Набліжаецца другая гадавіна падзеі 10/04 2010 году. Да яе засталося два з паловай месяцы. Калі ў сувязі з гэтым у сьвеце зьявіцца дадатковая асабліва важная інфармацыя, датычная аналізуемай падзеі, мы пастараемся вас, нашы чытачы, пра яе паінфармаваць. У завяршэньні ж аналізуемага фрагмента тэмы (тэма – татальная дэградацыя “ліберальнага Захаду”; фрагмент – падзеі вакол 10/04) прапануем вам даклад “Міжнароднага камітэту “Катынь-2””, падрыхтаваны да першай гадавіны смаленскай трагедыі. На жаль, усё, што нам вядома пра склад і дзейнасьць гэтага міжнароднага камітэту, гэта тое, што яго даклад быў выстаўлены на вядомым сайце чачэнскіх змагароў за свабоду сваёй Бацькаўшчыны (гл. http://kavkazcenter.com/russ/content/2011/04/12/80667.shtml; матэрыял ілюструецца калажам з удзелам твараў найбольш вядомых пальшавікоў; тэкст падаецца ў нязначна скарочаным выглядзе).

1. УВОДЗІНЫ.

Мэтай данага дакладу зьяўляецца высьвятленьне прычын катастрофы пад Смаленскам польскага самалёта 10 красавіка 2010 і гібелі ўсёй польскай дэлегацыі, якая знаходзілася ў ім і складалася з амаль 100 чалавек (на чале з прэзідэнтам Польшчы Лехам Качыньскім). Гэта дэлегацыя накіроўвалася на жалобныя мерапрыемствы, прысьвечаныя 70-годдзю масавых пакараньняў сьмерцю больш за 20 тысяч польскіх грамадзян (у асноўным палонных афіцэраў польскай арміі), ажыцьцёўленых вясной 1940 года супрацоўнікамі НКУС СССР. Як вядома, гэтыя польскія грамадзяне трапілі ў савецкі палон у выніку патаемных дамоўленасьцяў паміж СССР і Германіяй і іх амаль адначасовага нападу на Польшчу ў верасьні 1939 года.

2. Гіпотэзы аб наўмысным зьнішчэньні данага польскага самалёта і яго пасажыраў зьявіліся прыкладна праз дзень ці два дні пасьля катастрофы. Падставай для гэтых гіпотэз спачатку паслужылі толькі некалькі даволі дзіўных фактаў, у прыватнасьці — незвычайныя ўласьцівасьці туману, які раптам зьявіўся над вайсковым аэрадромам пад Смаленскам, куды празь некалькі хвілін павінен быў прызямліцца той польскі самалёт, і які амаль гэтак жа раптоўна зьнік неўзабаве пасьля катастрофы.

Прычым, па шэрагу сьведчаньняў, адразу пасьля зьнікненьня гэтага туману сталі бачнымі аблокі, што наўрад ці можа быць сумяшчальна з прыродным, натуральным туманам. Неаднаразова ў інтэрнэце зьяўлялася інфармацыя аб тым, што незвычайная раптоўнасьць зьяўленьня і зьнікненьня таго смаленскага туману была зафіксаваная ў тым ліку і амерыканскімі спадарожнікамі. Між тым, даўно вядомыя і часам ужываюцца ў розных мэтах спосабы атрымання штучнага туману.

Яшчэ адным дзіўным і трагічным фактам, які таксама паслужыў падставай для падазрэньняў, якія зьявіліся амаль адразу пасьля той катастрофы, ёсьць абвяшчэньне пра гібель абсалютна ўсіх пасажыраў таго польскага самалёта ў першую ж гадзіну-паўтары пасьля катастрофы. У іншых падобных выпадках пры пасадках авіялайнераў на раўнінных мясцовасьцях, у тым ліку і пакрытых дробным лесам, практычна заўсёды вельмі значная частка пасажыраў застаецца ў жывых…

3. Відавочна, гіпотэза аб наўмысным зьнішчэньні пад Смаленскам таго польскага самалёта зь яго пасажырамі не магла б паўстаць і гэтак шырока распаўсюдзіцца, калі б сярод довадаў, якія сьведчаць на яе карысьць, не было велізарнай колькасьці практычна або нават юрыдычна даказаных фактаў наўпроставай тэрарыстычнай дзейнасьці расейскага рэжыму. Палітычнай і кадравай асновай гэтага рэжыму зьяўляецца ведамства, якое непасрэдна ажыцьцяўляла як унутраны, так і вонкавы тэрор у СССР — Лубянка (НКВД-КГБ-ФСБ).

Да праяваў «унутранага» тэрору ў дзейнасьці цяперашняга расейскага рэжыму належаць войны на Каўказе, якія ўяўляюць сабой ня што іншае, як спланаваны генацыд мясцовага насельніцтва. Таксама яркай праявай «крамлёўскага тэрору» сталі знакамітыя падрывы жылых дамоў у Маскве і Валгадонску ў 1999 годзе, якія завяршыліся ганебным самавыкрыцьцё ФСБ — мінаваньнем жылога дома ў Разані, якое было своечасова раскрыта.

Але крамлёўскі рэжым зусім не абмяжоўвае выкарыстаньне сваіх тэрарыстычных метадаў фармальнымі межамі РФ. Традыцыя забойстваў агентамі Лубянкі сваіх палітычных ворагаў па ўсім зямным шары мае даўнюю гісторыю: пачынаючы з вядомых забойстваў на Захадзе шэрагу белаэмігрантаў.

І няма ніякіх падстаў казаць, што пад гэтай традыцыяй была «падведзена рыса» са сьмерцю Сталіна. Наадварот, пасьля таго, як Лубянка (КДБ-ФСБ) у канцы 1990-х гадоў упершыню за ўсю сваю гісторыю стала адзінаўладна «кіруючай установай» у Крамлі, міжнародныя забойствы з боку гэтай арганізацыі набылі асаблівы размах, цынізм і адкрытасьць.

Так, забойства ў Лондане Аляксандра Літвіненкі, які выкрыў шматлікія таемныя злачынства Лубянкі, было зьдзейсьнена агульнанебясьпечным, максімальна «брудным» чынам — з выкарыстаньнем радыёактыўнага палонію, які пакінуў сьлед крамлёўскіх сьпецслужбаў па ўсёй Еўропе. Гэтак жа адкрыта і дэманстратыўна было зьдзейсьнена і забойства ў Катары экс-прэзідэнта Ічкерыі Зелімхана Яндарбіева, прычым выканаўцы тэракту з Лубянкі былі арыштаваныя ўладамі Катара з доказамі злачынства.

У гэты шэраг лагічна кладзецца і ліквідацыя ўсяго вышэйшага кіраўніцтва Польшчы, якое адрозьніваецца толькі незвычайнай дзёрзкасьцю і маштабам злачынства. 

4. Прыкладна праз 5 сутак пасьля смаленскай авіякатастрофы ў інтэрнэце зьявіўся і стаў даволі хутка распаўсюджвацца карыстальнікамі дакументальны фільм, зьняты на месцы той катастрофы практычна адразу ж пасьля таго, як яна адбылася (яшчэ да прыбыцьця пажарных і лекараў).

У далейшым ён стаў называцца ў Інтэрнэце «фільмам Андрэя Мендэрэя» — па імя або псеўданіме яго меркаванага аўтара — маладога ўкраінскага журналіста ці інтэрнэт-блогера, які, як мяркуецца, быў забіты невядомымі ў Кіеве (прычым, не адразу, а дабіты ўжо ў лякарні) праз дзень ці два пасьля абнародаваньня дадзенага фільма.

У гэтым фільме бачныя розныя постаці людзей, якія рухаюцца каля абломкаў самалёта ці нават непасрэдна ў іх. Больш ці менш бачна, як гэтыя фігуры страляюць [наўпрост гэтага ня бачна. – Рэд.]. Пры гэтым гукі стрэлаў чутныя вельмі выразна. З большай ці меншай выразнасьцю чутныя і многія крыкі людзей. Прычым, сярод гэтых крыкаў прысутнічае ня толькі руская гаворка, але і польская.

Ніжэй дадаюцца кароткія ўрыўкі з двух тэкстаў на гэтую тэму, ужо даволі даўно разьмешчаных у інтэрнэце, якія распавядаюць, наколькі можна зразумець, аб праводзімым ў Польшчы афіцыйным — хаця, ці ледзь не сакрэтным — рассьледаваньні гэтай трагедыі.

«… Генеральны пракурор Рэспублікі Польшча Андрэй Шарамет прызнаў сапраўднасьць упершыню апублікаванага RUpor`ам аматарскага відэа аб расстрэле расейскім сьпецназам пасажыраў авіялайнера ТУ-154 — тых, хто выжыў 10 красавіка 2010 у катастрофе пад Смаленскам, назваў папярэднія вынікі рассьледаваньня таго, што здарылася, з польскага боку нездавальняючымі і запатрабаваў неадкладнай адстаўкі міністра абароны Богдана Кліха … На відэа засьнята тры рухомыя постаці, чалавек, які выскоквае з самалёта, сьмех, чутны голас пілота, што кліча на дапамогу … Аўтарам відэа зьяўляецца журналіст Андрэй Мендэрэй. Яго зарэзалі нажом праз некалькі дзён пасьля таго, як відэа было выкладзена ў Інтэрнэце … Матэрыялы сьледства наўрад ці атрымаюць працэсуальны працяг. Яны будуць засакрэчаныя. Урад Дональда Туска цяпер як ніколі раней блізкі да паразуменьня з расейцамі і не захоча перапыняць дыялог«, — мяркуе суразмоўца RUpor`а.

Эксьпертная версія арыгінальнага смаленскага роліка зьмясьцілася ў 2 хвіліны 50 секунд. Відэа зьнята на мабільны тэлефон.

Далейшы хранаметраж прыводзіцца па апошняй версіі відэазапісу.

Аўтарскія каментары польскіх эксьпертау ўзятыя ў дзьвюкосьсі:

0.24 — відаць тры неўстаноўленыя асобы, якія хаваюцца за дрэвамі з правага флангу. «Выратавальныя службы?»

0.41 — група перамяшчаецца да цэнтра аб’екта.
Двое апранутыя ў цёмна-сінюю ці чорную форму, а адзін — у ярку аранжавую, як у ратавальнікаў. Першая рэпліка: «Супакойся!»

1.12 — з-пад абломкаў самалёта зьўляецца чалавек у белым.

1.15 — «Вы гэта бачылі? Чалавек у белым падымае руку. Паглядзіце яшчэ раз у набліжэньні і запаволеньні». Магчыма, гэта быў пілот, мяркуюць польскія эксьперты.

1.33 — нейкія крыкі

1.37 — Dawajte gnata! (?) — pol (Give me the gun! (?) — Eng; Па-руску так і гучыць: «Давайце гната (Гната)»).

«Гнатам» расейскія вайскоўцы і сьпецназ з часоў СМЕРШа-НКУС называюць досыць вузкі сьпектр лёгкай стралковай зброі кулямётнай групы. У царскай Расеі слова «гнат» даслоўна азначала «запал».

1.39 — вельмі выразна па-руску: «Не забівайце нас!»

1.45 — стрэл № 1

1.49 — аператар прамаўляе: «Ні х… сабе!»

1.50 — бачны чалавек у чорным, які выскоквае з часткі самалёта

2.06 — стрэл № 2

2.10 — гучыць дружны рогат з боку зафіксаванай спачатку группы

2.12 — бачны той жа самы чалавек у чорным, які перасоўваецца на правы фланг

2.15 — чалавек у чорным ўпаў

2.20 — зьмена плана пад крыкі «Усе назад! Сыходзім!»

2.21 — стрэл № 3

2.23 — стрэл № 4

2.25 — 2.36 — паказана забойства нявызначанымі расейскамоўнымі ахвяры № 3. «Такое ўражаньне, што яму стралялі ў жывот».

2.44 — зноў гучыць «Ні х .. сабе!»…»

Варта згадаць і яшчэ адну дзіўнасьць, якая мела месца амаль празь месяц пасьля смаленскай трагедыі. Маецца на ўвазе раптоўная адмова кіраўнікоў ЗША, Вялікабрытаніі, Францыі, Італіі й шэрагу іншых дзяржаў Захаду прыехаць у Маскву на сьвяткаваньне 9 траўня. Відавочна, пры наяўнасьці сур’ёзных падазрэньняў аб датычнасьці Крамля да авіякатастрофы 10 красавіка, наўрад ці будзе шмат жадаючых ехаць туды на якія б ні было ўрачыстасьці…

Пры ўсёй неверагоднасьці здагадкі, што авіякатастрофа 10 красавіка, якая атрымала назву «Катынь-2», была спланаваная і ажыцьцёўлена Лубянкай, любыя іншыя версіі таго, што здарылася, яшчэ больш неверагодныя.

