Мы ў апошніх падзеях вакол спадара Міхалка бачым шэраг асьпектаў – сярод іх грамадскі, юрыдычны, стратэгічны. Давайце пра іх падрабязьней і пагаворым.

Рэдакцыя.

Грамадскі асьпект

З апісаньнем музычнай творчасьці панк-рок гурту “Ляпіс Трубяцкі” на чале са спадаром Міхалком можна пазнаёміцца, напрыклад тут: http://ru.wikipedia.org. Для нас жа найбольш цікавым зьяўляеца не музычна-творчы, а грамадскі бок іх дзейнасьці. І вось тут у апошнія гады можна заўважыць не дэградацыю, як гэта часта бывае ў шматлікіх аналагаў, а імклівае падвышэньне ўзроўню грамадзянскай пазіцыі й грамадскай значнасьці.

Сяргей Міхалок зьяўляецца чалавекам з анархічным сьветаглядам (пра гэта ён сам адкрыта гаворыць), здольным на эпатажныя ўчынкі.  Яшчэ летась, прыязджаючы ў Гародню, гурт афішаваў сябе (у літаральным сэнсе) як людзей з наколкамі й рагамі (гл. апошнюю легальную афішу ляпісаў у Беларусі). Вось, прыкладна такое ўражаньне пры самым першым знаёмстве і ўзьнікала ад гэтай групы і яе кіраўніка.

Аднак некалькі гадоў таму хлопцы пачалі сьпяваць некаторыя песьні… па-беларуску (у наш час гэта ўжо вялікі ўчынак!).  А ўвесну г.г. гурт быў уключаны ў негалосны сьпіс музыкаў, якім забаронена выступаць у Беларусі (апошняе – яшчэ адзін аб’ектыўны доказ прызнаньня цяперцамі вялікага грамадскага значэньня творчасьці ляпісаў; калі б яны працягвалі папулярызаваць толькі анахізм ці сатанізм, цяперскія ўлады іх бы не краналі).

Мы ня ведаем, чым абумоўлена прагрэсіўная сьветаглядная і грамадская эвалюцыя спадара Міхалка і яго сяброў. Можа, гэта яны самі разьвіваюцца, бачачы падзеі ў Беларусі й ня толькі. Магчыма, пэўны ўплыў на яго аказаў шаноўны Лявон Вольскі (гл. фота ў пачатку матэрыяла), напрыклад, у час працы над альбомам “Крамбамбуля” (дарэчы, спадар Вольскі не адмаўляе, што сябруе зь Міхалком). А хутчэй усё тут разам, у т.л. і тое, пра што мы ня ведам. Важным застаецца факт: на сёньня Сяргей Міхалок вырас да ўзроўня, калі ён можа ўзьнімаць народ. І той ідзе за ім…

Звычайна прычыны такога грамадскага феномену ў тым, што людзі вераць у шчырасьць чалавека, лідара, і ў тым, што настрой у людзей (часта неўсьвядомлены) прыходзіць у рэзананс з тым, пра што і як гэты лідар гаворыць, да чаго заклікае. Паколькі мы ў грамадскай дзейнасьці ня першы год, мы таксама верым, што “дэвіз «Ня быць скотам»” ужо сапраўды “стаў інтэрнацыянальным”, што праблемы, падобныя да беларускіх, “ёсьць у людзей і ў іншых краінах” і што да спадара Міхалка і яго сяброў сапраўды “далучаюцца дробныя партызанскія фармаваньні” ў пераносным, вядома, сэнсе (гл. 1-ю частку матэрыяла). Вельмі верагодна, што гэта ўсё ня проста кідкія заявы, не пустое бахвальства…

І вось тут мы і раілі б спадару Сяргею паглядзець на сітуацыю ня столькі з пазіцыі дасягненьня-посьпеху, колькі з пазіцыі адказнасьці… Напрыклад, так: як найлепш для людзей распарадзіцца іх даверам, як іх не падвесьці, а накіраваці туды, куды сапраўды весьці варта.

Акрамя таго, падымаць масы на змаганьне за свабоду, справядлівасьць, прагрэсіўнае грамадскае разьвіцьцё здольны далёка ня кожны. Спадару Сяргею гэта ўдаецца. Але, калі на чалавека добра рэагуюць іншыя – гэта яшчэ не азначае, што такія паводзіны людзей зьяўляецца прыватнай уласнасьцю правадыра. У гэтым ёсьць нешта большае. Звычайна, у такой сітуацыі варта падумаць над тым, што завецца місіяй…

Карацей, зь людзьмі, якія табе паверылі, жартаваць нельга. Такі давер – рэч вельмі тонкая, адказная і надзвычай каштоўная… Гэта як у “Маленькім прынцы”: “Мы адказныя за тых, каго прывучылі”…

Юрыдычны асьпект:

Лявон вольскі (гл. фота) – наш знакаміты музыка і мастак — у сваім інтэрвю на радыё “Свабода” (гл. відэа тут: http://www.svaboda.org/content/article/24390703.html) на пытаньне, як ён ставіцца да заяваў спадара Міхалка ў адрас Лу-кі, адказаў: “Любы незалежны музыка ў Беларусі са здаровым розумам падпішацца пад кожным словам Сяргея Міхалка. Проста яны баяцца гэта казаць”.

Усё так. Толькі вось пракуратура РБ узбудзілася не на жарт… А гэта азначае, што спадару Міхалку па вяртаньні ў Беларусь сапраўды пагражае падпіска пра нявыезд, сьледства, суд, вязьніца. Класічна аналагічнай сітуацыяй зьяўляецца сьледства, суд і па 2 гады турмы Паўлу Мажэйку і Міколу Маркевічу (тады, у канцы 1990-х, журналісту і рэдактару гродзенскай газеты “Пагоня” адпаведна) за тое, што ў адным з матэрыялаў газеты яны назвалі Лу-ку забойцам (мелася на ўвазе яго датычнасьць да “зьнікненьня” Захаранкі, Ганчара, Красоўскага, Завадскага)…

На гэтым прыкладзе мы заклікаем спадара Міхалка да асьцярожнасьці й поўнай усьвядомленасьці сваіх далейшых дзеяньняў.

Калі спадар Сяргей па нейкай прычыне вырашыць вярнуцца ў Беларусь і ўступіць “у дэбаты” з пракурорска-судовай сістэмай дыктатарскага беларусафобскага рэжыму (а магчымасьць такога мы дапускаем), тады мы раілі б зьвярнуць увагу на некальмі момантаў.

Момант першы зьвязаны з пытаньнем, зразумелым усім прыстойным людзям і ва ўсіх краінах, якія можна назваць больш-менш цывілізаванымі: а што, чалавек ня мае права мець сваё меркаваньне што да грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне і ў дачыненьні да асобных яе кіраўнікоў? А што, ён ня можа выказваць свайго меркаваньня, калі ў яго запытаюцца?! (зьвернем увагу — Сяргей Міхалок па ўласнай ініцыятыве нікому не навязваўся: яго запыталі – ён адказаў!)

Адказ відавочны: мае і можа! Больш за тое, гэта ня проста яго маральнае права як свабоднага грамадзяніна, гэта — яго юрыдычна абумоўленыя правы, якія бароніць і Канстытуцыя РБ, і шматлікія міжнародныя дакументы, падпісаныя кіраўнікамі Беларусі. Больш за тое, у асобных выпадках (пагроза незалежнасьці краіны з-за кіраўніцтва краіны, іншыя факты злачынства, зьдзейсьненыя людзьмі ва ўладзе), кожны грамадзянін Беларусі абавязаны крытыкаваць улады, патрабаваць іх замены!

Лічыць інакш – г.зн. па сутнасьці казаць, што ў нас зноў зьявілася раса недатыкальных паноў і раса рабоў. Прычым, што б ні зрабілі “паны”, крытыка ў іх адрас зьяўляецца “недапушчальнай і амаральнай”.

Таму казаць, што грамадзянін Беларусі ня мае права крытыкаваць прадстаўнікоў улады, пракуратура ня зможа. За гэта ў суд не пацягне. Інакш будзе прызнаньне перад усім сьветам, што мы ўжо жывем па Оруэлу… А гэта – татальная і канчатковая страта іміджу, самадыскрэдытацыя. Улады на такое пайсьці ня могуць. Пакуль. Таму сьледчыя пракуратуры будуць чапляцца да дробязяў, нюансаў – таго, што мы апісваем, як другі асьпект.

Момант другі: а няўжо характарыстыкі, якія даваў спадар Міхалок уладам у Беларусі й Лукашэнку ў прыватнасьці зьяўляюцца непраўдзівымі (зьвяртаем увагу: толькі ў гэтым выпадку іх можна лічыць абразьлівымі!).

Вось сьпіс гэтых характарыстык (абмяжуемся толькі тымі, якія пракуратура можна зьвязаць з Лу-кам):

- агідны палітычны дзеяч (1-я),

- падрыўнік (2-я),

- чалавек, які прывёў краіну да мяжы (3-я),

- галоўнае яго пачварнае злачынства, што ён правёў рубікон паміж беларусамі (4-я),

- ён хлус; напрыклад, увесь час хлусіць, што ў Беларусі дзякуючы яму [мір] (5-я),

- злодзей (6-я),

- невук (7-я),

- ён не прэзідэнт (8-я),

- чалавек, які ненавідзіць свой народ (9-я),

- такія злачынцы, як Лукашэнка, не пакідаюць сьведак сваіх злачынстваў (10-я),

- любы чалавек, які ўмее чытаць і лічыць, кіраваў бы Беларусьсю лепш, чым Лукашэнка (11-я),

- распрадае краіну (12-я),

- псіхічна неўраўнаважаны чалавек (13-я),

- зьдзекуецца над сваім народам (14-я),

- дзякуючы Лу-ку ў Беларусі дасягаюць [нечага] толькі здраднікі, крывадушнікі, сістэмшчыкі; у прыватнасьці, сабраў вакол сябе чорныя брыгады, праплочвае ўсіх мянтоў; паставіў на чале Беларусі ворагаў беларускага народу тых, хто як паліцаі пад час вайны (15-я),

- тым часам годныя людзі “выціраюцца” з краіны; выдаляе лепшых прадстаўнікоў літаратуры, мастацтва, рамёстваў; правакуе буйную хвалю эміграцыі, асабліва моладзевай (16-я),

- зьдзяйсьняе генацыд беларускага народу (17-я).

Такім чынам, у нас атрымалася 17 характарыстык Лу-кі, з-за якіх найверагодней пракуратура РБ можа прычапіцца да спадара Міхалка, паспрабаваць узбудзіць супраць яго крымінальную справу.

Таму раім спадару Сяргею, калі ён вырашыць вярнуцца ў Беларусь, падрыхтаваць добрую аргументацыю па кожным пункце.

На наш погляд, на тыя характарыстыкі, якія ня выдзелены тоўстым шрыфтам (1, 3, 4, 7, 11, 12, 13, 16-я), адносна лёгка знайсьці добрыя абгрунтаваньні альбо прызнаць іх асабістым меркаваньнем спадара Міхалка. Што да іншых характарыстых, дык над іх абгрунтаваньнем трэба добра падумаць (напрыклад, Лу-ка таму “падрыўнік”, што падрывае адзінства беларускага народу, правакуе раздрай паміж грамадзянамі, частка якіх вымушана станавіцца на бок абаронцаў беларускіх нацыянальных каштоўнасьцяў, а частка – на бок уладаў; ён “не прэзідэнт” таму, што многія апазіцыйныя дзеячы – Бяляцкі, Мілінкевіч, Мацкевіч, іншыя – заяўляюць, што Лу-ка не набраў 19.12.2011 г. 50% галасоў і для таго, каб яму быць прзідэнтам, павінен быць 2-і тур; бяз гэтага Лу-ка ня толькі не прэзідэнт, а і ўзурпатар – г.зн. злодзей асабліва буйнога маштабу; і г.д.).

Акрамя таго, кіраўнік рэдакцыі нашага сайта, Алесь Астроўскі, выказаў гатовасьць выступіць у судзе, калі такі адбудзецца, у якасьці сьведкі-эксперта ў падтрымку Сяргея Міхалка, калі такое спатрэбіцца. Ён мае 25-гадовы досьвед грамадска-палітычнай і больш за 12 гадоў ідэалагічнай дзейнасьці, сьпецыялізуецца на пытаньнях генацыду-этнацыду – формах злачынства супраць чалавечнасьці, якіх не павінна быць, і сапраўдных інтарэсаў беларускага народу, адстойваньне якіх кіраўнікі Беларусі мусяць лічыць сваім галоўным прафесійным абавязкам. Тое, што спадар Астроўскі робіць гэта ня толькі на словах, бачна нават з фота…

Момант трэці. Паколькі абсалютная большасьць злачынстваў рэжыму Лу-кі ў дачыненьні да беларускага народу зьяўляецца ня толькі надзвычай маштабнымі, але і відавочнымі, у працэсе магчымага рассьледаваньня і ў ходзе будучага суду варта актыўна ўзьнімаць пытаньне пра тое, ці ня ёсьць наўпроставым абавязкам Генеральнай пракуратуры ўзбуджаць рассьледаваньне і спыняць злачынствы, пра якія казаў спадар Міхалок. Так, няўжо пракуратура лічыць, што Лу-ка знаходзіцца ва ўладзе законна? Што за яго сапраўды прагаласавала 80% грамадзян Беларусі? Няўжо ў нас няма этнацыду (наўмыснага вынішчэньня беларускай мовы, культуры, гістарычнай памяці, нацыянальных сімвалаў) і генацыду (праз стварэньне ўмоў для выміраньня беларускага народу, імкненьня да замены яго ксенаэтнічным насельніцтвам, стварэньня сітуацыі, калі лепшыя прадстаўнікі беларускага народу, асабліва маладыя, ня маючы магчымасьці да самарэалізацыі ў Беларусі, вымушаны назаўсёды пакідаць Бацькаўшчыну)? Няўжо пракуратура ня бачыць, як Лу-ка распрадае нашу ўласнасьць і ставіць пад пагрозу незалежнасьць Беларусі?

Хай пракуроры – калі яны такія прынцыповыя, каб чапляцца да Міхалка – альбо адмяжуюцца ад гэтых злачынстваў, узбудзіўшы адпаведныя справы, альбо прымуць адказнасьць за іх у тым ліку і на сябе (“А суддзі хто?!”). Пройдзе час, і яшчэ невядома, чым (якімі параграфамі крымінальнага Кодэксу для іх саміх) абярнецца іх пракурорскае імкненьне бараніць відавочны сатанізм…

Стратэгічны асьпект

Спадару Міхалку, калі ён ужо вырашыў прыняць удзел у гамадска-палітычнай дзейнасьці (што, вядома, выдатна — ня можна не вітаць!), варта ведаць, што яму хутка простага змаганьня супраць дыктатуры, імперыялізму будзе недастаткова. Хутка спатрэбіцца стваральная прапанова – г.зн. веданьне, што адказваць на пытаньне (у т.л. пастаўленае самому сабе): а што вы будзе рабіць, Сяргей, за што змагацца, калі дыктатуры будуць разбураны?

Нават, калі яго пра гэта ніхто ня будзе пытацца, усё роўна спадару Міхалку трэба сачыць, каб яго з анархістаў не перацягнулі ў… цяперашнія ліберасты, якія — скажам гэта наўпрост — бароняць інтарэсы глабалісцкай сіянакратыі.

Паколькі мы ведаем асноўныя глабальныя ідэалагічныя плыні, мы, з нагоды, папярэджваем, што сучасныя ліберасты – гэта па сутнасьці тое самае, што былыя бальшавікі (упершыню пра гэта казаў акадэмік-невяртанец А.Федасееў – гл. http://nashaziamlia.org/2008/11/25/1606/ ). А гэта значыць, што цяперашнія ліберасты, якія сёньня заігрываюць з такімі людзьмі, як Міхалок, заўтра зробяць зь імі тое ж, што ў свой час з анархістамі зрабілі бальшавікі…

У якасьці ілюстрацыі да ўзьнятай ідэалагічнай праблемы прапануем спадару Міхалку адказаць на пытаньне: у чым розьніца паміж дзьвюмя сітуацыямі, калі на вуліцах Менска апрычнікі дыктатарскага рэжыму Лу-кі зьбіваюць беларускіх патрыётаў, і калі на вуліцах Варшавы апрычнікі польскіх ліберастаў зьбіваюць патрыётаў Польскіх (гл. фота, а таксама адпаведныя матэрыялы на сайце)? І ці ёсьць гэтая розьніца ўвогуле?

Праграма вырашэньня праблем людскай цывілізацыі ў кірунку гуманістычнага прагрэсу ёсьць толькі ў сапраўдных (г.зн. нацыянальных) дэмакратаў, і яны сцьвяржаюць, што людская цывілізацыя мае сьветлую будучыню толькі як гарманічная сістэма свабодных раўнапраўных народаў, але не як касмапалітычна-хаатычны біямаса-сьметнік! Гэтая пазіцыя цалкам пярэчыць інтарэсам й ідэалогіі ня толькі розных тэрытарыяльных імперастаў, а і глабалісцкіх ліберастаў…

Такім чынам, стратэгічная праблема, якая паўстане перад спадаром Сяргеем, такая: стаць нацыянальным дэмакратам і сапраўдным гуманістам ці прымкнуць да ліберастаў. Яму вырашаць. І лепш, каб ён пачаў разьбірацца неадкладна…

-

І апошняе. Спадзяемся, што хто-небудзь з атачэньня спадара Міхалка паведаміць яму пра гэты матэрыял, і ён зь ім азнаёміцца. Было б увогуле цудоўна, калі пасьля гэта спадар Сяргей яшчэ і пакінуў невялічкі каментар. Хаця б такі: маўляў, так, прачытаў… Гэта нам патрэбна, каб ведаць, ці была атрымана наша інфармацыя.

У сярэдзіне кастрычніка значную частку беларускага грамадства абляцела вестка: лідара гурту “Ляпіс Трубяцкі” Сяргея Міхалка выклікаюць у пракуратуру. Пра гэта адным зь першых паведаміў сайт “Беларускі партызан” (http://www.belaruspartisan.org/bp-forte/?page=100&backPage=13&news=106318&newsPage=0; цяпер ён у Беларусі блакаваны). Прычынай стала тое, што Сяргей Міхалок даў інтэрвію, у якім нібыта абразіў Лу-ку. Мы прапануем нашым чытачам зьвярнуць увагу на гэтую, здавалася б, прыватную падзею з нашага сёньняшняга жыцьця, бо яна ўлучыла ў сябе шэраг істотных момантаў сёньняшняй беларускай гісторыі. А наш аналіз, як часта мы робім, пачынаем з самаго факта.

Рэдакцыя.

1.

“ДА ГЭТАЙ УЛАДЫ Ў МЯНЕ ВЫКЛЮЧНА ЎЛЬТЫМАТЫЎНЫЯ ПРЭТЭНЗІІ”

Так спадар Сяргей сапраўды заявіў у сваім знакамітым інтэрвю пасьля аднаго з канцэртаў у Санкт-Пецярбурзе (праглядзець яго можна тут: http://www.youtube.com/watch?v=glDa64BRaAQ&feature=related). Для тых, хто жадае мець тэкставую версію інтэрвю — напрыклад, каб паўважлівей пазнаёміцца са стаўленьнем знакамітага музыкі-шоўмэна да дыктатара-беларусафоба — мы зрабілі набор тэкста, які падаем ніжэй.

«… Я не факусуюся выключна на гэтай персоне. Мне проста вельмі не падабаецца, што нашу краіну асацыююць выключна з гэтым агідным палітычным дзеячам і падрыўніком (!). Гэта чалавек, які прывёў краіну да мяжы. Самае галоўнае яго пачварнае злачынства – што ён правёў рубікон паміж беларусамі. Гэта не атрымлівалася зрабіць нікому. Ёсьць людзі, якія адзін аднаго цяпер ужо ненавідзяць. Гэта адбылося дзякуючы Лукашэнку. Ён увесь час кажа на словах, што ёсьць нейкая інтэграцыя, салідарнасьць грамадства, што ён захаваў краіну. Ён увесь час апелюе да незалежнасьці. Вакол сябе спрабуе сфакусаваць астравок бясьпекі. Увесь час хлусіць, што ўвесь сьвет знаходзіцца ў агні і пажары, і што толькі ў Беларусі дзякуючы яму [мір]. Ну, карацей, гэта хлус, злодзей і невук.

Ніякі ён не прэзідэнт. Гэта чалавек, які ненавідзіць свой народ. Ён у лепшым выпадку заслугоўвае справядлівага суду.

Я просты чалавек, я не палітык. І ў мяне заўсёды будзе прэтэнзія і да іншай улады. Я чалавек з анархічным сьветаглядам. Я яшчэ раз кужу: я не факусуюся выключна на Лукашэнку. У мяне проста няма выбару. Таму, што такія злачынцы, як Лукашэнка, яны не пакідаюць сьведак сваіх злачынстваў. Яны не пакідаюць разумных, вясёлых, радасных людзей. Людзей, якія хочуць жыць радасным жыцьцём, мець нейкія персьпектывы. І я не хачу займацца нейкім палітычным супрацьстаяньнем. Яшчэ раз кажу. Я – паэт, мастак. Я – артыст, клоўн. Мне падабаецца жыць поўным жыцьцём. У маёй краіне менавіта дзякуючы гэтаму чалавеку я не магу дыхаць на поўныя грудзі. Таму ў некаторыя моманты я факусуюся менавіта на гэтай барацьбе.

Я веру, што наша краіна на самай справе вартая зусім іншага лёсу і зусім іншай гісторыі.

Мне здаецца, што нашай краінай любы чалавек, які ўмее чытаць і ўмее лічыць да 10, кіраваў бы лепш, чым гэты Лукашэнка – і ў эканамічным, і ў палітычным, і ў іншых планах.

Мне сорамна, што нашы галоўныя палітыкі ўвесь час стаяць на каленях і крывадушна з працягнутай рукоў. Распрадалі ўсю краіну. Увесь час чакаюць нейкіх траншаў, грантаў. Увесь час чакаюць нейкіх падачак. І ў нас імідж нашай краіны такі, што гэта краіна такіх аграрных, такіх вельмі згодных, безыніцыятыўных людзей. Што мы ўвесь час гэткія папрашайкі. Усе гэтыя клаўнады ў Камедзі-клаб, усіх гэтых перадачах вульгарных – яны пачынаюць асацыяваць беларусаў менавіта з гэтай асобай. Разумееце, сьціраецца эпас, сьціраюцца артэфакты нацыянальнай ідэнтыфікацыі цэлага народу, выдаляецца гераізм. Выдаляюцца лепшыя прадстаўнікі літаратуры, мастацтва, рамёствы.

Беларусы – гэта вялікая нацыя. Так, мы маленькі народ. У нас няма якіх-небудзь імперскіх амбіцый, але мы ганарымся сваёй гісторыяй.

