай двайной барацьбе зьяўляецца ня столькі мясцовая кампрадорская бюракратыя, колькі расейская імпербюракратыя;

3. ворагі беларускай дэмакратыі ў сваім уплыве на грамадства ў дадатак да традыцыйных гвалтоўных метадаў (шантаж, забойствы, фальсіфікацыі і г.д.) шырока карыстаюцца  метадамі  сучасных  PR-аўскіх  псіхатэхналёгій, скіраваных на ўплыў на грамадскую масу.

Калі не ўлічваць гэтыя «беларускія асаблівасьці», барацьба за дэмакратыю ў Беларусі ня будзе мець ніякай персьпектывы.

Дарэчы, тое, што мы ўжо шмат гадоў і назіраем… [і што чарговыя 5 гадоў, якія прайшлі з 2002 году толькі пацьвердзілі. – Рэд.]

Псіхіка чалавека і грамадства – гэта таксама

складаныя шматузроўневыя сістэмы

5.   ПСІХІКА  ГРАМАДСКАЙ  МАСЫ  і  ЯЕ РОЛЯ Ў АРГАНІЗАЦЫІ ГРАМАДСТВА ды ГРАМАДСКІХ ПЕРАЎТВАРЭНЬНЯХ

Усё ў грамадскай сьферы – вынік дзейнасьці людзей, а сам народ (грамадства, маса) – гэта галоўная сіла, якая здольная рэальна зьдзяйсьняць любыя пераўтварэньні (у т.л. і палітычныя).

Грамадская дзейнасьць людзей, зьвязана з асаблівасьцямі іх псіхікі, а дзейнасьць вялікіх маштабаў — з асаблівасьцямі масавай псіхікі. Адсюль псіхіка масы зьяўляецца галоўным інструмантам кіраваньня. Ведаючы гэта, розныя сілы імкнуцца дасягаць сваіх мэтаў праз выкарыстаньне тых ці іншых уласьцівасьцяў масавай псіхікі.

Інтарэсы гэтых сіл далёка не заўсёды супадаюць з аб’ектыўнымі інтарэсамі людзей і ўсяго грамадства ў цэлым, з тым, што ім сапраўды трэба для іх шчасьця і паўнавартаснага жыцьця. Больш за тое, мы бачым, што людзі і людзкія масы вельмі часта выкарыстоўваецца маніпулятыўна, становяцца прыладай у дасягненьні самых брудных мэт.

Адсюль атрымліваецца, што якой бы правільнай ні была абраная ідэялёгія, якой бы ўдалай у адносінах да персьпектыў разьвіцьця дзяржавы ні была распрацаваная праграма сацыяльна-эканамічных рэформаў, якімі б шчырымі, сумленнымі, ахвярнымі ні былі людзі, гатовыя гэтую праграму рэалізоўваць, усё роўна ім давядзецца вырашаць дзьве задачы на фоне аб’ектыўных асаблівасьцяў псіхікі грамадскай масы: практычна перамагаць канкурэнтаў, якія ірвуцца да ўлады з далёка нядобрымі мэтамі (задача першая), у час распараджэньня ўладай весьці грамадства-народ «у сьветлую будучыню», нібы дзіця ў першы клас — за ручку (другая)…

Нічога не зробіш. Такія сёньняшнія ўмовы грамадска-палітычнай дзейнасьці.

Аблегчыць працэс «угавораў» грамадства пайсьці наперад у патрэбным для яго кірунку можа ня столькі рацыянальная інфармацыя пра аб’ектыўныя грамадскія інтарэсы, колькі ўзброенасьць ВЕДАМІ пра іншая асаблівасьці псіхічнай арганізацыі грамадства. Больш за тое, без дадзеных ведаў усе іншыя высілкі як правіла пойдуць ў пясок…

Усё гэта прымушае пільней прыглядзецца да асаблівасьцяў арганізацыі грамадскай «псіхікі» з паліталагічных пазіцый.

Першыя класічныя працы, у якіх дэманструюцца псіхічныя ўласьцівасьці людскай масы, належаць такім дасьледчыкам, як Ле Бон, Артэга-і-Гасет, Канэцьці, Масковічы, Хофер…

Аднак сёньня больш прынцыповае значэньне набываюць аналітычныя працы, якія  дазваляюць ня толькі разумець асаблівасьці масавых паводзін, але і кіраваць імі. Таму цяпер, у падставе ВЕДАЎ пра псіхіку грамадскай масы, прычым тых, што найбольш карысныя для палітычнай практыкі, зьяўляюцца веды пра структуру псіхікі людзей.

Паколькі гэтыя веды маюць прынцыповае палітычнае значэньне, можна не сумнявацца, што яшчэ ня скора наступіць той час, калі сапраўдныя веды на дадзеную тэму стануць свабодна даступнымі.

Адсюль, ужо знаёмая пазіцыя: нічога страшнага, будзем зьбіраць, структураваць і фармуляваць неабходныя веды самастойна…

5.1. Вядомыя падыходы да характарыстыкі псіхікі грамадскай масы

Сёньня шмат хто лічыць, што паводзіны людзей (у тым ліку грамадска-палітычныя) можна патлумачыць з пазіцый тых матывацый (патрэбнасьцяў), якія могуць штурхаць іх да грамадска-палітычнай актыўнасьці (маўляў, тут сувязь паміж псіхікай грамадскай масы і палітыкай). Найбольш папулярную сёньня сьхему патрэбнасьцяў (матывацый) чалавека, якую можна знайсьці ў адкрытым друку,  у свой час запрапанаваў А.Маслоў.

У адпаведнасьці зь ёй усе патрэбнасьці чалавека можна разьмясьціць нібы на 5 ўзроўнях. Калі пачынаць з базавых узроўняў і падымацца ўверх да ўсё больш высокіх, дадзеная класіфікацыя будзе мець наступны выгляд:

Першы ўзровень у ёй займаюць гэтак званыя фізіялягічныя патрэбнасьці (у ежы, пітве, паветры, вопратцы, жытле і г.д.);

Другі ўзровень – гэта ўзровень патрэбнасьцяў у бясьпецы (у доўгатэрміновым выжываньні, стабільнасьці);

Трэці ўзровень характарызуе патрэбнасьці ў прыналежнасьці да каго-небудзь, патрэбнасьць быць разам з кімсьці;

Чацьверты – патрэбнасьць у самапавазе, у адчуваньні сваёй значнасьці, кампетэнтнасьці;

Пяты  – вышэйшы ўзровень – адлюстроўвае патрэбнасьць у самаактуалізацыі, у  рэалізацыі свайго жыцьцёвага патэнцыялу.

Аднак дадзеная клясіфікацыя тлумачыць толькі разнастайнасьць і рознаўзроўневасьць матывацый на тое, каб прыняць удзел у палітычным працэсе (тлумачыць толькі прычыну, чаму чалавек імкнецца нешта рабіць), але дадзены падыход ніяк не тлумачыць, чаму чалавек робіць менавіта той ці іншы выбар. Напрыклад, не тлумачыць, чаму ў выбарчым бюлютэні выкрэсьлівае адныя прозьвішчы, а іншыя пакідае…

5.2.  Іншыя варыянты падыходаў да аналізу ўзроўню псіхікі людзей

Можна запрапанаваць класіфікацыю псіхічных асаблівасьцяў чалавека, у якой дэмаструецца залежнасьць ад таго, зь кім ён сябе зьвязвае, часткай чаго сябе ўспрымае (гл. малюнак 5.1).

Мал. 5.1. Ступень сьветагляднасьці чалавека вызначаецца тым, часткай якой супольнасьці (долі рэчаіснасьці) ён сябе ўспрымае. У сувязі з гэтым чалавек можа быць эгаістам, сем’янінам, калектывістам, грамадзянінам, чалавекам сьветаглядным.

У адпаведнасьці з дадзеным падыходам чалавек можа лічыць сябе, напрыклад, часткай сваёй сямьі, ці часткай свайго народу, ці часткай чалавецтва, ці, наадварот, быць поўным эгаістам,  і г.д., і ў залежнасьці ад гэтага падымацца на той ці іншы ўзровень гуманістычнай сьветагляднасьці.

Дадзеная сістэма дазваляе зразумець некаторыя паводзіны людзей і прычыны іх таго ці іншага выбару, як вытворнае ад таго, інтарэсы якой сацыяльнай групы чалавек прадстаўляе, ад імя каго выступае, часткай чаго сябе ўспрымае. Дадзены падыход дазваляе ўбачыць сацыяльную пазіцыю, зь якой чалавек глядзіць на сьвет, ці, наадварот, тую «столь», якой абмежаваны яго сьветагляд, а значыць і яго выбар.

Такі падыход мае свае перавагі, бо палітыка, як вядома, грамадская справа. Разам з класіфікацыяй Маслоў дадзеная клясіфікацыя можа стаць дадатковай прыладай да аналізу псіхічнага стану грамадства.

Але зноў атрымліваецца сітуацыя, што на падставе дадзенага падыходу можна патлумачыць, у імя чыіх інтарэсаў дзейнічае чалавек, на колькі ён высакародна ці, наадварот, эгаістычна арыентаваны, але патлумачыць, чаму ён робіць менавіта той ці іншы выбар у канкрэтнай сітуацыі – не.