Паўстае пытаньне: як можна растлумачыць зьяўленьне ў інтэрнэце празь некалькі дзён пасьля гібелі польскага прэзідэнцкага самалёта вышэйапісаных відэаздымкаў забойства людзей, якія размаўляюць па-польску на фоне самалётных абломкаў?

Калі гэта — «інтрыгі» ворагаў расейскай улады, то чаму гэтая ўлада не выкрывае «фальсіфікатараў», чаму яна ўжо каля года маўчыць аб гэтых відэаздымках, якія відавочна сьведчаць, што польскі самалёт быў зьнішчаны наўмысна, а тых пасажыраў ці пілотаў, якія выжылі, дабівалі, каб не было небясьпечных сьведкаў?..

Улічваючы маўчаньне расейскіх уладаў, а таксама той факт, што Генеральная пракуратура Польшчы прызнала сапраўднасьць «фільма Андрэя Мендэрэя», можна проста канстатаваць сапраўдную дакументальнасьць дадзенага фільма.

5. Вылучэньне гіпотэзы аб наўмысным зьнішчэньні па ўказаньні расейскіх уладаў польскага прэзідэнцкага самалёта з усімі яго пасажырамі можа мець сур’ёзны сэнс толькі пры наяўнасьці хоць бы меркаваных матываў дадзенага злачынства.

Звычайна на гэты конт ледзь не ў самую першую чаргу вылучаюцца эканамічныя матывы, абумоўленыя тым, што з Польшчай, якая ўзначальвалася Лехам Качыньскім, пуцінскаму рэжыму было практычна немагчыма дамовіцца на пажаданых для гэтага рэжыму умовах наконт транзіту на Захад расейскіх нафты і газу. Акрамя таго, з боку Польшчы былі абумоўленыя рознымі прычынамі пярэчаньні на ўступленьне пуцінскай Расеі ў некаторыя міжнародныя эканамічныя арганізацыі…

Аднак, наўрад ці толькі ў гэтым могуць заключацца матывы таго, што было зроблена з польскім самалётам і амаль сотняй палякаў 10 красавіка 2010 г пад Смаленскам. Сярод гэтых матываў — відаць, ня толькі грашова-палітычныя, але і ўласьцівыя Пуціну як бы «ірацыянальныя» матывы.

У тым ліку — верагодна, помста Леху Качыньскаму (каб «іншым непанадна было») за яго вельмі вялікую ролю ў падтрымцы Грузіі падчас жнівеньскай вайны 2008 г., а таксама, магчыма, помста за тое, што пад ціскам Польшчы Пуціну давялося цалкам прызнаць адказнасьць Крамля і сваіх былых калегаў з Лубянкі за масавыя пакараньні сьмерцю ваеннапалонных польскіх грамадзян у 1940 г. (то бок, за «Катынь-1»).

Акрамя таго, сярод матываў таго, што адбылося 10.04.2010 г.  пад Смаленскам, цалкам мог быць таксама і намер атрымаць нейкія «сакрэтныя коды НАТА» (як і розныя іншыя сакрэтныя дакументы), якія быццам бы знаходзіліся — паводле некаторых паведамленьняў — на польскім прэзідэнцкім самалёце.

[яшчэ больш важным ёсьць тое, што забойства Качыньскага была патрэбна і г.зв. “Захаду”, было зьдзейсьнена пад інфармацыйным прыкрыцьцём, а можа, і па яго загадзе. – Рэд.]

6. Здавалася б натуральным, што пры ўсіх гэтых падазрэньнях, якія шырока распаўсюдзіліся наконт зьдзяйсьненьня найцяжкага злачынства супраць мноства людзей, якія прадстаўлялі дзяржаўныя структуры Польшчы, менавіта яны — гэтыя структуры — павінны праяўляць найбольшую зацікаўленасьць і найбольшую актыўнасьць у аб’ектыўным і галосным рассьледаваньні ўсіх абставінаў той смаленскай трагедыі.

Аднак, хоць у нейкай ступені гэта рассьледаваньне быццам бы праводзіцца (пра што тут ужо было згадана — гл п. 4), але, па меншай меры, не занадта актыўна. Дый з аб’ектыўнасьцю і галоснасьцю дадзенага афіцыйнага рассьледаваньня справы ідуць далёка ня лепшым чынам. Па ўсёй бачнасьці, гэта тлумачыцца ў тым ліку і недахопам зацікаўленасьці польскіх уладаў у сапраўднай аб’ектыўнасьці гэтага рассьледаваньня.

Справа ня толькі ў тым, што цяперашні кіраўнік польскага ўраду Дональд Туск апынуўся ў «руля» Польшчы ў выніку менавіта той смаленскай катастрофы і падазраецца некаторымі палякамі нават у прамым саўдзеле з расейскімі кіраўнікамі ў яе арганізацыі. Ёсьць, мяркуючы па ўсім, і яшчэ адна прычына таго, што рассьледаваньне катастрофы пад Смаленскам праводзіцца польскімі дзяржаўнымі структурамі досыць пасіўна. Хутчэй за ўсё, улады Польшчы (ды й іншых краін НАТА) проста ня ведаюць, што ім рабіць у выпадку поўнага юрыдычнага пацьвярджэньня вінаватасьці расейскага кіруючага рэжыму ў наўмыснай арганізацыі гэтай авіякатастрофы… [такія гіпотэзы ўзьнікаюць у тых, хто яшчэ верыць у добрага і сарамлівага Дзядзю - “Захад”. – Рэд.]

Аднак, вельмі значная частка польскай грамадскасьці лічыць, што праўду пра тую трагедыю ўсё ж трэба абавязкова высьветліць, якой бы яна ні была [праўда разам са справядлівасьцю – найвышэйшая гуманістычная каштоўнасьць, яе заўсёды трэба імкнуцца высьвятляць, здабываць, пашыраць. – Рэд.]. У выніку шэрагу польскіх грамадскіх і журналісцкіх рассьледаваньняў высьветлена па дадзенай тэме ўжо вельмі многае. Усё больш і больш фактаў па гэтай справе становяцца шырока вядомымі ў Польшчы, паступова зьмяняючы дамінуючае грамадскае меркаваньне палякаў.

Можна згадаць, напрыклад, пра тое, што не так даўно (прыкладна ў канцы мінулага года) брат загінулага прэзідэнта — былы некалькі гадоў таму прэм’ер-міністрам Польшчы Яраслаў Качыньскі — упершыню стаў гаварыць у сваіх публічных заявах пра тое, што ён усё больш і больш сьхіляецца да версіі аб наўмысным зьнішчэньні расейскай уладай самалёта зь яго братам і яшчэ 95 пасажырамі…

7. Тут неабходна таксама згадаць пра шэраг выяўленых (у тым ліку з дапамогай мноства журналістаў і інтэрнэт-блогераў) вельмі істотных акалічнасьцяў, зьвязаных зь леташняй смаленскай катастрофай, якія чамусьці ўдзельнікі яе афіцыйных рассьледаваньняў (польскага і быццам бы «міжнароднага» — з боку расейскай авіяцыйнай арганізацыі «МАК») імкнуцца практычна цалкам ігнараваць.

У прыватнасьці, толькі ўскосна з гэтых рассьледаваньняў можна зразумець, што амаль да самай апошняй секунды да катастрофы з боку расейскіх вайсковых авіядысьпетчараў адбывалася вельмі істотнае скажэньне вышыні й напрамку палёту («глісады») польскага авіялайнера.

Прычым, няма поўнай яснасьці, ці вінаватыя ў гэтых скажэньнях самі авіядысьпетчары, альбо нейкія невядомыя людзі, як мяркуецца, якія знаходзіліся побач зь імі, альбо яшчэ больш невядомыя арганізатары меркаванага наўмыснага пашкоджаньня пасадкавай апаратуры (або замены яе на фальшывую) на тым вайсковым аэрадроме…

Як вядома, пілот таго польскага прэзідэнцкага самалёта быў вельмі дасьведчаным, а прыборы і рухавікі на гэтым самалёце працавалі нармальна. Аднак і па вышыні, і па кірунку самалёт, як вядома, ляцеў у тым дзіўным тумане зусім не ў бок пасадачнай паласы…

Амаль адразу пасьля авіякатастрофы ў інтэрнэце зьявілася і затым даволі шырока распаўсюдзілася фатаграфія з тлумачэньнямі, на якой паказана, як на тым смаленскім аэрадроме нейкія людзі ў вайсковай і чамусьці міліцэйскай форме нешта робяць з пасадкавай апаратурай (пражэктарамі). Гэты падазроны фотаздымак даволі доўга і шырока абмяркоўваўся ў інтэрнэце, але ніякіх тлумачэньняў па ім з боку расейскіх ці хаця б мясцовых смаленскіх уладаў да гэтага часу не было, хоць гэтыя ўлады павінны быць зацікаўлены ў зьняцьці зь сябе ўсялякіх падазрэньняў…

Акрамя гэтага, у інтэрнэце шматкроць зьяўляліся разнастайныя сьведчаньні таго, што за 3 дні да гібелі самалёта Леха Качыньскага — гэта значыць, 7 красавіка 2010 года — на тым смаленскім вайсковым аэрадроме была зусім іншая (значна больш дасканалая) пасадкавая апаратура, выкарыстаная пры пасадках самалётаў У.Пуціна і Д.Туска, якія сустракаліся ў той дзень у Смаленску. Аднак, перад прылётам туды самалёта з дэлегацыяй на чале з Лехам Качыньскім гэтая апаратура чамусьці была дэмантаваная…

Дадзены факт, наколькі вядома, нават не абвяргаецца расейскімі ўладамі.

8. Зьвернем увагу на некоторыя прыклады відавочнай наўмыснай хлусьні расейскіх уладаў і афіцыйных прапагандыстаў з нагоды абставінаў той смаленскай трагедыі з польскім самалётам. У прыватнасьці, ужо вельмі даўно высьвятлілася, што хлусьнёй аказалася і тое, што самалёт нібыта цэлых 4 разы спрабаваў нібыта насуперак указаньням расейскіх авіядысьпетчараў сесьці ў тумане на тым вайсковым аэрадроме, і тое, што камандзір польскага экіпажу нібыта амаль ня ведаў рускай мовы (што, маўляў, моцна ўскладняла яго зносіны з авіядысьпетчарамі), і мноства іншых першапачатковых сцьвярджэньняў расейскіх тэлеканалаў й іншых афіцыйных СМІ.

Падобная хлусьня рэгулярна гучала і наконт нібыта «перададзеных польскаму боку» так званых «чорных скрыняў» з запісамі размоваў пілотаў і разнастайных параметраў ўнутры таго самалёта. Аб перадачы гэтых «чорных скрыняў» Польшчы ў афіцыйных расейскіх СМІ аб’яўлялася мноства разоў, але затым зноў і зноў аказваўся, што гэта — абсалютная хлусьня, і абедзьве асноўныя «чорныя скрыні» чамусьці застаюцца ў Расеі (толькі невялікая трэцяя, дадатковая «чорная скрыня» быццам бы апынуўся ў Польшчы; дый тое — з-за нейкага непаразуменьня). На справе, замест асноўных «чорных скрыняў» Польшчы перадалі толькі нешта са скапіяваных зь іх запісаў…

Акрамя таго, Польшча атрымала адмову з боку расейскіх уладаў і ў адказ на шматлікія патрабаваньні аб вяртаньні абломкаў таго прэзідэнцкага самалёта (не кажучы ўжо аб маёмасьці яго пасажыраў, напрыклад — зброі ахоўнікаў Л.Качыньскага, нібыта «не знойдзенай»). Быццам бы за цэлы год [на сёньня ўжо амаль два. - Рэд.] расейскія «праваахоўнікі» яшчэ не пасьпелі правесьці з гэтымі іржавымі абломкамі нейкія вельмі, маўляў, неабходныя «сьледчыя дзеяньні»… Шэраг падобных прыкладаў хлусьні расейскіх уладаў можна працягваць доўга…

Як вядома, да хлусьні зьвяртаюцца звычайна толькі тады, калі ёсьць што хаваць. Відавочна, што расейскім уладам ёсьць што хаваць аб смаленскай авіякатастрофе, калі пасьля таго фатальнага «[смаленскага] туману» яны гэтак планамерна напускаюць «інфармацыйны туман» у СМІ.

9. У завяршэньне — яшчэ некалькі вельмі дзіўных фактаў, якія маюць дачыненьне да смаленскай катастрофы. Адзін зь іх заключаецца ў тым, што целаў даволі многіх пасажыраў таго самалёта наогул нібыта «не выяўлена», а выяўлены, маўляў, толькі нейкія «фрагменты біялагічнага матэрыялу» — быццам бы самалёт не з 10-мятровай вышыні падаў на зямлю пры пасадцы, а пікіраваў з 10-кіламетровай…

У інтэрнэце шмат разоў выказваліся здагадкі наконт таго, што мэтай ператварэньня целаў гэтых пасажыраў у «фрагменты біялагічнага матэрыялу» цалкам магло быць ўтойваньне [сьлядоў] агнястрэльных раненьняў на гэтых целах…

Акрамя таго, яшчэ ў кастрычніку на некаторых інтэрнэт-сайтах зьявіўся (і затым шырока перадрукоўваўся ў інтэрнэце зь невялікімі варыяцыямі) вельмі цікавы тэкст, заснаваны на інфармацыі з ўплывовай польскай газеты — «Gazeta Polska». Далей тут прыкладаюцца некаторыя ўрыўкі з гэтага тэксту, ніякіх аспрэчаньняў якога, наколькі вядома, нідзе не друкавалася.