Я прыехаў туды ў 18 гадоў. І я закахаўся ў гэтую краіну. Там жывуць мае родныя, блізкія. І я хачу, каб наша краіна ўлілася ў агульны карагод свабодных еўрапейскіх дзяржаў. Мы самі хочам абіраць свой лёс. Мы не хочам увесь час залежаць ад гэтых траншаў. А цяпер мы, нібы сабака на сене – увесь час залежым ад таго, што прыйдзе ў галаву псіхічна неўраўнаважанага чалавека, які гвалціць і зьдзекуецца над сваім народам.

Увогуле, усё гэта хлусьня. Гэта міф пра пятую калону, пра фонд Сораса, пра нейкіх праплочаных людзей. Гэта – простыя людзі, якія хочуць жыць, разьвівацца. Каб чалавек зь ведамі, з адукацыяй, выхаваны мог дамагчыся ў жыцьці многага дзякуючы свайму пошуку і працы. У нас дасягаюць [нечага] толькі здраднікі, крывадушнікі, сістэмшчыкі. Г.зн. людзі, якія ўмеюць хлусіць, якія жывуць у фантасмагарычнай Беларусі. Разумееце, пра што ідзе гаворка?

Гэта — генацыд беларускага народу! З боку чэрні й чарнасоценцаў.

Лукашэнка вакол сябе сабраў вось гэтыя ўсе чорныя брыгады. Ён праплочвае ўсіх гэтых мянтоў. Вось гэтыя людзі якраз-такі — без рэжыма ім хана. Таму яны, як пацукі, бьюцца і ўгрызаюцца. Г.зн., як толькі яны бачаць людзей, якія зь імі ня згодныя, яны адразу на іх кідаюцца. Я яшчэ раз кажу, што супраць Лукашэнкі ня нейкая палітычная групоўка.

Паразмаўляйце з простымі людзьмі, что адбываецца ў нашай краіне. Проста ідэалагічны корпус – вось гэтая містыфікацыя, вось гэты мас-медыйнай тэрор (дзякуючы, дарэчы, вялікаму брату, вялікай сястры), які мусіруецца ў людзях – і стварыў уражаньне, што ў нас такая вельмі спакойная, такая прыгожая, добрая краіна.  Усе такія зачараваныя і тупаваценькія хахмачы, як гэтыя каманды КВЗ. Мы ўсе такія хіхіхаем нечага, усе скачам.… Гэта ўсё ня так.

У нас ёсьць контаркультура, у нас ёсьць свабоднае мастацтва, у нас вельмі шмат таленавітых людзей – лекараў, навукоўцаў…

[Але] прыедзьце ў Менск, зайдзіце ў любое напаўбагемнае кафэ і вазьміце там які-небудзь часопіс “50 красівейшых людзей Менска”. Там будуць нейкія бл*дзі, дырэктары нейкіх фітнэс-цэнтраў, папсовыя сьпевакі нейкія – г.зн. шушара нейкая, усе гэтыя папугаі ва ўсіх гэтых дыскваердах і ўсіх гэтых гамасецкіх брэндах… Там ня будзе ніводнага нармальнага, годнага чалавека. Таму што такіх людзей выціраюць з гэтай краіны.

Таму я падкрэсьліваю слова “генацыд”.  Таму што буйная хваля эміграцыі, моладзь бяжыць адтуль. Прычым моладзь самая лепшая. Моладзь, якая ведае мовы. Праграмісты там, будучыя музыкі, настаўнікі. Яны ня бачаць персьпектываў, яны ня хочуць пераўтварацца ў гэтых сістэмных робатаў.

Таму проста мне здаецца, што гэта абавязак кожнага чалавека, які думае сваёй галавой і ў якога ўсьць сваё ўласнае меркаваньне, угледзець у гэтым небясьпеку. І ня толькі для свойго ўласна жыцьця, але і для жыцьця сваіх дзяцей, унукаў…

Я хачу, каб мае ўнукі свабодна хадзілі па родным горадзе. Каб яны адчувалі сувязь са сваімі продкамі, каб не баяліся размаўляць на роднай мове, каб яны чыталі Янку Купалу, Якуба Коласа, а не чыталі гэтую гісторыю, напісаную гэтымі ж*палізамі…

Я ня думаю пра тое, чым скончыцца бой. Я ведаю, што проста трэба біцца. Гэта трэба мне самому. Мне ня важны вынік – выйграю я ці прайграю. Я сабе не задаю ніякіх пытаньняў. У мяне няма іншага выйсьця. Я адчуваю радасьць жыцьця ад гэтага. Калі ня будзе ніякай барацьбы, я буду сьпяваць пра лісьцікі, яблынькі, агуркі, ветрык. Буду сьпяваць нейкія эфемерныя песьні зь метафізічнымі словамі… Ня ведаю,чым я буду займацца.

Я яшчэ раз кажу: мне ня важны вынік. Я ня бачу іншага для сябе выйсьця. Я хачу быць чалавекам.

Так, я – беларус. Я з горада-героя Менска. Гурт “Ляпіс Трубяцкі”.

Мы па-ранейшаму лічым, што горад Менск – гэта наш горад. Мы не зьбіраемся здавацца з-за нейкіх акупантаў. Мы ня лічым гэтых людзей беларусамі. Гэта – ворагі ўласнага народу, яны як паліцаі пад час вайны.

Сапраўдныя беларусы ня любяць Лукашэнку. І гэта ня нейкая “5-я калона”. Таму што я не бяру ніякіх грантаў, я не знаходжуся ў складзе нейкай партыі. Калі падзе рэжым, гэта ня значыць, што я нацэльваюся на пасаду нейкага міністра.

У мяне будуць прэтэнзіі да новай улады. Увогуле да любой улады ў мяне ёсьць прэтэнзіі. А да гэтай улады ў мяне выключна ўльтыматыўныя прапановы: альбо яны, альбо я.

Таму ў мяне няма іншага выбару. Яшчэ раз [пра гэта] кажу.

Я не зьбіраюся на гэтай барацьбе нажыць нейкія капіталы. У мяне не застаецца выйсьця – я змагаюся за сваю свабодную жыцьцёвую прастору. Гэта маё крэда: ня быць скотам!”

(канец цытаваньня інтэрвю спадара Міхалка).

-

2.

Каб лепш прааналізаваць сітуацыю, варта больш пазнаёміцца і з самім спадаром Сяргеем, і з апошнімі прыкладамі яго творчасьці.

Вось тут: http://www.youtube.com/watch?v=MzXQUMXgBbc (глядзі відэа) – спадар Міхалок у прынятым цяпер у шоў-бізьнесе стылі, на наш погляд, удала “сьцябаецца”, адказваючы на пытаньні журналістаў нейкіх музычных выданьняў.

Вось тут: http://www.svaboda.org/content/article/24372776.html (таксама глядзі далучаны фільм) — ён апавядае пра ўмовы свайго побыту ў Маскве.

Вось тут: http://www.youtube.com/watch?v=ejmPzQU8B2Q – можна паглядзець кліп, дзе выконваецца песьня “Зорачкі”. Фільм засьведчыў, як пачыналася нацыянальнае абуджэньне “Ляпісаў”.

Вось тут: http://www.youtube.com/watch?v=UIwA_QeTD9U&feature=g-vrec – кліп зь песьняй “Грай”. Бачны выразны рост грамадскага самаўсьведамленьня мастака. Менавіта гэтая песьня справакавала выступ Пазьняка (гл. http://www.svaboda.org/content/article/24367199.html) з маральнай падтрымкай нацыянальнага сьвядомаснага ўзьлёту ў, здавалася б, бесперсьпектыўным у гэтым сэнсе да таго гурце.

А вось тут: http://www.svaboda.org/content/article/24384213.html – кліп зь яго апошняй песьняй-заклікам на верш Янкі Купалы “Хто ты гэткі” (гэта тут заклік: ня быць скотам). Нам здаецца, што ўжо тут “Ляпісы” канчаткова раскрыліся, як сапраўдныя годныя беларусы-літвіны. Ня ведаем, што будзе далей, але пакуль — выдатна!

Вось некаторыя водгукі на апошні кліп:

Natalka, mensk: “Выдатна, што гучаць словы Янкі Купалы і гучаць цвёрда і пераканаўча! Яны вельмі патрэбныя беларусам сёння. Ты малойца, Сяргей! “

Беларус: “Малайцы!!! Жыве Беларусь!!!”

1: “Кліп шыкоўны!”

Галіна, Менск: “Крута!!! Дзякуй шчырае Сярожу Міхалку і «Ляпісам» за кліп, за пазіцыю, за свядомасць, як ні пафасна гэта гучыць! За глыток чыстага паветра сярод смуроду…”

Віленчук: “Міхалок — Ляпісы — Моц!!! Крута, супер!!!”

-

З аднаго з лістападаўскіх паведамленьняў радыё “Свабода” (гл. http://www.svaboda.org/content/article/24398742.html) дадаткова можна даведацца, што пракуратура, якая вядзе праверку ў дачыненьні да спадара Міхалка з кастрычніка г.г., прызначыла лінгвістычную эксьпертызу выказваньняў лідэра гурту «Ляпіс Трубяцкі» ў дачыненьні да “кіраўніка Беларусі”. Крымінальная справа на музыку пакуль не заведзена і сьледчых дзеяньняў зь Сяргеем Міхалком ў іншых краінах пакуль не праводзілася.

Яшчэ 17 кастрычніка адзін з начальнікаў Генпракуратуры Павал Радзівонаў заявіў: «Так званыя сьмелыя і бяскрыўдныя выказваньні саліста «Ляпіса Трубяцкога», відавочна, знаходзяцца па-за рамкамі ня толькі нормаў этыкі і маралі, але і права … Міхалок лічыць сябе чалавекам культурным і сучасным. Значыць, яго творчая дзейнасьць павінна будавацца на прынцыпах павагі асобы. Выраз грамадзянскай пазыцыі павінен будавацца на тых жа прынцыпах — без абразаў і зьнявагаў каго б там ні было«. Паводле яго, у любым цывілізаваным грамадстве абраная музыкам форма выказваньня «зьяўляецца недапушчальнай і ставіць [Міхалка] ў разрад банальных хуліганаў».

З гэтага ж паведамленьня “Свабоды” можна даведацца, што гурт «Ляпіс Трубяцкі» ўключаны ў сакрэтны чорны сьпіс музычных калектываў і дзеячаў мастацтва, дзейнасьць якіх на тэрыторыі Беларусі негалосна забароненая. На працягу году канцэрты гурту ў Беларусі неаднаразова адмяняліся, у той час як за межамі Беларусі выступы карыстаюцца вялікім посьпехам.

-

Зусім нядаўна два беларускія музычныя сайты (http://generation.by/news4947.html ; http://music.fromby.net/article/2847/) паведамілі, што на працягу апошніх месяцаў Сяргей Міхалок знаходзіцца пад пільнай увагай медыя і праваахоўных органаў. У сярэдзіне кастрычніка на адрас Сяргея Міхалка прыйшла позва з патрабаваньнем зьявіцца ў пракуратуру Цэнтральнага раёна Менска. Многія зьвязалі гэты выклік са сьмелымі выказваньнямі музыкі супраць дзеючай улады. Сяргей Міхалок, нягледзячы на перасьлед беларускай пракуратуры, не зьбіраецца адмаўляцца ад сваіх поглядаў. Больш за тое, з нагоды перамогі песьні «Ня быць скотам» на «Тузіне Гітоў» Сяргей Міхалок вырашыў перапыніць маўчаньне, якое ён узяў на параду юрыста ў час пракурорскай праверкі, каб перадаць сваім прыхільнікам палымянае прывітаньне. У сваім звароце да прыхільнікаў лідэр гурта «Ляпіс Трубяцкі» піша:

Палымяна вітаю ўсіх!

Можна канстатаваць, што «Грай-тур» адбываецца пры падвышанай увазе міжнароднай грамадскасьці, што наведвае нашы канцэрты. Нашаму наступальнаму мабільнаму атраду скараюцца новыя вяршыні, да нас далучаюцца дробныя партызанскія фармаваньні. Ворагі, што пакаяліся, праходзяць абрад ачышчэньня і пераходзяць на наш бок.

Канцэрты ва Ўкраіне і Расеі прайшлі з аншлагам, што пацьвярджаюць фотаздымкі гледачоў, а таксама перапужаных і ашалелых жанчынаў-касірак. Вялізнае дзякуй беларусам, якія знаходзяць у сабе сілы і магчымасьць выязджаць ды падтрымліваюць нас улюлюканьнем, тэматычнымі крычалкамі, транспарантамі ды слушнымі сьцягамі.

Дэвіз «Ня быць скотам» пасьпеў ужо стаць інтэрнацыянальным, таму што падобныя праблемы ёсьць у людзей і ў іншых краінах. Няхай жа прыклад музычнага супраціву Беларусі будзе прыкладам для ўсіх разважлівых жыхароў планеты Зямля!

Прадбачу абвінавачваньні ў патаснасьці ды буфанаднасьці нашых дзеяньняў ды ўчынкаў, таму хачу яшчэ раз усім нагадаць, што галоўнае ў сучасным мастацтве — умець выклікаць агонь на сябе ды наступны за ім рэзананс контратакі.

Жыве Беларусь!

Сяргей Міхалок”

(канец цытаваньня двух апошніх сайтаў)

-

P.S.

Бліжэйшы канцэрт «Грай-туру»  Ляпісаў адбудзецца 9 сьнежня г.г. у Маскве (ў «Б2»). Заклікаем беларусаў Масквы наведаць яго. Да канцэрта застаецца двое сутак…

Патрэба сапраўднай альтэрнатывы

Калі чалавек прафесійна займаецца нейкай справай, прысвячае ёй ільвіную долю часу, то, натуральна, лепш яе робіць, чым іншыя. Бачыць напрацаваным вокам тыя дэталі, якія нябачныя для большасці абываталяў. Гэта ж датычыць і палітыкі. Менавіта таму так скептычна і жорстка ацэньваюць сённяшняе становішча беларускага народу і апазіцыйныя перспектывы інтэлектуалы-патрыёты. Усе прыёмы марыянетак ва ўладзе і ў апазіцыі ўжо даўно раскрытыя і меркаванні недасведчаных міжволі выклікаюць іранічную ўсмешку…

Вось у чым цалкам аднолькавыя рэжым і афіцыйная апазіцыя – дык гэта ў стаўленні да апанентаў. І ў адных, і ў другіх цалкам бальшавіцкая метода. За псеўдаліберальнай рыторыкай фактычна схаваны таталітарны падыход – фільтр ад дэмакратыі і сапраўдных дэмакратаў. Ці многа Вам даводзілася чытаць на старонках беларускай апазіцыйнай прэсы лідэраў Аўтакефаліі, дысідэнта М.Кукабаку, прафесара-інтэлектуала А.Астроўскага, лідэраў эміграцыі, такіх як Я.Мурашка і Г.Арцёменка, артыкулы аўтара гэтай публікацыі і маіх паплечнікаў з АК БПС?! Затое інфармацыйную прастору цяпер зноў запоўнілі “сходаўцы” ці “схаднякі”. Гаворка ідзе пра чарговы, мо ўжо 289-ы, сход-кангрэс-з’езд, з чарговым піярам – пра чарговае кітайскае аб’яднанне, але з тым жа складам арганізатараў і, што найважней, з тым жа вынікам. Івашкевіч, Шушкевіч, Садоўскі – усё тыя ж, усё тое ж.

Іншы прыём адціскання дэмакратыі ў бок афіцапазіцыяй – гэта культ ахвяраў рэжыму. Людзей, якія сядзяць ні за што, несумніўна, шкада, і ўсе нармальныя людзі ў краіне патрабуюць іхнага хутчэйшага вызвалення. Што, дарэчы, важней для мяне, чым фармальны клопат пра зняволеных з боку Еўразвязу. Пакутуе ў няволі былы кандыдат у прэзідэнты, пішуцца лісты салідарных з вязнем, даюцца каментары праваабаронцаў, чутны праклёны сваякоў, прарываюцца лісты з вязніцы…

Так, шаноўныя, мы таксама іх шкадуем, але… не кананізуем. Для нас, як і для большасці беларусаў, гэтыя людзі – ахвяры прамаскоўскага рэжыму, але… не лідары! Аднак такое наша стаўленне выклікае шалёную крыўду ў некаторых палітолагаў з апазіцыі. Вось у № 39 газеты “Свободные новості” С.Законнікаў, П.Быкоўскі, А.Класкоўскі абвінавачваюць беларусаў у “рабскай цярплівасці”, у “негатоўнасці плаціць за перамены”, у нежаданні бунтаваць. Назіраецца літаральна гістэрыка ў прапагандыстаў апазіцыі – ну не хочуць беларусы ісці за іхнымі правадырамі! Аднак такія заўвагі гэта тое ж, што прапанаваць чалавеку выбар – павесіцца ці ўтапіцца. З якой гэта такой балды людзі павінны падтрымоўваць саннікавых, івашкевічаў, някляевых?!

У адрозненне ад Далі Грыбаўскайтэ, лічу, што далёка не ўсе беларускія апазіцыянеры – крамлёўскія крэатуры і карупцыянеры. Аднак брак прафесіяналізму навідавоку. Магчыма, не хацелі яны гэтай бойні 19.12.2010, не думалі штурмаваць дзверы Дому ўраду, не хацелі спрыяць разрыву дыялогу з Захадам і скатванню краіны ў абдымкі Масквы. Магчыма, не пралічылі сітуацыю, паскупіліся на ахову, не разглядзелі экспансіянісцкі псіхоз Расеі… Але ўсё разам гэта называецца непрафесійнасцю, бракам ведаў і палітычнай абмежаванасцю. А ні здраднікам, ні амататам не варта лезці ў палітыку. Давяраць ім лёс дзяржавы і народу няма аніякага жадання!

Беларусы прагнуць перамен, але з новымі фігурамі на цвёрдай дэмакратычнай – а г. зн. нацыянальнай – платформе, хочуць не “раскручаных”, а сваіх палітыкаў!

Чаму так шмат увагі да і так дабітай апазіцыі? Адкажу: бо становішча скрайне кепскае. Этнацыд з боку рэжыму, які шчыруе, з будаўніцтвам эксперыментальнай расейскай АЭС у Астраўцы ператвараецца ў класічны генацыд. Беларусь, прыспешаная крызісам рэжыму, змрочна валіцца ў пашчу імперскага драпежніка. Сваю непрафесійнасць, свае недаравальныя памылкі рэжым пакрывае, гандлюючы суверэнітэтам, чарговым спаўзаннем у Азію (“АЭП”, “Еўразійскі саюз”).

Беларускай дзяржаве сёння, як паветра, патрабуецца воля і чын нацыі, цвёрды голас з’яднанай нацыянальнай эліты. А замест гэтага на паверхні грамадска-палітычнага жыцця па-ранейшаму плаваюць усё тыя ж прайдзісветы, заплямленыя карупцыяй і падлючасцю да патрыётаў. Яны прысабечылі сабе права казаць ад імя апазіцыі, і надалей спансіруюцца заходнімі структурамі. У падобнай сітуацыі ад іх шкода такая ж, як і ад улады. Як тое бервяно на дарозе, якое заходнімі сродкамі толькі ўмацоўваецца, гніе, але не дае шляху людзям. У іх рахункі ў Польшчы, Летуве, Швейцарыі, у іх імітацыйная прэса, у іх заступнікі ў Еўразвязе, а за намі толькі праўда! Як дакрычацца да беларусаў з-за спінаў гэтых манапалістаў-марыянетак?!

У такія моманты, як цяпер, выбар вельмі суворы. На кон пастаўленая незалежнасць беларускага народу! Хто не з намі – той супраць нас!

Я заўжды смяюся ў вочы нашым апазіцыянерам, якія вечна трызняць: “народ у нас не такі”. На сябе паглядзіце, панове. І яшчэ адкажыце: як пачуць народу голас праўды за трайным бетонным плотам – СМІ рэжыму, расейскіх СМІ ды СМІ афіцыйнай апазіцыі?

Законы палітыкі такія ж, як законы фізікі. Не будзе новай магутнай сілы, пакуль месца стала абгаджваецца лузерамі. Цяпер трэба не аб’ядноўвацца з імі, а ачышчацца ад іх.

Буйнейшая параза Беларусі

Беларуская дзяржава пацярпела грандыёзнае геапалітычнае фіяска, патрапіўшы ў Мытнёвы Саюз. Гэта адна з найвялікшых асабістых паразаў Лукашэнкі. Яна лагічна выцякала пасля ідыятызму 19 снежня і вар’яцкай бойні. Чарговы раз заўважаю, што ніхто, апроч Крамля (!), не набыў ніякіх дывідэнтаў пасля выбараў.  Аднак цалкам відавочна, хто найбольш прайграў. Лукашэнку натуральна развялі, як хлопчыка. Без усялякіх сімпатый-антыпатый: калі кіраўнік дзяржавы ды яшчэ з такім досведам так памыляецца – гэта недаравальна, і найверагодней скончыцца фатальна для “правадыра”.

Абяцаныя дывідэнты для беларускай эканомікі, прарыў у галіне энэргетыкі не спраўдзіліся. Замест гэтага нас напаткалі такі крызіс і такая дэвальвацыя, якіх Беларусь не бачыла з пасляваенных часоў. Нават у першыя гады незалежнасці становішча было куды лепшае і меліся відавочныя перспектывы для рэформаў і прарыву ў еўрапейскую і сусветную эканоміку. Абранне шляху на субсідыі з боку Масквы наўзамен за палітычны гандаль суверэнітэтам абярнуліся крахам лукашэнкаўскай мадэлі. Што б ні вярзеў “правадыр”, але адсутнасць мяса ў крамах – гэта прысуд!

Каротка ўзгадваючы вераніцу падзей, можна нагадаць, што ў Лукашэнкі быў зусім іншы шанец – не пайсці ў поўнае каланіяльнае падпарадкаванне Маскве, а перакінуцца пад шумок на Захад. Умоўна кажучы, можна было, як Украіна, праспяваць Расеі: “Russia, good bye!”, – ды памахаць на развітанне ручкай. Але чарговы раз у вырашальны момант Лукашэнка спужаўся. Можна толькі здагадвацца, да якой жа меры яны трымаюць яго за машну?!

Абяцаных 3-х мільярдаў крэдыту так і не далі, а пад “крывавых хлопчыкаў” 19 снежня падвялі. Пасля падпісання мытнёвага саюзу поле для манеўру і ўвогуле звузілася да мінімуму. Цяпер Аляксандру Рыгоравічу нават міліцыю на мяжы з Расеяй цяжка паставіць…

Становішча нават горшае за часы саўкова-гэбісцкага рэваншу пачатку прэзідэнцтва Лукашэнкі. Навідавоку ўмацаваная і сістэмная імперская лінія Крамля, як у палітычнай, так і эканамічнай сферах. Ускладняюць становішча глабальны эканамічны крызіс, слабасць Захаду, саступкі Маскве з боку ЗША і Еўразвязу.