5.3.  Класіфікацыя псіхічных арыентацый людзей у час выбару

Для таго, каб зразумець, чаму людзі ў пэўных абставінах паводзяць сябе тым ці іншым чынам (у тым ліку, напрыклад, галасуюць так ці інакш), для таго, каб асэнсаваць, на падставе якіх псіхічных працэсаў яны прымаюць тыя ці іншыя рашэньні, нам проста неабходна мець хаця б самыя прынцыповыя веды пра сістэму галоўных «дарадцаў» для людзей пад час прыняцьця рашэньняў, ведаць, каго яны «паслухаюць», у рашаючы момант перад тым ці іншым дзеяньнем.

Класіфікацыя такіх «дарадцаў» у сістэматызаваным выглядзе пададзена на малюнку 5.2 і вобразна на малюнку 5.4.

Мал. 5.2. Узроўні й асноўныя блокі псіхічнага ў прадстаўнікоў грамадства, якія маюць  прынцыповае палітычнае значэньне, шкала для іх псіхалягічнай характарыстыкі й зьмест паняцьця «іррацыянальнасьць».

Пазначана: 1а – «цені» індывідуальных інстынктаў; 1б – «цень» архетыповага, іерархічнага інстынкта; 2а – артыкуляцыя індывідуальных пачуцьцяў («я хачу…»); 2б – пошук «грамадскіх нормаў», каб падпарадкавацца ім – аснова масавай сьведамасьці («людзі кажуць, што…»); 3а – блок індывідуальнага (эгаістычнага) рацыяльнага; 3б – блок калектыўнага (узгодненага зь іншымі, справядлівага) рацыянальнага; 4а – блок пасіўнага сьветагляднага (пасіўнай духоўнасьці); 4б – блок актыўнага сьветагляднага.

Псіхіка заснавана на дзейнасьці нярвовай сістэмы. Функцыя апошняй заснавана на перадачы нярвовых імпульсаў ад адной нярвовай клеткі (нейрона) да іншай. Такія перадачы складаюцца ў прыроджаныя ланцужкі безумоўных рэфлексаў, і ўмоўных рэфлексаў, якія фарміруюцца ўжо ў выніку адаптацыі да канкрэтных умоў жыцьця. Уся рэфлекторная дзейнасьць нярвовай сістэмы зьяўляецца функцыянальнай асновай, грунтам для псіхічнай дзейнасьці чалавека, але істотнага значэньня для тлумачэньня асаблівасьцяў псіхікі ня мае (малюнак 5.2).

Фактычна пра псіхіку можна казаць, пачынаючы толькі з праяў самага глыбіннага слоя псіхічнага, дзе ў чалавека знаходзяцца генетычна запраграмаваныя «цені» індывідуальных і сацыяльных інстынктаў, і які (слой) завецца падсьведамасьцю. Гэты ўзровень псіхічнага іначай можна назваць архетыповай «сьведамасьцю» ці  дасьведамасьцю.

Таму першую групу праяў масавага псіхічнага складаюць «рашэньні», якія прыняты на падставе «падказак» гэтага самага глыбіннага і найбольш архаічнага слоя псіхікі, які выяўляе сваю прысутнасьць у форме «інстынктаў».

«Інстынкты», якія знаходзяцца на дадзеным (найбольш нізкім, базавым) узроўні псіхічнага, адрозьніваюцца ад безумоўных рэфлексаў папярэдняга ўзроўню праяў нярвовага тым, што:

- па-першае, уяўляюць сабой ланцугі пасьлядоўна зьвязаных безумоўных рэфлексаў, накіраваных на дасягненьне пэўных важных для забесьпячэньня жыцьця мэтаў;

- па-другое, у адрозьненьні ад рэфлексаў, псіхічная энергія для рэалізацыі інстынктаў ужо адразу далучана да іх (рэфлекс заўсёды праяўляе сябе, як рэакцыя на вонкавае раздражненьне – актыўны чыньнік знаходзіцца вонкі, арганізм рэагуе на яго ў адказ; інстынкт, наадварот, пераўтварае арганізм у актыўны чыньнік, накіраваны на вонкавае асяродзьдзе, узьдзейнічаючы на якое інстынкт можа рэалізаваць сябе; дзякуючы інстынктам арганізм становіцца субьектам, асяроддзе – абьектам).

Вельмі істотнай рысай праяў прысутнасьці «інстынктаў» у чалавека (якія, нагадаем, перадаюцца ў спадчыну праз генетычныя механізмы) зьяўляецца тое, што іх рэалізацыя, у адрозьненьні ад жывёл, адбываецца ва ўмовах існаваньня пэўных культурных нормаў, якім чалавек як працыпова сацыяльная, культуная істота, жорстка падпарадкаваны. З-за гэтага атрымліваецца такая сітуацыя, што, калі ў чалавека падзеі складаюцца ў адпаведнасьці з інстынктыўнай праграмай, у яго ўзьнікае прыемнае пачуцьцё, а калі «інстынкт» ня можа быць рэалізаваны (таму што ў грамадскім асяроддзі стаяць непераадольныя для чалавека перашкоды) – узьнікае непрыемнае, адмоўнае пачуцьцё (у псіхалогіі завецца фрустрацыяй). Страх фрустрацыі – галоўны страх на гэтым узроўні.

Такім чынам, «цені былых інстынктаў», якія знаходзяцца ў падсьвядомасным слаі псіхічнага, праяўляюць сваю прысутнасьць у псіхіцы чалавека праз станоўчыя ці адмоўныя эмоцыі,  якія штурхаюць чалавека на тыя ці іншыя дзеяньні.

У выніку ў чалавек з-за функцыянаваньня дадзенага слоя псіхікі пастаянна  ўзьнікаюць пачуцьці: што ён галодны ці што яму трэба папіць вады (хочацца есьці, піць), што яму хочацца спаць, што яму хочацца пагуляць і г.д. (на малюнку 5.2. дадзены блок псіхікі пазначаны, як 1а).

Але найбольшае значэньне для грамадска-палітычных падзей сярод «інстынктаў» дадзенага слоя псіхікі мае іерархічны інстынкт – першы інстынкт, які ўдзельнічае ў арганізацыі соцыюма, хай сабе і самай прымітыўнай формы яго (на малюнку 5.2. пазначаны, як 1б). Зьмест дадзенага інстынкта выяўляецца ў яго носьбітаў у форме жаданьня быць часткай іерархічнай піраміды, пабудаванай  са зьвёнаў актыўнага падпарадкаваньня/пасіўнай падпарадкуемасьці. Пры гэтым абсалютная бальшыня людзей, паводзінамі якіх кіруе іерархічны інстынкт, жадаюць знайсьці для сябе якога-небудзь дамінанта-ідала (сінонімы: лідара, правадыра, пахана, кіраўніка іерархічнай групы) і поўнасьцю ў сваім «выбары» даверыцца, «аддацца», падпарадкавацца яму.

Калі ў сучаснага чалавека раптам стане дастаткова моцнай дамінанта пошуку такога ідала, у яго фарміруецца сьветагляд, у якім ідал-дамінант мае такое мейсца, зь якога што б ён не сказаў, усё аўтаматычна прымаецца чалавекам на веру ці як загад да адпаведнага дзеяньня (прычым, пажаданы загад). Чалавек пры гэтым атрымлівае пачуцьцё мазахісцкага задавальненьня і супакаеньня.

Каб захаваць гэтыя каштоўныя для сябе пачуцьці, такі чалавек можа бараніць ідала (а праз яго, падсьвядомасна і свой спакой, сваё задавальненьне) усімі магчымымі сродкамі. Часта гэта адбываецца вельмі актыўна. Прычына вядомая – закранутай зьяўляецца пачуцьцёвая сьфера. У адказ на пытаньне пра прычыны падобных паводзін такі чалавек можа прыводзіць больш ці меньш рацыяналізаваныя «довады» (адбываецца рацыяналізацыя іррацыянальных пачуцьцяў, учынкаў). Калі ж гэтыя довады псіхааналітычна прааналізаваць, высьвятляецца сапраўдная прычына падтрымкі чалавекам абранай ім фігуры – «ён мне проста падабаецца, мне проста хочацца яму падпарадкоўвацца…».

Прычына існаваньня іерархічнага інстынкта ў падсьвядомасьці чалавека абумоўлена тым, што яго далёкія продкі (у тым ліму і адносна зусім ня даўна — на стадыі аўстралапітэкаў ды архантропаў) мільёны гадоў у час эвалюцыі чалавецтва жылі адносна малымі групамі (10-20 чалавек) у асноўным на небясьпечных прасторах афрыканскіх саван. Выжыць ім можна было толькі разам. А група магла быць разам толькі пры дзьвух умовах: кіраўніком яе павнен быць толькі адзін дамінант і ўсе яму павінны былі бездакорна падпарадковаўцца. Каб такое рабілася эфектыўней, прырода «прыдумала» мазахісцкае пачуцьцё прыемнага задавальненьня ад падпарадкаваньня дамінанту-ідалу ў малой грамадскай групе.

Сацыяльная група і сёньня можа скласьціся на аснове іерархічнага інстынкта. Часьцей гэта бывае ва ўмовах, калі людзі аказваюцца ў анамальных, дастаткова жорскіх  умовах: турма, казарма (зьява завецца «дзедаўшчынай»), зграя вулічных падлеткаў, бандыцкая банда і г.д.