«13.10.2010 - Новыя сьведкі. Расстрэльная каманда ФСБ дабіла палякаў, тых, хто выжыў пасьля тэракту.

Варшаўская газета Gazeta Polska ў нумары за 13 кастрычніка паведаміла падрабязнасьці жахлівага злачынства…

Газета паказвае, што … пракуратура хавае праўду аб гэтым злачынстве. Згодна з інтэрвю прадстаўніка Польшчы пры МАК Эдмунда Кліха, якое ён даў маскоўскай газеце МК, «некаторыя палякі перажылі катастрофу».

Улады хаваюць да гэтага часу ад грамадскасьці, хто быў паранены, і якія былі апошнія хвіліны іх жыцьця.

Згодна з афіцыйнай справаздачай… усё палякі нібыта загінулі ў момант катастрофы. Кліх, пакуль рускія не выгналі яго з Масквы, бачыў дакументы медыцынскага агляду і чуў ад калегаў у МАК аб параненых паляках. Яго інтэрвю аб гэтым апублікавана на партале wPolice.pl.

Газета адзначае: «Узнікаюць вельмі важныя пытаньні. Чаму польскі ўрад і пракуратура хаваюць гэты факт ад сем’яў ахвяраў трагедыі? Хто былі гэтыя параненыя і хто выжыў? Дзе дакладна іх знайшлі? Некаторых адправілі ў шпіталь на машынах хуткай дапамогі. Куды дакладна? Памерлі яны ў дарозе або на аперацыйных сталах? У выніку якіх раненьняў яны памерлі? Тыя, якія былі ў прытомнасьці, ці сказалі яны што-небудзь перад сьмерцю?».

Ахоўнік Качыньскага з БОРу Янак Суровка задакументавана выжыў у катастрофе. Пасьля катастрофы ён патэлефанаваў сваёй жонцы ў Польшчу, сказаў, што ён сур’ёзна паранены ў нагу і паведаміў: «Тут адбываюцца жудасныя рэчы». Пасьля гэтых слоў сувязь абарвалася…

Аб гэтым паведаміў газеце адзін з журналістаў, які быў 10 красавіка ў Смаленску. Што такая размова з выжылым у катастрофе афіцэрам БОРу сапраўды мела месца, пацьвердзіў журналісту брат ахвяры трагедыі.

Па інфармацыі газеты іншы выжылы ахоўнік Качыньскага таксама патэлефанаваў сваёй жонцы пасьля крушэньня, але яна выключыла да таго сувязь. Гэты факт можа праверыць пракуратура.

- Толькі што па тэлевізары выступіў Антоні Мацэрэвіч, — працягвае газета, — і ён паведаміў, што большасьць мабільнікаў польскіх ахвяр была актываваная. Пры гэтым людзі [якія былі ў ТУ] ведалі правілы і заўсёды выключалі мабільнікі ў самалёце.

«… Пры гэтым для актывацыі мабільнікаў патрабуецца не некалькі секунд, а па меншай меры чвэрць хвіліны», — адзначыў Мацэрэвіч.

У сведчаньнях аб сьмерці некаторых палякаў адзначаны час сьмерці праз 10-15 хвілін пасьля катастрофы. Нехта павінен быў паказаць, што сьмерць адбылася менавіта ў гэты час, і малаверагодна, што расейцы запісалі час сьмерці «са столі», — заканчвае свой артыкул варшаўская газета.

10. ВЫСНОВЫ.

Наколькі б неверагоднай не выглядала першапачаткова гіпотэза аб наўмысным зьнішчэньні 10 красавіка 2010 польскага прэзідэнцкага самалёта з усімі яго пасажырамі па ўказаньні вышэйшых расейскіх чыноўнікаў, аднак, зыходзячы з усяго вышэй сказанага, любыя іншыя гіпотэзы наконт прычын гэтай трагедыі — шматкроць больш неверагодныя, бо пакідаюць цалкам невытлумачальнымі занадта шмат несумнеўных фактаў і старанна вывучаных акалічнасьцяў.

Крымінальныя інтарэсы кіруючых ў Расеі сьпецслужбаў, даўно вядомых сьхільнасьцю да тэрарыстычных метадаў дасягненьня сваіх мэт, падобна, усё больш пашыраюцца за расейскія межы.

Вядома, на ўсё гэта можна было б запярэчыць напамінам пра «прэзумпцыю невінаватасьці». Аднак, гэтае паняцьце ў дачыненьні да “абцяжараных уладай” губляе ўсялякі сэнс пры адсутнасьці незалежнай ад гэтых уладароў судовай сістэмы. А тое, што незалежны суд у Расеі адсутнічае — ясна пацьвярджаюць хаця б нядаўнія гучныя працэсы, якія мелі відавочна «заказны» характар.

У цяперашняй Расеі незалежны і аб’ектыўны суд над яе кіраўнікамі за іх тэрарыстычную дзейнасьць — напрыклад, такую, як серыя выбухаў і мінаваньняў жылых дамоў у 1999 годзе, або арганізацыя ўжо даўно і старанна рассьледаваных за мяжой забойстваў З. Яндарбіева і А. Літвіненкі — зьяўляецца такой жа неверагоднай «фантастыкай», як і, скажам, справядлівы і бесстаронны суд над арганізатарамі «Катыні-1» ў СССР у 1940 годзе.

Міжнародны Камітэт «Катынь-2»

красавіка 2011

Штотыднёвік “Наш дзёньнік” у нумары ад 13 ліпеня паставіў пытаньне (http://kavkazcenter.com/russ/content/2011/07/14/83426.shtml): як перавезьці рэшткі Тупалева ў Польшчу? Эксьперты мяркуюць, што, нягледзячы на ​​працяглую адтэрміноўку, рэшткі павінны быць вывучаныя. На думку прадстаўніка акруговай вайсковай пракуратуры ў Варшаве, якая вядзе рассьледаваньне крушэньня Ту-154М 10 красавіка 2010 г. у Смаленску, пакуль яшчэ занадта рана казаць аб дасьледаваньні абломкаў. Спачатку іх трэба яшчэ прывезьці ў Польшчу. Гэта, паводле папярэдняга запэўніваньня прадстаўніка пракуратуры, павінна адбыцца восеньню 2011 года (ужо хутка вясна 2012 году; а рэшткі самалёта амаль 2 гады праветрываюцца пад Смаленскам). Ён дадаў: «Тое, што на абломках няма сьлядоў выбуховых рэчываў (траціл, гексаген, октаген і да т.п.), сцьвярджаюць расейцы”.

Аднак эксьперт Ігнат Галіцкі сцьвярджае, што аналіз рэшткаў самалёта прынёс бы вынікі, калі ён выконваўся б у самыя кароткія тэрміны пасьля катастрофы і пад строгім кантролем польскай сьледчай камісіі.

На думку Барташа Каўнацкага – прадстаўніка сем’яў, якія пацярпелі ад крушэньня Ту-154М — калі расейцы на самай справе вернуць абломкі, то ў першую чаргу варта ўсталяваць, якія абломкі яны не вярнулі, прыхавалі. «Далейшы аналіз павінен адказаць на пытаньне, чаму самалёт распаўся на часткі ў паветры: з-за сутыкненьня з дрэвам? ці ад пашкоджаньня паветранага судна да гэтага?», — указаў Каўнацкі.

-

Па інфармацыі выданьня “Niezalezna”, старшыня парламенцкай камісіі па рассьледаваньні падзеі 4/10 Антоні Мацэрэвіч паведаміў аб выніках дасьледваньняў, зробленых групай амерыканскіх эксьпертаў пад кіраўніцтвам прафесара Казіміра Навачыка (http://smolensk-2010.pl/2011-07-29-wedlug-analizy-pracujacego-w-usa-eksperta-przyczyna-katastrofy-smolenskiej-byly-dwa-wielkie-wstrzasy-a-nie-uderzenie-o-brzoze.html).

Мацэрэвіч адзначыў, што прафесар фізікі Казімір Навачык з Мэрылэндскага ўніверсітэта ў ЗША на працягу многіх месяцаў працаваў над паказаньнямі прыбораў зьнішчанага польскага авіялайнера, якія паступілі ў Амерыку. «Ім зробленыя высновы аб … зьнішчэньні самалёта з дапамогай “двух магутных сатрасеньняў» на вышыні 15 метраў, а не ад удара аб бярозу«, — паінфармаваў Мацэрэвіч.

За дзень да гэтага ў Варшаве ўрадавая пальшавіцкая камісія пад кіраўніцтвам кіраўніка МУС Ежы Мілера нарэшце прадставіла т.зв. «Выніковы даклад» аб прычынах і акалічнасьцях той жа падзеі. У адпаведнасьці з паліткарэктнай думкай пальшавікоў, прычынай зьнішчэньня вайсковага Ту-154М стала «зьніжэньне лайнера ніжэй мінімальнай вышыні на высокай хуткасьці, а таксама позьні сыход на другое кола». Сцьвярджаецца, што экіпаж самалёта не адрэагаваў на сігнал сістэмы аб небясьпечным зьбліжэньні зь зямлёй. Па высновах польскай камісіі, экіпаж самалёта Качыньскага пры заходзе на пасадку «дапусьціў шмат грубых памылак, а ўзровень падрыхтоўкі экіпажу пагражаў бясьпецы пасажыраў». Але акрамя таго, па дадзеных пальшавікоў, расейскія дысьпетчары давалі няверныя каманды пілотам ўрадавага вайсковага лайнера. У дакладзе адзначаецца «нездавальняючы стан сістэмы асьвятленьня» на аэрадроме ў Смаленску. Пры гэтым у дакуменце не названы прозьвішчы людзей, якія адказваюць за трагедыю і не сказана, што было галоўнай прычынай трагедыі (а гэта, як мінімум, няверныя каманды дысьпетчараў і штосьці з аэрадромам), а што дадатковай.

У дадатак нагадаем, што альтэрнатыўнай пасадкі расейцы не прапаноўвалі, свой аэрапорт не зачынілі, а прагнозы надвор’я лётчыкам даваліся з Варшавы. Зьніжэньне лайнера ніжэй дапушчальнай вышыні, па сведчаньні польскіх і замежных эксьпертаў, адбылося з-за выкарыстаньня расейцамі міконінга. У кантрольнай вежы, па дадзеных польскай апазіцыі, сядзелі прадстаўнікі расейскіх сьпецслужбаў, якія атрымлівалі інструкцыі з Масквы. У самалёце, згодна  польскай прэсе, былі лепшыя, найбольш высокапрафесійныя польскія лётчыкі.

-

Таксама ў ліпені польская газета “Wiadimosci” паведаміла (http://smolensk-2010.pl/2011-07-22-dziwne-zeznania-rosyjskich-swiadkow-katastrofy.html), што працаўнікі польскай вайсковай пракуратуры паінфармавалі ў неафіцыйным парадку польскую апазіцыйную прэсу, што яны ў шоку з-за атрыманах з Расеі «сьведкавых паказаньняў» па Смаленскай катастрофе. Усе 40 расейскіх міліцыянтаў, работнікаў аэрапорта і прыватных асоб «сьведчаць» літаральна аднымі і тымі ж словамі і фразамі. «Кожны зь іх ведае адно і тое ж. Яны нават выкарыстоўваюць адны і тыя ж фразы, распавядаюць інсайдаўскія даныя польскай вайсковай пракуратуры ў Варшаве«.

Відаць, нехта кажа «сьведкам», што казаць?..

-

“Брат загінулага прэзідэнта Польшчы Яраслаў у самым канцы ліпеня раскрытыкаваў выніковы Даклад польскай міністэрскай камісіі па смаленскай авіякатастрофе на чале з міністрам МУС Польшчы Мілерам”, — паведамляе РІА «Навіны» (http://ria.ru/incidents/20110729/409174770.html), — “а вінаватым за высновы дакладу назваў прэм’ер-міністра Туска.”

«Прэм’ер Туск ня мае адвагі, каб узяць на сябе адказнасьць за катастрофу і перакінуў яе на памочнікаў», — сказаў лідэр польскай апазіцыі, каментуючы даклад і наступную за ім адстаўку міністра абароны. «Туск адказны за тое, што Расея вяла сьледства, за гульню, якую ён вёў з расейцамі. Мы высьветлім гэтую справу, бо гэта наш абавязак у імя тых, хто загінуў, і тых, хто жыве», — сказаў Яраслаў Качыньскі.