Лукашэнка даскакаўся, але гаворка не аб ім, а аб лёсе нашага 10-мільённага народу. Вялікая адказнасць кладзецца не толькі на прышыбленае і запужанае чынавенства, якое яўна не ў стане адстаяць незалежнасць краіны ды інтарэсы народу, але і на апазіцыйныя сілы. Аднак і тут бачым брак годнасці і патрыятызму, брак нацыянальнай эліты. Акром агентуры і абсалютна выпадковых людзей хапае разнастайных кар’ерыстаў ды звычайных махляроў. На жаль, апошняя інфармацыя пра сотні апазіцыянераў з рахункамі ў заходніх банках нікім нават не абвяргаецца! Пад раздачу патрапіў бедачына Бяляцкі. Хоць ясна, як Божы дзень, што ў спісе, выдадзеным Польшчай і Летувай, ён – далёка не самы заможны…

Страчаныя шанцы старой апазіцыі

Прыгадваецца, як прадстаўнікі папярэдняга кіраўніцтва БНФ і некаторыя праваабаронцы “Вясны” казалі, што не будуць падтрымоўваць БПС, бо гэта, маўляў, “радыкальныя нацыяналісты”, ледзве не “тэрарысты”. Вось такі штамп на канкурэнта, каб ніколі не падняўся. Але ўсё ж “Вясна” аплачвала штрафы. Дзякуй і за гэта!

А вось “Хартыя” наўпрост плявузгала ў бок патрыётаў і калола нацыянальна-дэмакратычныя структуры правакатыўнымі прыёмамі – у свой час раскалола тады яшчэ адзіны “Малады Фронт”. Потым за проста так змыла ў каналізацыю і свайго “Зубра”, і свой “Джынс”, як, дарэчы, і “Край”. Для апазіцыйных карупцыянераў-хартыстаў грошы ніколі не пахлі. Цяпер іх бос адмывае цяжкія грахі сваёй структуры ў чысцілішчы рэжыму. Аднак усё гэта не пашкодзіла ўладам Літоўскай Рэспублікі адчыніць г.зв. “беларускі цэнтр” якраз для… “Хартыі”.

Сваім крывадушшам, брыдкім цынізмам, паказальнай здрадай ідэалам нацыянальнай салідарнасці, бесперапынным абплёўваннем канкурэнтаў з нацыянальна-дэмакратычнага лагеру апазіцыяй была згублена цэлая хваля маладых шчырых ды ідэйных людзей. Кажу гэта без ёрнічання, з сумам. Змарнавана столькі шанцаў, столькі сродкаў… Але тыя ж самыя марнатраўцы, як ні ў чым не бывала, і зараз патрабуюць заходняга фінансавання і… працягваюць яго атрымліваць!

Газета “Народная воля” нядаўна напісала, што “магчыма, Беларусі пагражае анэксія з боку Расеі”. Які прарыў! Можа, Сярэдзічу кветак прынесці?! Апамяталіся! А чым жа вы, шаноўныя, займаліся апошнія гады?! Вы што, гэтага не бачылі?! Калі так, то вам зусім грош цана як журналістам і аналітыкам. Аказваецца, трэба было былому вернаму марыянетцы Расеі В.Кебічу сказаць і так відавочнае, каб “НВ” заўважыла пагрозу. Ну і ну! Амаль усю вясну Садоўскі і іншыя вялікія “сябры Польшчы” на старонках “НВ” толькі і рабілі, што баранілі “карту паляка” (як кажа Астроўскі, “карту муда́ка”). Незалежнасць уласнай краіны іх не турбавала. А тут – бац, і пра небяспеку Айчыне ўспомнілі!..

Нядаўна праваліўся новы апазіцыйны курултай. Як мне сказаў адзін з арганізатараў “сходу”: “Пад Саннікава бабкі даюць, таму трэба яго цягнуць”. Вось на колькі ўсё банальна. Патрабуецца новая мулька чарговага аб’яднання для новага піяру і новай грашовай хвалі. На гэтым усё, кропка.

На апошніх прэзідэнцкіх выбарах быў відавочны закат папулярнасці Лукашэнкі (раней Пазняк і нават Мілінкевіч атрымоўвалі большую персанальную падтрымку электарату). Але не менш яскрава бачна, што цяперашнія лідэры апазіцыі нецікавыя людзям. Збольшага адбылося пратэстнае галасаванне. Аб гэтым, дарэчы, пісаў заўчасна сышоўшы ад нас Віталь Сілуцкі (адзіны незалежны палітолаг у кубле афіцыйнай апазіцыі).

Папулярнасць шчодра праплачаных з Захаду і Ўсходу партый і рухаў афіцыйнай апазіцыі вельмі нізкая. Да чаго дайшло! У нядаўніх акцыях “пляскаючых і топаючых” было некалькі выпадкаў адфутбольвання ўдзельнікамі прадстаўнікоў апазіцыі. Прычына іхнага заняпаду ў вачах людзей не толькі з-за дзеянняў улады. Праблема і глыбей, і сур’ёзней…

Даўно пара спыніць ківаць на “геній тырана”, маўляў, “які ён супермонстр”. Раней “злым геніем” прызначаўся Кебіч. Заўтра, калі Масква ўсё ж пойдзе па гэтым шляху, можа быць які Мясніковіч. Вось-вось паўторыцца трагедыя — ізноў усё можа вырашыцца за беларусаў і без беларусаў. А ў гэты час беларускі апазіцыйны рух здэмаралізаваны карупцыянерамі, прайдзісветамі, здраднікамі. Толькі з’яднаная і моцная нацыянальная эліта здатная мабілізаваць нацыю і не дапусціць чарговага падману ды далейшага абдурвання беларусаў.

Вядома, ніякіх саннікавых-някляевых Расея не падпусціць да ўлады на гарматны стрэл. Іхная роля ў іншым – заблытваць людзей, выцягваць на другасныя і фантазійныя сцежкі, пазначаныя шыльдачкамі “усталюем цудоўныя і сяброўскія стасункі з Расеяй”. Ды патрэбныя вы і ваша дружба Маскве да аднаго месца. Расейскае кіраўніцтва цвёрда патрабуе “Белкалій”, “Белтрансгаз”, “МТЗ”, “МАЗ”. Расеяйцы ўжо маюць вайсковы кантроль, настойваюць на ўвядзенні расейскага рубля! Патрабаванні ідуць наўпрост ва ўльтыматыўнай форме! А мясцовыя небаракі ўсё яшчэ не разумеюць, што адбываецца!

Брыдкая роля адведзена далей усім гэтым “ліберальным сябрам Расеі” – роля асістэнтаў анэксіі дзяржавы беларусаў-літвінаў. Магчыма, яны нават не разумеюць, што ўжо з’яўляюцца затраўшчыкамі для прыхаванага містэра “Х” – найхутчэй з абоймы Лукі – які будзе і далей, пасля сыходу цяперашняга «правадыра», спраўна служыць Крамлю.

Свежы вецер

Эканоміка беларуская ў глыбокім крызісе. Выйсце з яго будзе цяжкім і доўгім. Занадта запушчана хвароба, а рэформы ў такі час найбольш балючыя. Загнаны ў кут дыктатар-савок здае нацыянальную ўласнасць расейскаму ды азіяцкаму капіталу.

Адбываецца абуджэнне народу, абражанага падманам і глыбокім эканамічным правалам. Аднак у іншым напрамку, чым таго чакаюць “гіганты думкі” з афіцапазіцыі. Большасць людзей супраць здачы прадпрыемстваў расейскім алігархам (за што, дарэчы, ратуюць Лябедзька і Раманчук). Беларусы ўжо досыць разабраліся ў карысці ад “расейскага вектару”, пра што трызніць Някляеў. Людзі не апускаюцца да прымітыўнага жывёльнага рыкання на сацыяльныя нягоды, пра якія крычыць Івашкевіч. Войкаць і ствараць хаас у прыціснутай Бацькаўшчыне суайчыннікі не жадаюць. Нацыя інтуітыўна адчувае, што рэвалюцыя ў цяперашнім стане з наяўным наборам палітычных сіл пагражае стаць зломам, роўным паразе пасля вайсковых дзеянняў. Зрываць зацягнутыя да мяжы гайкі таталітарызму – справа непазбежная, але вельмі адказная і жахліва складаная. Даверыць яе прахадзімцам нацыя не можа!

Папулярнасць Лукашэнкі на мяжы 20%, а з іншага боку — 15% у апазіцыі. Гэта сведчанне глыбокага крызісу пануючых палітычных сіл, сведчанне таго, што беларусы не бачаць альтэрнатывы ў цяперашняй апазіцыі. Але нацыя шукае адказы і людзей, здатных абараніць дзяржаву і свае інтарэсы! Гэта азначае, што беларускія патрыёты маюць шанец, хаця яго ў нас намагаюцца вырваць апазіцыйныя агенты расейскіх імперастаў і заходніх ліберастаў.

26.12.2011 г.

Кіраўнік АК БПС          С. Высоцкі

Прайшло 2,5 месяцы з часу гістарычных падзей Крывавай нядзелі, а цяперцы ўсё ніяк ня могуць супакоіцца. Во як перас*лі — карацей, перапужаліся… Вось толькі некалькі цытатаў з апазіцыйных СМІ, якія адлюстроўваюць грамадскую атмасьферу ў лукашэнкаўскай РБ пачатку 2011 году:

- “Мікіта Ліхавід закончыў азнаямленьне са справай. Лідэраў «Маладога фронту» Зьмітра Дашкевіча і Эдуарда Лобава перавезьлі на Валадарку”;

- “Намесьніца кіраўніка «Маладога фронту» Наста Палажанка кажа, што хутка будзе прызначаны суд над Дашкевічам і Лобавым … Маладафронтаўцаў затрымалі 17 сьнежня, за два дні да прэзідэнцкіх выбараў, і абвінавацілі ў беспадстаўным зьбіцьці з хуліганскімі памкненьнямі двух выпадковых мінакоў — кулакамі й металічным цьвікадзёрам…”;

- “Зноў Дашкевіча дапытвалі з контравыведкі. На гэты раз падпалкоўнік. Адно гэта даказвае, што затрымалі яго не за хуліганства, а за… палітыку”;

- “Яшчэ да трох вязьняў «амерыканкі», якіх абвінавачваюць паводле справы 19 сьнежня, не выклікалі адвакатаў для правядзеньня ў іх прысутнасьці допытаў. Гэта Мікола Статкевіч, Сяргей Марцалеў і Аляксандр Класкоўскі. Пры гэтым … размовы са сьледчымі ў іх могуць адбывацца”.

Гэта цытаты толькі з аднаго матэрыяла Алега Грузьдзіловіча, разьмешчанага на сайце радыё “Свабода” (гл. http://www.svaboda.org/content/article/2327451.html). Падобнае цытаваньне можна працягваць і працягваць. Але ўсё гэта, як кажуць, яшчэ кветачкі.

Між тым, дасьпелі ўжо і першыя ягадкі…

Нясмачныя “ягадкі”.

17.02.2011 г. у Фрунзэнскім раённым судзе Менску закончыўся адкрыты працэс над Васілём Парфянковым, якога абвінавацілі ва ўдзеле ў масавых забурэньнях на плошчы Незалежнасьці 19 сьнежня 2010 году (гл. фота ўнізе пад лічбай 1; пад ім таксама разьмешчана фота Васіля, зробленае на месцы спаленага намёту Абаронцаў курапат 19 красавіка 2002 году; дадамо, Парфянкоў — сябра БПС, але ў час выбараў запісаўся ў “актывісты кампаніі «Гавары праўду»”; гл. http://www.svaboda.org/content/article/2311977.html).

Першы вырак па падзеях Крывавай нядзелі аказаўся такі: Парфянкову “далі” 4 гады (!); таксама ён павінен кампенсаваць матэрыяльныя страты ў памеры 14 мільёнаў 700 тысяч рублёў. Некаторыя аглядальнікі лічаць, што калі б ён на судзе заявіў, што, пачуўшы лозунг Саньнікава “Час мяняць лысую гуму”, зразумеў яго як заклік да ўварваньня ў Дом ураду, ён атрымаў бы значна мякчэйшы прысуд. Але Васіль гэтага не сказаў…

Адвакат заявіў, што аспрэчыць прысуд і што для гэтага ёсьць шмат падставаў — суд не знайшоў доказаў таго, што Парфянкоў аказваў збройнае супраціўленьне міліцыі. Таксама судзьдзя залічыла нязьнятую судзімасьць і не знайшла зьмякчальных абставінаў.

Маці Васіля, Валянціна, сказала, што яе сына зрабілі ахвярным казлом, падставілі…

Нягледзячы на вялікае асуджэньне, у т.л. міжнароднае, дзеяньняў улад у справе Парфянкова, 02.03.2011 г. у тым жа судзе Фрунзенскага раёну Менска былі агучаны тры чарговыя жорсткія выракі па крымінальнай справе супраць удзельнікаў пратэстаў 19 сьнежня 2010 году, якія пратэставалі супраць фальсіфікацыі выбараў (гл. http://www.svaboda.org/content/article/2325332.html; http://nn.by/?c=ar&i=51157).

Аляксандр Атрошчанкаў атрымаў 4 гады пазбаўленьня волі (№2 на фота ўверсе; ён быў прэсавым сакратаром Саньнікава), Зьміцер Новік – 3,5 (№ 3), а Аляксандр Малчанаў – 3 гады (№4; гэта менавіта ён сарваў цяперскі сьцяг з будынка КДБ і ўсталяваў беларускі бел-чырвона-белы сьцяг на яго месцы).

Малчанаў прызнаў сваю віну цалкам, Новік — часткова, Атрошчанкаў не прызнаў сваёй віны. Адвакаты заявілі, што яны абскардзяць рашэньне суду, бо лічаць вырак несправядлівым.

Намесьнік старшыні Беларускага Хельсінскага камітэту, юрыст Гары Паганяйла таксама перакананы, што справа гэта надуманая, палітычна матываваная, бо ніякіх масавых беспарадкаў на плошчы не было — ні гвалту над асобай, ні падпалаў, ні пагромаў, ні ўзброенага супраціву прадстаўнікам ўлады, а разьбітыя шыбы аб’ектыўна цягнуць толькі на дробнае хуліганства. «Калі справа палітычна матываваная, галоўная мэта – абавязкова пакараць, тым самым напалохаць грамадства, уцягнуць яго ў стан страху перад гэтай хворай уладай. Залежныя ад выканаўчай улады і зьдзяйсьняюць так званае “правасуддзе” — пракуроры патрабуюць неадэкватна жорсткія захады, а суддзі іх агалошваюць у прысудах” – заявіў дасьведчаны юрыст.

Праваабаронца Валянцін Стэфановіч лічыць такія выракі тэндэнцыяй: «Адбываецца проста расправа над гэтымі людзьмі. Ніякіх доказаў масавых забурэньняў у судзе так прад’яўлена і не было – ніякіх доказаў узброенага супраціву, падпалаў і ўсяго таго, што сьледства там ім панапісвала. Нават Маўчанаву, які прызнаў, што ён штосьці дзесьці разьбіў і зьняў сьцяг – пакараньне несувымернае, і ўвогуле ня тая кваліфікацыя. А ў шэрагу выпадкаў там увогуле доказаў віны няма. Гэта проста паказальная расправа».

Меркаваньне былога супрацоўніка КДБ, падпалкоўніка ў адстаўцы Валера Косткі: «З майго пункту гледжаньня, тое, што адбылося 19 сьнежня, увогуле ня цягне на масавыя забурэньні. Таму спроба пакараць людзей вельмі жорстка – гэта нейкая злоба, нейкая неадэкватнасьць юрыдычная. Ну, якую небясьпеку для грамадства ўяўляюць гэтыя хлопцы? Тым больш — прэс-сакратар, журналіст… Гэта ўжо нейкія палітычныя матывы, каб у грамадзтве пасеяць страх. Гэта не паддаецца нармальнай логіцы».

Былы палітвязень Цімафей Дранчук з нагоды апошняга суду: «Пракурор выдатна ведае пра артыкулы Крымінальнага кодэксу, якія прадугледжваюць адказнасьць за тое, што ён сьвядома патрабуе пасадзіць за злачынства, якое [чалавек] не зьдзяйсьняў. Такога злачынства, як масавыя забурэньні, Атрошчанкаў не зьдзяйсьняў дакладна. На даны момант тая крымінальная справа, якая заведзена па факце масавых забурэньняў, наагул не завершаная … Таму, які б прысуд абвінавачаным ня быў вынесены сёньня, які б тэрмін ня быў, я ўпэўнены, што пракурор калі-небудзь будзе несьці за гэта крымінальную адказнасьць«. На наш погляд, гэта — вельмі слушная думка…

Паколькі ўсіх чатырох хлапцоў пакаралі за “Масавыя забурэньні” (артыкул 293 КК РБ), нагадаем яго зьмест:

“1. Арганізацыя масавых забурэньняў, якія суправаджаюцца гвалтам над асобай, пагромамі, падпаламі, зьнішчэньнем маёмасьці, збройным супрацівам прадстаўнікам улады, — караецца пазбаўленьнем волі на тэрмін ад 5 да 15 гадоў.

2. Удзел у масавых забурэньнях, які выявіўся ў непасрэдным зьдзяйсьненьні дзеяньняў, названых у частцы першай данага артыкула, — караецца пазбаўленьнем волі на тэрмін ад 3 да 8 гадоў”.

(канец цытаваньня артыкула КК)

Паводле праваабарончага цэнтру “Вясна”, абвінавачаньні па крымінальнай справе па гэтым артыкуле на сёньня выстаўленыя 42 грамадзянам. Зь іх 32 чалавекі ўтрымліваюцца пад вартай, 2 – пад хатнім арыштам, і яшчэ 8 знаходзяцца пад падпіскай аб нявыезьдзе.

Чаму ж усе “забылі” пра зьмест падзей?

Вышэй мы падалі чарговыя факты, якія сьведчаць пра стаўленьне лукашэнкаўскіх уладаў да нашых людзей. Па сутнасьці, ні за што — каму 3 гады вязьніцы, каму 3,5, а каму і ўсе 4 гады. І гэта толькі для шэрагоўцаў…

Такое абыякавае стаўленьне да лёсаў беларусаў, якое нагадвае хутчэй ігрывае жангляваньне імі, чым тое, што павінен уяўляць зь сябе незалежны, справядлівы суд, паказвае, што цяперцы цалкам страцілі сувязь з рэчаіснасьцю. Яны ўжо дайшлі да таго, што абсалютна выключаюць, што такімі сваімі дзеяньнямі легітымуюць будучыя аналагічныя паводзіны сёньняшніх апазіцыянераў у адносінах да іх саміх. І адплата можа прыйсьці нечакана хутка. Вось такую стадыю адлучанасьці ад беларускага народу, такую дэградацыю мы назіраем сёньня ў цяперцаў …

Але ў якасьці галоўнай зьявы, на якую мы хацелі б зьвярнуць адмысловую ўвагу, прапануем іншую.

У працэсе сачэньня за падзеямі, якія адбываюцца ў нашай Беларусі ўсьлед за Крывавай нядзеляй, у нас, сябраў рэдакцыі, зарадзілася і нарастае пачуцьцё, быццам мы назіраем яшчэ і за нейкай своеасаблівай палітычнай карыдай. На ёй лукашэнкаўска-цяперскія ўлады акрамя няправедных суддзяў выконваюць яшчэ і ролю тарыядора з чырвонай анучай у руках, прызначанай прыцягваць усю ўвагу быка. Пры гэтым у якасьці такой анучы выступаюць розныя падзеі, ініцыюемыя цяперцамі (у т.л. і тыя, якія апісаны вышэй), а роля быка адводзіцца… беларускаму народу. Па разьліках цяперцаў апошні павінен зачаравана сачыць за падзеямі-анучай, ня заўважаючы і ня думаючы ні пра што іншае…

Задумы лукашэнкаўскіх “тарыядораў” зразумець можна. Рэакцыю “грамадства-быка” таксама лёгка прадказаць. Усё гэта дакладна ўкладаецца ў рамкі й магчымасьці сучаснай PR-аўшчыны…

Таму ў даным месцы гаворка не пра ўлады РБ і не пра наша грамадства, а пра тых, хто павінен дэшыфраваць мэты дыктатарскай улады, схаваныя ў яе дзеяньнях, і рэагаваць не камплементарна зь імі, а хутчэй супраць іх ці хаця б упоперак…

Няўжо не зразумела, што рассьледаваньні, суды і г.д. – гэта ў планах цяперцаў найперш PR-акцыі, прызначаныя адцягнуць увагу ад іншай, нашмат больш важнай праблемы? А менавіта пытаньня пра тое, хто зьяўляецца галоўным злачынцам у Беларусі ў сувязі з падзеямі Крывавай нядзелі?!

Калі б атрымалася задаць гэтае пытаньне ў спакойнай, калегіяльнай абстаноўцы прадстаўнікам “беларускай” апазіцыі, журналістам «незалежных» СМІ, прадстаўнікам Захаду – мы перакананыя, што ў 99% выпадкаў яны б сказалі, што гэта Лукашэнка – галоўны злачынца. Бо гэта ён, не набраўшы і 40% галасоў, узурпаваў уладу ў Беларусі й стаў класічным дыктатарам. Падобныя дзеяньні зьяўляюцца злачынствам найбуйным, гістарычнага маштабу (!), на фоне якога тое, за што хлопцам даюць 3-4 гады – непараўнальная дробязь. Дый тое, што ім даюць такія тэрміны – напэўна працягнулі б казаць ва ўмовах свабоднай дыскусіі апазіцыянеры, журналісты, заходнікі – сваёй неадэкватнасьцю прызначана схаваць факт непараўнальна большага злачынства з боку зусім іншых асоб. Усе гэтыя рассьледаваньні, суды – гэта такое своеасаблівае PR-аўскае ноў-хаў цяперцаў…

Калі так усё відавочна, тады паўстае чарговае пытаньне: чым патлумачыць практычна татальную змову маўчаньня “беларускіх” апазіцыянераў, журналістаў “незалежных” СМІ, “дэмакратаў” Захаду пра толькі што адзначанае? Гэта ж галоўнае ва ўсіх падзеях апошніх месяцаў! Чаму ўсе яны ў тым, што адбываецца пасьля Крывавай нядзелі, стратэгічна гуляюць па правілах рэжыму, дабраахвотна разам з грамадствам згаджаючыся выконваць ролю карыднага быка, які за анучай ўпарта не жадае бачыць тарыядора?

Версія адказу накшталт таго, што ўсе апазіцыянеры, журналісты, заходнікі зьяўляюцца інтэлектульна і прафесійна дэфектыўнымі — “ня каціць” (а калі нават і так, то ім пра тое, пра што кажам мы, адкрыта кажуць некаторыя беларусы; напрыклад, мы чыталі каментар з такім самым зьместам да аднаго з матэрыялаў радыё “Свабода”, які напісаў Siarhiej зь Менску — спадзяемся, гэта той жа Сяргей, які нярэдка піша каментары і на нашым сайце).