Жаданьне падпарадкавацца дамінанту, знайсьці апору ў ім і для «палёгкі жыцьця», і для наданьня «сэнсу» ўласнаму існаваньню, пазьней было «выкарыстана» у час фармаваньня язычніцкіх рэлігій, калі «дамінантамі» абіраліся сімвалы зьяваў рэчаіснасьці ў вобразе тых ці іншых людскіх постацяў, і пазьней у так званых «монатэістычных рэлігіях», калі ў якасьці галоўнага жыцьцёвага дамінанта абіраўся сімвал усіх зьяваў Сьвету – усемагутны, добры, строгі, наймудры й справядлівы стары – Бог… (адсюль, дарэчы, зразумела, чаму Яго вонкавы выгляд таксама адпавядае людскаму).

Патрэбнасьць у «ідалы» не залежыць ад узроўню адукацыі, культурнай арыентацыі ці ўзросту людзей. Гэта – агульная ўласьцівасьць масавай псіхікі. Вось прыклад таго, што «ідалы» могуць быць ня толькі ўладныя, ня толькі ў беднай ці нізкаадукаванай часткі грамадства, ня толькі ў моладзі, якая любіць футбол ці рок-музыку…

Інфармацыя радыё «Свабода» ад 17.05.2002 з Рыму.

“Славуты італьянскі тэнар Лючыяна Павароці, які на мінулым тыдні адмяніў з прычыны прастуды свой выступ у опэры “Тоска” ў нью-ёркскім тэатры “Мэтраполітэн”, гэтымі днямі даў зразумець, што можа зусім пакінуць сцэну, калі надалей будзе мець праблемы са здароўем [у гэтым 2007 годзе сп-р Павароці памёр. – Рэд.]. У інтэрвю газэце “Corriera della Sera” 66-гадовы сьпявак сказаў, што гэта было б самым цяжкім рашэньнем у ягоным жыцьці. На сцэне “Мэтраполітэну” замест Лючыяна Павароці выступіў іншы італьянскі тэнар – 33-гадовы Сальваторэ Лічытра. Ягоны выступ зала вітала стоячы авацыяй…”

Карацей, выраз: «Кароль памёр, няхай жыве кароль! – мае ня толькі паліталагічнае тлумачэньне, а і псіхалагічнае…

Наяўнасьць падсьвядомаснага слоя псіхікі ў чалавека мела б для сёньняшняй палітычнай практыкі малаістотнае значэньне (ну, падумаеш, нейкі «аўтарытэт» сваім уплывам ахапіў 10-15 чалавек і загадаў ім галасаваць адпаведным чынам…), калі б ня пэўныя абставіны. Гэтымі абставінамі зьяўляюцца сучасныя (у першую чаргу электронныя) СМІ.  Праз іх эмісія чалавекам «ідальскіх» якасьцяў у гамадскае асяроддзе можа быць узмоцнена на шмат парадкаў (парадак, адзін парадак – г.зн. больш у 10 разоў. «На два парадкі» – гэта больш у 100 разоў. «На тры парадкі» – гэта больш у 1000 разоў. І г.д.). І тады аўдыторыя, якую ён можа падпарадкаваць свайму ўплыву, можа аказацца небясьпечна вялікай (гл. малюнак 5.3).

Мал. 5.3. Узьдзеяньне чалавека з псіхапатычнымі ўласьцівасьцямі «ідала-дамінанта» раней (1) і сёньня (2). Здольнасьці «ідалаў» не павялічыліся, але магчымасьці іх рэальнага уплыву ўзраслі на шмат парадкаў дзякуючы шматразоваму ўзмацненьню (рэтрансляцыі) іх «ідальскіх якасьцяў» сучаснымі электроннымі СМІ.

З-за гэтага падсьвядомасна-іерархічны слой псіхічнага зноў стаў адным з ключавых фактараў грамадска-палітычнага жыцьця.  

У свой час, яшчэ савецкія ўлады, усьвядоміўшы небясьпеку падобнай зьявы, прыбралі з тэлеэкранаў Кашпіроўскага і Чумака. Дый са сьмерцямі У.Высоцкага і В.Цоя, можа стацца, ня ўсё так, як афіцыйна прынята лічыць…

На гора сёньняшняй Беларусі Лукашэнка, як паранаяльны псіхапат (дарэчы, Гітлер быў гістэрычным псіхапатам), зьяўляецца выдатным іміттарам рысаў ідала-дамінанта для «падсьвядомасна пабудаваных» людзей. Зафіксаваны выпадкі, калі некаторыя зь іх у 1994 годзе, успрымаючы падзею абраньня Лукашэнкі прэзідэнтам Беларусі, як прыход Месіі (праз 2000 пасьля Хрыста), вешалі партрэты Лукашэнкі побач з абразамі…  А на прэзідэнцкіх «выбарах» 2001 года даволі частымі былі факты, калі такія люді, уваходзячы на выбарчыя ўчасткі й бачачы партрэт Лукашэнкі, хрысціліся на яго…

Прадстаўнікі падсьвядомасна арыентаванай часткі нашага грамадства, якія падтрымліваюць Лукашэнку на прычыне таго, што яны ўспрымаюць яго сваім ідалам – гэта ў сёньняшняй беларускай палітычнай рэчаіснасьці ня самая вялікая, але дастаткова велькая (арыетыровачна, недзе каля 25%), вельмі  актыўная і затоена-злосная («Месія» не спраўджваецца, а быць асьмяянымі вельмі ж ня хочацца …) частка беларускага грамадства.

Другі ўзровень масавага псіхічнага – гэта дарацыянальная сьведамасьць (іначай, масавая псеўда-рацыянальная сьведамасьць).

Яна пачынае праяўляць сябе з таго моманту, калі чалавек пачынае ўмець артыкуляваць (вымаўляць, прагаворваць) свае пачуцьці (на малюнку 5.2 блок 2а).

Калі дзіцё пачынае казаць «хачу…», «дай…» – гэта значыць, што яно дарасло да гэтага ўзроўню (узрост 1 год і больш). Адначасова лічыцца, што гэта азначае, што дзяцё ўсьведамляе, чаго яно хоча. Да гэтага дзіцё магло нешта рабіць, на што яго штурхала падсьвядомасьць, але гэтага не ўсьведамляла, а цяпер усьведамляе.

Праблема ўзьнікае тады, калі чалавек толькі на дадзеным узроўні (2а) на ўсё жыцьцё і застаецца. Няма на Зямлі нічога больш агіднага, чым чалавекападобная, нават, гаворачая істота, якая жыве так: «хочу есть, (вы)пить, спать, с…, с…, (по)драться и е…». Здаецца, усё пералічыў…

Але большасьць людзей усё ж усьведамляюць, што грамадства – гэта ня толькі асяроддзе іхнага жыцьця. Разумеюць, што жыць у грамадстве, карыстацца яго магчымасьцямі й весь час заставацца незалежным ад яго нельга. Больш таго, для таго, каб «нармальна» жыць у грамадстве, трэба прыслухоўвацца да яго патрабаваньняў, да яго нормаў і ўсё рабіць так, каб гэтым нормам адпавядаць… Чалавека, які дарос да такога ўзроўня псіхікі (на малюнку 5.2 блок 2б, гл. таксама малюнак 5.4), можна назваць «чалавекам масы» з «масавай сьведамасьцю».

Грамадская маса і нормы жыцьця грамадскай масы – вось асноўныя аўтарытэты для чалавека з такой сьведамасьцю. Асноўны страх – страх астракізму (падвергнуцца выгнаньню са сваёй грамадскай групы) у выніку парушэньня тых ці іншых «табу».

Перавагі псіхікі дадзенага ўзроўню (у параўнаньні з падсьвядомаснай псіхікай) ў тым, што яна дазваляла нашым продкам і дазваляе нам зараз гарманізаваць адносіны ў грамадскіх групах значна большых памераў, чым 20-30 чалавек. Па-сутнасьці, гэты ўзровень псіхічнага ствараў у старажытнасьці плямёны і народы. Адзінства ўспрыняцьця рэчаіснасьці праз агульныя мову, фальклёр, культурныя нормы і традыцыі, агульную інтэрпрэтацыю гістарычных падзей, традыцыйную рэлігію і г.д. – усё гэта было і застаецца тым, што фармуе нармальную, натуральную, і, у пэўным сэнсе, здаровую псіхіку людзей (у тым ліку нас і нашых продкаў). Пералічанае адзінства і ў нас саміх (калі б яно штучна не разбуралася, не выкарыстоўвалася) і далей давала б нам магчымасьць цьвяроза глядзець на сьвет са сваіх, па свойму, праўдзівых, пазіцый, давала б нам пачуцьці задавальненьня і сэнсу жыцьця…

Недахопам дадзенага ўзроўню разьвіцьця псіхікі зьяўляецца тое, што ў чалавека на дадзеным масавым узроўні сьветагляднага можа існаваць толькі суб’ектыўная, «свая праўда» (“праўда” сваёй групы), а аб’ектыўная, «навуковая» праўда яму… не патрэбная. Вывучаць і аналізаваць пытаньні самастойна, з рацыянальных, навуковых пазіцый – г.зн. з пазіцый, калі Факт абьектыўнай рэчаіснасьці падымаецца на ўзровень Бога (дарэчы, рацыянальна не зразумела, як нават з рэлігійных пазіцый можа быць наадварот – Бог жа стварыў сьвет і законы яго існаваньня такімі, якімі яны ёсьць) – такі чалавек ня хоча і ня лічыць неабходным. Маса, большасьць – гэта галоўныя і дастатковыя для яго крытэры «праўды». «Мне ваша правда не нужна» – словы, якія даводзілася неаднаразова чуць ад «саўкоў» – класічных прадстаўнікоў масы нашых часоў.