Нагадаем, што раней прэм’ер-міністр Польшчы Дональд Туск крывадушна заяўляў: «Я з упэўненасьцю казаў, што добрыя адносіны могуць абапірацца толькі на праўду. Нашы стасункі могуць быць яшчэ лепш. Мы гатовыя да пабудовы добрых дачыненьняў, але не за кошт праўды. Польскі даклад ня мае мэты перакінуць віну на каго-небудзь і не абыходзіць бокам польскую адказнасьць. Ён можа быць асновай для добрых адносін з Расіяй у гэтым кантэксьце», — цытуе Туска РІА «Навіны».

Адначасна нагадаем, што даклад расейскага МАК усю віну за катастрофу ўсклаў на польскіх пілотаў…

-

У адпаведнасьці з паведамленьнем польскага апазіцыйнага выданьня “Smolensk 2010” (http://smolensk-2010.pl/2011-08-06-o-jeden-most-za-daleko.html), пасьля сьмерці 96 далёка не апошніх палякаў у авікатастрофе адбыліся дзіўныя сьмерці іншых палякаў, якія адкрыта выказвалі сваю нязгоду з афіцыйнай версіяй трагедыі — гэта: біскуп Мечыслаў Чэсьляж, Зелонц Кныж, аператар Марк Дулініч, Дарыюш Ратайчак, Яўген Врубель. У пачатку жніўня прыйшоў час на польскага апазіцыйнага палітыка, лідэра партыі «Самаабарона» Анджэя Лепэра, якога ў Польшчы называлі «польскім Ле Пэнам». Анджэю Лепэру было 57 гадоў.

5 жніўня СМІ паведамілі, што палітык быў знойдзены павешаным ва ўласным кабінеце ў Варшаве. Яго цела знайшла прыбіральшчыца.

Лепэр займаў пасаду віцэ-прэм’ера ў былым урадзе Леха Качыньскага, а таксама міністра сельскай гаспадаркі Польшчы.

Ад рэдакцыі дададзім: на жаль, ён адкрыта падтрымліваў… Лу-ку. 

-

Выданьне “Gazeta Polska” паведаміла (http://autorzygazetypolskiej.salon24.pl/342691,ekspert-nasa-brzoza-nie-urwala-skrzydla), што 8 верасьня 2011 на паседжаньні камісіі польскага Сейму па рассьледаваньні Смаленскай катастрофы былі прадстаўлены разьлікі амерыканскага прафесара Веслава Бінэнды. Разьлікі былі праведзеныя з выкарыстаньнем сьпецыяльнай разьліковай праграмы LS-DYNA3D. Іх вынікі былі правераныя і пацьверджаныя Федэральным авіяцыйным упраўленьнем ЗША і НАСА — знакамітым Нацыянальным упраўленьнем ЗША па аэранаўтыцы і дасьледаваньні касьмічнай прасторы. Вынікі не пакідаюць ні найменшага сумневу: страта невялікай частцы крыла не памяншае стабільнасьць палёту самалёта (гл. фота; на ім паказана, як звычайна выглядаюць самалёты, пасьля аналагічных авіякатастроф).

Група прафесара Бінэнды пры правядзеньні эксьперыменту прыняла ў разьлік масу Тупалева і яго хуткасьць, дыяметр і шчыльнасьць дрэў, канструкцыю, матэрыялу й іншыя параметры крыла. Усе гэтыя элементы спрэс адсутнічаюць у дакладзе Мілера.

Нагадаем, што эксьперты польскага МУС абгрунтавалі сваю версію здарэньня — сутыкненьне з бярозай, страта буйной часткі крыла, пераварот самалёта на 180 градусаў — на фотаздымках Сяргея Амеліна, які працуе на МАК Тацьцяны Анодзінай. Таму ня дзіўна, што ў час прэзентацыі сваіх разьлікаў перад камісіяй Сейму Бінэнда публічна заклікаў Мілера прадставіць падрабязнае дасьледаваньне ўрадавай камісіі па сутыкненьні самалёта з бярозай. Рэакцыі… не было.

Навуковы аўтарытэт прафесара Веслава Бінэнды бясспрэчны. Ён зьяўляецца дэканам факультэта інжынерных навук універсітэта Акрона ў штаце Агаё і членам эксьпертнай групы па рассьледаваньні авіякатастроф такіх арганізацый і кампаній, як НАСА, ФАА і Боінг. Ён мае доктарскую ступень у галіне супрамату, зьяўляецца ганаровым членам Амерыканскага таварыства інжынераў-будаўнікоў (ASCE) і займае пасаду рэдактара «Journal of Aerospace Engineering» («Часопіс авіяцыйна-касьмічнай тэхнікі»).

-

Сузана Куртыка — удава Януша Куртыкі, прэзідэнта Інстытута нацыянальнай памяці ў Польшчы — дала інтэрвю польскаму выданьню «Без цэнзуры», у якім, у прыватнасьці, заявіла (http://www.pluszaczek.com/2011/09/24/zuzanna-kurtyka-ciagle-mam-w-pamieci-informacje-podane-10-kwietnia/#more-7005): 

«Я не патрабую эксгумацыі. Я дакладна ведаю, што ў магіле ляжыць мой муж. За гэта я заплаціла чатырма начамі, якія я правяла ў празектарскай ў Маскве.

У фільме, зьнятым непасрэдна пасьля крушэньня Тупалева, гучаць чатыры стрэлы. Я дакладна ведаю, што эксьперты вайсковай пракуратуры ніколі не сумняваліся, што гэта былі менавіта стрэлы.

Я памятаю, што 10 красавіка 2010 г. паведамлялася, што выжыла 4 чалавекі.

Маё меркаваньне аб катастрофе зьмянілася з часам. Спачатку мне здавалася, што не магчыма ўявіць ніякай іншай яе прычыны, чым выпадковасьць. Аднак, вывучыўшы ход сьледства, я прыйшла да высновы, што было падрыхтавана забойства. Выяўляецца ўсё больш [фактаў], расьсейваючых маю першапачатковую наіўнасьць. І я прыходжу да высновы, што ўсё было запланавана з высокай дакладнасьцю і пэўнасьцю.

Ні ў адной справаздачы або аналізе я не знайшла тлумачэньня такога татальнага разбурэньня самалёта.

Паводзіны вядучых палітыкаў і дзяржаўных СМІ нагадваюць часы ПНР і камунізму. За дэмакратыю трэба змагацца, каб сасьпела дэмакратыя, яе трэба заслужыць. Дэмакратыя можа існаваць толькі ў суверэннай краіне. Трэба абараняць суверэннасьць, ваяваць, нягледзячы на тое, што цяпер мірны час. Мірны час не азначае, што змаганьне засталося ў мінулым. Мы гэта зразумелі пасьля трагедыі 10 красавіка 2010».

-

Варшаўская газета “Dziennik” паведаміла (http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/359914,sensacyjne-badania-macierewicza-oto-co-stalo-sie-z-tupolewem.html), што пальшавіцкая пракуратура адкрыла супраць камісіі на чале з Антоні Мацэрэвічам справу, абвінаваціўшы яго ў раскрыцьці дзяржаўных таямніц ў “Белай кнізе” (нагадаем, што гэтая парламенцкая камісія, якая вядзе незалежнае рассьледаваньне). Гэта першая справа супраць польскіх парламентароў, якія карыстаюцца недатыкальнасьцю, за ўсю гісторыю Польшчы!

Між тым, кіраўнік парламенцкай камісіі па рассьледаваньні Смаленскай катастрофы Антоні Мацэрэвіч заявіў выданьню Gazeta Polska: «У панядзелак я атрымаў вынікі аналізу ад прафесара Навачыка з рэканструкцыяй траекторыі палёту Ту-154, якія даказваюць, што польскі самалёт праляцеў над бярозай на вышыні 4 метра». Тэорыя прафесара Навачыка цалкам супярэчыць дакладам міністра МУС Польшчы Мілера і маскоўскага камітэту МАК.

Якія шанцы, што гэтыя вынікі ня будуць праігнараваныя, як і аналагічныя вынікі дасьледаваньня амерыканскага эксьперта НАСА прафесара Веслава Бінэнды?

Мацэрэвіч патлумачыў: «Матэрыял, сабраны парламенцкай групай, цяпер папоўніўся дадзенымі ад двух амерыканскіх лабараторый. Да групаў, якімі кіруюць прафесар Навачык і прафесар Бінэнда, далучыліся сьпецыялісты з кампаніі Боінг. Да нашага рассьледаваньня таксама далучылася кампанія, якая займае вядучае месца ў вобласьці мадэляваньня і сімуляцыі палётаў. Яна сьпецыялізуецца ў галіне аэрадынамікі, вайсковых распрацовак, балістыкі, тэставаньня наступстваў сутыкненьняў».

Кіраўнік парламенцкай групы нагадаў, што польскія ўлады працягваюць захоўваць маўчаньне аб дасьледаваньнях амерыканскіх эксьпертаў што да крушэньня самалёта. «У гэтых умовах неабходна абавязкова рассьледаваць крушэньне [наноў], асабліва ў сувязі з фальшывымі дадзенымі — а яны, безумоўна, фальшывыя — ад расейскага камітэту МАК і міністра Мілера», — паведаміў Мацэрэвіч.

-

Між тым, у верасьні, дзякуючы Wikileaks, стала вядома ацэнка асобы Мацэрэвіча з боку пасла ЗША ў Польшчы ў 2006-09 гг. Віктара Аша. У дэпешы ў Белы Дом ён назваў Мацэрэвіча…  “антыкамуністычным падпальнікам”. Іншыя характарыстыкі пана амерыканскага пасла ў бок Мацэрэвіча былі такімі: “зацяты антыкамуніст”, “палюе на вядзьмарак”, “мае параною на пункце тэорыі змовы”, “яго неадказныя паводзіны шкодзяць дыпламатыі”.

Гэты факт таксама варта запомніць для нашага далейшага абмеркаваньня глабальных працэсаў, бо, па-першае, прыкладна ў тыя ж гады Дж.Буш малодшы зазіраў у блакітныя вочы Пуціна і бачыў там цудоўнага хлопца. А, па-другое, гісторыя, як бачым, паказвае, хто акзваецца правым – той, хто “мае параною на пункце тэорыі змовы”, ці той, хто мае параною на адсутнасьці такой тэорыі…  

-

У кастрычніку ў польскіх СМІ зьявіліся паведамленьні (http://freepl.info/904-tu-154-plane-was-shot-down; http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/446488,Raport-prezydencki-tupolew-zostal-zestrzelony) аб тым, што група незалежных эксьпертаў (якія з-за боязі за свае жыцьці не называюць сваіх прозьвішчаў) сьцьвердзіла: “прэзідэнцкі ТУ-154 з Лехам Качыньскім на боце быў зьбіты”!  

Даклад гэтай дасьледчыцкай групы выйшаў асобнай кнігай (гл. фота) пад назвай «Смаленскае злачынства. Анатомія тэракту». У ім пададзены адказы на пытаньні, якія ўрадавая камісія на чале зь Ежы Мілерам не асьмелілася нават паставіць. У працы паказаны шматлікія памылкі і шмат нядбайнасьці ў афіцыйным рассьледаваньні. Сьцьвярджаецца, што рассьледаваньне гэтага пытаньня польскім і расейскім урадамі — гэта велізарны фарс.

Даклад падае доказы, заснаваныя, у прыватнасьці, на рэканструкцыі працэсу разбурэньня самалёта, паказаньнях сьведак, аналізе абломкаў самалёта, а таксама па эксьпертызе целаў ахвяр. Эксьперты зрабілі велізарны аб’ём працы. Яны выкарысталі інфармацыю з крыніц з Польшчы, Расеі, ЗША й іншых краін.

Аўтары дакладу сьцьвярджаюць, што сапраўднай «прычынай гэтай авіякатастрофы быў выбух над самалётам боегалоўкі звычайнай рэкеты з термабарычным зарадам (с. 730)”.

Уступ да дакладу напісаны Віктарам Суворавым — былым афіцэрам ГРУ, і Юджынам Потэтам — прэзідэнтам Асацыяцыі былых афіцэраў выведчых службаў ЗША.

-

У канцы кастрычніка 2011 г. “Gazeta Polska” – адно зь вядучых апазіцыйных СМІ – апублікавала на польскай і англійскай мовах артыкул галоўнага рэдактара гэтага выданьня Томаша Сакевіча (http://www.doomedsoldiers.com/polish-president-was-murdered.html), у якім ён фактычна заявіў, што Лех Качыньскі быў забіты. У артыкуле сярод іншага гаворыцца:

“На працягу апошніх 1,5 гадоў журналісты Gazeta Polska спрабавалі высьветліць абставіны і падзеі, якія прывялі да сьмерці Прэзідэнта і эліты польскай нацыі, якая суправаджала яго ў гэтым трагічным палёце.

Самая важная інфармацыя што да смаленскага крушэньня сістэматычна хавалася ад грамадскасьці, а самыя важныя доказы былі ці зьнішчаны, ці знаходзяцца ў расейскіх руках.