Адсюль застаецца адна версія: “беларускія” апазіцыянеры, “незалежныя” СМІ, “дэмакраты” Захаду цялкам сьвядома “гуляюць у быка” на сцэне лукашэнкаўскай карыды, старанна падыгрываючы “беларускаму” дыктатару.  Калісьці многія зь іх, і небеспадстаўна, упікалі Мілінкевіча за актыўнае «адбельваньне» рэжыму Лу-кі. Цяпер усе яны разам займаюцца пасіўнай версіяй таго самага…

Што зробіш. Такая, відаць, пастаўленая перад усімі імі задача з боку даўно ўжо знаёмага нам “Захаду” –  іх гаспадара і адначасна схаванага паплечніка… беларусафоба-этнацыдчыка Лу-кі й яго цяперцаў.

Усяго лепшага, сябры.

Жыве Беларусь – Наша Зямля!

Мы ў рэдакцыі выдатна разумеем супярэчлівае стаўленьне, якое магло скласьціся ў шчырых беларускіх патрыётаў у сувязі зь нядаўняй прэзідэнцкай кампаніяй у адносінах да асобы Ўладзімера Някляева. З аднаго боку – гэта чалавек, які ўвайшоў у выбары зь незразумелымі палітычнымі мэтамі й зь невядома адкуль узятымі вялікімі грашыма (хто іх даваў і пад якія мэты?!); які ў палітыцы практычна аматар і, па ўсім відаць, думаў, што здольны ўзяць прэзідэнцкую ўладу так сабе — “зь лёту”, “з кандачка”; які акружыў сябе людзьмі з далёка ня лепшай рэпутацыяй у вачах сапраўдных беларускіх дэмакратаў (напрыклад, тыя ж Фядута, Дзьмітрыеў); і г.д. З другога боку, Някляеў – сучасны і добры беларускі паэт – яркая, валявая асоба, на якую аддаў астатак свайго аўтарытэту хаця б той жа Зянон Пазьняк (дый Генадзя Бураўкіна з гэтай нагоды варта ўзгадаць). Урэшце Някляеў – гэта кандыдат у прэзідэнты, які па розных даных набраў галасоў выбаршчыкаў больш за іншых апазіцыянераў і павінен быў супрацьстаяць Лукашэнцы ў другім туры выбараў, калі б той ужо канчаткова ня вырашыў перайсьці ў клуб злачынцаў гістарычнага маштабу – стаць дыктатарам-узурпатарам.

У сувязі з супярэчлівасьцю паміж пералічанымі фактамі, мы ня выпрацавалі свайго канчатковага стаўленьня да спадара Някляева. Тым больш па гэтым пытаньні ня маем права даваць парады іншым (вядома, мы маглі б даць шэраг рэкамендацый асабіста Някляеву, але наўрад ці такая нагода калі-небудзь надарыцца – цяперашнія “беларускія” “дэмакраты” маюць звычку слухаць толькі тых, хто іх фінансуе…).  Таму матэрыял, які выстаўляецца ніжэй і прысьвечаны асобе Някляева, мае іншае прызначэньне: мы прапануем сачыць за падзеямі вакол гэтага беларускага паэта для таго, каб і далей працягваць выяўляць у Беларусі рэальныя палітычныя сілы (найчасьцей не беларускія і не дэмакратычныя) і спосабы іх дзеяньня.

Калі хочаш змагацца за будучыню свайго народу, на жаль, сёньня бяз гэтага аніяк…

1.

На пачатак  давайце  зафіксуем на нашым сайце і прааналізуем артыкул Андрэя Дынько – рэдактара “Нашай Нівы”, які прысьвечаны Някляеўскай кампаніі “Гавары праўду”. Артыкул Дынько пад назвай “Ікорная апазіцыя, або Некалькі пытанняў Андрэю Дзмітрыеву” быў выстаўлены на сайце “НН” 26 лютага г.г. (гл. http://nn.by/?c=ar&i=51010).

Вось яго тэкст:

“Андрэй Дзьмітрыеў [кіраўнік штабу Някляева. – Рэд.] заявіў: «Лiчу ГП найлепшай кампаніяй з таго, што было ў Беларусі» (http://www.svaboda.org/content/article/2318644.html). І зьбірае журналістаў на бутэрброды зь ікрой (http://nn.by/?c=ar&i=51008) з нагоды гадавіны кампаніі.

Кампанія «Гавары праўду» пакінула больш пытаньняў, чым адказаў.

Не падымалася рука ставіць тыя пытаньні, пакуль людзі сядзелі ў турме. Аднак бутэрброды зь ікрой не пакідаюць выбару: раз гэтыя людзі маюць намер заставацца ў палітыцы, трэба задаць ім некаторыя пытаньні.

Наконт «Гавары праўду» хадзіла шмат чутак, але былі і факты.

Галоўны факт. Кампанія «Гавары праўду» мела вялікія грошы ў сваім распараджэньні — столькі беларуская апазіцыя ніколі ня мела. Паходжаньне гэтых грошай застаецца нявысьветленым.

Някляеў па-рознаму яго тлумачыў.

Зь некаторых апублікаваных матэрыялаў можна зрабіць выснову, што ня толькі Уладзімір Някляеў (што было заўважна і да выбараў), але, магчыма, і Андрэй Дзьмітрыеў і Аляксандр Фядута (што ўражвае) ня ведалі, ад каго яны былі атрымалі тыя першыя грошы [так не бывае… - Рэд.].

Калі гэта так, тады выходзіць, што іх выкарысталі ўцёмную. Тады выходзіць, што нехта даваў гэтыя грошы, скарыстаўся хцівасьцю адных і амбіцыяй другіх з пэўнай мэтай. І гэта мог быць хто заўгодна. Нават адна з беларускіх сьпецслужб. Праводзіў жа КГБ падобныя аперацыі ў 1940-х, у іншых умовах і зь іншымі мэтамі, але структурна тоесныя, супраць нацыянальнага падпольля. Яны добра апісаныя ў мемуарах генерала Судаплатава.

Паўтаруся, гэта толькі адна з гіпотэз, якая здольна лагічна паяднаць шэраг нелагічных, на першы погляд, фактаў.

Часам можна пачуць: якая розніца, чые то былі грошы. Няпраўда ваша. Чые грошы — таго і мэта [дакладна так!!! – Рэд.].

Нагадаю, што спачатку ўсе былі думалі, што гэта грошы з Расеі. І Някляеў на тое намякаў. Але развіцьцё падзей не дало ніякіх падстаў далей меркаваць, што тыя грошы былі з Расеі.

У апублікаваных «Советской Белоруссіей» матэрыялах нехта М1 (http://sb.by/post/111079/), якога назіральнікі ідэнтыфікавалі як аднаго з кіраўнікоў «Гавары праўду», сам гадае, адкуль былі тыя грошы і выказвае гіпотэзу, што яны нямецкія. Па-мойму, гэта трызненьне. Разумею, што грунтавацца на тых матэрыялах няможна, але яны вартыя ўдумлівага аналізу.

На ўсе непрыемныя пытаньні будзе лягчэй адказаць, калі выйдуць на свабоду Някляеў і Фядута, калі скончыцца — дай бог спынены будзе — гэты паказальны працэс. Але, можа быць, адказы прагучаць і толькі тады, калі адкрыюцца архівы сьпецслужбаў.

У кожным разе, з таго, што мы ведаем, мы ня ведаем галоўнага. Ці была кампанія «Гавары праўду» вынікам чыйгосьці натуральнага грамадзянскага памкненьня? Ці, наадварот, яна была чыёйсьці спробай палітычнага інжынерынгу з мэтай узмацніць ікраныя трэнды ў апазіцыі, атрымаць апазіцыйны механізм, ключы ад якога будуць у яго ў руках?

Хачу — дам на бутэры зь ікрой, хачу — пасаджу на галодны паёк. Ці, дакладней, атрымаю ідэальную змову. Якую можна павесіць на кожнага, хто не прызна́е выбараў. Або на ўсю апазіцыю.

Нагадаем, што, сыходзячы з фактаў, рашэньне пра кампанію «Гавары праўду» прымалася ў пачатку 2010-га, а можа быць, і ў канцы 2009 года, калі было няясна, што беларуская апазіцыя будзе рабіць на выбарах і што рыхтуюць Расея і ЗША [што рыхтавалі “Расея і ЗША” на прэзідэнцкія выбары ў Беларусі 2010-11 гг., няясна і сёньня. - Рэд.].

Застаюцца нявысьветленымі й многія важныя абставіны падзей 19-га і пасьля 19-га.

Ня высветліўшы іх, не адказаўшы на складаныя пытаньні, Андрэю Дзьмітрыеву і Сяргею Вазьняку ня варта працягваць рабіць выгляд, што «ўсё харашо, прекрасная маркіза».

Яшчэ не астылі тэлевізары, у якіх Андрэй Дзьмітрыеў дзякаваў міліцыі за яе дзеяньні 19 сьнежня (http://nn.by/?c=ar&i=47784). Яшчэ не стала ясна, чаму Дзьмітрыева выпусьцілі, а Фядуту і Някляева — не. Нарэшце, за месяц «найлепшая кампанія» ня зладзіла ніводнай (!) акцыі салідарнасьці пад вокнамі свайго зьняволенага кіраўніка.

У кожным разе, не відаць падставы для таго, каб есьці бутэрброды зь ікрой. Як не было іх відаць і год таму”.

(канец цытаваньня артыкула).

Зьяўленьне такога матэрыяла ў беларускай інфармацыйнай прасторы – справа неардынарная. Зь яго, адкідаючы нюансы, у вочы кідаецца галоўнае: паміж прадстаўнікамі апазіцыйных сіл, якія ў Беларусі ў час выбараў выступалі супраць дыктатуры Лу-кі, як здавалася, больш-менш адзіным фронтам, існуюць істотныя супярэчнасьці. Гэтыя супярэчнасьці настолькі вялікія, што адзін з бакоў дазволіў сабе спакусіцца на “сьвятое” – задаць пытаньне пра грошы на палітычную кампанію сяброў-апанентаў з апазіцыі й на крыніцу іх атрыманьня. Прычым, у даным канкрэтным выпадку гаворка ідзе пра супярэчнасьці, якія ў такой форме праяўляюць сябе паміж тымі, хто стаіць за спадаром Дынько, і тымі, хто стаіць за цяпер ужо кандыдатам у прэзідэнты №1 – спадаром Някляевым.

Мы ня ў курсе тонкасьцяў паддывановых інтрыг паміж гэтымі сіламі, а таму з нагоды таго, што агаворана ва ўступе да гэтага матэрыялу, заклікаем чытачоў сайта, калі яны ведаюць нешта больш істотнае для будучай беларускай дэмакратыі, чым тое, што ўжо адзначана, дапоўніць адзначанае ў сваіх каментарах.

Мы ж, у сваю чаргу, хочам зьвярнуць увагу на яшчэ адну карысьць, якая вынікае з паданага вышэй артыкула: гэтая карысьць заключаецца ў легітымацыі пастаноўкі ад імя апазіцыі пытаньня аб крыніцах фінансаваньня “беларускіх апазіцыянераў”.

Карыстаючыся сітуацыяй, мы адразу заяўляем, што хацелі б атрымаць адказ на пытаньне пра крыніцы і маштабы фінансаваньня ня толькі ад Някляева, а і ад, напрыклад, Раманчука, Саньнікава, Міхалевіча, некаторых іншых. Дый, дарэчы, і пра фінансаваньне самой “Нашай Нівы” нам таксама цікава ведаць (вось, напрыклад, радыё “Свабода” фінансуецца Кангрэсам ЗША; і адсюль адразу становіцца зразумелым, чаму ў гэтага рэсурса такая дваістая палітыка – адначасна пра- і антыбеларуская…).

2.

Прайшло ўсяго два дні, і другі апазіцыйны лагер адгукнуўся. 28 лютага г.г. радыё “Свабода” (пад аўтарствам Іны Студзінскай) падало матэрыял пад назвай “«Гавары праўду!» прызналася, адкуль грошы” (гл. http://www.svaboda.org/content/article/2323588.html).

Каб ня быць абвінавачанымі ў нейкіх скажэньнях, падаем яго тэкст:

“Актывісты «Гавары праўду!» падвялі вынікі працы, распавялі пра новую кампанію «Народная салідарнасьць» і прызналіся, адкуль атрымлівалі грошы на сваю дзейнасьць. Да таго ж, па традыцыі, журналістаў пачаставалі ікрой. Гэтым разам – баклажаннай. І толькі рэдактару «Нашай нівы» перадалі бляшанку сапраўднай чырвонай ласасёвай.

«Гавары праўду!» ладзіць фуршэт з ікрой, «Ікрамётная журналістыка», «Пір падчас чумы», «Ікорная апазыцыя» — артыкуламі з такімі назвамі некаторыя інтэрнэт-сайты і выданьні адзначылі першыя ўгодкі грамадзянскай кампаніі «Гавары праўду».

У кампаніі шмат і прыхільнікаў, і нядобразычліўцаў. На думку палітолага Ўладзімера Мацкевіча, «Гавары праўду!» выклікала спадзяваньні на сябе падчас выбараў: новая сіла, новая персона Някляева, актыўная дзейнасьць. Але якой бы яна ні была пасьпяховай — выніку, посьпеху няма: «Трэба крытычна ставіцца да таго, што было, рэфлексіўна ацэньваць падыходы, метады і вынікі. З кампаніі “Гавары праўду” ніхто гэтага не зрабіў. Някляеў і Фядута ня могуць гэтага зрабіць, але ж ёсьць, напэўна, і іншыя. Альбо ўся кампанія “Гавары праўду” зводзіцца толькі да гэтых асобаў, якія зараз сядзяць? Таму трэба прызнаваць памылкі, калі нешта не адбываецца».

На прэсавай канфэрэнцыі лідэры кампаніі публічна прааналізавалі свае памылкі, слабыя месцы. У справаздачы кампаніі ёсьць адмысловы разьдзел «Работа над памылкамі», распавяла Сьвятлана Навумава. Да прыкладу, адной зь вялікіх памылак было тое, што да фактычнага пагрому 18 траўня кампанія не надавала ўвагі бясьпецы. Былі і недарэчнасьці: «Мы ня можам не ўзгадаць знакамітую гісторыю з коцікам. Гэта не была спланаваная “піяр-акцыя”, гэта сапраўды была такая выпадковая недарэчнасьць. У той момант Някляеў адказваў як палітык, і ён раптам адказаў як паэт. Калі казаць пра сур’ёзныя недахопы, у нас не атрымалася стварыць тое, пра што мы сапраўды марылі: нейкія рухомыя альянсы з рознымі грамадскімі арганізацыямі».

Сьвятлана Навумава распавяла і пра рэсурсы, заўважыўшы, што ўкладае ў гэтае слова значна большы сэнс, чым прынята думаць. «Рэсурсы — гэта ня толькі грошы, але і бязь іх немагчыма абысьціся. Рэсурсы — гэта людзі, інтэлект і яшчэ шмат іншага. Гэтая кампанія не была грантавай кампаніяй. Вы ня знойдзеце ніводнага фонду, які б фінансаваў кампанію “Гавары праўду”. Кампанія існавала на грошы ахвяравальнікаў. І сёньня назваць іх імёны я проста ня маю права, прынамсі бязь іх згоды. Але я ведаю, што прыйдзе час, і мы пра гэта скажам».

Лідэр кампаніі Ўладзімер Някляеў — пад хатнім арыштам, Аляксандар Фядута — у СІЗА КДБ. Пяцёра актывістаў — абвінавачаныя па крымінальнай справе, двое - падазраваныя, аднаго ўжо асудзілі на 4 гады, 9 актывістаў мусяць хавацца ў іншай краіне. Але «Гавары праўду» працягвае дзейнічаць.

Ад сёньня абвешчана новая кампанія «Народная салідарнасьць», распавёў Андрэй Дзьмітрыеў (гл. фота: Андрэй Дзьмітрыеў, Сьвятлана Навумава, Сяргей Вазьняк): «Сёньня ў 12 гарадах Беларусі актывісты падаюць заяўкі на пікеты салідарнасьці. Яшчэ ў 12 гарадах да 4 сакавіка таксама будуць пададзеныя заяўкі — на пікеты 19 сакавіка і 25 сакавіка. Мы хочам, каб па ўсёй краіне людзі выйшлі з плакатамі і напомнілі, што сёньня ў краіне існуе сапраўды вялікая праблема — гэта праблема палітычных зьняволеных».

Шмат распавядалася пра іншыя новыя праекты, пра давядзеньне да канца кампаніі па прысваеньні вуліцам у Менску і Горадні імя Васіля Быкава.

Была і абяцаная ікра. Гэтым разам —баклажанная, украінскай і кітайскай вытворчасьці. Сьвятлана Навумава патлумачыла: «Іншыя часы, іншая і ікра. Але паколькі ікра была паабяцаная, таму я хацела б перадаць аўтару “ікрамётнай нататкі” [гаворка пра артыкул Дынька – Рэд.] ад сябе асабіста (а не ад кампаніі “Гавары праўду”) бляшанку чырвонай ікры. Так што, калі хто можа перадаць, калі ласка» (апладысменты).

Паколькі прадстаўнікоў «Нашай нівы» на пачатку прэсавай канфэрэнцыі не было, ікру вырашылі паслаць поштаю. Ужо пры канцы імпрэзы ў залі зьявілася фотакарэспандэнтка «Нашай нівы», якую і папрасілі перадаць падарунак спадару Дынько (гл. фота: фотакарэспандэнтка Юлія Дарашкевіч з ікрой для «Нашай нівы»).

І ўсё ж, чаму кампанія «Гавары праўду» выклікала столькі крытыкі, чаму ў штыкі яе прынялі некаторыя дэмакратычныя рухі, апазіцыйныя сілы? Палітолаг Уладзімер Мацкевіч выказаў такое меркаваньне:  «Мы ўсе беларусы, і ў нас ёсьць пэўныя звычкі, ужо выпрацаваныя: калі мы, скажам так, ня вельмі падтрымліваем пасьпяховых, а хутчэй задзіраем іх і перапыняем. Я думаю, гэта не дае нам магчымасьці назапашваць сацыяльны капітал, культурны капітал. На жаль, гэта наша агульная хіба. Мы трохі, так бы мовіць, раўнуем».

(канец цытаваньня матэрыяла).

З гэта матэрыяла вынікае, што радыё “Свабода” працягвае рэкламаваць засьвечанага ў падтрымцы Лукашэнкі Мацкевіча. Але гэта не галоўнае. Галоўнае – тое – і гэта выразна вынікае з кантэкста ўсёй сітуацыі — што радыё “Свабода” і “Наша Ніва” прадстаўляюць нейкія розныя палітычныя сілы, якія ўзьдзейнічаюць на беларускае грамадства. Магчыма, на самым высокім узроўні ў гэтых сіл адзіны гаспадар. Можа быць і такое (!). Але прынамсі на нізавым узроўні яны выступаюць як канкурэнты (хаця, падкрэсьлім, ня выключана, што перад намі разыграна PR-акцыя, прызначаная для таго, каб мы так меркавалі…).

Яскравым доказам апошняга зьяўляюцца паводзіны Іны Студзінскай. Загаловак яе матэрыяла абяцае даць адказ на “сьвятое пытаньне”: адкуль грошы? Але ж адказу няма. Заявы Навумай, што кампанія існавала на грошы ахвяравальнікаў, імёны якіх яна не назаве – гэта якраз адсутнасьць адказу на пытаньне…

Што ж, праглынем сьліну і будзем сачыць за падзеямі далей…

3.

Між тым, пакуль някляеўскія “памочнічкі”, якімі ён сам акружыў сябе, інтрыгуюць, з самім кандыдатам у прэзідэнты адбываюцца сур’ёзныя падзеі. Вось якая інфармацыя пададзена ў артыкуле Алеся Дашчынскага “Някляеву выклікалі хуткую дапамогу” ад 02.03.2011 г. (гл. http://www.svaboda.org/content/article/2325651.html).

“Экс-кандыдат у прэзідэнты Ўладзімер Някляеў, які знаходзіцца пад хатнім арыштам, не пайшоў сёньня на допыт у КДБ.

Адзін з ахоўнікаў КДБ, якія знаходзяцца ўвесь час у кватэры, адмовіўся пакідаць яе. Гэта абурыла Ўладзімера і Вольгу Някляевых, бо падчас мінулых допытаў, калі Някляева адвозілі да сьледчага, ахоўнікі пакідалі кватэру.

Гаспадары кватэры выказаліся катэгарычна супраць таго, каб у ёй заставаліся пабочныя асобы. Ахоўнікі адмовіліся дзяжурыць каля дзьвярэй на лесьвічнай пляцоўцы. У выніку Ўладзімер Някляеў адмовіўся ехаць на допыт. У яго падняўся ціск, і давялося выклікаць хуткую дапамогу.

«Ён вельмі разнэрваваўся, у яго падняўся высокі ціск, за 220, і давялося выклікаць хуткую», — распавяла праваабаронца Раіса Міхайлоўская”.

(канец цытаваньня артыкула).

Вось гэта ўжо сур’ёзна.

Ціск у 220 адзінак – гэта практычна гіпертанічны крыз, які можа закончыцца інфарктам ці інсультам…

Пакіданьне ГБ-шнікаў у кватэры без гаспадароў – гэта патэнцыйная магчымасьць для атручаньня (успомнім хаця б, што адбылося з Карпенкам, Літвіненкам…).

Таму абсалютна дакладна зрабілі Някляевы, калі катэгарычна запярэчылі магчымасьці ГБ-шнікам застацца ў кватэры бязь іх. Тут ўсё, пакуль, зроблена дакладна.

Але паглядзім на другі бок медаля: няўжо цяперцы вырашылі такім жа чынам, як з Карпенкам, пазбавіцца ад, на сёньня, беларускага апазіцыянера №1 – справакаваўшы ў яго праз псіхічнае ці хімічнае ўзьдзеяньне страту здароўя ці нават сьмерць?! А чаму не? Сьветагляд лукашыстаў гэта напэўна дазвалае. Акрамя таго, мы ж такое ўжо “праходзілі”…

У нас даўно сфармулявана, што для нас паняцьце “аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу” – асноўны крытэр для дыферэнцыяцыі прадстаўнікоў “беларускай апазіцыі” па прынцыпу “свой-чужы”. Між тым, для абедзьвюх узгаданых вышэй апазіцыйных груп гэтае паняцьце калі не табу, дык пусты гук. У сувязі з гэтым нам асабліва няма чаго ўмешвацца ў інтрыгі паміж імі, няма падстаў патрабаваць ад іх сканцэтравацца на дапамозе Някляеву, Статкевічу, іншым замест таго, каб інтрыгаваць…

І ўсё ж паэта шкада…

Рэдакцыя.