Мал. 5.4. Класіфікацыя людзей (й іх прыблізная адносная колькасьць) на падставе таго, хто (ці што) для іх зьяўляецца асновай (аўтарытэтым) для прыняцьця рашэньня адносна  таго ці іншага дзеяньня. Чырвоным пазначаны адзін чалавек – прадстаўнік дадзенай групы.

На ўзроўні калектыўнай сьведамасьці ідзе простае паўтарэньне таго, што прынята ў асяродзьдзі масы. У гэтым сэнсе асуджэньне Салажыніцына, «якога я не чытаў», ці Лё Пэна, «якога я не чуў» зьяўляюцца абсалютна аднолькавымі – «саўковымі». Пры гэтым ня важна, што пра аднаго гаворыць класічны «савецкі чалавек», а пра другога – нібы сучасны француз.

І вось гэтая слабасьць людзей з дамінуючым узроўнем масавага псеўда-рацыянальнага ў псіхіцы – адсутнасьць сувязі масавай сьведамасьці з аб’ектыўнай праўдай – выкарыстоўваецца соцыяпаразітычнымі групамі для перапраграмаваньня натуральных нормаў грамадскай масы на сваю карысьць (тэхналёгія такога «перапраграмаваньня» трохі разглядалася ў раздзеле 1, больш падрабязна будзе разгледжана пазьней). Як ужо апісана раней, гэта заканамерна вядзе грамадскую масу да таго, што яна пачынае дэградаваць і хварэць…

Натуральна, што прадстаўнікі дадзенай групы грамадства (псіхіка блока 2б) ў большасьці канфармісты. Ды й уся грамадская маса ў сваёй большасьці канформна. Людзі, якія прадстаўляюць дадзены псіхічны ўзровень, імкнуцца рабіць, гаварыць і нават думаць, «як усе». Маса, большасьць – іх галоўны аўтарытэт пры прыняцьці тых ці іншых рашэньняў. Увесь час трымаць «нос па ветру» і «рабіць так, як усе» – гэта іх жыцьцёвыя крэда. У любых умовах – здаровых і хворых. Калі ў час апошніх выбараў у такіх людзей пыталіся, напрыклад: «Чаму вы галасавалі за/супраць Лукашэнкі?», – тыповыя адказы маглі быць такімі: «А ў нас усе ў калгасе за Лукашэнку…», «А ў нас весь цэх супраць яго…».

Усё агаворанае азначае, што як толькі грамадская большасьць памяняе сваё рашэньне адносна таго ці іншага палітычнага дзеяча, усе прадстаўнікі дадзенай групы таксама памяняюць.

І яшчэ адна пынцыповая рэч. У сучасных умовах СМІ, асабліва электронныя (тэлевізар ёсьць сёньня ўнутры, бадай што, кожнай сямьі), зьяўляюцца для прадстаўніка масы практычна поўным аналагам, ЗАМЯНЯЛЬНІКАМ САМОЙ МАСЫ. Адсюль вынікае, хто кіруе электроннай інфармацыйнай прасторай, той кіруе масай. У падставе таго “кіраваньня”, якое назіраецца сёньня ў шмат якіх выпадках, знаходзіцца ўнясеньне ў масу адмоўных (проэнтрапійных) сігналаў, якія разбураюць натуральныя ўнутрыграмадскія сувязі (паказаны, напрыклад, на мал. 2.13). Задача – пераўтварыць адносна структураваны соцыюм у аморфную масу (натоўп), каб затым маніпулятыўна кіраваць ёю ў імя абмежаваных, эгаістычна-паразітных інтарэсаў пэўных “кіраўнікоў” – сьведкамі вось якога злачынства мы зьяўляемся сёньня.

З усяго агаворанага для нас важнейшымі зьяўляюцца тры факты, якія маюць прынцыповае палітычнае значэньне:

1. На сёньня людзі, якія «карыстаюцца» для «вырашэньня» важнейшых палітычных праблем узроўнем псіхікі, які можна назваць масавым псеўда-рацыяналным сьведамым (малюнак 5.2 блок 2б), складаюць найбольшую частку беларускага (малюнак 5.4), як, дарэчы, і любога іншага грамадства (арыентыровачна, каля 65%).

2. Ведаючы гэта, усе PR-шчыкі, якія служаць расейскай імперскай бюракратыі й тыя, хто PR-рыць на карысьць Лукашэнкі, накіроўваюць абсалютную большасьць высілкаў на ўплыў менавіта на дадзеную і “падсьвядомасную” псіхалагічныя групы грамадства (разам гэта групы з дамінаваньнем ніжэйшых узроўняў псіхічнага складаюць каля 80-90% ў любым грамадстве). Менавіта дзеля іх з дапамогай СМІ робяцца ўсе інфармацыйна-псіхалягічныя баявыя аперацыі, якія адбываюцца ў расейскай і падпарадкаванай ёй беларускай інфармацыйнай прасторы. Усе іншыя групы ігнаруюцца з-за іх адноснай малалікасьці. Маніпуляваньне ж масай стварае выдатныя магчымасьці для поўнага “дэмакратычнага” кантролю грамадства цяперашняй паразітнай уладай.

3. Выкарыстоўваючы легальныя метады палітычнай барацьбы беларуская нацыянальная эліта можа перамагчы толькі тады, калі будзе ўплываць на дадзены грамадскі слой больш вынікова, чым тыя “сьпецы”, якія абслугоўваюць інтарэсы соцыяпаразітычных сіл.

Трэці па вышыні ўзровень грамадскай псіхікі характэрны для людзей, для якіх галоўны аўтарытэт мае аб’ектыўная праўда.

Гэта рацыяналісты. Найбольшы страх для іх – «аказацца ў дурнях». Яны досыць крытычна глядзяць на паводзіны масы, могуць карыстацца яе «асаблівасьцямі» і ня любяць ёй падпарадкоўвацца. У большасьці – гэта рацыянальна мысьлячыя, памяркоўныя індывідуалісты. У сёньняшнім беларускім грамадстве яны могуць быць як супраць рэжыма Лукашэнкі (прапрыймальнікі, інтэлігенцыя, адукаваная моладзь), так і за яго (чыноўнікі й зьвязаныя зь імі асобы).

Але галоўная адзнака, з-за якой дадзеную групу варта падзяляць на дзьве падгрупы, высьвятляецца праз наступнае пытаньне: Ці людзі дадзенага ўзроўню імкнуцца атрымаць карысьць ад веданьня абьектыўнай праўды толькі для сябе (блок 3а на малюнку 5.2), ці, усьведамляючы, што яны «не адзіныя на гэтым сьвеце», разумеюць неабходнасьць «дзяліцца з блізкімі», клапаціцца пра іх (блок 3б)?

Адсюль рацыяналісты нібы прыцягваюцца да двух супрацьлеглых палюсоў трэцяга ўзроўню псіхікі – эгаістычнага і справядлівага. У нашым сёньняшнім грамадстве ўсе «справядлівыя» рацыяналісты супраць Лукашэнкі, а «эгаістычныя» могуць быць як «супраць», так і «за». Аднак трэба ўлічваць, што доля людзей са здаровым рацыянальным мысьленьнем у нас сёньня (як і ў іншых грамадствах) адносна нявелькая (каля 10%).

Чацьверты, вышэйшы ўзровень масава псіхічнага маюць толькі ўнікальныя людзі, бо доля іх сярод агульнай колькасьці насельніцтва ні ў якіх грамадствах сёньня не перавышае 1% (звычайна істотна > 1%).

Псіхічныя асаблівасьці гэтых людзей могуць быць ахарактарызаваны як пострацыянальная, сьветаглядная сьведамасьць. Гэтыя людзі вельмі высока цэняць абьектыўная грамадскія каштоўнасьці (найперш, аб’ектыўную праўду, справядлівасьць і зьвязаную зь імі сумленнасьць) – настолькі высока, што гатовыя ахвяраваць часткай сваіх асабістых каштоўнасьцяў дзеля зьдзяйсьненьня першых. Вышэйшая каштоўнасьць для іх і арыентыр для дзеяньня – справядлівасьць (суб’ектыўная і аб’ектыўная).

Але гэтыя людзі таксама дзеляцца на дзьве групы: пасіўную (на малюнку 5.2 пазначана 4а) і актыўную (4б). Прадстаўнікі групы 4а, імкнучыся да пасіўнай духоўнасьці, адыходзяць у манастыры рэальна ці віртуальна, у сябе (чым, дарэчы, таксама ахвяруюць сабой), а прадстаўнікі групы 4б гатовыя актыўна змагацца за справядлівасьць і ахвяраваць сабой у рэальным жыцьці.