Нягледзячы на ​​гэта, мы сапраўды здолелі даведацца многае. Мы пракансультаваліся з найбольш прэстыжнымі эксьпертамі. Сярод іх былі аўтарытэтныя сьпецыялісты па авіяцыі, сьледчыя авіякатастроф і тэрарызму.
Мы гаварылі ня толькі з членамі розных урадавых камісій, пракурорамі й сьледчымі, але таксама з членамі разьведвальных ведамстваў. Нашы журналісты прывезьлі з сабой з Смаленска абломкі Тупалева (Ту-154М) для незалежнага аналізу.

Некаторыя з нашых заключэньняў былі перададзеныя ў Злучаныя Штаты для далейшага вывучэньня. У свой час мы апублікавалі гэтыя дакументы.
Сярод шматлікіх тэорый узьнікае жахлівая карціна. Факты, якія вядуць да маіх высноваў, становяцца ўсё больш і больш пераканаўчымі. І ні прапаганды мадам Анодзінай (дырэктара МАК РФ), ні невыразнай мармытні міністра Ержы Мілера больш не дастаткова.

Версія аб забойстве была амаль адразу ж выключана ў Польшчы пасьля крушэньня. Гэта адбылося, калі сьледства было перададзена ў рукі расейцаў. На працягу паўтара гадоў членам сем’яў ахвяр не дазвалялася зрабіць эксгумацыю парэшткаў любімых імі людзей. Гэтага часу было дастаткова, каб пазбавіць судовую медыцыну шанца зрабіць якое-небудзь заключэньне. У выніку пакіданьня абломкаў самалёта без аховы ад расьцягваньня іх рознымі асобамі пасьля таго, як яны былі расьпілаваныя на дробныя часткі, былі зьнішчаны ўлікі для якога-небудзь аналізу на сьляды хімічных рэчываў.

Ні адзін прадстаўнік ні польскага, ні расейскага ўрадаў ня ў стане растлумачыць падобныя паводзіны. Аналагічным чынам, ніхто ня ў стане выразна патлумачыць адсутнасьць запісаў перамоваў з кантрольнай вежай.

Пасьля паўтарагадовага рассьледаваньня я перакананы, што Смаленскае крушэньне не было простым здарэньнем. Ступень роскіду абломкаў самалёта, наяўнасьць сьведчаньняў, якія паказваюць на выбух, катастрафічнае падзеньне Тупалева, неадкладнае зьнішчэньне доказаў расейцамі й іх неверагодная ілжывасьць даюць мне магчымасьць зрабіць толькі адну выснову.

Па-за залежнасьцю ад таго, кім зьяўляюцца непасрэдныя вінаватыя гэтага забойства, існуе шмат людзей у Польшчы, Расеі й іншых краінах, якія маглі атрымаць выгаду ад сьмерці польскага прэзідэнта. Аднак нам невядома з абсалютнай пэўнасьцю, хто канкрэтна выгадаў ад сьмерці прэзідэнта [Ах, бедныя, ім невядома. Тады скажам мы: расейская імперыякратыя і заходняя ліберастычная фінансалігархія (на фота прадстаўнікі гэтых соцыяпаразітных сіл – Пуцін і Кісенджар). Атрымліваецца, што мы сьмялей і свабодней нават за такіх крутых хлапцоў… – Рэд.].

Калі яшчэ існуюць людзі, якія падзяляюць ілюзіі, што ў сучасным сьвеце мы занадта цывілізаваныя, каб забіваць кіраўнікоў дзяржаў, то неабходна проста паглядзець на фота з Чачні, дзе было забіта некалькі соцень тысяч нявінных людзей. Хай яны таксама паглядзяць на кінахроніку расейскага ўварваньня ў Грузію [а падрыў дамоў з сотнямі расейскіх грамадзян? – Рэд.]. Усе гэтыя падзеі адбыліся наўпрост перад нашымі вачыма [піша літаральна нашымі словамі 1,5-гадовай даўніны. – Рэд.].

Чаму цяперашнія польскія ўрадавыя эліты хаваюць гэтае рассьледаваньне? Таму што тыя, якія ніколі б з гэтым не пагадзіліся, па большай частцы загінулі пад Смаленскам.

На тых з нас, хто выжыў, ляжыць адказнасьць патлумачыць загадкавыя сьмерці нашых лідэраў і сяброў. Яны б для нас зрабілі тое самае.

Мне б хацелася, каб цяперашняя рэальнасьць была іншай, каб усяго гэтага не здарылася. Але я ніколі ўжо не стану ранейшым. Нехта па-зьверску адабраў у мяне мінулае [млекакормячыя на такое ня здольныя… - Рэд.]. Аднак ёсьць 40 мільёнаў палякаў, якіх мы пакінулі ззаду — яны абавязаны ведаць праўду! Яны павінны ведаць, што адбываецца ў іх краіне, хто імі кіруе і што было зроблена ў дачыненьні да тых, хто хацеў кіраваць па-іншаму.

Я перакананы, што сёньня я напісаў пра гэта ўсю праўду”.

-

Летась у пачатку лістапада сайт «Салон 24» апублікаваў размову (http://fizyka-smolenska.salon24.pl/359351,14-rozmowa-o-symulacjach-komputerowych-katastrofy-smolenskiej) паміж аўстралійскім навукоўцам доктарам Гжэгажам Шуладзінскім і прафесарам Паўлам Артымовічам з універсітэта ў Таронта (Канада) пра Смаленскую трагедыю.

У 1990-х доктар Шуладзіньскі распрацаваў методыку кампутарнай сімуляцыі разбурэньняў аб’ектаў у выніку моцных узьдзеяньняў: падрыў скал, сутыкненьні самалётаў. У 2010 годзе вучоны апублікаваў сваю новую кнігу «Формулы механічнага і структурнага шоку і ўздзеяньня» (гл. фота).

Прафесар Арцімовіч адзначыў: «Амерыканскі прафесар Бінэнда прадставіў доказы тэракту польскай парламенцкай групе. У традыцыйных і электронных СМІ нават члены гэтай групы да гэтага часу абмяркоўваюць тэракт, выкарыстоўваючы такія эўфемізмы як «зьнешняя прычына», «прычына, выкліканая трэцім бокам». Цікава, што чуваць пра гэта ў Аўстраліі?»

Доктар Шуладзіньскі адказаў: «У Аўстраліі многія гавораць, што гэта быў тэракт. Да нядаўняга часу я пра гэта ня ведаў, пакуль не пачалося бурнае абмеркаваньне на форумах».

Прафесар Арцімовіч са свайго боку паказаў: «Дадзеныя кампутарнай сімуляцыі супярэчаць кірунку траекторыі ствала бярозы пасьля сутыкненьня. Пры сімуляцыі зламаны ствол ляціць са значнай хуткасьцю ў заходнім кірунку. А ён адляцеў на поўнач. Значыць, бяроза магла быць зламаная чым-небудзь ці кімсьці, але ніяк не самалётам. Гэта даказвае, што мы маем справу з тэрактам».

-

У пачатку лістапада выйшла таксама кніга вядомага польскага журналіста Лешэка Шымоўскага пад недвухсэнсоўнай назвай “Замах у Смаленску”. (пра гэтую кнігу мы ўжо паведамлялі нашых чытачоў тут: http://nashaziamlia.org/2011/11/19/4454/#more-4454; а яе вокладка выглядае так, як паказана на фота).

Застаецца толькі дадаць, што замах такога маштабу і з такімі наступствамі можна расцэніць і як тэракт…

-

Пазьней адзін з польскіх сецеўных парталаў паведаміў (http://mpolak.salon24.pl/361508,smolensk-2010-jednak-to-byl-zamach), што Антоні Мацэрэвіч — старшыня парламенцкай камісіі, якая рассьледуе катастрофу Ту-154М, паінфармаваў пра новыя дэталі працы камісіі. У прыватнасьці, яму вядома, што самалёт распаўся на часткі ў паветры — на вышыні прыкладна 16 метраў над узроўнем пасадкавай паласы. Мацэрэвіч дадаў: “Памылкі пілотаў выключаюцца. Яны не вінаватыя. Мы маем справу з дзейнасьцю «трэцяга боку”.

Мацэрэвіч працягвае: “У нас няма кабіны, у якой знаходзіліся пілоты. Да гэтага часу мы ня ведаем, дзе знаходзіцца кабіна і ці засталася яна наогул. Самалёт быў некалькі раскрыты пад дзеяньнем ўнутранай сілы, і менавіта таму ён перакуліўся.

Мы маглі б атрымаць падтрымку ад Еўрапейскага Зьвязу, але з-за ўмяшаньня Евы Копач, упаўнаважанай маршалкам Сейму Камароўскім, эксьпертам з боку не дазволілі працаваць для высьвятленьня прычын Смаленскай трагедыі.
Той факт, што эксьперты ЕЗ хацелі прыняць удзел у рассьледаваньні прычын трагедыі, можна знайсьці ў Інтэрнэце ў афіцыйным пратаколе нарады МАК. Там пазначана, што МАК адхіліў гэтыя прапановы. Нарада праводзілася пад старшынствам Уладзіміра Пуціна”.

-

У сярэдзіне лістапада прадстаўнікі апазіцыі ў Сейме ў чарговы раз зьвярнуліся да прэм’ера Туска (http://www.tvn24.pl/0,1724470,0,1,zespol-macierewicza-bedzie-pracowac-dalej,wiadomosc.html), каб ён пагадзіўся на стварэньне міжнароднай камісіі, альбо больш рэалістычна патлумачыў прычыны катастрофы 10/04. 

-

У канцы лістапада ў Сейме адбылася чарговая канферэнцыя, на якой былі пададзены вынікі навуковых дасьледваньняў чыньнікаў дэструкцыі прэзідэнцкага Тупалева (http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20111126&typ=po&id=po31.txt). На наш погляд, самымі цікавымі фактамі, агучанымі ў час гэтай канферэнцыі, зьяўляюцца меркаваньні навукоўцаў пра тое, што крыло прэзідэнцкага самалёта ня толькі не было зрэзана бярозай, але і ўвогуле зь ёй не сутыкалася, а таксама заява вядомага ўжо пана Мацэрэвіча пра тое, што польскія эксьперты падвяргаюцца «ціску і рэпрэсіям», што змушае іх друкаваць свае даныя ананімна. У якасьці ілюстрацыі ён падаў нядаўнюю адмову польскай акадэміі навук фінансаваць… рассьледаваньне катастрофы.  

-

У пачатку сьнежня 2011 г. польскія журналісты здолелі высьветліць, хто хаваецца пад імем “Логіка” (http://www.fakt.pl/Tajemnica-smolenska-Oto-sekret-generala-z-Logiki,artykuly,138493,1.html). Гэтае імя некалькі разоў сустракаецца ў стэнаграмах Смаленскай трагедыі. «Логіка» — галоўны персанаж, які прыняў канчатковае рашэньне аб пасадцы Ту-154М.

Паводле новых даных, «Логіка» — гэта камандны цэнтар вайсковай транспартнай авіяцыі Расеі. А яго кіраўніком, які прыняў актыўны ўдзел у катастрофе, зьяўляецца 48-гадовы генерал Уладзімір Бенядыктаў.

Як высьветлілі польскія журналісты, генерал круціцца ў вельмі брудных, карумпаваных вайсковых колах Расеі, дзейнасьць якіх рассьледуе пракуратура. Яго падначаленыя і калегі здавалі ў арэнду самалёты расейскім крымінальнікам, якія перавозілі наркотыкі і зброю. А таксама займаліся кантрабандай алкаголю.
Невядома, якую ролю ў гэтым выконваў генерал Бенядыктаў, але ён безумоўна шмат ведаў.

-

У сьнежні варшавская газета “Fakt” напісала (http://kavkazcenter.com/russ/content/2011/12/16/87466.shtml): “Да гэтага часу Яраслаў Качыньскі стараўся быць стрыманым, кажучы пра тэракт ў Смаленску. Ён ўхіляўся, абмяжоўваючыся намёкамі. Ён меркаваў, але не сцьвярджаў, кажучы пра прычыны трагедыі. Цяпер ён перастаў быць дыпламатычны. “Тэзіс пра тэракт зьяўляецца часткай выразнай пасьлядоўнасьці падзей”, — кажа ён. Качыньскі ўказаў матывы, якія маглі паслужыць прычынай тэракту:

- Была Грузія, былі польскія ракеты, якія аказаліся пасьпяховымі.

Няцяжка здагадацца, што кажучы пра Грузію і польскія ракеты, якімі грузіны зьбілі некалькі расейскіх самалётаў, ён мае на ўвазе, што адказнасьць за тэракт ляжыць на крамлёўскіх кіраўніках.

- Пытаньне варта разглядаць на ўзроўні эмоцый, — кажа старшыня партыі «Закон і справядлівасьць».
Помста непакорліваму Леху Качыньскага павінна была быць старанна падрыхтаванай.