1.

Аляксей Міхалевіч, які тыдзень таму быў адпушчаны са сьледчага ізалятара КДБ на падпіску пра нявыезд і неразгалошваньне таямніцы сьледзтва, адну з таямніцаў «амэрыканкі» вырашыў зрабіць вядомай грамадзтву: КДБ катуе вязьняў!

«На сёньняшні дзень сьледчы ізалятар КДБ Рэспублікі Беларусь ператварыўся ў канцэнтрацыйны лягер. Тое, што там адбываецца, цалкам падпадае пад міжнародную канвэнцыю ў пытаньнях катаваньняў» – заявіў ён.

Катаваньнямі Аляксей Міхалевіч назваў фізычныя і маральныя зьдзекі зь вязьняў — так званыя «расьцяжкі» і выкручваньні рук у кайданках, вывад голымі на холад, доўгае стаяньне ля сьцяны амаль у шпагаце, прымусовае знаходжаньне ў памяшканьні са сьвежапафарбаванай падлогай з пахам ацэтону, абразы, пагрозы, маральны ціск.

Адразу пасьля арышту ад Міхалевіча запатрабавалі, каб ён выступіў па БТ з напісаным у КДБ тэкстам з асуджэньнем іншых кандыдатаў на прэзыдэнта. Калі ён адмовіўся, то трапіў пад зьдзекі й катаваньні, сьледчыя дзеяньні зь ягоным удзелам праводзіліся без адвакатаў, з парушэньнем законаў.

«Па выніках гэтага ціску мне быў прапанаваны адзіны варыянт, пры якім я магу вызваліцца і выйсьці пад падпіску пра нявыезд. Гэтым варыянтам было падпісаньне дамовы пра супрацоўніцтва з КДБ, а менавіта, што я павінен быў стаць агентам КДБ. Не пад узьдзеяньнем катаваньняў, а для таго, каб заявіць пра ўсе тыя злачынствы, якія там творацца, я пайшоў на гэты крок. Я падпісаў дакумэнт аб тым, што станаўлюся таемным супрацоўнікам КДБ. Але я хачу сказаць, што я ніколі ня быў і ня буду агентам КДБ. Прашу ўспрымаць маю сёньняшнюю заяву як публічную адмову ад супрацоўніцтва. Прашу лічыць тую паперу несапраўднай і такой, якая ня мае ніякай сілы».

Міхалевіч зазначыў, што сьледчыя, якія вядуць яго справу, у катаваньнях удзелу не прымалі, але і ніяк не рэагавалі на ягоныя паведамленьні пра зьдзекі.

Ён зазначыў, што поштай падаў заяву пра катаваньні ў КДБ у Генэральную пракуратуру Беларусі й упаўнаважанаму ААН па катаваньнях.

КДБ хоча фізычна і маральна зламаць палітвязьняў — перакананы Міхалевіч — і таму КДБ адмыслова не дапускае да іх адвакатаў, каб схаваць гэтыя катаваньні.

«Я як грамадзянін павінен зрабіць усё магчымае, каб гэтыя катаваньні спыніліся і каб канцэнтрацыйны лягер у цэнтры Менску спыніў існаваньне».

Спадар Аляксей не выключае, што сёньняшняя заява будзе яму дорага каштаваць: «Ужо сёньня я магу апынуцца зноў у сьледчым ізалятары. Я ўпэўнены, што мой абавязак як грамадзяніна — распавесьці пра тыя ўсе злачынствы, якія робяцца ў сьледчым ізалятары. Таму я спакойна стаўлюся да таго, што магу зноў туды трапіць, і разумею, што ўмовы будуць нашмат горшыя, разумею, што мне будуць помсьціць».

Міхалевіч выказаў упэўненасьць, што іншым палітвязьням таксама прапаноўвалі падпісаць дамовы аб супрацоўніцтве з КДБ, і заклікаў іх распавесьці пра гэта і тым самым паламаць сцэнар уладаў. Ён заявіў, што застаецца законапаслухмяным і не зьбіраецца пакідаць Беларусь да канца сьледзтва. Ён ня лічыць сябе ні ў чым вінаватым.

Аляксей Міхалевіч распавёў, што ў камэры зь ім не было іншых палітвязьняў, але ён чуў, як катуюць у суседніх камэрах. Распавёў і пра сваё часовае знаходжаньне ў СІЗА на Валадарцы — у самай горшай камэры, дзе на 15 чалавек было 8 спальных месцаў і дзе таксама зьдзекаваліся зь вязьняў.

2.

Падаем тэкст заявы Аляксея Міхалевіча.

Нягледзячы на тое, што я, Алесь Міхалевіч, экс-кандыдат у Прэзідэнты Рэспублікі Беларусь, зьвязаны падпіскай аб неразгалошваньні таямніцы сьледства, я лічу, што мушу распавесьці пра тое, што адбываецца з затрыманымі вязьняміі ў СІЗА КДБ; Галоўная «таямніца сьледства» — гэта метады, якія ўжываюцца для таго, каб змусіць людзей падпісаць вымаганыя ад іх паказаньні і дэкларацыі. Я лічу, што супрацьзаконныя дзеяньні, якія парушаюць ня толькі беларускае заканадаўства, але і міжнародныя дамовы, такія як Міжнародная канвенцыя супраць катаваньняў, нельга прыкрываць «таямніцай следства».

Як вам вядома, я быў адным зь сямі кандыдатаў, затрыманых сьпецслужбамі пасьля падзеяў 19 сьнежня, і адным з некалькіх дзясяткаў дэмакратычных актывістаў, якія патрапілі пад утрыманьне пад вартай у СІЗА КДБ.

Я адмовіўся зачытаць для ТБ заяву асуджэньня іншых кандыдатаў.

Выклікі да супрацоўнікаў КДБ пачаліся зь першых гадзін затрыманьня, вяліся без адваката, пратакола, з парушэньнем усіх працэсуальных нормаў. Прыблізна з 26 сьнежня, у адносінах да мяне пачалі прымяняцца дзеяньні, якія зьяўляюцца катаваньнем.

Пры выхадзе з СІЗА КДБ у мяне канфіскавалі дзёньнік, які я там вёў штодня, але тое, што адбылося, немагчыма сьцерці з памяці. Асобныя факты пералічаныя ў дакуманце ніжэй.

Па ўрыўках фразаў, пачутых з-за дзьвярэй, я зразумеў, што падобныя дзеяньні прарабляюць і зь іншымі актывістамі, якія адмаўляюцца даваць вымаганыя ад іх паказанні; Адвакатаў не дапускаюць толькі таму, каб зьняволеныя не маглі паведаміць пра факты катаваньняў. Я непакоюся пра лёс усіх вязняў, асабліва тых, якія ня мелі сустрэчаў з адвакатамі з канца мінулага году. Я разумеў, што тое, што з намі робяць, скіравана на ламаньне апазіцыйных лідараў. Для мяне выбар быў паміж двума варыянтамі: альбо застацца пад вартай да суду, альбо зрабіць выгляд, што я згодны выконваць патрабаваньні супрацоўнікаў КДБ.

Умовай майго вызвалення стала падпісанне дамовы аб супрацоўніцтве.

Я свядома пайшоў на гэты крок, і гэта было прадыктавана ня ціскам і катаваньнем, але жаданьнем данесьці інфармацыю пра тое, што адбываецца са зьняволенымі.

Я адкрыта заяўляю, што ніколі ня быў і ня буду агентам Камітэта дзяржаўнай бясьпекі!

Сваёй публічнай заявай я здымаю зь сябе абавязак, які быў пазначаны ў паперы.

Я разумею, што ўжо да канца гэтага дня я магу патрапіць назад у СІЗА, і што стаўленьне да мяне на гэты раз будзе непамерна больш жорсткім. Але я хачу зрабіць усё магчымае, каб выратаваць тых, хто яшчэ застаецца за кратамі, каб аблегчыць лёс гэтых людзей, каб спыніць катаваньні. Я хачу, каб у іх была магчымасьць выйсьці на свабоду не зламанымі, не стаўшы на шлях супрацоўніцтва, а перадусім проста жывымі.

У сваім выступе я адмыслова не раскрываю імёнаў супрацоўнікаў й іншых акалічнасьцяў сьледства; Але ўсе незаконныя дзеяньні ў адносінах да мяне, разам з указаньнем канкрэтных фактаў, я выклаў у заяве, якую накіроўваю ў Пракуратуру, а таксама ў форме, якая будзе накіравана сьпецдакладчыку ААН па праблеме катаваньняў.

Лічу, што пракуратура мусіць правесьці праверку і спыніць зьверствы.

Разам з тым, я зрабіў падрабязнае апісаньне ўсяго, што са мной адбывалася, і накіраваў на захаваньне ў надзейнае месца. Гэтыя сьведчаньні зьявяцца ў публічнай прасторы, у выпадку калі мяне зноў затрымаюць і зьмесцяць пад варту.

Я зраблю ўсё магчымае, каб зьнік канцлагер у цэнтры Мінску.

Спосабы здзекаў. «Амерыканка»

1. 10 студзеня «ахоўнікі ахоўнікаў» — людзі ў чорных масках без апазнавальных знакаў —  вывалаклі з камеры, сілай пачапілі кайданкі ззаду, паднялі іх так, каб апусьціць тварам да бетоннай падлогі. Спусьцілі па вінтавой лесьвіцы ў падвальнае памяшканьне. Сказалі, выварочваючы рукі за сьпіной максімальна высока ўверх, пакуль не пачалі хрусцець суставы, што я павінен выконваць усё, што ад мяне патрабуюць.

Трымалі рукі падвешанымі за кайданкі доўга і падымалі вышэй і вышэй, пакуль не сказаў, што буду выконваць усё. Супрацоўнікаў ізалятара пры гэтым не было нават на калідорах.

2. Сістэматычна — па 5–6 разоў на суткі — выводзілі «на обыск» — на асабісты дагляд. Падчас гэтага ставілі голымі «на расьцяжку», падсякаючы ногі амаль да поўнага шпагата. Калі падсякалі ногі, адчувалася, як ірвуцца зьвязкі. Ставілі голымі на адегласьці каля метра ад сьцяны, прымушаючы абаперці рукі на сьцяну, у памяшканьні, дзе тэмпература не перавышала 10 градусаў. Трымалі так па 40 хвілін, пакуль не ацякалі рукі. Некалькі разоў патрабавалі, каб рукі клаў на сьцяну далонямі навонкі і так стаяў.

3. Падчас так званага асабістага дагляду ўсіх выганялі ў халоднае памяшканьне распранутымі дагала і прымушалі выконваць рэзкія прысяданьні па некалькі дзясяткаў разоў. Вязьням са слабейшым здароўем падчас гэтага рабілася кепска, але людзей у масках гэта не спыняла.

4. На ноч не выключалі дзённае святло, патрабавалі класьціся тварам пад лямпу, забаранялі накрываць твар хусткай, «чтоб відеть ліцо». У выніку пачаў псавацца зрок. Загадвалі спаць, павярнуўшыся тварам да «вочка» ў дзьвярах, за гэтым сачылі бесперапынна — калі ты паварочваўся ў сьне, заходзілі і будзілі, прымушаючы легчы, як загадана. Фактычна гэта вылівалася ў катаваньне адсутнасьцю сну.

5. Фарбавалі падлогу ў камеры фарбай на ацэтоне, і патрабавалі знаходзіцца ў памяшканьні, якое фактычна не праветрывалася, да поўнага высыханьня фарбы. Такое ўздзеяньне доўжылася болей за сорак гадзінаў запар.

6. У саміх камерах тэмпература не перавышала 10 градусаў, ацяпленьня практычна не было. На сьцяне была чорная плесьня, якая разрасталася, калі зачынялі фортку.

Паведамілі, што мая камера павінна хадзіць да доктара толькі па чацьвяргах (замест прапісанай у правілах магчымасьці наведваць па запатрабаваньні). Падчас вымярэньня ціску доктар забараняў вязню глядзець на апарат, каб той, каму мераюць ціск, не бачыў паказаньні. Запісваў гісторыю хваробы ў журнал, зачыняючы яго паперкай. Выганялі на прагулку ў мароз усіх, нават тых, хто запісаўся да доктара, не кажучы пра тых, у каго не было цёплых рэчаў.

Не пускалі адваката, хаця вольныя памяшканьні заўсёды былі — мы бачылі пустыя кабінеты па дарозе на ўласныя допыты. (Ніхто з нас не атрымаў магчымасьці сустрэцца з адвакатам сам-насам. Гэта было зроблена адмыслова, каб пазбавіць магчымасьці распавесьці пра катаваньні).

3 камер забралі «Правілы ўнутранага распарадку», бо адміністрацыя парушала гэты дакумент у дзясятках пунктах. «Людзі ў масках» папярэдзілі, што ў выпадку скаргаў ізноў «падвесяць за кайданкі» У перыяд актыўнага ціску мяне выводзілі на так званы вобшук па 8 разоў за дзень.

Грамадзянін Афганістана, які сядзеў у адной камеры са мной і меў досьвед знаходжання ў палоне ў талібаў, сказаў, што там няма такой мадэрнізацыі (паказваючы на пасцель і нары), але абыходзяцца з людзьмі там нашмат лепш.

«Валадарка», куды мяне перавялі для таго, каб спужаць (так сказалі ахоўнікі ў масках у «амерыканцы»).

У пракуранай камеры на 8 спальных месцаў 15 чалавек. Спалі па чарзе. Калі змена спаць выпадала ўдзень, то даводзілася выбіраць паміж сном і прагулкай. Падчас вобшуку выводзілі на гадзіну ўсіх 15 чалавек у карцэр плошчай 5 квадратаў, дзе некаторыя гублялі прытомнасьць. 3 маім з’яўленьнем такія вобшукі пачалі праводзіць кожны дзень, каб настроіць камеру супраць мяне.

(канец заявы)

3.

Трэба адзначыць, што два іншых кандыдаты ў прэзідэнты, якія былі выпушчаны раней за Міхалевіча – Рымашэўскі й Кастусёў – заявілі, што супраць іх катаваньні не выкарыстоўваліся, і што яны ніякіх падпісак аб супрацоўцтве з КГБ не давалі (гл. http://nn.by/?c=ar&i=51054; http://www.svaboda.org/content/article/2323359.html)…

Цікава было б даведацца і меркаваньне на гэты конт такіх асоб, як Дзьмітрыеў і Кобец…

-

Але ў цэлым, што тут сказаць: Падзеі цікавыя. Рэдакцыя будзе сачыць за іх далейшым разьвіцьцём.

Аўтарскі артыкул, які выстаўлены ніжэй, мы падаем з нагоды таго, што ў Беларусі па-ранейшаму працягваецца адзначэньне бальшавіцка-сіянісцкіх сьвятаў, а таксама ў знак салідарнасьці з народамі Каўказу, якія, як і беларуска-літвінскі народ, працягваюць змагацца за сваю незалежнасьць ад расейскай імперыі (падаецца паводле http://kavkazcenter.com/russ/content/2011/02/23/79495.shtml).

Рэдакцыя.

23 лютага 1944 крамлёўскім рэжымам было зьдзейсьнена жахлівае злачынства супраць чалавечнасьці. Чачэнскі народ, як і некаторыя іншыя народы савецкай імперыі, быў пагалоўна дэпартаваны ў Сібір. У лютыя лютаўскія маразы сотні тысяч чалавек былі пагружаныя ў быдлячыя таварнякі й адпраўленыя на сьмерць у стэпы Казахстана.

Дэпартацыя была патлумачана Сталінам тым, што чачэнцы «… далучыліся добраахвотна да арганізаваных немцамі фармаваньняў і выступілі са зброяй у руках супраць Чырвонай Арміі…».

Між тым: «Перш, чым падводзіць заднім лікам абгрунтаваньне пад сталінскія рашэньні, у выніку якіх загінулі сотні тысяч бязьвінных людзей, нядрэнна было б зазірнуць у карты ваенных дзеяньняў на Каўказе ў 1942-44 гадах і ўбачыць, што тэрыторыя Чачэна-Інгушэціі наогул не была акупаваная — ужо толькі з-за гэтага не магло быць масавага супрацоўніцтва з немцамі» (А.Аўтарханаў. Забойства чачэна-інгушскага народу. М., 1991, стр.3-5).

Прычыны былі зусім іншыя. Як адзначаў той жа Аўтарханаў, прычыны зьнішчэньня горцаў былі ў наступным:

«- Сталая і бесьперапынная барацьба за нацыянальную незалежнасьць чачэнцаў і горцаў Каўказу. Фактычнае непрызнаньне імі дэспатычнай сістэмы савецкага каланіяльнага рэжыму;

- Жаданьне Масквы засьцерагчы Каўказ як тыл у будучых сутыкненьнях з Захадам ад непазьбежнага ўнутранага агульнакаўказскага нацыянальнага фронту супраць савецкай метраполіі;

- Жаданьне ня толькі трымаць Каўказ, як стратэгічную базу, па-за межамі ўнутранай небясьпекі й уразьлівасьці, але ператварыць яго ў надзейны плацдарм для будучай экспансіі супраць Турцыі, Ірана, Пакістана й Індыі.

Такія не дэклараваныя, а бясспрэчныя матывы, якімі кіруюцца крамлёўскія ўладары ў сваёй палітыцы зьнішчэньня каўказскіх народаў. Першай ахвярай гэтай ваўчынай палітыкі й стаў адзін мільён горцаў — чачэнцы, інгушы, карачаеўцы, балкарцы…» (там жа стр. 66).

Дэпартацыя пачалася ў 5⁰⁰ раніцы 23 лютага 1944 года. Сталін асабіста сачыў за ходам высяленьня чачэнцаў і інгушоў. На яго імя Берыя дасылаў сакрэтныя тэлеграмы.

«Дзяржаўны Камітэт Абароны, Таварышу Сталіну. З 23 па 29 лютага выселеныя і пагружаныя ў чыгуначныя эшалоны 478.479 чалавек, у тым ліку 91.250 інгушоў. Пагружана 177 эшалонаў, зь якіх 157 эшалонаў ужо адпраўленыя да месца новага селішча… Зь некаторых пунктаў высакагорнага Галанчожскага раёна заставаліся нявывезенымі 6000 чачэнцаў з-за вялікага сьнегападу і бездарожжа, вываз і пагрузка якіх будзе скончаная ў 2 дні… За час правядзеньня аперацыі арыштавана 1016 антысавецкіх элементаў зь ліку чачэнцаў і інгушоў. Берыя, 1944/03/01″

«Дзяржаўны Камітэт Абароны, Таварышу Сталіну. У правядзеньні аперацыі прымалі ўдзел 19 тысяч афіцэраў і байцоў НКВД (ня лічачы больш за 100 тысяч вайскоўцаў, зьнятых з фронту. — Аўт.), сьцягнутыя з розных абласьцей, значная частка якіх да гэтага ўдзельнічала ў аперацыях па высяленьні карачаеўцаў і калмыкаў, і, акрамя таго, будуць удзельнічаць у маючай адбыцца аперацыі па высяленьні балкарцаў… У выніку праведзеных трох аперацый выселеныя ва ўсходнія раёны СССР 650.000 чачэнцаў, інгушоў, калмыкаў і карачаеўцаў.
Берыя, 1944/03/01″  (гл. «Пытанні гісторыі», № 7, 1990, стар. 146-148).

6000 нявыселеных з-за «сьнегападу і бездарожжа» чачэнцаў былі расстраляныя, спаленыя, патопленыя ў возеры Галанчож. Жыўцом у ауле Хайбах Галанчожскага раёна спалілі больш за 700 чалавек, сярод якіх пераважная большасьць былі хворыя, старыя, жанчыны, дзеці.

Перавозка ў бітком набітых наскрозь прамерзлых таварных вагонах, якая доўжылася 3-4 тыдні, прывяла да таго, што на шляху руху ад сыпнога тыфу, голаду і холаду загінулі дзясяткі тысяч няшчасных — пераважна дзяцей (яны складалі палову ўсіх перавозімых), хворых і старых. Целы памерлых не дазвалялі хаваць, і таму іх даводзілася везьці з сабой.

На новых месцах перасяленцы апынуліся бяз сродкаў да існаваньня і жыльля, з-за чаго людзі таксама паміралі (толькі ў першыя месяцы дэпартацыі чачэнцаў загінула каля 200 тыс. чалавек, ня лічачы памерлых у дарозе).

Тым часам у дамы дэпартаваных чачэнцаў (і іншых народаў) засяляліся мігранты зь іншых месцаў. На землях чачэнцаў й інгушоў, напрыклад, па дадзеных на верасень 1956 г. пражывала больш за 200 тысяч завербаваных з Цэнтральнай Расіі, Дагестана ды іншых рэгіёнаў.

А вось яшчэ сьведчаньне. Чытаем артыкул у Грозьненская газеце «Рэспубліка», № 17, за 1994 г.:

«У лютым 1944 г. у маленькім горным паселішчы Чачэна-Інгушэціі войскамі НКВД былі зажыва спаленыя некалькі соцень мірных жыхароў…

У ноч на 27 лютага 1944 г. у гарах выпаў сьнег, які ўскладніў і без таго цяжкі шлях у высакагорныя селішчы для войскаў, якія выконвалі «сьпецыяльнае заданьне» савецкага ўраду. Амаль паўмільённае насельніцтва раўніннай часткі рэспублікі было сагнанае на чыгуначныя станцыі, пагружанае ў вагоны і адпраўленае на верную пагібель у далёкія Казахстан ды Сярэднюю Азію.

У гарах, куды не маглі дабрацца «студэбекеры», заставаліся людзі ў старажытных каменных саклях, якія нічога ня ведалі аб падзеях на раўніне. Як быць зь імі? Адпраўляць з новымі эшалонамі? Гэта зьвязана зь вялізнымі цяжкасьцямі. Акрамя таго, ужо зрабілі справаздачу аб пасьпяховым выкананьні заданьня. Частку здаровага насельніцтва вырашылі сагнаць уніз і адправіць усьлед за іншымі. Тых, хто застаўся, хто ня мог спусціцца самастойна — хворых, дзяцей, састарэлых – вырашылі… спаліць.

Праз некалькі дзён калоны войскаў рушылі ў горы. Тых, хто застаўся, з усіх хутароў Нашхоеўскай акругі сабралі ў паселішчы Хайбах пад падставай фармаваньня транспартнай калоны для далейшага адпраўленьня на раўніну. Людзей, якія патаналі ў сьнезе, сабралі ў стайні калгаса імя Лаўрэнція Берыі, якую папярэдне абклалі сенам і саломай, «каб да падыходу вазоў з коньмі людзі ня мерзлі».

Разам з хворымі, дзецьмі ды старымі прыйшлі й дарослыя — маладыя людзі не пажадалі пакідаць блізкіх. Калі ўсе сабраліся (чачэнцаў аказалася больш за 700 чалавек), вароты стайні надзейна зачынілі. Начальнік Далёкаўсходняга краявога кіраўніцтва НКВД палкоўнік Гвішыяні, які ўзначальваў аперацыю, скамандаваў: “… падпаліць!”