Нягледзячы на тое, што апошняя група людзей у сёньняшнім беларускім грамадстве складае зьнікомую частку, грамадская персьпектыва зьвязана ў першую чаргу зь імі.

Скрайнімі, узорнымі прыкладамі прадстаўнікоў дадзенай групы зьяўляецца, напрыклад, Іісус Хрыстос, які, ведаючы, што ідзе на сьмерць, 2000 гадоў таму, прадстаўляючыся сынам Бога, нес у грамадства пазнаныя і асвоеныя ім буддысцкія прынцыпы ўладкаваньня грамадскага жыцьця (найбольш перадавыя на той час). Гэтыя нормы (цяпер вядомыя, як хрысьціянскія) выратавалі мільёны людскіх жыцьцяў, а жыцьці яшчэ большай колькасьці людзей напоўнілі сэнсам (няхай сабе і ўяўным). Варта таксама ўзгадаць Джардана Бруна, які сьвядома пайшоў на касьцёр хрысьціянскай інквізыцыі (бачыце, што з хрысьцянствам за некалькі сотняў гадоў зрабіў зьбюракратызаваны клер?), ведаючы, што Зямля круціцца вакол Сонца, а не наадварот. Ён - узорны прыклад чалавека, які цаніў аб’ектыўную праўду вышэй свайго жыцьця. У гэтым жа шэрагу варта ўзгадаць нашага Кастуся Каліноўскага, які таксама ведаючы, што ідзе на сьмерць, сьвядома абраў шлях насустрач ёй толькі дзеля таго, каб калі-небудзь аб’ектыўная праўда і справядлівасьць перамаглі. Памятаеце? «Толькі тады мой народзе зажывеш шчасліва, калі над табой маскаля ня будзе»… Тут жа можна ўзгадаць і Джахара Дудаева, і шмат іншых асоб – у тым ліку тых, хто нам не вядомы й ніколі вядомым ня будзе…

Але пералічаныя вышэй прыклады – гэта ўсё роўна скрайнія выпадкі прадстаўнікоў групы асобы з актыўнай сьветагляднай сьведамасьцю. Яны знаходзяцца нібы на самай верхавіне і псіхічнай, і ўвогуле людскай піраміды. Найбольш жа тыповымі прадстаўнікамі дадзенай групы людзей, напрыклад, у сёньняшнім беларускім грамадстве зьяўляюцца тыя актывісты, якія ня столькі за грошы, колькі па «закліку сэрца» сумленна ўдзельнічалі ў арганізацыі й правядзеньні хаця б апошняй прэзідэнцкай кампаніі. Натуральна, на баку… апазіцыі.

У працэсе разьвіцьця псіхічнага яно ня проста пераскоквае з аднаго ўзроўню на іншы, яно паступова разьвіваецца ўнутры адпаведнага ўзроўню, а затым паступова пераходзіць на іншы, больш высокі ўзровень. Дадзены працэс можна апісаць  наступным чынам:

- на ўзроўні падсьвядомасьці – разьвіцьцё псіхікі адбываецца ад жаданьня (і спробаў) эгаістычна навязаць толькі сваю праграму дзеяньняў грамадскай групе да пачуцьця-жаданьня «толькі ў групе, разам з групай і яе дамінантам»;

- на ўзроўні масавай дарацыянальнай сьвядомасьці – ад сьцьверджаньня «У нас усё павінна быць гэтак і толькі гэтак!…» да пытаньня: «Ці гэтак павінна быць?…»;

- на ўзроўні рацыянальнай сьведамасьці – ад эгаістычнага веданьня праўды («праўда толькі для мяне») да ўсьведамленьня таго, што «праўда адна для ўсіх»;

- на ўзроўні сьветагляднай сьведамасьці – ад адмаўленьня нязначнай часткі сваіх інтарэсаў «дзеля інтарэсаў іншых», ад пасіўнага ўхіленьня ад «парочнай рэчаіснасьці» да ўсё больш актыўнага адмаўленьня ад усё большай часткі сябе «ў імя агульных справядлівасьці, праўды, дабра».

5.3.1. Заключэньне.

Неарганізаваная грамадсткая маса – гэта штосьці набліжанае да звычайнай адносна прымітыўнай біямасы. Да гэтага трэба прывыкнуць, як да аксіёмы. У нас ужо быў прыклад са 100 мудрацамі, у якіх у выніку амасаўленьня мудрасьць зьнікала, і яны пераўтвараліся ў звычайны натоўп.

«Рыбка думала, што гэта чаравячок, а гэта былі чарвячок і кручок…». Неарганізаваная грамадская маса – гэта і ёсьць тая рыбка, якая можа лёгка папасьціся на кручок, думаючы, што хапае чарвячка!..

Таму выразы, што «народ мудрэй за любога з нас», «народ заўсёды робіць правільны выбар», «праўда заўсёды на баку народа» і т.п. – нішто іншае, як PR-аўскія штучкі, якія камусьці ў дадзены момант аказаліся патрэбнымі для прасоўваньня сваіх прыватных, эгаістычных інтарэсаў (“народ” у дадзены момант думае на яго карысьць). Магчымасьці людскай масы рэзка ўзрастаюць па меры яе сістэмнай арганізацыі ва ўсё больш дасканалае грамадства-народ. Адсюль, правільна лічыць, як ужо неаднаразова паказана раней, што «народ у такой ступені разумны, у якой ён адукаваны, арганізаваны, паінфармаваны, культурны»…

Адна з важнейшых функцый людскай псіхікі – забясьпечваць чалавеку як грамадскай, калектыўнай істоце магчымасьць удзельнічаць у арганізацыі сацыяльнай прасторы, якая яго акаляе. Гэта яго ўласьцівасьць дае яму істотную перавагу перад меньш грамадскімі істотамі. Яна весь час дасканалілася і давала магчымасьць чалавеку жыць ва ўсё больш уладкаваным грамадстве, здольным усё лепш задавальняць яго патрэбы.

Недахопам падвышэньня ўзроўню дасканаласьці людскага грамадства зьяўляецца толькі тое, што яно адначасова ўсё больш ускладняецца. Гэта вядзе да таго, што нейкая частка грамадства заўсёды аказваецца адсталай ад таго ўзроўню арганізацыі, на які грамадства ў цэлым ужо паднялося…

Псіхіка чалавека іерархічна. Яе кампаненты ўваходзяць у склад больш базавых ці больш высокіх яе узроўняў арганізацыі. Таму галоўным крытэрам, на падставе якога трэба структураваць псіхіку людзей, зьяўляецца такое паняцьце, як узровень, на якім праяўляюцца псіхічныя працэсы.

На сёньняшні дзень для аналізу грамадска-палітычнай рэчаіснасьці мэтазгодна выдзеляць 4 такіх псіхічных узроўня: дасьведамасьць, дарацыянальная, рацыянальная і пострацыянальная сьведамасьці.

На ўсіх структурных узроўнях псіхікі грамадскай масы найбольшае практычна-палітычнае значэньне маюць толькі тыя блокі, якія зьвязаны з соцыяарганізуючай функцыяй псіхікі (на малюнку 5.2 пазначаны, як 1б, 2б, 3б, 4б). Прычына ў тым, што палітычная дзейнасьць ёсьць формай масава-грамадскай дзейнасьці. Таму ў асноўным тыя часткі псіхікі, якія зьвязаны з рознымі праявамі сацыяльнага, набываюць прынцыповае значэньне.

Галоўнымі «псіхічнымі апорамі», на падставе якіх той ці іншы прадстаўнік грамадства прымае тыя ці іншыя рашэньні ў крытычныя моманты грамадсткага жыцьця, зьяўляюцца: архетыповы «ідал», людская маса, абьектыўная Праўда, сацыяльная Справядлівасьць.

Рацыянальнымі можна лічыць толькі такія паводзіны людзей, якія заснаваны на рацыянальным і пострацыянальным узроўнях сьведамага. Асаблівасьць жа арганізацыі псіхікі абсалютнай большасьці сучасных людзей заключаецца ў тым, што такія яе слаі, як падсьведамасьць і дарацыянальная сьведамасьць, знаходзяцца ў іх у такім стане, што могуць быць эфектыўна выкарыстаны для палітычнага маніпуляваньня прадстаўнікамі віда Чалавек “разумны”.

5.4. Асновы  соцыяпсіхалогіі.

5.4.1. Мяжа «мы-яны».

Як было паказана вышэй, абсалютнай большасьці людзей надзвычай важна ў сваіх уяўленьнях аб рэчаіснасьці абапірацца на «думку» грамадскай масы.

Гэта робіць неабходным прааналізаваць праявы масавага псіхічнага на аснове яшчэ аднаго падыходу – сегрэгацыі чалавекам сацыяльнай прасторы вакол яго. І гэты падыход таксама мае прынцыповае значэньне для палітычнай практыкі.

Галоўнымі памочнікамі ў тым, каб зразумець, як чалавек сегрэгуе прастору вакол сябе, выступаюць займеньнікі (гл. малюнак 5.5).

Мал.5.5.  Аўтасегрэгацыя ваколлюдскай прасторы з дапамогай займеньнікаў. Склад яе кампанентаў.