- У гэтым дробным лесе магутнаму крылу самалёта буйнога пасажырскага авіялайнера не ўяўляла ніякай цяжкасьці зрэзаць, як нажом, бярозу. А сваю версію аб бярозе як прычыне трагедыі яны нам накінулі з самага пачатку. Пазьней я пагаварыў са сьпецыялістам, які раней працаваў у камісіі па авіякатастрофах. І ён мне сказаў, што афіцыйная версія крушэньня — поўная лухта. Справа ў тым, што быў удар, пасьля чаго самалёт пачаў падаць. Зараз адзінае пытаньне: што гэта было? — пытаецца Качыньскі”.

Цалкам гэтае інтэрвю можна паглядзець тут: http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=lObtMQQBawM 

-

У сярэдзіне сьнежня 2011 г. у распараджэньне “Газеты Польскай” (http://wpolityce.pl/wydarzenia/19899-macierewicz-dla-stefczykinfo-e-klich-wynaleziony-przez-strone-rosyjska-b-klich-odpowiedzialny-za-matactwo) трапіў запіс тэлефоннай размовы яшчэ ад 22 красавіка 2010 году паміж прадстаўніком Польшчы пры МАК Эдмундам Кліхам і тагачасным мінабароны Польшчы Багданам Кліхам, зь якога вынікае, што Эдмунд Кліх дзейнічаў у інтарэсах Расеі.

Аб гэтым паведаміў Антоні Мацэрэвіч.

Эдмунд Кліх з самага пачатку вёў сябе як чалавек, выконваючы загады высокапастаўленых асоб Расеі, а не чалавек, лаяльны Польскай Рэспубліцы.
З моманту, як Кліх пачаў займацца гэтай справай, яго выклікаў да сябе прадстаўнік маскоўскага МАК Марозаў і яны разам дамовіліся — прыкладна ў 11-12 гадзін па польскім часе — што рассьледаваньне будзе весьціся па Дадатку 13 да Чыкагскай канвенцыі.

Усё гэта было ў інтарэсах Расеі, бо гэта не адпавядае парадку сьледства па вайсковых самалётах і зьвязвае рукі Польшчы для дзеяньняў на міжнароднай арэне. Так, маецца адказ ад Еўрапейскага агенцтва па авіяцыйнай бяспецы, у якім заяўляецца, што пагадзіўшыся з вядзеньнем рассьледаваньня па Дадатку 13, Польшча пагадзілася весьці яго па законах Расеі. Ні адно міжнароднае агенцтва ня мае права ўдзельнічаць у гэтым рассьледаваньні, бо польская дзяржава паставіла яго пад юрысдыкцыю Расеі.

Адзіным чалавекам, які вёў сябе годна ў гэтай справе, быў генерал Ценюч, які нясьмела пярэчыў. Аднак яго пярэчаньні былі праігнараваныя Эдмундам і Багданам Кліхамі.

Міністр абароны быў таксама адказны за акрэдытацыю пры МАК Эдмунда Кліха, а Багдан Кліх дзейнічаў у гэтым заадно з прэм’ерам Тускам.

-

У другой палове сьнежня 2011 года стала вядома (http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/502335,Uchyla-immunitet-Macierewicza-za-raport-o-WSI), што варшаўская пальшавіцкая пракуратура запатрабавала пазбавіць парламенцкай недатыкальнасьці Мацэрэвіча. Для пазбаўленьня дэпутацкай недатыкальнасьці патрабуецца згода генпракурора і большасьці сейму.

Палітычны камітэт партыі «Закон і справядлівасьць» выступіў з афіцыйнай заявай, у якой сярод іншага адзначыў: «Мы лічым, што спробы пракуратуры пазбавіць недатыкальнасьці Антоні Мацэрэвіча зьвязаныя зь яго пасьпяховай працай на пасадзе старшыні камісіі па рассьледаваньні Смаленскай трагедыі».

-

Нарэшце, у самым канцы 2011 года старшыня камісіі Сейму па рассьледваньні Смаленскай трагедыі Антоні Мацэрэвіч… практычна адкрыта абвінаваціў Расею ў замахе (http://uwazamrze.pl/2011/12/20560/i-nagle-slychac-krzyki-przerazenia/; http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/antoni-macierewicz-przekonuje-ze-to-by-zamach_219820.html).

Частка інтэрвю Мацэрэвіча ёсьць на сайте выданьня “Uważam Rze”, іншая частка прапануецца па падпісцы.

Вось частка з апублікаванага фрагмента інтэрвю:

- Што мы ведаем пра тое, што на самай справе адбылося раніцай 10 красавіка 2010 года ў аэрапорце Смаленск-Паўночны?

- Вядома, што загінула польская нацыянальная эліта. Гэта бясспрэчна. Адбылося гэта з-за авіякатастрофы ўрадавага самалёта Ту-154М, на якім ляцеў прэзідэнт разам з дэлегацыяй. Сёньня мы ведаем з упэўненасьцю, што гэтая катастрофа не была вынікам памылкі лётчыкаў ці натуральнай аэрадынамікі самалёта. Ведаем, што маем справу зь дзейнасьцю трэціх асобаў. Самалёт разваліўся ў паветры, не патрапіўшы ні на якое дрэва, і толькі потым зваліўся на зямлю.

- Калі і дзе менавіта быў ключавы момант? Іншымі словамі, у які момант пачалася гэтая трагедыя, паколькі, — як пан кажа, — гэта ня быў ні ўдар аб зямлю, ні ў дрэва?

- Падобна, што асноўны момант катастрофы адбыўся на вышыні 26 м, калі адвалілася крыло машыны. Гэта было пачаткам катастрофы. Праз некалькі імгненьняў на вышыні 15 м зьнікла сілкаваньне і самалёт распаўся. Ён зваліўся на зямлю.

- Да гэтага часу расейскія і польскія афіцыйныя агенты, якія паўтараюць за першымі, сьцьвярджаюць, што адбылося сутыкненьне з бярозамі і потым была трагедыя.

- Нічога падобнага не адбылося. Крыло адвалілася ў паветры на вышыні 26 м, гэта адбылося шмат метраў па-над бярозай.

А вось меркаваньне аднаго з журналістаў, які прачытаў поўны тэкст гэтага інтэрвю (http://jflibicki.salon24.pl/376385,w-dzisiejszym-uwazam-rze-macierewicz-ma-plan-budapeszt-ii):

«Вось некалькі найважнейшых тэзаў:

1. Гэтая катастрофа стала вынікам дзеяньняў трэціх асоб, а ўдар Тупалева аб смаленскую бяроза зьяўляецца абсалютнай выдумкай.

2. Злапомнага 10 красавіка каля аэрапорта Паўночны была заўважана надзвычайная канцэнтрацыя расейскіх сьпецслужбаў, але ніхто нават не спрабаваў аказваць дапамогу ахвярам трагедыі.

3. Богдан Кліх, баючыся нават падумаць пра магчымасьць замаху, сьвядома хавае доказы віны расейскага боку.

4. Лінія польскага прадстаўніка пры МАК Эдмунда Кліха зьяўляецца сталай дзейнасьцю на карысьць Расеі. Яго самаго, дарэчы, абраў расейскі бок, і гэты факт зьяўляецца адным з доказаў, што прэм’ер-міністар Туск дзейнічае супраць праўды, супраць падставовых польскіх інтарэсаў.

5. Пасьля аварыі, у якой расейцы былі зацікаўлены, польская замежная палітыка стала прарасейскай.

6. У свой час Лех Качыньскі сказаў кіраўніку парламенцкай групы, што “гэтая (пост-камуністычная) мафіяй здольна на ўсё”.

Больш-менш так заявіў сёньня ў інтэрвю Антоні Maцэрэвіч”.

-

У пачатку студзеня ўжо гэтага 2012 г. стала вядома, што па машыне Яраслава Качыньскага стралялі (http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/374001,kto-strzelal-do-auta-kaczynskiego-sa-slady-na-szybie.html). Сьляды ад куль былі знойдзены на заднім шкле яго машыны.

«Калі вы правядзеце пальцам, то адчуеце выманьні», — сказаў цяперашні ўладальнік лімузіна, — «Магчыма, нехта спрабаваў прабіць шкло з духавой стрэльбы. Ёсьць тры сьляды ад куль на аднолькавай адлегласьці адзін ад аднаго».

«Гэта было небясьпечнае здарэньне, але мы не хацелі інфармаваць аб ім паліцыю. Гэта б адразу было б зьвернута супраць нас саміх», — сказаў на ўмове ананімнасьці адзін з членаў партыі “Закон і справядлівасьць”.

На наша рэдакцыйнае меркаваньне, гэта была акцыя запужваньня Яраслава Качыньскага. Маўляў, наступны раз будзе не духавая стрэльба, а вогняпальная…

-

9 студзеня г.г. сьвет абляцела сенсацыйная вестка: адзін з польскіх пракурораў падчас перапынку ў прэсавай канферэнцыі, імітуючы самазабойства, стрэліў сабе ў шчаку (http://www.bbc.co.uk/russian/international/2012/01/120109_polish_procecutor_shoots_self.shtml). 

Польскі вайсковы пракурор Мікалай Пшыбыл выступаў на прэс-канферэнцыі з аспрэчаньнем дадзеных аб тым, што пракуратура праслухоўвала размовы журналістаў, якія рассьледавалі сьмерць прэзідэнта Польшчы Леха Качыньскага ў авіякатастрофе пад Смаленскам. Затым ён нечакана папрасіў журналістаў перапыніць прэс-канферэнцыю і, калі тыя выйшлі, стрэліў сабе ў рот. Калі журналісты, пачуўшы стрэл, вярнуліся ў кабінет, яны ўбачылі, што пракурор ляжыць на падлозе ў крыві, аднак жывы….

Відэа з дакументацыяй падзей можна паглядзець, напрыклад, тут: http://censor.net.ua/video_news/193485/vo_vremya_presskonferentsii_voennyyi_prokuror_polshi_vystrelil_sebe_v_golovu_video.

Пазьней у шпіталі пракурор-палкоўнік патлумачыў (http://www.svaboda.org/content/article/24447718.html), што яго ўчынак выкліканы “імкненьнем зьвярнуць увагу грамадскасьці на факты карупцыі ў Міністэрстве абароны”. Апрача таго, Пшыбыл заявіў, што “на яго рыхтавалі замах”.

Палкоўнік займаўся праверкаю абаронных кантрактаў, а таксама рассьледаваў факты працёку інфармацыі ў сувязі са справаю аб авіякатастрофе пад Смаленскам, у якой загінулі прэзідэнт Польшчы Лех Качыньскі і яшчэ 95 чалавек.

Ад рэдакцыі дададзім: гэта не была ніякая спроба самагубства, пра што напісалі многія выданьні — гэта была яе нязграбная імітацыя. Хутчэй за ўсё, палкоўнік Пшыбыл, разумеючы, да чаго ідуць справы ў сувязі з забойствам прэзідэнта Польшчы і наступным утойваньнем злачынства, вырашыў… выйсьці з гульні. 

-

Зусім нядаўна была выкрыта чарговая частка хлусьні расейскага МАК на чале з Анодзінай і яе падручнага пальшавіцкага  міністра МУС Польшчы Мілера аб прычынах гібелі прэзідэнта Польшчы Качыньскага й іншых прадстаўнікоў польскай кансерватыўна-патрыятычнай эліты (http://wiadomosci.onet.pl/wiadomosci/,1,4996703,wiadomosc.html).

Незалежныя эксьперты зь Інстытута судовай медыцыны пад кіраўніцтвам прафесара Яна Сехны ўсталявалі, што голас на магнітафонным запісе ў кабіне польскага Ту-154М, які расейцы й іх падручныя пальшавікі прыпісалі «п’янаму генералу Бласіку» (гл. фота), на самай справе належыць другому пілоту маёру Роберту Гжывне. «Rzeczpospolita» атрымала гэтую інфармацыю ад двух незалежных крыніц, якія маюць доступ да даных эксьпертызы прафесара Сехны.

Такім чынам, адпаў чарговы распрагандаваны хлусьлівы эпізод пра тое, што “генерал Бласік прымусіў польскіх лётчыкаў саджаць прэзідэнцкі лайнер ва ўмовах туману…”

-

Нарэшце ў сярэдзіне студзеня стала вядома, што польская апазіцыя запатрабавала аднавіць рассьледаваньне прычын катастрофы ўрадавага Ту-154 пад Смаленскам. І ня толькі гэта (http://news.zn.ua/POLITICS/polskaya_oppozitsiya_hochet_vozobnovit_rassledovanie_prichin_aviakatastrofy_pod_smolenskom_v_2010_go-95728.html).

«Паколькі абвешчаныя раней базавыя тэзісы аб ролі генерала Бласіка і ўзроўні падрыхтоўкі пілотаў падвергнуты сумневу, то ўсё павінна пачацца зпачатку», — заявіў лідэр найбуйнейшай апазіцыйнай польскай партыі «Права і справядлівасьць» і родны брат загінулага ў катастрофе прэзідэнта Яраслаў Качыньскі.