Абкладзеная з усіх бакоў калгасная стайня імгненна ўспыхнула. Калі яна апынулася ў абдымках полымя, вялізныя вароты ўпалі пад націскам людзей, і звар’яцелы натоўп хлынуў вонкі. Жудасныя крыкі дзяцей, стогны, жах, бачны на тварах тых, хто ўжо пасьпеў выскачыць з попелу, падпаленыя жывыя людзі, на якіх распаўзаецца скура. Гвішыяні скамандаваў: «Агонь!». З сотняў ствалоў раздаліся аўтаматныя чэргі. Тыя, хто бег наперадзе, падалі пад градам куль, засланяючы сабой выхад. Літаральна праз некалькі секунд утварылася гара трупаў, якая не дазволіла нікому выйсьці. Ніводзін ня выратаваўся…

Хатынь, Лідзіцэ… Да гэтых сумных назваў варта дадаць чачэнскі аул Хайбах, якога ўжо няма на мапах».

Садыст Гвішыяні за гэтае злачынства быў прадстаўлены Берыяй да ўрадавай узнагароды і падвышаны ў званьні — стаў генералам. А Сталін «за пасьпяховае выкананьне важнага ўрадавага заданьня на Паўночным Каўказе» ўсім ўдзельнікам аперацыі «Горы» аб’явіў падзяку…

Крамлёўскі рэжым па гэты дзень крывадушна адзначае памяць ахвяр Хатыні (Беларусь), дзе ў агні загінула 149 мірных жыхароў, аднак маўчыць аб сваім жахлівым злачынстве ў Хайбахе. Маўчыць і працягвае генацыд чачэнскага народу, пачаты яшчэ царскай Расіяй.

PS.

Па даных гісторыкаў, агульная колькасьць страт чачэнскай нацыі ў перыяд дэпартацыі з 1944 па 1957 гады склала 50% ад колькасьці народу. Страты чачэнцаў з 1994 па 2004 год склалі каля 30% ад колькасьці народу.

На нашым сайце мы ўжо выстаўлялі матэрыялы, у якіх вядомыя сьнежаньскія падзеі апісваюцца з пазіцыі ўнутраных перажываньняў іх удзельнікаў (гл. http://nashaziamlia.org/2010/12/26/3866/;  http://nashaziamlia.org/2011/01/14/3929/). Матэрыял, які падаецца ніжэй, у тым жа ключы. У ім дацэнт гарадзенскага ўніверсітэта імя Я.Купалы апісвае ўласны досьвед. Перажытыя пачуцьці прымусілі яго напісаць ліст на радыё “Свабода”, які мы падаем і на нашым сайце (узята з http://www.svaboda.org/content/transcript/2304348.html).

Рэдакцыя.

“Прайшло больш за месяц пасьля заканчэньня прэзідэнцкай выбарчай кампаніі 2010 году, у якой я прымаў непасрэдны ўдзел. За гэты час думкі трохі супакоіліся, і паўстала патрэба падзяліцца атрыманым досьведам. Я вырашыў узнавіць эмацыйную карціну гэтых выбараў, зрабіўшы асноўны ўпор не на вядомых усім голых фактах, а на перажытых мной адчуваньнях.

Дарога на Плошчу

Упершыню цікавасьць да палітыкі зьявілася ў мяне вясной 2006 году. Перадвыбарчы тэлевізійны выступ Мілінкевіча закрануў за жывое. Нечакана ўзьнікла і хутка набрала сілу неспатольная прага пераменаў. Далей на маіх вачах прайшлі фальсіфікацыі, плошча, рэпрэсіі … Усё скончылася. Толькі на душы на многія месяцы наперад засталося нейкае цяжкое панурае адчуваньне. Гэта было пачуцьцё віны. Я адчуваў сябе пасіўным саўдзельнікам злачынстваў, учыненых падчас выбарчай кампаніі.

Увосень 2010 году, напярэдадні наступных выбараў, я запісаўся ў гарадзенскія штабы адразу двух кандыдатаў: Някляева і Кастусёва. На фоне высокай загрузкі асноўнай працай прайшлі збор подпісаў і агітацыйная кампанія. Падчас збору подпісаў я прыйшоў да высновы, што рэальная падтрымка Лукашэнкі вельмі вялікая і можа складаць парадку 30-40 працэнтаў.

Прыходзячы дадому да выбаршчыкаў, я часта сутыкаўся з рознымі праявамі страху. Хтосьці адмаўляўся даць подпіс, прызнаючыся, што баіцца страціць працу або сапсаваць сабе кар’еру. Хтосьці спасылаўся на сваю апалітычнасьць, занятасьць ці недасьведчанасьць, якія, натуральна, у многіх выпадках маглі быць проста шырмай, што маскіруе страх. Часам можна было пачуць, як спалоханы насьцярожаны голас за дзьвярыма казаў, што ўжо аддаў подпіс за свайго кандыдата. Што гэта за кандыдат, заставалася толькі гадаць. Але ўсё ж знайшлося нямала людзей, якія адкрыта і сьмела аддавалі свой подпіс за альтэрнатыўных кандыдатаў. Я практычна не сутыкаўся з праявамі хамства. Нават адмаўлялі ў подпісы, як правіла, ветліва.

У бясконцай мітусьні праляцела восень, і наступіў сьнежань. Напярэдадні выбараў усё паказвала на тое, што зноў будуць фальсіфікацыі. Выбарчыя камісіі, як звычайна, фармаваліся без удзелу прадстаўнікоў альтэрнатыўных кандыдатаў. Назіральнікі так і не атрымалі права кантролю над папярэднім галасаваньнем і працэсам падліку галасоў. Такія выбары нельга было прызнаць незалежна ад іх выніку. Голас свой трэба было несьці не ў выбарчую скрыню, а на Плошчу.

Я наведаў некалькі сустрэч з кандыдатамі ў прэзідэнты. Было прыемна слухаць разумныя прамовы гэтых годных і адважных людзей, якія добраахвотна і сьвядома ішлі на велізарную рызыку. На кожную сустрэчу ўлады пасылалі невялікую, але актыўную групу сваіх прадстаўнікоў. Дамогшыся права задаць пытаньне, гэтыя людзі, як правіла, выдавалі цэлую прамову, у якой пералічвалі посьпехі, дасягнутыя, на іх думку, дзейнай уладай. Часта яны проста перакрыквалі выступоўцу — кандыдата ў прэзідэнты. Яны рабілі ўсё магчымае, каб адвесьці размову далей ад такіх важных тэм, як фальсіфікацыі выбараў, і перавесьці яе на якія-небудзь дробныя пытаньні, як правіла, зьвязаныя з эканомікай. Пагардлівы нядобразычлівы тон, зь якім прадстаўнікі ўлады зьвярталіся да кандыдата ў прэзідэнты, красамоўней за любыя словы даваў зразумець: «Прайдзісьвет, хто ты такі і куды ты лезеш?!» Лепш за ўсіх такім спробам сарваць сустрэчу супрацьдзейнічаў Статкевіч. Ён не дазваляў «забалбатаць» сур’ёзныя пытаньні, прымушаючы асабліва актыўных абаронцаў уладнага рэжыму ў літаральным сэнсе выць у бясьсільнай злосьці.

Рашэньне ехаць у Менск на Плошчу я прыняў за дзень да выбараў хутка і ні зь кім не параіўшыся. Не даючы страху і няўпэўненасьці завалодаць маімі думкамі, я хутка сабраўся. Праз гадзіну я ўжо пакідаў свой родны горад Гародню, пазбаўляючы сябе магчымасьці прагаласаваць і, такім чынам, абвяшчаючы асабісты байкот выбараў. У машыне ўсю дарогу працавала радыё, раз-пораз заклікаючы галасаваць за стабільнасьць і ўпэўненасьць у заўтрашнім дні. Нейкая песьня настойліва даводзіла да ведама слухача, што Саня застанецца з намі.

Пад сьцягам свабоды

Нарэшце надышоў дзень выбараў, 19 сьнежня 2010 году. Дачакаўшыся вечара, я выправіўся на Кастрычніцкую плошчу. Прайшоўшы па прасьпекце міма цырку і перайшоўшы скрыжаваньне, я абмінуў групу аднолькава апранутых дужых хлопцаў, якія пераступалі з нагі на нагу і аглядалі мінакоў. Неўзабаве я апынуўся на Кастрычніцкай плошчы. Там быў заліты каток, у цэнтры якога стаяла елка. На катку як бы ні ў чым нічога каталіся нейкія маладыя людзі. Не было заўважна ніякіх прыкмет чаканай акцыі, калі не лічыць вельмі характэрнага выгляду супрацоўнікаў сьпецслужбаў у цывільным, якія пахаджвалі вакол катка.

Раптам усе зьмянілася. Зьявіліся бел-чырвона-белыя сьцягі. Людзі сталі хутка прыбываць. Пачаўся мітынг. Эмацыйныя выступы лідэраў час ад часу зьмяняліся гучным «Жыве Беларусь!» Акцыя станавілася па-сапраўднаму масавай. Плошча запоўнілася рознымі сьцягамі, над якімі панаваў бел-чырвона-белы, які ўжо даўно стаў ня проста нацыянальным сымбалем, але сьцягам барацьбы беларусаў за права людзьмі звацца — нашым сьцягам свабоды.

Мітынг на Кастрычніцкай плошчы скончыўся, людзі выйшлі на прасьпект і рушылі да плошчы Незалежнасьці. Колькасьць удзельнікаў мірнай дэманстрацыі проста ўражвала! Як скінуць вокам, прасьпект на ўсю шырыню быў запоўнены людзьмі. Нягледзячы на трывогу, у паветры лунала пачуцьцё свабоды і салідарнасьці. Па прасьпекце прайшла вялізная колькасьць людзей, але я ня стаў сьведкам ніводнай сцэны гвалту або вандалізму, ня ўбачыў ніводнага пабітага акна. Не было відаць і п’яных, бо прыйсьці на Плошчу п’яным можа толькі самагубца або правакатар.

Рака людзей з нацыянальнымі сьцягамі перацякла на плошчу Незалежнасьці. Прайшоў мітынг каля Чырвонага Касьцёла. Пачаўся мітынг ля помніка Леніну. Да таго моманту ўся Плошча запоўнілася людзьмі! Над Плошчай грымела: «Сыходзь!», «Сыходзь!». Паўсюль луналі сьцягі свабоды. Было такое адчуваньне, што ўвесь беларускі народ прыйшоў і запатрабаваў пераменаў! Мары аб тым, што шматпакутная Беларусь нарэшце набывае свабоду, здаваліся ў той момант цалкам рэальнымі.

Перад Домам ураду адбывалася нейкая дзіўная мітусьня. Чуліся глухія ўдары і звон разьбітага шкла. Людзі ў чорным са шчытамі і дубінкамі то перагароджвалі ўваход, то кудысьці адбягалі. Пасьля пачаўся разгон. Шэраг, які складаўся зь некалькіх радоў выдатна аснашчаных спэцназаўцаў, урэ́заўся ў натоўп і адсек яго перадавую частку, што разьмяшчалася паміж помнікам Леніну і Домам ураду. Там быў і я.

Усьвядоміўшы, што трэба вырвацца з акружэньня, людзі сталі прарываць ланцуг. У месцы прарыву сьпецназаўцы ўтварылі калідор. Людзей, што праходзілі па гэтым калідоры, яны з абодвух бакоў абсыпалі ўдарамі дубінак. Я атрымаў два ўдары па галаве. Адзін разьбіў акуляры і пакінуў крывавую драпіну на лбе. Другі прыйшоўся па патыліцы, і я на імгненьне зьнепрытомнеў. Я ўпаў, але тут жа апрытомнеўшы, ускочыў і адбег на бясьпечную адлегласьць. Верагодна, былі і ўдары па тулаве. Але, аслабленыя слаямі зімовай вопраткі, яны не прыцягнулі маёй увагі. Раз за разам пракручваючы ў памяці гэты эпізод, я ўспамінаю словы нашага вялікага Паэта: «Мы ляжым снапамі на таках. Нас малоціць кожны, хто ў руках мае цэп».

У стане лёгкага шоку я выйшаў з акружэньня. Без акуляраў усё перад вачыма стала размытым і расплывістым. Чуўся стук сотняў дубінак па шчытах. Узмоцнены мэгафонам голас кагосьці зь лідэраў — здаецца, Рымашэўскага — яшчэ спрабаваў кіраваць дэманстрантамі. Але людская хваля ўжо пакацілася на выхад. Праходзячы міма Чырвонага касьцёла, я заўважыў каля яго групу людзей з нацыянальнымі сьцягамі. Яны не зьбіраліся добраахвотна пакідаць Плошчу. Аддаўшы належнае іх адвазе, я далучыўся да асноўнай масы, якая сыходзіла з Плошчы.

Пакінуўшы Плошчу, рака людзей на кожным скрыжаваньні дзялілася на плыні, а потым на дробныя ручайкі з тым, каб незаўважна прасачыцца ў горад. Уражвала панылая цішыня гэтай сцэны. Вялікая колькасьць людзей, галасы якіх яшчэ нядаўна скаланалі Плошчу, ішла цяпер, ня кажучы ні слова. Чуліся толькі мерная іх крокі. Я аддаляўся ад Плошчы, пазьбягаючы прасьпекта і шырокіх вуліц.

Цана свабоды

Пасьля бяссоннай ночы я пасьпяхова вярнуўся дадому ў Гародню. Нягледзячы на тое, што Плошча была ззаду, мяне не адпускала пачуцьцё трывогі. Я быў настолькі маральна выматаны, што нават думка аб Плошчы спрычыняла мне боль. У спробе адцягнуць увагу я з галавой акунуўся ў працу. Так прайшлі панядзелак, аўторак і першая палова серады. Час ад часу да мяне даходзілі жудасныя навіны аб разгорнутых супраць удзельнікаў Плошчы рэпрэсіях, што яшчэ больш вымотвала мяне. Аказалася, што афіцыйная прапаганда падала мышыную валтузьню перад Домам ураду як масавыя непарадкі і пагромы. Адказнасьць была ўскладзена на апазіцыю. Ну хто б сумняваўся?!

Такім чынам, зьявілася падстава, каб апраўдаць разгон мірнай дэманстрацыі, надоўга схаваць найбольш актыўных і пасьлядоўных лідэраў за краты і як сьлед прыстрашыць ворагаў народу крыху ніжэйшага рангу.

Ня ведаю, як мяне вылічылі ў КДБ, але першая размова адбылася ў сераду пасьля абеду ў мяне на працы, куды і наведаўся супрацоўнік усёмагутнай канторы. Гэтая гутарка праходзіла ў адносна добразычлівым тоне. Я ня стаў хаваць, што быў на Плошчы. Далей камітэтчык паабяцаў, што калі я сапраўды ва ўсім прызнаюся, то пры разглядзе маёй справы да мяне паставяцца добразычліва. Бо было б шкада ламаць кар’еру такога маладога і шматабяцальнага сьпецыяліста.

Пасьля гэтага пачалася серыя нібыта зусім нявінных пытаньняў. Я стаў на іх сумленна адказваць. Але з часам пытаньні станавіліся ўсё больш сур’ёзнымі: да мяне прыйшло адчуваньне, што я ўгруз у сваіх паказаньнях, як у балоце. Спробы пажартаваць ветліва, але рашуча перапыняліся. Мне давалі зразумець, што становішча маё вельмі сур’ёзнае і цяпер зусім не да жартаў. Пакуль яшчэ не было прамых пагроз, але з дапамогай недагаворак стваралася атмасьфера гнятлівага страху. Супрацоўнік паступова страчваў цікавасьць да мяне і пераходзіў да роспытаў аб маіх сябрах. Не жадаючы падставіць сяброў, я пачаў марудзіць з адказамі і супраціўляцца, што было вельмі складана, бо прыйшлося мяняць першапачаткова прыняты даверлівы тон гутаркі. Супрацоўнік паведаміў, што ўсё роўна ўсе ва ўсім прызнаюцца. Акрамя таго, камітэту і так усё вядома. Таму для мяне самога будзе лепш, калі я шчыра распавяду ўсё як ёсьць. Сыходзячы, ён сказаў, што мяне яшчэ запросяць на гутарку ў памяшканьні КДБ. Ён таксама папярэдзіў, што кантакты зь сябрамі, пра якіх абавязкова стане вядома камітэту, будуць разглядацца як абцяжаравальная акалічнасьць. Я быў напалоханы, дэмаралізаваны і адрэзаны ад сяброў.

У КДБ мяне запрасілі ўжо на наступны дзень. Знаёмы па ўчорашняй гутарцы супрацоўнік падрыхтаваў паперу з маімі паказаньнямі. Ад мяне патрабаваўся толькі подпіс. Пераадольваючы напружаньне, якое мяне скоўвала, я некалькі разоў уважліва перачытваў паперу і ўносіў туды свае карэктывы. Гэта выклікала незадаволенасьць, якая пакуль яшчэ была адносна ветлівай. Мяне прысьпешвалі, спасылаючыся на недахоп часу. Нарэшце я паставіў подпіс. Як потым аказалася, я ўсё ж прапусьціў адну сьлізкую двухсэнсоўную фразу, якая схавалася ў апошнім абзацы.

Пад канвоем мяне даставілі на выхад, уручылі канфіскаваны на ўваходзе мабільнік, аддалі пашпарт і адпусьцілі дадому. Аднак замест палёгкі я адчуваў стомленую прыгнечанасьць і трывогу. Цяжка было паверыць, што мяне вось так проста пакінуць у спакоі.

І трывога была не дарэмнай. Прыкладна праз гадзіну мяне зноў запрасілі ў КДБ, але ўжо да іншага сьледчага. Мяне пасадзілі на крэсла, якое стаяла сьпінкай да дзьвярэй, і паведамілі, што я выступаю ў якасьці сьведкі крымінальнай справы. Насупраць, за сталом з кампутарам, разьмясьціўся сьледчы. Азнаёміўшы мяне з маімі правамі, ён, нахмурыўшы бровы і ўчапіўшыся ў мяне суворым позіркам, пачаў допыт.

Пытаньні задаваліся напорыстым тонам. Набіраючы пратакол, яго пальцы люта стукалі па клявіятуры, як быццам караючы няшчасную прыладу. Сьледчы высунуўся наперад і шумна дыхаў. Часам ён рабіў рэзкія рухі рукамі. Некалькі разоў ён уставаў і, праходзячы ў мяне за сьпінай, выходзіў з пакоя, каб праз пару хвілін вярнуцца зноў. Час ад часу з-за маёй сьпіны ўзьнікалі іншыя людзі, уваходзілі ў пакой, нешта рабілі і выходзілі. Спачатку я яшчэ сяк-так трымаўся. Гадзіны праз дзьве я папрасіў, каб мне дазволілі патэлефанаваць маці і супакоіць яе, сказаўшы, што са мной усё ў парадку. Просьба была выкананая. Мяне захлынула нечакана моцнае пачуцьцё ўдзячнасьці. У маіх вачах сьледчы стаў сябрам. Допыт працягваўся.

Раптам зусім нечакана ў пакой уварваўся іншы сьледчы і пачаў крычаць, абсыпаючы мяне абвінавачваньнямі і пагрозамі. Я няўпэўнена і бесталкова адбіваўся. Калі ён пайшоў, допыт працягваўся ў звычайным рэжыме. Я пачаў расклейвацца. Маё цела бязвольна размазалася па крэсьле. Сэрца шалёна калацілася, так што было відаць, як трапеча на грудзях швэдар. Далоні пакрыліся халодным потам. У роце перасохла. Адчувалася, што ад мяне ідзе рэзкі пах. Голас стаў дрыготкім і пісклявым. Допыт, які працягваўся каля трох гадзін, завяршаўся. Нарэшце быў раздрукаваны пратакол.

Зь цяжкасьцю разумеючы, я спачатку доўга вычытваў яго, а потым яшчэ даўжэй уносіў удакладненьні. На гэта пайшло яшчэ каля дзьвюх гадзін. На разьвітаньне мне ўручылі позву на наступны дзень і абяцалі пагаварыць са мной па-сапраўднаму, калі я буду далей «ламаць камедыю».

Выйшаўшы на вуліцу, я заўважыў, што не разумею, дзе знаходжуся. Я пайшоў па нейкай вуліцы, але неўзабаве зразумеў, што іду кудысьці не туды. Нарэшце я з’арыентаваўся і неўзабаве быў дома. Я ня п’ю моцных алькагольных напояў без сур’ёзнай падставы, але ў той вечар грунтоўна прыклаўся да гарэлкі. Гэта на нейкі час прывяло мяне да прытомнасьці. Ноч прайшла ў бясконцых пакутлівых роздумах.

Раніцай у пятніцу 24 сьнежня я адчуваў сябе цалкам разьбітым і зламаным. Мая воля стала пластычнай і падатлівай. Такія паняцьці, як гордасьць, гонар і годнасьць, здаваліся далёкімі і нерэальнымі. Кожны рух каштаваў неверагодных высілкаў. Хвалямі ўперамешку з млосьцю навальвалася пачуцьцё поўнай безвыходнасьці. Наперадзе я бачыў толькі катаваньні, турму, жалезную заслону і прадчуваў сустрэчу ня новага 2011 году, а оруэлаўскага 84-га. Жыцьцё страціла ўсякі сэнс. Прыняўшы душ і сабраўшыся зь сіламі, я пацягнуўся на працу. Мабыць, я ўяўляў сабою вартае жалю відовішча, што не схавалася ад увагі маіх калегаў.

Калі я зьявіўся на допыт, на супраціў больш не заставалася ніякіх сіл. Я сказаў тое, што ад мяне хацелі пачуць, пасьля чаго мяне ня сталі больш катаваць. Прачыталі павучальную натацыю, сутнасьць якой зводзілася да таго, як дрэнна ідуць справы з правамі чалавека ў іншых краінах. Раздрукавалі пратакол допыту. Я паставіў свае подпісы ўсюды, дзе хацеў сьледчы, і быў адпушчаны дадому.

Пазьней, аналізуючы ўпэўнены, напорлівы і крыху пагрозьлівы тон натацыі, я прыйшоў да цікавай высновы. Менавіта такім тонам вяшчаюць ісьціну дыктары афіцыйнага беларускага тэлебачаньня.

Тыя Каляды запомняцца мне на ўсё жыцьцё. Прыйшоўшы дадому, я зноў напіўся. Потым, паддаўшыся прыступу панікі, зьнішчыў на сваім кампутары кнігі, фільмы, музыку ды іншую інфармацыю, якая мае дачыненьне да Беларусі. Выкінуў значкі й іншую беларускую сімболіку. Каб хоць чымсьці сябе заняць, упершыню за доўгі час уключыў тэлевізар і спыніўся на канале, дзе сьпявалі калядкі. Я ніколі раней ня слухаў калядак. Але ў той вечар іх спакойная дабрыня была тым бальзамам, якога патрабавала мая змардаваная душа. Уваходная дзьверы кватэры былі зачыненыя на ўсе замкі. Званкі тэлефонаў прымушалі маё сэрца ў жаху сьціскацца. Я чакаў, што ў любы момант магу зноў апынуцца ў пакоі для допытаў. Так, утаропіўшыся ў тэлевізар ашклянелым позіркам, я нерухома прасядзеў да самай ночы.