З дадзенай сьхемы бачна, што першае “кола” сацыяльнай прасторы вакол чалавека – гэта тое, каго ён можа назваць “мы” (сінонімы: нашы, свае). У залежнасьці ад узроўню сацыяльнасьці чалавека, а таксама ад кантэкстных абставін, гэта могуць быць члены яго сямьі, прадстаўнікі яго працоўнага калектыву, прадстаўнікі яго ж народу (грамадства). На фоне сьвета жывёл і расьлін, а таксама прадстаўнікоў іншых цывілізацый (у будучыні), “мы” – гэта могуць быць “усе людзі на планеце Зямля”.

За псіха-сацыяльным пластом “мы” ідзе слой “яны”. Тое, што пад гэтым можа разумецца таксама залежыць ад узроўню сьветагляднасьці чалавека і ад кантэкстных абставін. Так, калі для яго “мы” – гэта, напрыклад, прадстаўнікі “яго беларускага народу”, тады “яны” – гэта ўсе іншыя народы і іх прадстаўнікі. Калі для яго “мы” – гэта толькі яго дзеці, жонка, бацькі, тады “яны” – гэта іншыя прадстаўнікі грамадства.

На малюнку 5.5 бачна, што ёсьць яшчэ дзьве мяжы: паміж “яны” і “яно”, а таксама паміж усьведамляльным псіхічным, што чалавек харакратызуе як “я”, і яго неўсьведамляльнай падсьвядомасьцю, якую ён жа ўспрымае, як “я — ня я”. Напрыклад, раніцай, працьверазіўшысь, чалавек можа казаць: “Няўжо я гэта ўчора гаварыў (рабіў)? Не, гэта быў ня я…”.

Можна заўважыць, што з чатырох узгаданых межаў, дзьве зьяўляюцца вельмі акрэсьленымі (паміж “я” і “мы”, а таксама паміж “яны” і “яно”), а дзьве – досыць неакрэсьленымі (паміж “я” і “я — ня я”, а таксама паміж “мы” і “яны”). Калі першая мяжа, можа вагацца ў залежнасьці ад глыбіні пазнаньня чалавекам, напрыклад, праз псіхааналіз, свайго “я” (у выніку чаго частка падсьвядомага можа пераходзіць у сьвядомае, а абьём “я — ня я” памяньшацца), дык ваганьне другой мяжы “мы-яны” залежыць ад таго, каго чалавек вызначае, як “мы”, а каго, як “яны”. 

Дык вось, праблема заключаецца ў тым, што штучнае PR-аўскае ўзьдзеяньне можа вельмі істотна паўплываць (і, канешне ж, штучна, негатыўна) на працэс натуральнага фарміраваньня мяжы “мы-яны”.

Для палітычнай практыкі надзвычай важна, каб усе грамадзяне краіны, а тым больш прадстаўнікі народу, які жыве ў сваёй дзяржаве, каб яны ўсе разам добра ўсьведамлялі, што ў час істотных палітычных падзей усе яны разам – гэта «мы, свае, нашы»!  Натуральна, што паразітныя, варожыя дадзенаму народу-грамадству сілы жадаюць супрацьлеглага – каб прадстаўнікі народу, які яны абралі сваёй ахвярай, ці хаця б грамадзяне, не былі так адназначна аб’яднаныя разуменьнем свайго адзінства!

Менавіта таму вакол праблемы мяжы «мы-яны» ідзе такая заўзятая барацьба. Вынік яе, напрыклад, для Беларусі мае прынцыповае значэньне (пра канкрэтныя асаблівасьці дадзенага змаганьня на тэрыторыі Беларусі пазьней).

Такім чынам, аналізуючы арганізацыю псіхікі грамадскай масы з пазіцый соцыяпсіхалогіі атрымліваецца, што для людзей прынцыповае значэньне мае тое, зь якой грамадскай групай яны сябе атаесамляюць. Адносна каго яны гаворыць “мы”, а адносна каго – “яны”. У якасьці “мы” можа выступаць сямья, сябры, супрацоўнікі-калегі, прадстаўнікі той жа сацыльнай групы (“мы – рабочыя”, “мы – прадпрыймальнікі” і г.д.). Вышэйшым узроўнем “мы” (да той пары, пакуль у чалавецтва ня будзе кантактаў з цывілізацыямі іншых жывых істот) зьяўляецца атаесамленьне “мы – грамадзяне, мы – народ”. Дадзенае атаемасленьне найбольш важкае з пазіцый палітычнай соцыя-псіхалёгіі. Для нашых умоў яго нармальная, натуральная форма гучыць так: “Мы – грамадзяне Беларусі, мы – беларускі народ!”, а “яны” – “гэта палякі, рускія, украінцы, летувісы, латышы – грамадзяне сваіх краін” і г.д.

5.4.2. Соцыяпсіхалягічны аналіз паняцьця «яны».

Вельмі істотным таксама зьяўляецца соцыяпсіхалягічны аналіз паняцьця «яны». Справа ў тым, што ў гэтым паняцьці можа хавацца прынцыпова розны зьмест. За займеньнікам «яны» могуць быць схаваныя «яны – такія ж, як мы», а могуць хавацца і «яны – ворагі» (гл. малюнак 5.6). Канктэрны зьмест напаўненьня паняцьцяў “мы”, “яны – такія ж, як мы” і “яны – ворагі” у залежнасьці ад узроўня сьветагляднасьці чалавека прадстаўлены ў табліцы 5.1.

Мал. 5.6.  Натуральная соцыяпсіхалягічная сегрэгацыя грамадскай прасторы вакол чалавека і розныя формы яго ўзаемадзеяньня зь яе кампанентамі.

З малюнку 5.6 вынікае, што з тымі людзьмі, якія ўваходзяць у паняцьце «мы», чалавек гатовы ўзаемадзейнічаць у значнай ступені на альтруістычных пачатках. З тымі, хто ўваходзіць у паняцьце «яны – такія ж, як мы», гатовы ўзаемадзейнічаць на прынцыпах раўнапраўнага ўзаемакарыснага супрацоўніцтва, а з тымі, хто ўяўляе з сябе антыгуманныя, соцыяпаразітычныя сілы, – гатовы «узаемадзейнічаць» толькі ў форме змаганьня і барацьбы зь імі…

Між тым, варожыя сілы, ведаючы дадзеныя заканамернасьці натуральнага масава-псіхічнага, імкнуцца і тут штучна сказіць сітуацыю. Мэта ўсё тая ж – каб забясьпечыць сабе магчымасьць працягваць паразітаваць на грамадстве.

Тэхналёгія наступная: «яны – ворагі» імкнуцца зьліцца з «яны – такія ж, як мы», стаць неаддзельнымі зь імі. Так, калі мы гаворым пра імперскія сілы Расеі, яны заяўляюць, што мы абвінавачваем “усю Расею і ўвесь рускі народ у імпэрыялізме”; калі мы гаворым «маскалі», яны заўляюць, што мы абражаем рускіх (а не расейскую імперскую бюракратыю і агрэсіўных расейскіх імперыялістаў ды рускіх шавіністаў – г.зн. таго, хто маскалямі ёсьць) і г.д.

Як бачыце, у тэхналёгіі падмены паняцьцяў, якая выкарыстоўваецца паразітычнымі імперскімі сіламі Расеі як для свайго адбельваньня, так і для хаваньня сваёй агрэсіўнай дзейнасьці, знаходзіцца імкненьне «зьліць» ворагаў нашага і расейскага грамадстваў з нармальным расейскім грамадствам.

У сваю чаргу наша стратэгія тлумачэньне беларускаму грамадству аксіём палітычнай рэчаіснасьці павінна абавязкова і заўсёды выразна падкрэсьлівасьць розніцу двух відаў паняцьця «яны», якое мы выкарыстоўвае адносна нашых усходніх суседзяў.

Мы павінны ўвесь час падкрэсьліваць, што мы ня толькі гатовыя, але і ня мысьлім сваёй будучыні без нармальнага раўнапраўнага ўзаемакарыстанага супрацоўніцтва з блізкім нам рускім народам, з усім здаровым расейскім грамадствам, але не зьбіраемся мець нічога агульнага з галоўнай паразітычнай сілай Расеі – расейскай імпербюракратыяй. Больш таго, любое «супрацоўніцтва» з прадстаўнікамі Расеі, у якім бачны інтарэс дадзенай соцыяпаразітычнай групы, павінна быць адрынута, як бесперсьпектыўнае (гл. малюнак 5.7).

Мал. 5.7. Персьпектыўная і бесперсьпектыўная формы супрацоўніцтва беларускага грамадства-народу з расейскім грамадствам. Персьпектыўным зьяўляецца толькі такое супрацоўніцтва, якое адбываецца без удзелу асноўнай паразітычнай групы Расеі – расейскай імперскай бюракратыі.