Партыя перадала прашэньне кіраўніку Сейму для абмеркаваньня гэтага справы на паседжаньні органа на наступным тыдні з удзелам прэм’ера Туска.

Таксама пададзена заяўка ў пракуратуру на затрыманьне былога [нядаўна сышоў у адстаўку. – Рэд.] міністра ўнутраных спраў Польшчы і кіраўніка ўрадавай камісіі, якая рассьледуе прычыны катастрофы, Ежы Мілера. На думку партыі, Мілер вінаваты ў многіх правінах і парушэньнях, якія акумуляваліся ў [хлусьлівым] абвінавачаньні генерала Бласіка і ў непраўдзівых высновах аб сапраўдных прычынах Смаленскай трагедыі.

***

Абагульняючы атрыманыя рэдакцыяй і пададзеныя вышэй зьвесткі што да падзеі 10/04 пад Смаленскам, наша ранейшае меркаваньне, што “гэта на 95% быў замах”, мы захоўваем і нават павялічваем верагоднасьць да 99%.

1% пакідаем на… цуд.

Але пры гэтым мы па-ранейшаму ня можам дазволіць сабе стаць на бок пацярпелых у выніку штучнай авіякатастрофы палякаў. Прычына застаецца ўсё той жа: прэзідэнт Лех Качыньскі, падпісаў ганебную “Карту паляка” (!) і праз гэта стаў ключавой асобай, якая зачала чарговы этап агрэсіі польскага імперыялізму супраць свабоды і незалежнасьці нашага беларуска-літвінскага народу! Гэты нягоднік таксама спакусіўся выкарыстаць часова аслаблены расейскім імперыялізмам стан нашага народа для нанясеньня яму ўдару ў сьпіну. Ён вырашыў, што настаў час зноў (у чарговы раз і ў які ўжо раз за гісторыю нашых літвінска-польскіх узаемадачыненьняў) перакуліць частку беларусаў-літвінаў у… палякі. 

Гэта невыбачальнае злачынства. І мы яго не выбачаем!!!

Больш за тое, каб даць зразумець палякам, якія яшчэ канчаткова не страцілі розум і сумленьне, маштаб зьдзейсьненага супраць беларусаў-літвінаў Лехам Качыньскім злычынства, ад імя нашага народу заяўляем: яго забойства расейскай імперыякратыяй зьяўляецца меншым злом у параўнаньні з маштабам яго злачынства, зьдзейсьненага супраць нашага народу!

Палякі, хочаце мець прыстойных беларусаў на сваім баку, давайце пачынаць наладжваць нашы міжнародныя і міждзяржаўныя стасункі па тым сцэнары, які зафіксаваны ў выглядзе Д пр-пу 112, 112а і 112б Беларускай дактрыны.

Здавалася б, тады чаму мы так падстаўляемся, аналізуючы гэтую настолькі небясьпечную тэму. Адказ гучыць па-ранейшаму: 99%-ы факт замаху мы выкарыстоўваем для выяўленьня рэальнага грамадска-палітычнага становішча і сапраўдных працэсаў у сьвеце (па мадэлі “крука ў лесе”).  Менавіта ў гэтым сэнсе падзеі 10/04 зьяўляюцца надзвычай каштоўнымі.

Пра тое, што́ яны даюць для выяўленьня маштабу ўплыву глабалісцкай фіналігархіі й яе сіянакратычнага ядра на сьвет, мы паразважаем пазьней. У завяршэньні ж пададзеных матэрыялаў зьвернем увагу толькі на апазіцыйныя колы і СМІ ў Польшчы, Беларусі, Расеі.

Тое, што польская кансерватыўна-патрыятычная апазіцыя і блізкія да яе СМІ Польшчы патроху варушацца (шукаюць праўду, пратэстуюць, супраціўляюцца распаўсюду абсалютна нахабнай, цынічнай хлусьні), наўпрост відавочна з вышэй пададзеных матэрыялаў.

Тое, што ўся (!) беларуская апазіцыя і блізкія да яе СМІ (“НН”, “НВ”, “Свабода”) альбо робяць выгляд, што “не заўважаюць” існаваньня суперсенсацыйнай праблемы, альбо разам з сусьветнымі й польскімі ліберастычнымі СМІ распаўсюджваюць хлусьню, таксама відавочна.

А што ў гэтай праблеме робіць расейская апазіцыя?

Зьвесткі, якія мы сёньня маем, дазваляюць сцьвярджаць, што абсалютная большасьць расейскіх апазіцыянераў (апазіцыйных расейскай імперыякратыі на чале з Пуціным) таксама прытрымліваецца “шлангавай” пазіцыі – г.зн. прыкідваецца шлангам. Маўляў, “мяне гэта не датычыць”, “я пра гэта нічога ня ведаю, таму нічога казаць ня буду”, “а што, няўжо там было нешта ня тое, пра што аб’явіў МАК?”

Але з гэтай пазіцыі ёсьць і цікавыя выключэньні. Зьвесткі пра іх мы і падаем ніжэй.

-

Так, у першы дзень Новага 2012 года журналістка Латыніна, якая рэгулярна ды яшчэ з выглядам усезнайкі выступае па расейскага-габрэйскаму каналу RTVi ды газпромаўскаму радыё «Эхо Москвы» (усё гэта расейскія ліберастычныя СМІ), абвінаваціла мільёны людзей ва ўсім сьвеце, уключаючы большасьць палякаў, у… «млявапраяўнай шызафрэніі». Па даным вядомага чачэнскага сайта (http://kavkazcenter.com/russ/content/2011/01/02/77792.shtml), Латыніна заявіла, што на «млявапраяўную шызафрэнію хворыя ўсе тыя, хто ня верыць у выдумкі ФСБ аб тым, што самалёт Качыньскага паваліўся «з-за памылкі пілотаў,  дрэннага надвор’я» і «польскага гонару», а таксама з-за таго, што за штурвалам самалёта знаходзіўся ці то генерал Бласік, ці то яго сакратарка, ці то сам пан Качыньскі«.

(нагадаем, што «млявапраяўная шызафрэнія» была ўпершыню “адкрыта” ў канцы 1950-х даволі вядомым «прафесарам» Лунцам — дырэктарам сумнавядомага маскоўскага Інстытута судовай псіхіятрыі імя Сербскага — пасьля таго, як Хрушчоў заявіў, што ў СССР няма праціўнікаў савецкай улады, а ёсьць псіхічна хворыя людзі. Пасьля гэтага КГБ прыступіла да масавых пасадак іншадумцаў у псіхіятрычныя турмы па гэтым дыягназе).

Далей чачэнцы ўдакладняюць, што Латыніна заявіла: «Яшчэ раз паўтараю, з майго пункту гледжаньня, ну, няма ніякай магчымасьці, што там крывавы рэжым разьбіў знарок самалёт Качыньскага. Ну, гэта проста да Каўказ-Цэнтру і да хворых людзей, у якіх ва ўсім вінаваты Пуцін … У выніку, дарэчы, усіх гэтых манеўраў ідэя распрацоўкі сланцавага газу ў Польшчы была практычна пахаваная, і гэта можна лічыць яшчэ адной рэальнай зьнешнепалітычнай перамогай Крамля».

“Па чэкісцкай традыцыі (калі Лубянка прыціснута ў кут і кідаецца, як пацук) Латыніна не падае ніякіх аргументаў, чаму «няма ніякай магчымасьці». На яе думку, усім трэба проста паверыць у яе шаманскія камланьні … Дарэчы, гэты «крытык» пуцінскага рэжыму дзіўным чынам засьцерагаецца ўладамі. Крэмль яе пальцам не чапае, Кадыраў яе першы сябар, а генеральны дырэктар галоўнага пуцінскага ТБ «Першага канала» Канстанцін Эрнст нават стаў прадзюсарам зьнятага па латынінскім сцэнары тэлесерыяла «Паляваньне на ізюбра»» — інфармуюць нас чачэнцы.

-

А вось пазіцыя вядомых расейскіх «арыйцаў» (http://ari.ru/news/3633/), якія выдаюць сябе, ну, за вельмі крытух «рускіх нацыяналістаў», праўда, такіх, якія апошнім часам моцна палюбілі ЗША з Ізраілем (пра гэта калісьці будзе асобны матэрыял; на фота рэдактар сайта http://ari.ru/ Уладзіслаў Карабанаў).

«Інтэрвю са звольненым некалькі гадоў таму пілотам польскага прэзідэнцкага самалёта зьявілася практычна адразу пасьля катастрофы Ту-154. І ўжо тады народ стаў падазраваць, што нябожчык вельмі любіў зьяўляцца ў кабіну пілотаў і даваць ім каштоўныя ўказаньні на прадмет, як круціць штурвал. Папярэдні лётчык яго выставіў і страціў працу, захаваўшы жыцьцё. Наступны пілот хацеў захаваць працу, але страціў усё. Да канчатковых высноў камісіі [МАК] гэтая гісторыя наводзіла на думкі, але не была 100%-м пэўным фактам, аднак цяпер яна стала моцна падобнай на праўду. Магчыма, што расейскі бок нават некалькі зьмякчыў сітуацыю, павесіўшы ўсіх сабак на галоўнакамандуючага ВПС Польшчы [Бласіка. - Рэд.]. Самому галоўнакамандуючаму, зразумела, ўказаньні даў Качыньскі.

Аднак, як бы там ні было на самай справе, ужо сёньня можна на сто адсоткаў сьцьвярджаць, што спадара Качыньскага і асобаў, якія ехалі зь ім, забіла ня столькі зямля, колькі напаткала карма. Чым далей, тым ясьней становіцца бачным, што нябожчык бязьлітасна піярыўся на трагічнай сьмерці польскіх афіцэраў. А наведваньне мемарыяла бязвінна расстраляных дзясяткаў тысяч — гэта, можа і эфектны, але некалькі небясьпечны спосаб піяру. Гэтая рытуальная жалобная цырымонія, падчас якой нават непрымірымыя ворагі выказваюць адзін аднаму спачуваньні і знакі павагі. Тым ня менш, спадар Качыньскі пачаў капрызіць і маляваць нейкія ноты пратэсту, тыпу “там прызямлюся, а тут не прызямлюся”. А вы, рускія, за ўсё адказваеце. І ня вельмі зразумела, што і каму ён хацеў гэтымі нотамі паказаць, бо рускія маюць такое ж стаўленьне да злачынстваў Джугашвілі, як палякі да злачынстваў таварыша Дзяржынскага — так бы мовіць, сякеры ўсіх бальшавіцкіх крывацмокаў. Аднак, калі рускім ноты пратэсту і піяр спадара Качыньскага глыбока да лямпачкі, то ляжачыя ў Катыні палякі гэтага піяру не прынялі — мёртвыя, яны наогул не трываюць хлусьні [вышэйшы, шматузроўневы пілатаж крывадушша; звычайныя людзі на такое абсалютна ня здольныя. – Рэд.]. У выніку чаго можна ўпэўнена сказаць: спадара Качыньскага забіла ня столькі сутыкненьне з зямлёй, колькі напаткала карма».

(канец цытаваньня)

Ужо з аднаго гэтага артыкула можна заключыць, што расейскія “арыйцы” ня менш шчыльна працуюць з расейскім ФСБ ці заходнімі ліберастамі, чым тая ж спадарыня Латыніна…

-

І толькі Валерыя Навадворская — адзіная з усіх расейскіх апазіцыянераў — сказала шмат прыгожых і высокіх слоў пра Леха Качыньскага з нагоды яго сьмерці. Яна недвухсэнсоўна заявіла пра невыпадковасьць яго і яго паплечнікаў сьмерці ў падзеях “Катыні – 2“, празрыста намякнуўшы на “чэкістаў” (гл. тут:  http://www.youtube.com/watch?v=wE9VzOKLyEs&feature=related і тут: http://www.youtube.com/watch?v=Jq8lvi7Z-QA&feature=related). Хаця зь інтэрвю таксама бачна, што Новадворская за разьвіцьцём рассьледаваньня авіякатастрофы шчыльна ня сочыць, верыць у “газавыя камеры нацыятаў” у час Другой сусьветнай і спадзяецца на “еўрапейскіх лідараў”…

-

У выніку атрымліваецца такі баланс: польская апазіцыя па нарастаючай вышуквае зерні праўды; практычна ўся расейская апазіцыя (за выключэньнем Навадворскай) альбо маўчыць, альбо ёрнічае з палякаў; беларуская апазіцыя здольна толькі на тое, каб… маўчаць.

Калі ў вас на гэтым фоне паўстала пытаньне: а як да нас – нашазямельцаў – ставяцца палякі з нагоды таго, што ў беларускамоўнай інфармацыйнай прасторы мы адзіныя, хто падтрымлівае іх пошукі праўды? – адкажам: да нас ні з падтрымкай, ні з падзякай, ні з прапановай супрацы за больш чым 1,5 гады не зьвярнуўся ніводны паляк. Ні гарадзенскі, ні негарадзенскі.