Наступны месяц прайшоў, як у тумане. Я баяўся выглянуць у акно і выйсьці на вуліцу. На мяне раз-пораз навальваліся прыступы адчаю і страху. У мамы ад напружаньня ўзьняўся ціск. Часам яна плакала.

Вось тады нам прыйшлі на дапамогу нашы старыя сябры. Людзі, якія ніколі ня мелі ніякага дачыненьня да палітыкі, дзяліліся сваім душэўным цяплом. Гэта дало належны эфект. Я пайшоў на папраўку. У мяне ўжо хапала адвагі, каб выйсьці ў інтэрнэт. Адтуль я даведаўся, што праз допыты прайшлі многія беларусы. Я знайшоў і вывучыў усю даступную інфармацыю пра тое, як трэба паводзіць сябе на допытах. Спадзяюся, гэтыя веды дапамогуць, калі я зноў апынуся ў тым пакоі. Па меры паляпшэньня душэўнага стану ўзмацнялася пачуцьцё горычы і сораму за паказаньні, якія я даў падчас апошняга допыту.

Высновы

Ну, як жа цяжка быць чалавекам у несвабоднай краіне! Калі ты нічога ня робіш, то робішся пасіўным саўдзельнікам. Калі спрабуеш нешта зрабіць, то цябе ламаюць і ператвараюць у здрадніка.

Каб пазьбегнуць гэтай долі, неабходныя велізарная сьмеласьць і сіла духу. На жаль, сьмеласьць не ўваходзіць у лік маіх добрых якасьцяў. Мяне зламалі, нягледзячы на тое, што я дарослы мужчына, якому нядаўна стукнула 33 гады. А пры жаданьні яны ж маглі націснуць і мацней… Можна толькі здагадвацца, што перажылі й перажываюць астатнія рэпрэсаваныя. Колькі зь іх зламаліся? Як адчуваюць сябе тыя, хто сядзіць у турме і пазбаўлены маральнай падтрымкі? На гэтыя пытаньні пакуль практычна няма адказаў.

Напрыканцы хачу падзяліцца некаторымі меркаваньнямі. Патрапіўшы на допыт, паведамляйце сьледчаму як мага менш інфармацыі. Не спрабуйце яго ні ў чым пераконваць. Ён – прафесіянал, здольны павярнуць любое сказанае Вамі слова супраць Вас і Вашых сяброў. І ён абавязкова гэта зробіць. Для яго Вы ня сябар, а ўсяго толькі чалавечы матэрыял, які падлягае апрацоўцы. Зрабіце ўсё магчымае, каб не замкнуцца ў сабе. Менавіта гэтага дамагаецца ад Вас сьледства.

Паведаміце сябрам і прадстаўнікам незалежнай прэсы аб будучым допыце. А пасьля допыту знайдзіце ў сабе сьмеласьць, каб сустрэцца зь імі і ўсё абмеркаваць. Гэта дасьць Вам вялізны зарад бадзёрасьці і сіл. Калі Вы далі падпіску аб неразгалошваньні, распавядзіце сябрам пра свае адчуваньні, якія, натуральна, не зьяўляюцца таямніцай сьледства.

На Беларусь прыйшлі трывожныя часы. Напалоханая маштабам апошняй Плошчы ўлада абвясьціла аб спыненьні гульняў у дэмакратыю. Усё больш выразна выяўляюцца вядомыя стагоддзямі прыкметы таталітарызму, які нікуды ня зьнік, а вяртаецца зноў і зноў. Найбольш годныя прадстаўнікі грамадства сядзяць у турмах. Сотні, а можа, і тысячы, нявінных грамадзянаў падвяргаюцца рэпрэсіям. Рупар афіцыйнай прапаганды сее нянавісьць у краіне. Выяўляюцца і выкрываюцца нейкія арганізаваныя з-за мяжы змовы. Выяўляецца нездаровая цікавасьць да крыніц фінансаваньня апазіцыі. Нязгодныя абвяшчаюцца ворагамі народу. У такіх умовах вельмі важна адкласьці ў бок свае амбіцыі, не распыляцца на дробязі і перастаць абвінавачваць адзін аднаго ў розных, як правіла, уяўных, грахах.

Цяпер галоўнае – гэта ўсеагульная салідарнасьць!»

Лялікаў Аляксандар - дацэнт кафедры тэорыі функцый, функцыянальнага аналізу і прыкладной матэматыкі Гарадзенскага дзяржаўнага ўніверсітэту імя Янкі Купалы

- — -

2.

Паважаныя чытачы. Мы вырашылі дапоўніць гэты матэрыял дасланымі на яго каментарамі (гл. тэкст на сайце “Свабоды”).  Лічым, што маса водгукаў — узор маральнай падтрымкі. Акрамя таго, там ёсьць і цікавыя падказкі.

Каб усё гэта не бяссьледна ня зьнікла, мы вырашылі прадубляваць на нашым сайце:

Пушча, Менск

Ну што ж, Аляксандар, гэты досьвед найперш патрэбны Вам самому. Але Вы яшчэ зрабілі намаганьне і напісаць, падзяліцца зь іншымі, і вельмі шчыра, сумленна гэта зрабілі. Маналёг Ваш мне спадабаўся, месцамі крануў, а месцамі — дзесьці ў сярэдзіне тэксту — нават здалося, што я чытаю літаратурны твор. Словам, як тут ні круці — Ваш дэбют. Віншую з пачаткам!

Чытач

Усё гэта мне вядома самаму. Усё гэта было i cа мной, але прайшло крыху часу i я стаў іншым. Мяне многае палохае, але прага да свабоды клiча мяне наперад i не дае мне зламацца. Дзякую аўтару за цiкавы аповяд.

Ананім

Дзякуй. Вы мужны чалавек, бо пераадолелі страх. Смеласць — Ваша добрая рыса.

Ананім

Гэта выклікала ў мяне наймацнейшыя перажываньні: такое ўражаньне, што сам на допыце пабываў! Аўтару — рэспэкт

Alex, Gomel

Спасибо за откровенность, Александр! Вы на верном пути.

Сяргей

Паважаны Аляксандр, вялікі дзякуй за гэты тэкст. Ён – учынак сьмелага чалавека і грамадзяніна.

Siarhiej, Miensk

Аляксандр, гэты досьвед цябе ўмацаваў! Ня вер, ня бойся, не прасі. Ты перамог, пераадолеў страх.

Віктар Наваградскі, Наваградак

Шаноўныя сябры!
прашу падтрамаць маю ініцыятыву:

1. Выдаць травылую бязтэрміновую індульгенцыю ўсім, хто пад псіхічным і фізічным ціскам зрабіў (альбо зробіць) некую памылку на допытах КДБ альбо іншых спецслужбаў. Карацей кажучы паспрабаваць дараваць гэта людзям — прынамсі шэраговым актывістам.

2. Зрабіць грамадскае пагадненне аб бязумоўным, поўным роспуску КДБ і іншых спецслужбаў, з люстрацыяй усіх супрацоўнікаў, якія былі ў штаце гэтах арганізацыў ад 2006 году (з гэтага тэрміну Лукашэнка нелегітымны) — забаронай займаць любыя дзяржаўныя пасады, скасаваннем усіх узнагарод і званняў, скасаваннем льготаў і высокіх пенсій.

Прашу подтрамаць гэтую ініцыятыву.  Са спасылкай на гэты форум.

З павагай, Віктар Наваградскі

Helen, Russia

padtrymlivayu

Ганна

Падтрымліваю.

Кацярына, Менск

Падтрымліваю.

Воля

Вітаю, Аляксандр! Ты малайчына, што падзяліўся…Кожны з нас апынуўся пасля 19 у турме — хто ў турме з мурамі, а хто ў турме з дзяржаўнымі межамі Беларусі…Тое, што троху пракалоўся, будзе яшчэ балець, і лекам – тое, што вось так выклаў у сеціва..
Папраўку трэба толькі адну: прозьвішча следчага перадай праваабаронцам з прыпіскаю: дзе калі і што..

Беларус, Гродна

ЧЕЛОВЕК! Дай бог, чтобы мы все были такими!

kaval

sto pakul pierastali chapac nia znacyc, sto heta kaniec hetaje historyi, jany mohuc pacac iznou kali zauhodna. bols-miens spraktykavany sliedcy pacynaje sa stadyi «sviedki», kab vas raskrucic na infarmacyju, u stadyju «padazravanaha» mozna i pazniej pierajsci. ja dumaju, sto na dopycie varta jasce miens cym jak minimum infarmacyi davac, napryklad «pryjsou na mitynh, pastajau i sysou; nicoha bols nia bacyu i nia cuu». niachaj jany svaje bielyja nitki dastajuc cymsia im ich pazycac.

Катя

Александр, Вы смелый и хороший человек, так как нашли в себе мужество рассказать правду о себе. Спасибо Вам.

Беларуска, Беларусь

Лепей майчаць i толькi адказваць на iх пытаннi.
Тых, хто баiцца, яны пачынаюць вербаваць — нiчога не мяняецца у дзейнасці гэтай структуры…

Alex, Minneapolis

Дзякуй.

Инна, Минск

Уважаемый Александр!
Я преподаватель истории. Лет 6 назад мне попалось произведение российской писательницы «Расстрел через повешение», посвященное женщинам репрессированным в 37-м году прошлого столетия. В нем также рассказывалось и о пытках, которые применялись к их мужьям: в первую очередь моральных. Угрозы и запугивание, прежде всего, гибелью семьи — жены и детей. Очень многие ломались, поверив следователям и оклеветав себя. Однако этой жертвой они не спасли своих родных. Лишь немногие, например секретарь ЦК ВЛКСМ Косарев, избрали тактику молчания, полного и безоговорочного, и таким образом спасли свои семьи, но при этом погибли в процессе страшных избиений.
В Вашем же случае были злой и добрый следователи — это известный прием.
Необходимо нам все же всем побольше читать исторические книги о героях прошлого. Думаю, эти примеры утвердят в нас уверенность в правом деле борьбы за Свободу и гордость за себя и других честных людей.
Другое страшно, что сейчас происходит полная подмена понятий. Так, уже для некоторых герой не К.Калиновский, а его палач — Муравьев-вешатель. (В.Гигин, » Беларусская думка»)

Антон

Усе, выпрабаванні ў жыцці робяць нас толькі мацнейшымі. А Вы, Аляксандр, атрымалі вялікі досвед, якога ў шмат у каго з нас пакуль няма. Галоўнае зараз, каб хапіла Вам духу і волі адмовіцца да тых паказанняў, якія Вы магчыма далі супраць сваіх сяброў. Зрабіце гэта. Не бойцесь.

А, м

Мужны учынак «слабога» чалавека!
Дзякуй Вам за Вашу шчырасць, смеласць i за Ваш вопыт перададзены тым, хто пойдзе туды заўтра!

Ксения

Хорошо, что нашел в себе мужество написать… многие прочтя задумаются … может быть даже подготовятся морально, что бы не сломаться!

Вольга, Мiнск

Бог заўсёды з Вамі. Памятайце пра гэта і будце з Ім. Жадаю мужнасці і спакою. І дзякуй.

Irishka D , Гродна

Малайчына, Аляксандр! Вы — моцны чалавек! Помніце — вы не адзін.

Сябра, Асіповічы

Нічога не скончылася, а толькі пачалося. Будуць цягаць і надалей, і я сумняюся, што пры наступным уваходзе ў кабінэт гэбэшных пацукоў вы не адчуеце тыя самыя жахі. Нягледзячы на цяперашнюю вашую «адукаванасьць і прасунутасьць». Ня ведаю, але ніхто нават з тых студэнтаў, што разам са мной сядзелі на Жодзіна так не спалохаліся. Вам, разумнаму чалавеку, трэба было раней звязацца з дасведчанымі людзьмі ў гэтых справах. Тым больш вы ведалі, што смеласць ня ёсць вашай адметнай якасцю. А тое, што вы там падпісалі, яшчэ не аднойчы прымусіць вас чырванець. Вам застаецца толькі дараваць сабе і рабіць смеласьць сваёй галоўнай якасьцю. Фізічныя раны могуць загоіцца, а вось псыхічныя — ніколі. Я гэта ведаю.
Я засынаў і прачынаўся ў турме са словамі : «Ня вер, ня бойся, не прасі!»
Трымайцеся. Калі ты быў на Плошчы — значыць ты жаўнер. І ўвогуле: Каго не было на Плошчы, таго не БЫЛО НАОГУЛ! Ты — быў. Трэба не спыняцца, трэба загартоўвацца. Бо што нас не забіла, не зламала, тое зрабіла нас мацнейшымі!
Жыве Плошча! Жыве Беларусь!!

Лялікаў Аляксандр, Гародня

У адрозненні ад мяне, сапраўдныя героі Плошчы не ўцяклі, калі пачаўся разгон, і патрапілі ў турму. Нажаль, даступна не вельмі шмат інфармацыі пра іх побыт у турме, калі не лічыць бытавыя ўмовы. Было б вельмі цікава, каб Вы падзяліліся сваім вопытам, апісалі сваё затрыманьне, побыт у турме, допыты, а галоўнае — самыя моцныя з перажытых Вамі эмоцый, вашыя думкі.

Ігар, Асіповічы

Аляксандр!  Вось тут усё апісана і пішацца далей:

http://proza.ru/avtor/iharlat

Дакумантальная аповесць «Гербарий Снежинок» . Тамака расейскі варыянт аповесці. На Беларускі варыянт спасылку кіну папазжэй. Ён выпраўляецца.  Гартай старонкі!))))

Люся

Шкада, паважаны аўтар, что Вы не прачыталі, як ходзіць на допыты спадар Пачобут і як трэба там сябе паводзіць. Шмат было такой інфармацыі на сайце «Свабоды». Цяпер яна знікла, а можа яшчэ каму-небудзь спатрэбіцца.Трэба крыху ведаць свае правы і найменей даваць інфармацыі, бо будуць раскручваць. Галоўнае, што праўда на Вашым баку, а не на іхным. З кім не бывае, што напужаліся. І мой мужык страшна напужаўся, калі вызвалі да следчага ўгалоўнага вышуку, не знаходзіў сабе масца. А я пайшла разам з ім, ды яшчэ скаргу накатала на імя пракурора на дзве старонкі, бо нам павестку прынёс міліцыянт літаральна ўначы, як мы спалі, каля 23 гадзіны. Нервы патрапалі і то як! Дык вось я там разявіла добра рот, бо ўжо на пенсіі і мне няма чаго баяцца, не крычала, толькі скардзілася, сабралася чалавек 6 працаўнікоў, мяне не толькі выслухалі, а нават прыйшоў нейкі начальнік, назваў свой чын і стаў пытацца, чаго б я хацела ад іх. А потым сказаў, што правядзе нараду і дасць указанне так больш не рабіць. А з мужам супрацоўнік пагаварыў вельмі ветліва, прапанаваў ,праўда, у канцы, сфатаграфаваць, дык я зноў на іх, — яшчэ чаго!! Будуць старога чалавека і ў фас, і профіль! Сказала, — адмаўляемся і выперла свайго мужыка за дзверы, а то ён ужо быў і згодны на фота. Дадому ехалі, як людзі, расслабіліся, купілі па дарозе паўлітра, каб зняць стрэс. І спалі спакойна, як пераможцы.

Рыгор

Дзякуй спадару Аляксандру за тое, што ён знайшоў у сябе сілы напісаць артыкул. Не спыняйцеся на гэтым змагайцеся. Асабліва ўдзячны спадарыні Люсі за вашу заўвагу за тое, што вы зрабілі Ваш учынак і ваша рашучасць каштуюць значна болей, чым дзеянні многіх “лідараў“ аппазіцыі Хацелась бы чуць Вашы заўвагі часьцей. А можа будычыня за такімі пенсіянерамі як Вы ?

Лялікаў Аляксандр, Гародня

Дарагія сябры! Ваша падтрымка і салідарнасць да мяне і іншых пацярпелых маюць вялізнае значэньне! Гэта дадае нам сілы і дае вялізны маральны стымул! Дадам яшчэ, што мы жывем у цяжкі, але цікавы час. Гэты час дае нам унікальную магчымасць набыць сапраўдных сяброў, якіх бы мы ніколі не сустрэлі у звычайным сканцэнтраваным на бессэнсоўнам спажываньні жыцьці!

Уладзiмер, Гародня

Аляксандр, ты малайчына! Абяцаю табе ўласную псiхалагiчную i iншую падтрымку! Для пачатку раю праглядзець фiльм грузiнскiх кiнематагрфicтау «Пакаянне».

Міхась, Таронта

Аляксандр аднойчы мне таксама давялося пераадолець страх. Гэта было ўжо даўно. 1974 год. Сёння я адчуваю сябе добра менавіта таму, што пераадоленне страху, гэта перамога і падмурак да нармалёвага жыцця. А як жа многа людзей існуюць, так і не пераадоліўшы страх. Я ганаруся, што ты мой зямляк.

Кастусёва дачка, Беларусь

шаноўны Аляксандр, дзякуй Вам вялікі за тое, што так напісалі, хаця было цяжка, нават немагчыма ўявіць ЯК ЦЯЖКА. Для тых, каму цікава, раю абавязкова пачытаць ГР. ПАСЬКО. пра тое, Як ТРЭБА ПАВОДЗІЦЬ СЯБЕ Ў ВЯЗЬНІЦЫ, адрас сайту — index.org.ru/mayday/pasko/pryanik/html
назва — ПРЯНІК.

Helen, Russia

My use praishli praz geta…

Инна Ник, Минск

Только сильный человек может признаться в своей слабости. Уважаю.

Наталья

Александр спасибо за ваш рассказ. Он свидетельствует о вашей духовной силе, а не о слабости. Тут пишут, что гэбье может не отстать от вас. Поверьте, что лучшим выходом будет — не отвечать более ни на какие вопросы, а главное — ничего не подписывать. И далее немедленно сообщить о давлении журналистам. Тогда каждый шаг этих негодяев из гб будет под контролем. А они этого очень боятся. Не забудьте запоминать фамилии своих мучителей. Они применили к вам настоящие пытки

Минчанин

Спасибо, что поделились.

А, м

У дапаўненне да ўспаминаў Г. Пасько «Пряник», «Мы поем глухим» таксама абавязкова карысна прачытать артыкулы:

Владимир Альбрехт «Как быть свидетелем»
http://index.org.ru/ostrova/albreht.html

АЛЕКСАНДР ЕСЕНИН-ВОЛЬПИН. «ПАМЯТКА ДЛЯ ТЕХ, КОМУ ПРЕДСТОЯТ ДОПРОСЫ»
http://index.org.ru/archives/volpin.html

Коллега, Гродно

Уважаемый Александр!
Спасибо Вам за рассказ! Спасибо за Вашу позицию. Время сейчас сложное, сложно выживать всему истинно человеческому. К сожалению… Вы — молодец! И людей, поддерживающих Вас больше, чем кажется!

Усім відавочна, што галоўнай інтрыгай “прэзідэнцкай выбарчай кампаніі 2010-11 гг.  у Беларусі” (кампанія не завяршылася) застаецца пытаньне: колькі Лу-ка — вядомы ўсяму сьвету ўпыр-беларусаненавісьнік, пастаўлены на пасаду прэзідэнта Беларусі 17 гадоў таму агульным рашэньнем імперыякратыі Расеі й ліберастыі Захаду — набраў галасоў у першым туры палітычнай кампаніі, якую толькі ўмоўна можна назваць “прэзідэнцкімі выбарамі”. Прычына інтрыгі ў тым, што меркаваньні па гэтым пытаньні істотна розьняцца. Афіцыйныя даныя ЦВК – “за Лу-ку аддалі свае галасы амаль 80% выбаршчыкаў, якія ўдзельнічалі ў галасаваньні”. Лічбы, якія паказваюць вымяральнікі, адносна незалежныя ад праімперскага беларусафобскага рэжыму, вагаюцца ад 30 да 44%. З элементарна разумных людзей (а такіх у Беларусі абсалютная бальшыня) у лічбу 80 ня верыць ніхто. Ключавая інтрыга, якая разгорваецца вакол відавочнага ўсім факту фальсіфікацыі вынікаў “выбараў” (нагадаю, такая фальсіфікацыя ёсьць вялікім дзяржаўным злачынствам!), заточана на два ўзаемазьвязаныя пытаньні: кім цяпер лічыць Лу-ку — прэзідэнтам ці ўзурпатарам?; а таксама колькі адсоткаў галасоў яму 19 сьнежня прыпісала здэмаралізаваная Ярмошына (ой, сядзець ёй — не перасядзець!) — 29? 39? ці ўсе 49?! Тое, што ва ўсіх “апазіцыйных СМІ” гэтыя пытаньні старанна замоўчваюцца, нічога не мяняе ў зьмесьце актуальных гістарычных падзей, якія перажывае беларускі народ…

Рэдакцыя збольшага фіксуе асобаў з кола афіцыйных “апазіцыянераў” і з колаў “Захаду”, якія спрабуюць накінуць беларусам думку, што пасьля 19-га ў Беларусі  ёсьць нейкі прэзідэнт. Да нядаўняга часу такое намаўленьне ў асноўным адбывалася шляхам ужыцьця слова “прэзідэнт” побач са словам “Лукашэнка” (у такім варыянце NLP-шнай прапаганды засьвяціліся “апазіцыянеры” Васілевіч, Трыгубовіч, Мацкевіч, іншыя, а таксама кіраўніцтва Еўрапарламенту).

У іншым варыянце прымусіць нас прызнаць Лу-ку за прэзідэнта Беларусі нядаўна засьвяціўся НІСЭПД (Незалежны інстытут сацыяльна-эканамічных і палітычных дасьледваньняў), які таксама ўвесь час лічыцца нейкай там часткай “беларускіх апазіцыйных сіл”. Радыё “Свабода” нядаўна ашарашыла ўсіх сваіх слухачоў і чытачоў матэрыялам (гл. вось тут: http://www.svaboda.org/content/article/2281419.html), названым “НІСЭПД: за Лукашэнку — 51,1%”. Стала зразумелым: у пераконваньні нас, што Лу-ка – па ранейшаму прэзідэнт РБ, удзельнічае яшчэ і радыё “Свабода”.

Ад імя рэдакцыі мне было запрапанавана прааналізаваць гэтую чарговую скандальную сітуацыю ў шэрагах “аб’яднаных дэмакратычных апазіцыйных сіл” і падаць сваё бачаньне таго, што адбылося. Я пасядзеў пару вечароў і цяпер вы знаёміцеся з вынікамі маёй працы.