Наш ідэал - канструктыўная

уладкаванасьць усяго

4. ПРАЕКТ ПАЛІТЫЧНАЙ І САЦЫЯЛЬНА-ЭКАНАМІЧНАЙ ПРАГРАМЫ ДЛЯ РЭАЛІЗАЦЫІ З ПАЗІЦЫІ ЎЛАДЫ

Заўвага. Канчатковы тэкст дадзенага раздзела павінен быць складзены пасьля правядзеньня дастаткова шырокай канферэнцыі (магчыма, “шматсерыйнай”) й наступнай працы групы прыхільнікаў ідэалогіі соцыяканструктывізму – сістэмнага гуманізму. Таму прашу ўспрымаць напісанае хутчэй як “затраўку” для будучай такой дзейнасьці [ад імя рэдакцыі нагадваем таксама, што кніга была напісана больш 5 гадоў таму. – Рэд.].

4.1. Нашыя важнейшыя каштоўнасьці

Наша галоўна каштоўнасьць – беларускае грамадства (народ) і яго аб’ектыўныя інтарэсы.

Беларускае грамадства-народ ёсьць асобная, унікальная і самакаштоўная частка ўсясьветнай агульналюдскай цывілізацыі.

Беларускае грамадства-народ зьяўляецца адначасова цэласным і структураваным: складаецца як з розных сацыяльных груп (рабочыя і дзяржслужачыя, дзеці і выкладчыкі, урачы і хатнія гаспадыні, мужчыны і жанчыны, прадстаўнікі творчых прафесій і прадпрыймальнікі, навукоўцы і калгасьнікі (арэндатары), працаўнікі сьферы паслугаў й настаўнікі, пенсіянеры і міліцыянты, праваслаўныя і вайскоўцы, студэнты і атэісты, і г.д.), так і ўсіх асобных грамадзян.

У беларускага грамадства ёсьць уласныя аб’ектыўныя каштоўнасьці. Галоўныя зь іх гэта: мінулае беларускага грамадства, яго мэта і яго дзяржава. Гэтыя аб’ектыўныя каштоўнасьці нашага народу-грамадства аб’яўляюцца сьвятымі (г.зн., што зь іх немагчыма насьмяхацца, ёрнічаць, іх нельга зьневажаць, яны ня могуць быць прадметам кпін, анекдотаў і г.д.).

Адной з важнейшых каштоўнасьцяў нашага грамадства зьяўляецца ўсё тое непаўторнае, што было створана беларускім народам у мінулым – яго гісторыя, сімвалы (герб, сьцяг, гімн), нацыянальныя культура (уключаючы мову, фальклёр, традыцыі, сьветагляд), матэр’яльныя рэчы, іншае… Усё гэта ёсьць неад’емны падмурак, на падставе якога толькі і можа адбывацца самастойнае і прыгожае крочаньне беларускага грамадства ў неабмежаваную будучыню.

Любая дзейнасьць, накіраваная супраць беларускай культуры, мовы, сімвалаў, іншых нацыянальных каштоўнасьцяў ці скажаючая сапраўдную гісторыю беларускага народу ў далейшым будзе забаронена.

Мэта беларускага грамадства – накіраванае ў будучыню і ўверх неабмежаванае прагрэсіўнае разьвіцьцё ва ўсіх сьферах: тэхналагічнай, гуманістычнай, сьветагляднай, іншых. Дадзеная мэта ўключае імкненьне да максімальнай гарманізацыі (уладкаванасьці) адносінаў, заснаваных на прынцыпах сацыяльнай справядлівасьці: паміж грамадствам і яго асобнымі грамадзянамі; паміж усімі сацыяльнымі групамі беларускага грамадства; паміж нашым грамадствам і сьветам.

Ідэалагічнай асновай на шляху рэалізацыі дадзенай мэты зьяўляецца ідэялогія соцыяканструктывізму (сінонім: ідэалогія сістэмнага гуманізму), ядром якой зьяўляецца ўніверсальная нацыянальная ідэалогія, а беларуская ідэя – іх гарманічнай часткай. Тое, што зьдзяйсьненьне дадзенай мэты магчымае толькі ва ўмовах неабмежаванага ў часе захаваньня беларускага народу-грамадства, зьяўляецца самавідавочным.

Усялякая дзейнасьць, якая накіравана на дыскрэдытацыю ці перашкоду ў рэалізацыі важнейшых мэтаў беларускага грамадства, на разбурэньне ці нівеліроўку яго своеасаблівасьцяў (якія ў адпаведнасьці з агульнымі законамі развіцьця прыроды будуць разьвівацца), зьяўляецца нелегальнай і тэрмінова спыняцца…

Самастойная, эфектыўная, нацыянальна адметная, навукова-дэмакратычная беларуская дзяржава ёсьць галоўным інструмантам, які можа забясьпечыць рэалізацыю грамадскай мэты. Беларуская дзяржава – гэта: наша этнічнае грамадства + тэрыторыя нашай дзяржавы + законы, якія ўладкоўваюць жыцьцё беларускага грамадства + дзяржаўная ўлада, якая забясьпечвае фармуляваньне і рэалізацыю дадзеных законаў. Адзіным легітымным гаспадаром нашай дзяржавы зьяўляецца ўсё беларускае грамадства-народ (як сістэма грамадзянаў, найперш беларусаў, й іхных груп, аб’яднаных натуральнымі ўладкаванымі ўнутранымі сувязямі), а ні ў якім разе не бюракратыя. Дзяржаўныя служачыя – гэта неад’емная частка беларускага грамадства. Разам зь іншымі сацыяльнымі групамі яны ўдзельнічаюць у дасягненьні грамадскай мэты і маюць права прадстаўляць інтарэсы дзяржавы, але ня ў большай ступені, чым любая іншая сацыяльная група.

Выкарыстаньне дзяржаўнымі чыноўнікамі сваіх пасадаў на карысьць асабістых інтарэсаў зьяўляецца дзяржаўным злачынствам і падлягае выкараненьню.

4.1.1. Грамадзяне Беларусі.

Сапраўднымі прадстаўнікамі нашага грамадства зьяўляюцца ўсе жыхары Беларусі, незалежна ад сацыяльнай, канфесійнай, нацыянальнай ды іншых прыналежнасьцяў, якія цэняць каштоўнасьці беларускага этнічнага грамадства, імкнуцца зьліцца зь ім, стаць яго часткай; успрымаюць беларускую дзяржаву сваёй, жадаюць жыць у ёй, будаваць і ўпрыгожваць яе; бачаць сваю будучыню і будучыню сваіх нашчадкаў ва ўздыме беларускага грамадства-народу да агульнацывілізацыйных і гуманістычных вышыняў, у будаўніцтве і абароне беларускай дзяржавы…

Усе, хто не адпавядае дадзеным крытэрам, да беларускага грамадства не належаць, нягледзячы ні на якія фармальныя прыкметы (у лепшым выпадку яны пераходзяць у стан простых жыхароў, пазбаўленых правоў і абавязкаў грамадзяніна). Двайное грамадзянства не дапускаецца.

4.1.2. Беларускі народ.

Самай важнай часткай нашага грамадства, яго ядром, зьяўляецца беларускі народ. Менавіта ён надае беларускаму грамадству такі непаўторны, прыгожы каларыт.

У сувязі зь дастаткова вялікай часткай прадстаўнікоў беларускага этнасу (на сёньня доля тых, хто на тэрыторыі Беларусі лічыць сябе беларусамі, складае больш 82%), а таксама ў сувязі з законамі агульналюдскай справядлівасьці й заканамернасьцямі агульнацывілізацыйнага прагрэсу, менавіта на беларускім народзе ляжыць гістарычная адказнасьць за лёс усяго беларускага грамадства і яго дзяржавы (таму мы часта і пішам “грамадства-народ”).

З-за гістарычных, культурных, соцыяпсіхалагічных і генетычных асаблівасьцяў толькі беларускае асяроддзе зьяўляецца аптымальным для большасьці беларусаў для паўнавартаснага, гарманічнага, радаснага жыцьця. Быць сярод сваіх і якраз такіх, якія табе найбольш падыходзяць, у якіх адчуваецца генетычная роднасьць, блізкасьць душаў – адна з галоўных умоў, неабходных для дасягненьня людскага шчасьця. Шмат прадстаўнікоў іншых народаў з-за сваіх індывідуальных асаблівасьцяў таксама могуць знайсьці добрыя ўмовы для свайго стваральнага жыцьця, стаўшы прадстаўнікамі беларускага грамадства (але гэта ня значыць, што мы можам дазволіць сабе ўпусціць на нашу зямлю столькі імігрантаў, што гэтым паставім пад сумніў само існаваньне нашага народу ці істотна пагоршым умовы яго жыцьця).

Усё пералічанае, як і шэраг іншых чаньнікаў, дазваляюць гаварыць пра надзвычай высокую каштоўнасьць беларускага этнічнага грамадства як для асобных людзей, так і для ўсёй агульналюдскай супольнасьці.

Паколькі беларускі этнас мае выключнае значэньне для паўнавартаснага існаваньня беларускага грамадства, у Канстытуцыі Беларусі запісваецца, што доля прадстаўнікоў беларускага народа ў беларускім грамадствеа ня можа памяньшацца. Той урад, які стварыў умовы для супрацьлеглага, аўтаматычна адхіляецца ад улады, а прынятыя ім рашэньні, якія прывялі да падобнага, адмяняюцца…

4.1.3. Беларуская нацыянальная эліта.