1. Крыніцы інфармацыі (падаю наўмысна, каб любы мог праверыць кожнае слова, на грунце якіх я рабіў свае высновы):

- ужо ўзгаданы артыкул на “Свабодзе” “НІСЭПД: за Лукашэнку — 51,1%” (http://www.svaboda.org/content/article/2281419.html);

- афіцыйны сайт НІСЭПД — http://www.iiseps.org, пра які мы, дарэчы, у свой час ужо інфармавалі нашых чытачоў (http://nashaziamlia.org/2006/11/24/410/#more-410);

- і, нарэшце, сам артыкул “ПРЕЗИДЕНТСКИЕ ВЫБОРЫ-2010: «ПЕЙЗАЖ ПОСЛЕ БИТВЫ»” (http://www.iiseps.org/press1.html).

2. Ключавыя моманты:

- у справаздачы НІСЭПД сапраўды ёсьць выснова: па даных інстытута “за А. Лукашенко проголосовали 51.1% от всех апрошенных, т.е. зарегистрированных избирателей …, за следующего за ним В. Некляева – 8.3%…”; далей удакладняецца: “От числа голосовавших (а также с учетом того, как «разложились» не захотевшие отвечать на прямой вопрос) это составляет, соответственно, 58% і  9.7%«;

- у сваёй справаздачы НІСЭПД нагадвае, што “19 марта 2006 г. А. Лукашенко получил (от числа проголосовавших) 63.1%”;

- далей у справаздачы гаворыцца (з галоўнага): “хотя за пять лет поддержка президента (зноў “прэзідэнта”) снизилась, по меньшей мере, на 5-6%, он по-прежнему остается приемлемым лидером для миллионов белорусов”;

- далей у справаздачы НІСЭПД бажацца, што гэтыя лічбы былі шмат разоў правераныя як “дублюючымі пытаньнямі”, так і “шматбаковым крос-аналізам”;

- і пад канец: “главная причина очередной победы А. Лукашенко на декабрьских выборах – «две Беларуси», живущие в этой стране уже много лет, большая часть которой пока представлена президентом”.

- у інтэрвю “Свабодзе” кіраўнік НІСЭПД Алег Манаеў заявіў: «У справаздачы напісана, што за Лукашэнку прагаласавала 51,1%, а ўсе астатнія апаненты разам узятыя атрымалі 28,4%”.

- Іна Студзінская, карэспандэнт “Свабоды”, чамусьці не запыталася ў спадара Манаева, на чым грунтуецца яго ўпэўненасьць у заяўленых ад імя НІСЭПД выніках, і як у дасьледваньнях Інстытута, які ён узначальвае, улічваўся чыньнік страху – галоўны рэсурс беларусафобскага рэжыму?

- Студзінская не запыталася, якую статыстычную памылку маюць падобныя дасьледаваньні.

3. Датковыя даныя:

- як я зразумеў, методыка сацыялагічных дасьледаваньняў, якія праводзіць НІСЭПД, прызначаная для вывучэньня дынамікі зьмены настрояў насельніцтва. Гэтыя дадзеныя маюць вялікае значэньне для сачэньня за зьменай прыхільнасьцяў электарату на працягу пэўнага часу, які вымяраецца гадамі (таму падача вынікаў у выглядзе “адсоткаў прагаласаваўшых” выклікае зьдзіўленьне);

- сярод кіраўнікоў НІСЭПД вядомыя такія асобы як Манаеў, Нікалюк, Сасноў. Па зьвестках, якія блукаюць сярод апазіцыі, ніводны зь іх не зьяўляецца беларусам. Нічога ня маю супраць гэтых людзей, як прадстаўнікоў сваіх народаў, але задам пытаньне: зь якой такой нагоды ім бараніць інтарэсы беларусаў?

- фінансаваньне на сваю дзейнасьць НІСЭПД атрымлівае, па некаторых зьвестках, як з захаду, так і з усходу…

4. Аналіз.

У сацыялагічных дасьледваньнях ёсьць такое паняцьце як статыстычная памылка, якая залежыць ад аб’ёма выбаркі і звычайна вагаецца ў межах 3-5%.

Паказчык, на які зьвярнулі нашу ўвагу і Манаеў (адказваючы на пытаньне), і “Свабода” (гл. загаловак матэрыяла), роўны 51,1% — гэта паказчык, як кажуць, на мяжы казьніць/мілаваць. А гэта значыць, што адымі ад 51% хаця б 2%, і ты трапляеш у цалкам супрацьлеглую сітуацыю з зусім іншымі наступствамі. Тое, што ні Студзінская, ні Манаеў (асабліва ён) не зьвярнулі ўвагу на статыстычную памылку, ужо паказвае на іх унутраную псіхалагічную ўстаноўку зьвярнуць нашу ўвагу на тое, што па даных НІСЭПД “Лу-ка набраў больш за 50% галасоў” (маўляў, прабачце, што так атрымалася, але самі ведаеце – навука, супраць яе не папрэш).

Па ходу Манаеў памыліўся, заяўляючы ў інтэрвю пра 51,1% (відаць, наступства ўнутранага напружаньня, бо гэтага рабіць не хацелася) – ён павінен быў казаць пра 58%…

Паколькі я ўжо зьвяртаў увагу, што методыка сачэньня за станам беларускага грамадства, якую выкарыстоўвае НІСЭПД, не прызначаная для падачы вынікаў у выглядзе адсоткаў ад прагаласаваўшых на выбарах, пераходжу да апошняга і галоўнага – таго, што таксама старанна замаўчалі і журналіст, і прафесар Манаеў. Гэта галоўнае – страх. Так, вядома, што ў аналагічнай сітуацыі ва Ўкраіне, якая адрозьнівалася ад нашай краіны тым, што чыньнік страху там быў значна меншы (гаворка пра сітуацыю перад Памаранчавай рэвалюцыяй), усе сацыялагічныя дасьледваньні далі вынікі на 10-15% горшыя, чым тое, што аказвалася ў выніку несфальшаванага падліку бюлетэняў, вынутых са скрыняў для таемнага галасаваньня. Гэта значыць, што людзі пад ціскам страху (якія дублюючыя пытаньні ні давай і які крос-аналіз ні рабі) будуць хаваць свае сапраўдныя погляды і свае дзеяньні ў кабінках для галасаваньня…

Мы жывем не ва Ўкраіне Кучмы, а ў Беларусі Лу-кі. Дасьледваньне праводзілася пасьля падзей на Плошчы, на фоне шматлікіх арыштаў і жалезна-шклянай гістэрыкі па “яшчыку”. Г.зн., што ад 49% варта адняць яшчэ, як мінімум, 15%!

У выніку мы якраз і выходзім на лічбу ў 33-35%, якая вынікае з даных “Вясны”, якія атрымалася сабраць сябрам гэтай арганізацыі, якія былі назіральнікамі і сябрамі камісій.

Выснова: такім чынам, і даныя НІСЭПД пацьвярджаюць: за Лу-ку ў першым туры г.зв. “прэзідэнцкіх выбараў” з трох беларусаў свой голас аддаў толькі адзін, а двое астатніх – галавалі за каго заўгодна, за што заўгодна, але не за Лу-ку!

Гэта мой першы адказ на пытаньне: Што азначаюць даныя НІСЭПД, што “за Лукашэнку 51,1%”?

Але давайце на гэтым кропку ставіць ня будзем, а запытаемся яшчэ раз: Што азначаюць даныя НІСЭПД “за Лукашэнку 51,1%” з улікам таго, што Манаеў ня мог ня ведаць, што на самай справе за Лукашэнку прагаласавала каля 35%?

Гэта азначае толькі адно: Манаева прымусілі так заявіць (зьвярніце ўвагу, ён нават гаворыць “у справаздачы напісана” – так яму ня хочацца гэтага рабіць)…

А цяпер у трэці раз запытаемся: Што азначаюць даныя НІСЭПД, што “за Лукашэнку 51,1%”, з улікам таго, што кіраўніка гэтага інстытуту прымусілі так заявіць?

Паколькі Манаева маглі прымусіць толькі тыя, хто фінансуе НІСЭПД, гэта азначае толькі адно: і “Ўсходу”, і “Захаду” (а дакладней, тым, хто хаваецца за гэтымі нікамі) пазарэз патрэбная фармальная легітымізацыя Лу-кі ў якасьці “прэзідэнта Беларусі”.

У заключэньні паўтару банальнасьць: чалавек з ведамі – чалавек узброены…

Усяго лепшага, беларусы-літвіны!

Сталыя чытачы нашага сайта ведаюць, што рэдакцыя даволі крытычна ставіцца да дзейнасьці Зянона Пазьняка, пачынаючы ад 1992 году. Навырабляў пан Зянон і ў час апошняй выбарчай кампаніі, пра што абавязкова будзе на сайце пазьней. Але бываюць выпадкі, калі Пазьняк робіць учынкі, якія мы ацэньваем станоўча, бо яны цалкам упісваюцца ў Беларускую дактрыну, якая фармуецца на нашым сайце. Да такіх выпадкаў належыць яго ўчорашні адкрыты зварот, тэкст якога мы паўтараем ніжэй (узята з http://www.narodnaja-partyja.org/00—Naviny-c_hyphenminus-Galownac_ja—fr—pg/00—Naviny-c_hyphenminus-Galownac_ja—bk—an—01/00—20110124—01; папраўлена ў адпаведнасьці з нармальнай беларускай лексікай).

Рэдакцыя.

Паважаныя спадары міністры.

Цяпер у Беларусі ўжо другі месяц працягваецца хваля рэпрэсіяў супраць насельніцтва, распачатая рэжымам Лукашэнкі ў дзень выбараў прэзідэнта 19-га сьнежня 2010 года.

План рэпрэсіяў рыхтаваўся задоўга да выбараў. Лукашэнка заручыўся ў гэтым падтрымкай пэўных колаў Расеі і адначасна вёў перамовы пра “прагрэс” дэмакратыі зь міністрамі замежных справаў Еўразьвязу, пагаджаючыся на дэмакратызацыю некаторых бакоў выбарчага працэсу. Кандыдатам ад апазіцыі прадставілі радыё і тэлеэфір, але адначасна, за пяць дзён да выбараў, пачаўся жорсткі і рэпрэсіўны загон выбаршчыкаў на так званае “папярэдняе галасаваньне”. Выбарчыя камісіі былі складзеныя выключна з прадстаўнікоў рэжыму, і ў дзень галасаваньня адбыліся масавыя фальсіфікацыі выбараў. У рэальнасьці Лукашэнка не набраў патрэбную колькасьць галасоў і не перамог на выбарах.

15-га сьнежня 2010 г. у Лукашэнкі адбылася зачыненая нарада аб выбарах, на якой прысутнічалі: кіраўнік выбарчага штабу Лукашэнкі генерал Шэйман, міністар абароны генерал Жадобін, старшыня КГБ генерал Зайцаў, начальнік аховы Лукашэнкі генерал Вцюрын, міністар МУС генерал Куляшоў, сын Лукашэнкі Віктар, кіраўнік Рады бясьпекі генерал Мальцаў. Фактычна, засядаў штаб правакацыі і сілавой расправы з народам. Абмяркоўваўся план дзеяньняў сілавых структураў на плошчы ў дзень выбараў 19-га сьнежня і далейшыя дзеяньні па разгортваньні рэпрэсіяў. Павінны былі быць створаныя групы КГБ, кожная зь 5-7 функцыянераў, якія мусілі б праводзіць арышты, допыты, ператрусы, запалохваньні, ужываньне сілы пасьля 19-га сьнежня.

Рэпрэсіі 19-га сьнежня пачаліся яшчэ ў час галасаваньня. Баевікі рэжымнага сьпецаддзелу “Алмаз” па загаду Лукашэнкі напалі на кандыдата ў прэзідэнты паэта Ўладзімера Някляева. Някляеў быў зьбіты да страты прытомнасьці, а потым гвалтоўна выкрадзены сьпецслужбамі з рэанімацыйнай палаты шпіталю і кінуты ў засьценкі КГБ. Усе гэтыя дзеяньні цалкам не стасаваліся з Законам, мелі прыкметы пакушэньня на забойства, тэрарызму і захопу закладніка.

У гэты ж дзень галасаваньня рэжым Лукашэнкі задзейнічаў рэпрэсіўныя аддзелы міліцыі, войска і КГБ супраць мірнай дэманстрацыі насельніцтва, папярэдне арганізаваўшы правакацыйнае пабіцьцё шыбаў у Доме ўраду завербаванымі крымінальнікамі і агентурай КГБ.

Карныя і вайсковыя аддзелы міліцыі жорстка пабілі і скалечылі сотні мірных людзей, якія не выяўлялі ніякай агрэсіі і не аказвалі супраціўленьня нападнікам. У засьценкі кінулі каля 700 чалавек, у тым ліку кандыдатаў у прэзідэнты. Да ўсіх зьняволеных да гэтага часу не дапускаюць адвакатаў і сваякоў.

Хваля рэпрэсіяў, арыштаў, ператрусаў, допытаў і хапаньня людзей па ўсёй Беларусі разьлічана рэжымам на доўгі час і ставіць на мэце ліквідаваць нацыянальныя сілы грамадзянскай супольнасьці. Пастаўлена задача зьнізіць сацыяльную актыўнасьць і разьвіцьцё інтэлектуальных нацыянальна сьвядомых групаў насельніцтва Беларусі, штурхнуць гэтых людзей у стан сацыяльнай дэградацыі, прымусіць займацца выключна выжываньнем і клопатамі аб фізічным існаваньні.

Ва ўсіх людзей, у якіх робяць ператрусы, незаконна канфіскуюць прадметы інтэлектуальнай і інфармацыйнай маёмасьці, кампутары, друкаркі, сканеры, тэлефоны, кінакамеры, фотаапараты, кнігі, рукапісы, фатаграфіі, носьбіты інфармацыі (флэшкі, дыскі CD-DVD, цьвёрдыя дыскі ды інш). Рэквізіцыі і ператрусы робяць па некалькі разоў у адной асобы; кожнага могуць схапіць на вуліцы, адвесьці на допыт у КГБ альбо кінуць за краты, потым пазбавіць працы альбо магчымасьці вучыцца.

Зьмест і методыка гэтай хвалі перасьледу людзей у Беларусі вынікае з сутнасьці палітыкі антыбеларускага рэжыму Лукашэнкі, накіраванай на павольнае этнічнае вынішчэньне беларускай нацыі шляхам стварэньня ўмоваў для сацыяльнай дэградацыі і выміраньня пэўных групаў насельніцтва, ліквідацыі асобаў метадам рэпрэсіяў і тэрору.

Антыдэмакратычная антыбеларуская палітыка, якую праводзіць рэжым Лукашэнкі, пачалася з 1994 года, адразу пасьля прыходу яго да ўлады пры садзеяньні савецкага КГБ. За гэты час былі спаленыя беларускія падручнікі для школ, практычна ліквідаваная нацыянальная беларуская школа і адукацыя. Беларусы цяпер адлучаныя ад атрыманьня адукацыі на роднай мове на ўзроўні школы і ўнівэрсітэту. Вернута камуністычная палітыка русіфікацыі. Пратэсты супраць такой палітыкі разглядаюцца рэжымам як антыдзяржаўная дзейнасьць. Поўнасьцю ліквідаванае нацыянальнае беларускае тэлебачаньне і радыё, разбураныя беларускія нацыянальныя грамадскія і ўрадавыя інстытуты, творчыя саюзы, беларускія выдавецтвы, беларускі друк, паралізаваная беларуская грамадская дзейнасьць, фундаментальная і гуманітарная навука. Адбылося рэзкае зьніжэньне якасьці адукацыі і адукацыйнага ўзроўню насельніцтва.

Практычна ліквідаваная ўнутраная і зьнешняя дапамога пацярпеламу ад радыяцыі насельніцтву Чарнобыльскай зоны, спынены ільготы і выплаты людзям за страту здароўя, занячышчаныя землі ўведзены рэжымам у сельскагаспадарчае выкарыстаньне, забруджаная радыёнуклідамі прадукцыя ідзе на ўнутраны рынак, а чыстая прадукцыя — на экспарт у Расею. Беларускую моладзь пасьля вучобы разьмяркоўваюць на працу ў радыяцыйныя зоны Чарнобыльскай катастрофы.

У выніку — рэзка пагоршылася здароўе нацыі (асабліва дзяцей), беларусы сталі выміраць. За часы рэжыму Лукашэнкі насельніцтва Беларусі зьменшылася больш чым на паўмільёна чалавек (5%) [толькі па афіцыйных зьвестках і толькі за апошнія 10 гадоў - на 550.000 чалавек. – Рэд.].

Працяг савецкай русіфікацыі, вынарадавеньне і выключэньне з сацыяльнага і грамадскага жыцьця інтэлігентных і актыўных групаў насельніцтва Беларусі ёсьць цалкам усьвядомленая дзейнасьць Лукашэнкі. Яе асэнсаванасьці ён не хавае. Напрыклад, на так званым перадвыбарчым “усебеларускім сходзе” ў 2006 годзе ён сказаў, што сэнс гэтай ягонай русіфікацыйнай палітыкі ў Беларусі — зрабіць так, “каб нічога ўжо нельга было вярнуць назад”.

У рэчышчы такой вынішчальнай задачы старшыня КГБ генерал Жадобін тры гады таму склаў сьпіс з 1767 актыўных беларусаў і інтэлектуалаў, якія ў выпадку пэўных абставінаў мусяць быць рэпрэсаваныя ў першую чаргу. Пра сьпіс генерал аб’явіў публічна.

Пачатак цяперашняй хвалі рэпрэсіяў прадугледжвае ператрусы, допыты, арышты і пакараньні ня менш 50 тысячаў людзей, што былі на плошчы 19-га сьнежня ў Менску. Адначасна робяць таксама рэпрэсіі і па “жадобінскім сьпісе” — хапаюць актаўных асобаў, беларускіх інтэлектуалістаў, якія непасрэдна ня маюць датычнасьці да Плошчы, да выбараў і грамадскіх пратэстаў.

Дзеяньні антыдэмакратычнага, антыбеларускага рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі, апісаныя мной у гэтым лісьце, падпадаюць пад ацэнку і юрысдыкцыю артыкула №127 (Генацыд) Крымінальнага Кодэксу Рэспублікі Беларусь, а таксама адпавядаюць міжнародным азначэньням генацыду ў дачыненьні да палітыкі і дзейнасьці Аляксандра Лукашэнкі.

Улічваючы аўтарытарны і абсалютны характар улады Лукашэнкі, у Беларусі практычна немагчыма ўзбудзіць супраць яго справу па артыкуле 127 (Генацыд), паколькі прызначэньне і дымісія Генэральнага пракурора, усіх кіраўнікоў юстыцыі і судоў — залежаць ад самога Лукашэнкі.

Фармальна ня можа ўзбудзіць справу і Міжнародны Крымінальны Суд (МКС) у Гаазе, паколькі Рэспубліка Беларусь не падпісала Рымскі Статут і дзяржавай-удзельнікам МКС не зьяўляецца. Вядома, аднак, што хоць МКС не ўваходзіць у афіцыйныя структуры Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў, але, тым ня менш, па прадстаўленьні Рады Бясьпекі ААН можна ўзбуджаць справы і супраць асобаў тых краін, што не зьяўляюцца дзяржавамі-удзельніцамі МКС. Прэцэдэнт такі ўжо быў. Механізм існуе.

У сувязі з гэтым, паважаныя спадары міністры, прашу разглядзець на паседжаньні Рады Еўрапейскага Зьвязу 31 студзеня гэтага году магчымасьць прыняцьця рашэньня аб звароце ў Раду Бясьпекі ААН на прадмет прадстаўленьня ў Міжнародны Крымінальны Суд прапановы (рэзалюцыі) аб узбуджэньні справы супраць грамадзяніна Рэспублікі Беларусь Лукашэнкі Аляксандра Рыгоравіча па абвінавачваньні — “генацыд”, стварэньне ўмоў для дэградацыі і выміраньня групаў насельніцтва беларусаў і асобных грамадзян.

Зьвяртаю ўвагу, што ў сітуацыі, якая існуе, рэальнай магчымасьцю ліквідаваць антынародны рэжым у Беларусі ёсьць арышт узурпатара. У выпадку ўзбуджэньня справы Міжнародным Крымінальным Судом, дні рэжыму будуць палічаныя. Беларусы самы арыштуюць яго і прывязуць у Гаагу.

Гэтая мая просьба і прапанова аб узбуджэньні справы адлюстроўвае пазіцыю ўсіх сумленных грамадзянаў Беларусі, якіх нішчыць і зьневажае рэжым Лукашэнкі.

Гэтая людзі падтрымліваюць рэзалюцыю Еўрапарламенту ад 20 студзеня бягучага года адносна сітуацыі ў Беларусі, але зьвяртаюць увагу на некалькі момантаў, якія я прасіў бы удакладніць.

Лукашэнка ня меў права балатавацца трэці і чацьверты разы на прэзідэнта Беларусі (рэферэндум 2004 года пра трэці тэрмін Лукашэнкі быў незаконны, сфальшаваны і не прызнаны Міжнароднай супольнасьцю). Таму заклік Еўрапарламенту да новых выбараў у Беларусі мусіў бы быць удакладнены тым, што Лукашэнка не валодае больш законным правам балатавацца на выбарах, выбары мусяць быць без Лукашэнкі.

Лукашэнка ня ёсьць легітымным і законна абраным прэзідэнтам. Гэта захопнік прэзідэнцкай пасады. Ён сфальшаваў выбары, узурпаваў уладу і ваюе зь беларускім народам. Наша просьба і прапанова — не называць яго афіцыйна прэзідэнтам Беларусі.

Рэжым Лукашэнкі праводзіць антыдэмакратычную, тыпова акупацыйную антыбеларускую палітыку паўзучага генацыду, сьвядома накіраваную супраць культурнага існаваньня беларускай нацыі.

Зважаючы на гэта, мы прасілі б не карыстацца тэрмінамі “беларускі рэжым”, “беларуская палітыка”, “беларуская ўлада”, “беларускі лідар” у дачыненьні да Лукашэнкі, тэрмінам “санкцыі супраць Беларусі” і т.п., бо гэта зьневажае пачуцьці дэмакратычных беларусаў і вольных людзей. Гэты рэжым, палітыка, улада і “лідар” — антыбеларускія, гэбоўскія, антынародныя. Вольныя беларусы не называюць гэты чужы рэжым “беларускім”.

Мы спадзяемся на дзейныя рашэньні Рады Еўрапейскага Зьвязу ў пытаньні дачыненьняў з антыбеларускім рэжымам і з грамадзянскай супольнасьцю Беларусі.

-

21 студзеня 2011 г.

Зянон Пазьняк - старшыня парламенцкай Апазіцыі БНФ у Вярхоўным Савеце 12-га скліканьня, старшыня Кансэрватыўна-Хрысьціянскай партыі.