Адзінай групай, якая мае права легітымна прадстаўляць аб’ектыўныя інтарэсы беларускага грамадства, зьяўляецца беларуская нацыянальная эліта. Яе прадстаўнікі ёсьць ва ўсіх групах беларускага грамадства, але найбольш сярод нацыянальнай інтэлігенцыі. У прадстаўнікоў нацыянальнай эліты аб’ектыўныя каштоўнасьці беларускага грамадства займаюць дастаткова высокае мейсца ў сістэме асабістых каштоўнасьцяў. Акрамя таго, нацыянальная эліта, у адрозьненьні ад шырокіх грамадскіх мас, устойліва да ўплыву з боку разнастайных соцыяпаразітычных, дэструктыўных сіл, якія імкнуцца сказіць адэкватны рэчаіснасьці сьветагляд.

Найбольш вядомыя сваімі дасягненьнямі ў сьвеце і ўнутры нашага грамадства прадстаўнікі беларускай нацыянальнай эліты, выхадцы са сьфер бізнэса, навукі, культуры, грамадскай дзейнасьці (па 9 чалавек з кожнай сьферы і ўсяго 36 чалавек), якія лічаць сябе прадстаўнікамі беларускага этнаса і не належаць да актыўных палітычных дзеячаў, шляхам самаарганізацыі ўтвараюць Форум нацыянальнай эліты. Апошні выконвае фунцыю вышэйшага маральнага (зьмястоўнага) кіраўніка на шляху разьвіцьця беларускага грамадства (напрыклад, мае права вырашальнага выступу ў час выбарчых камнапій, перад самым галасаваньнем).

4.1.4. Каштоўнасьці мінулага ў будучыні.

Паколькі будаваньне лепшай будучыні немагчыма іначай, як на грунце каштоўнасьцяў беларускага народу, беларускаму грамадству, як толькі яно вызваліцца з-пад татальнага ўплыву расейскай імперскай паразітычнай бюракратыі й яе каланіяльнай намесьніцы ў выглядзе мясцовай кампадорскай бюракратыі, будзе вернута праўдзівая гісторыя, сапраўдная (наша, натуральная) мова, беларускія культура, сімвалы, сьветагляд й іншыя нацыянальныя каштоўнасьці.

Вяртаньне да нацыянальнай культуры і гісторыі, моўная і сьветаглядная нармалізацыя будуць адбывацца выключна добраахвотна. Пры гэтым будуць створаны такія нармалізуючыя ўсю культурную сітуацыю абставіны, зьвязаныя зь індывідуальнымі жыцьцём і дзейнасьцю людзей, у якіх вяртаньне людзей у дадзеным пытаньні да стану ачуньваньня будзе проста натуральнай зьявай. Так, дзяржаўныя служачыя, выкладчыкі ВНУ, журналісты СМІ, а таксама ўсе тыя, хто па роду сваёй дзейнасьці мусіць зьвяртацца да вялікай колькасьці людзей, вымушаны будуць за бліжэйшыя год-два авалодаць беларускай мовай і працаваць на ёй.

У сістэме адукацыі першымі ў моўным плане будуць нармалізаваныя вышэйшыя навучальныя ўстановы.

Вяртаньне беларускаму грамадству яго праўдзівай гісторыі й натуральнай культуры пачнецца ў першую чаргу зь сярэдняй школы й электронных СМІ.

4.1.5. Тэрыторыя дзяржавы і этнічная беларуская тэрыторыя.

Сёньня беларуская дзяржава ахоплівае толькі частку этнічных беларуска-ліцьвінскіх земляў. Акрамя тэрыторыі сучаснай Беларусі ў складзе 6 абласьцей, агульнай плошчай каля 208 тыс. км², невялікая этнічна-беларуская тэрыторыя знаходзіцца на ўсходзе Польшчы (гэта Беласточчына, якая была аддадзена крывавым Сталіным у 1945 годзе) і вялікія тэрыторыі на захадзе Расеі (гэта Браншчына, паўднёвая частка Пскоўшчыны, а таксама ўся Смаленшчына, якую бальшавікі ў 1919 годзе вярнулі, а затым зноў забралі сабе). Этнічныя тэрыторыі на захад ад сёньняшняй Беларусі у далейшым будуць называцца Заходнімі беларускім крэсамі (краем), а на ўсход – Усходнімі беларускімі тэрыторыямі (землямі).

Мы не прэтэндуем на чужое, але і ад свайго не адмаўляемся. Гэта, а таксама прынцыпы гістарычнай справядлівасьці, патрабуюць, каб раней ці пазьней нашы этнічныя землі вярнуліся ў склад беларускай дзяржавы. Крывавыя падзеі апошніх стагодзьдзяў, а таксама падзеі пачатку ХХІ стагодзьдзя – у прыватнасьці, палітыка аншлюса, якая праводзіцца расейскай імпэрыяй у адносінах да Беларусі сёньня; рэгулярныя напаміны польскаму грамадству пра нейкія Kresy vshodnie (маецца на ўвазе тэрыторыя Беларусі, якую Ленін у 1920 годзе аддаў пад Польшчу, каб ратаваць сваю бальшавіцкую ўладу); шэраг іншых фактаў – дазваляюць нам мець ня толькі маральнае права на пастаноўку гэтага пытаньня, але і ставяць перад намі абавязак менавіта так рабіць.

Сьпецыяльна падкрэсьлім: узгадваньне пра нашыя Усходнія землі й Заходні край не азначаюць, што мы патрабуем тэрмінова вярнуць дадзеныя тэрыторый у склад Беларусі, а тым больш не азначае, што мы зьбіраемся іх вяртаць з дапамогай сілы. Гэта азначае, што мы помнім пра іх, не адмаўляемся ад іх і лічым вяртаньне іх у будучыні як справядлівым, так і магчымым. Больш таго, ведаючы аб’ектыўныя гістарычныя заканамернасьці, можна прадказаць, што калісьці прыйдзе час, калі крывавая расейская імпэрыя сажрэць сама сябе і разваліцца, і беларусы Смаленшчыны, Браншчыны, Пскоўшчыны самі пажадаюць вярнуцца ў склад сваёй натуральнай дзяржавы.

Мы гатовыя таксама прыняць у склад беларускай дзяржавы тэрыторыю Усходняй Прусіі (цяпер Калініградская вобласьць), як сімвал своеасаблівай просьбы з боку расейскага грамадства аб прабачэньні й кампенсацыі за ўсе людскія страты і пакуты, якія расейская імпэрыя прынесла беларуска-ліцьвінскаму этнасу за апошнія 500 гадоў.

Пасьля далучэньня да Бацькаўшчыны ўсіх этнічна беларускіх тэрыторый і Калінінградскай вобласьці Беларусь становіцца паўнавартаснай прыбалтыйскай краінай (з выхадам да Балтыйскага мора) з плошчай каля 400 тыс. км².

Пасьля вяртаньня ўсіх этнічных тэрыторый і тэрытарыяльнай кампенсацыі часткі нанесеных нам страт, прынцыповым лёзунгам становіцца: «Ніводнай пядзі чужой зямлі, ні зь якой нагоды…!». Далейшае разьвіцьцё беларускай дзяржавы адбываецца толькі па законах інтэнсіўнага развіцьця (разьвіцьця ўверх)…

4.2. Кіраваньне дзяржавай

4.2.1. Сістэма ўлады ў Беларусі.

Беларусь зьяўляецца ўнітарнай дэмакратычнай дзяржавай з прэзідэнцкай формай кіраваньня (як мінімум у бліжэйшыя дзесяцігодзьдзі) [як бычыце, гэта было сфармулявана яшчэ ў 2002 годзе. – Рэд.].

Другім па важкасьці ўладных паўнамоцтваў органам зьяўляецца беларускі Парлямент – Сойм, які мае заканадаўчыя функцыі.

Трэцім – Рада міністраў, якая прызначаецца сумесна прэзідэнтам і Соймам. Рада міністраў мае функцыю галоўнага выканаўчага органа ўлады.

Незалежнай галінай улады зьяўляецца Судовая. Асобы, якія кантралююць яе дзейнасьці, таксама часткова абіраюцца на ўсенародных выбарах (напрыклад, Галоўны суддзя Беларусі).

У межах сваёй кампетэнцыі практычна незалежнай галінай зьяўляюцца органы мясцовай улады.

Усенародныя выбары, на якіх абіраецца Прэзідэнт, Сойм, прадстаўнікі Судовай сістэмы і мясцовай улады, будуць адбывацца 25 сакавіка — у Дзень аднаўленьня беларускай дзяржаўнасьці (гэты дзень будзе непрацоўным).

Уся сістэма беларуска-літвінскай дзяржаўнай улады як на міжнароднай арэне, так і ўнутры Беларусі ў сваёй дзейнасьці кіруецца прынцыпамі ідэялёгіі соцыяканструктывізму (сістэмнага гуманізму).

Для таго, каб на тэрыторыі сваёй дзяржавы беларускі народ мог кіраваць сам сабой, быў суб’ектам агульнацывілізацыйных падзей, доля прадстаўнікоў беларускага этнаса ва ўладных структурах ня можа быць меньшай за долю беларусаў у грамадстве. Чым больш высокі ўзровень улады, тым больш жорства выконваецца дадзены прынцып. Сістэмы арганізацыі грамадска-палітычнага жыцьця, пры якіх гэта ня можа быць забясьпечана, не выкарыстоўваюцца.