Мы, вядома, гэта (як, відаць, і вы) таксама ацанілі…

Усяго лепшага беларусы-літвіны!

Жыве Вялікалітва-Беларусь – Наша Зямля!

Прэса многіх еўрапейскіх краін надала ўвагу падзеям у Польшчы ў Дзень Незалежнасці 11.11.2011 г.  Мае ўражанні, як непасрэднага ўдзельніка падзеяў, супрацьлеглыя большасці каментароў. Дамінуе тэма аб “зборышчы фашыстаў” са ўсёй Еўропы. Але вось фашыстаў дык я ўбачыў з іншага боку… У Дзень Незалежнасці ва ўсіх краінах кансерватыўныя, правыя і правацэнтрысцкія сілы праводзяць свае акцыі. Ня толькі яны, але яны ў першую чаргу. І гэта нармальна. Людзі, для якіх паняцці Айчыны, роднай культуры, гонару за свой народ не пустыя словы, хочуць адчуць сваю нацыянальную еднасць. Людзі хочуць заставацца людзьмі, захоўваючы памяць пра пайшоўшых героях, не пераўтвараючыся ў двуногіх жывёлаў, кіруемых аднымі інстынктамі.

Атрымаўшы запрашэнне на з’езд правых сілаў у Варшаве, я прыняў прапанову, каб сваімі вачыма ўбачыць і пачуць, чым дыхае Польшча, і зразумець праблематыку правага руху ў еўрапейскіх краінах.

Перад самым пачаткам мітынгу мне ўдалося некалькі хвілін паразмаўляць з адным з арганізатараў Конрадам Баляслаўскім – прадстаўніком партыі “Ліга пальскіх сем’яў”. Ён аказаўся вельмі адукаваным і інтэлігентным чалавекам. Абмяняліся візіткамі. Польскі палітык задаў пару пытанняў што да падзеяў у Беларусі, майго бачання прычын няўдач апазіцыі. Я, у сваю чаргу, задаў пытанні аб прыярытэтах яго партыі ў вонкавай палітыцы, у дачыненні да Беларусі, Украіны, Летувы. Пачуў, што пазіцыя партыі і яе моладзевага крыла “Арганізацыя польскай моладзі” дастаткова ўзважаная і за аснову мае супрацоўніцтва з нашымі краінамі без экспансіянісцкіх мэтаў. Гэта было маё першае знаёмства з “народовай ідэалогіяй”, і тое, што я ўбачыў, пакінула пазітыўнае ўражанне. Суразмоўца таксама сказаў, што ў полі зроку партыі дзесяткі, калі не сотні, рознапланавых арганізацый, аб’яднанняў, рухаў, клубаў. Сярод гэтых груп ёсць розныя плыні.

На тым жа мітынгу было шмат фанацкіх каманд, моладзевых скрайне правых арганізацый. Але ў гэты дзень гэтыя людзі – добрапрыстойныя грамадзяне.

У цэлым адзначэнне Дня Незалежнасці – традыцыйная для Польшчы акцыя, і звычайна абыходзіцца без сур’ёзных эксцэсаў. Так было б і ў гэты раз. Прайшлі б людзі з нацыянальнымі сцягамі, праскандавалі свае лозунгі, памітынгавалі б і разышліся. Але ліберал Туск, гледзячы па ўсім, заранёў вырашыў спыніць непрыемнае для яго мерапрыемтсва. Паліцыі было столькі, што яна цалкам магла цягацца з ордамі Лукашэнкі. Паліцыя была паўсюль: на кожным рагу, у кожным двары, на ўсіх цэнтральных вуліцах.

Сярод каля 20 тысяч удзельнікаў, якія сабраліся ў цэнтры Варшавы на плошчы Канстытуцыі, было некалькі дзесяткаў прадстаўнікоў са Славакіі, Сербіі, некаторых іншых краін Еўропы. Таксама прыехалі правыя палітычныя лідэры, дэпутаты, журналісты з Украіны, Швецыі, Італіі і Венгрыі. Беларусь прадстаўляў аўтар гэтых радкоў. Падумалася, што кансерватыўная Беларуская Партыя Свабоды будзе не зусім у сваім амплуа. Аднак аказалася, што ў Варшаве ў большасці былі прадстаўлены кансерватыўныя і парламенцкія правыя сілы.

Досьвед маёй палітычнай дзейнасьці і нацыянальна-вызвольнай барацьбы супраць расейскай імпербюракратыі ўжо даўно пераламаў мае ранейшыя стэрэатыпы. Беларусы змагаюцца супраць аганізуючай, і з-за таго яшчэ больш небяспечнай імперыі, фактычна адзін на адзін. Больш ці менш паінфармаваныя людзі ведаюць, што “заходняя супольнасць” адмаўляецца падтрымліваць беларускія нацыянальна-дэмакратычныя сілы. Дактрына бязлітаснай заходняй бюракратыі адназначная: “ніякіх патрыётаў, ніякай нацыянальнай культуры, ніякіх народных традыцый!”

Падтрымліваюцца толькі “ліберальныя” структуры (хутчэй тыя, хто сябе так аб’яўляе), блізкія ім сацыял-дэмакраты і нават анархісты, якія неабходныя ў ролі вулічнага тарана супраць кансерватыўных сіл. Да таго ж, як інструмант сілавога ціску на апанентаў, кантралюемыя анархісты сябе выдатна зарэкамендавалі. Але правыя сілы любога адцення не падтрымліваюцца – ні за што!

Напрыклад, еўрапейскімі краінамі дэкларуецца падтрымка беларускіх дэмакратаў. На практыцы ж — гэта вельмі спецыфічны падыход. Пасёння Беларусь бударажыць інфармацыя са спісам з 400 людзьмі, які быў перададзены ў рукі рэжыму Лукашэнкі Польшчай і Летувіскай Рэспублікай. Тут я не буду казаць пра маральны бок гэтай падзеі. Але спіс апазіцыянераў, якія маюць буйныя рахункі ў банках еўрапейскіх краін, кажа пра многае. У тым ліку пра маштабы карупцыі ў структурах афіцыйнай апазіцыі і ў шэрагах еўрапейскай бюракратыі. Ня дзіва, што менавіта такую публіку Захад заўсёды падтрымліваў у Беларусі.

Аўтарытэтныя прадстаўнікі нацыянальнай эліты, мысляры, святары, дысідэнты шматкроць заклікалі заходніх чыноўнікаў перагледзець свае падыходы. Аднак заходніх “спецыялістаў” меркаваньне беларускай эліты цікавіць у такой жа ступені, як і спецыялістаў з каманды Лукашэнкі.

Сёння краіна знаходзіцца пад непасрэднай пагрозай анэксіі з боку Расеі – ужо напалову ў пашчы новага “еўразійскага” монстра. І таму, што наша краіна зноў трапіла ў такую гістарычную яміну, у вялікай ступені паспрыяла цынічная, крывадушная палітыка Захаду…

Ва Ўкраіне наша арганізацыя мае даўнія сяброўскія стасункі з Украінскай Народнай Партыяй. Але пасля серыі наездаў з боку амбасадаў Расеі ды Беларусі, а таксама забойства Васіля Чырванія, які быў душой УНП, партыя зрабіла крок назад, адмовіўшыся ад супрацы з беларусамі. Партыі, якія не баяцца расейскіх кілераў – гэта УНА-УНСО і КУН. Але гэтыя арганізацыі метадычна падвяргаюцца дыскрэдытацыі як “ультраправыя і г.д., і да т.п.”.

Тая ж гісторыя і ў Летувіскай Рэспубліцы. Напрыклад, я мала бачыў такіх годных, ахвярных і адданых сваёй краіне людзей, як мой сябра Казімірас Уока. Але штамп “скрайняга нацыяналіста” ліберальныя СМІ раздаюць лёгка… Відаць, і Каліноўскага, жыві ён сёння, адразу запісалі б у радыкалы-тэрарысты…

Прадстаўнік УНА-УНСО Анатоль Шалудзька таксама ўдзельнічаў у варшаўскім мерапрыемстве і… атрымаў сваю порцыю абразаў у левай прэсе, як “фашыст” і “бандыт”. А між тым, яшчэ зусім нядаўна – у часы Юшчанкі – УНСО было прадстаўлена нават у Радзе Бясьпекі Ўкраіны!..

Плошча гула. Падцягваліся ўсё новыя і новыя групы людзей. У асноўным моладзь і людзі сярэдняга ўзросту. Шмат дзяўчат. Трэба аддаць належнае арганізатарам: уся гэтая велізарная маса людзей была выдатна арганізавана і дысцыплінавана. Чуўся толькі нарастаючы барабанны бой, які выраблялі некалькі музыкаў у форме, стылізаванай пад мінулыя стагоддзі. І раптам увесь 20-тысячны натоўп гаркнуў: “Дума! Дума! Народо́ва дума!” (Гордасць! Гордасць! Народная гордасць!). І пасля гэтага адразу рэзка – цішыня. Уражанне застаецца. Што яшчэ пачуў? “Чэсць і мэнжнасць!”, “Народовэ сілы збройнэ – НРЗ” (НРЗ – эквівалент АК, Арміі Краёвай), “Серпам і млотэм – па галоце!”. Апошняе таксама прысутнічала.

Паміж натоўпу, які сабраўся, свабодна праехаў адкрыты грузавы аўтамабіль з гукаўзмацняльнікам, з кузава якога малады заўзяты чалавек завадзіў людзей.

Аднак ужо праз 15-20 хвілін прагрымелі нейкія выбухі… Распачалася нейкая летаніна – каманды па 10-20 чалавек актыўна перамяшчаліся па плошчы ў розныя бакі. Паляк, які быў побач, сказаў, што гэтыя трэніраваныя здаравякі — пераапранутыя паліцэйскія, іншыя – невядома кім кантралюемыя групы.

Удзельнікі акцыі рэагавалі на гэтыя ўзрыўпакеты дастаткова спакойна. У мяне ж заклала вушы, трышчала ў галаве.

Па натоўпе прабегла чутка, што “з Нямеччыны ды іншых краін Еўропы прыехалі анархісты ды іншыя левыя”.

Ешчэ праз некалькі хвілін з паліцэйскіх шэрагаў паляцелі газавыя шашкі, затым раздаўся гістэрычны крык: “Паліцыя!”

Далей сцэна вулічнай баталіі стала набліжацца да апагея – вадамёты, машыны з атрадамі трэніраванай паліцыі, выбухі, плошча ў дыме, атака спецназу. Паліцыя малаціла маніфестантаў, не шкадуючы. Не разбіралася ні ва ўзросце, ні ў прысутнасці жанчын і дзяцей.

Экіпіраваныя спецназаўцы мяне раздражняюць з беларускіх рэаліяў. А дзяцькі, якія раздаюць удары па людзях направа і налева – сцэнка скрайне непрыемная. Дома, у Беларусі ўжо на гэта наглядзеўся.

Людзі, ратуючыся ад вадамётаў і дубінак, кінуліся ў кафэ і гатэлі, якія знаходзяцца паблізу ад плошчы Канстытуцыі. У мае планы таксама не ўваходзіла трапляць у лапы польскай паліцыі. Са сваёй бы разабрацца. Але ад газу асляпіла, пацяклі слёзы, стала цяжка дыхаць. Усе навокал пачалі кашляць, некаторых пачалі ванітаваць… Кінуўся ў гатэльную прыбіральню, каб хутчэй абмыць твар. Стала трохі лягчэй. У фае гатэля было шмат людзей. Яны хаваліся ад вулічнай вакханаліі.

Праз акно заўважыў на вуліцы жонку аднаго майго новага знаёмага – Конрада Баляслаўскага – прыгожую бландзінку Жанэт. Палічыў, будзе нядобра пакінуць яе адну там. Падбег, стаў каля яе. Яна паведаміла, што мужа, як і ўсіх іншых удзельнікаў запланаванага на заўтра зьезда, акрамя мяне і ўкраінца, арыштавалі. Магчыма, з-за таго, што іміціравалі парачку, у паліцыі мы ня выклікалі цікавасці.

Па меры заціхання сітуацыі ўсё-такі захацелася паглядзець на прыбылых з-за межаў Польшчы “Антыфа”. Перапужаныя абываталі, якія ішлі насустрач, папярэдзілі: “Пан, трымайцеся асцярожней. Бандыты!” Тое, што “Антыфа” – далёка не рамантыкі і не паянькі, я ведаў і раней. Але атрады экіпіраваных і падрыхтаваных баевікоў, якія я ўбачыў, уразілі. Калі “антыфашысты” засталіся на нейкі час без увагі паліцыі, якая была занятая расправай над нацыяналістамі, яны сталі гаспадарамі плошчы. “Антыфа” падлоўлівалі палякаў з нацыянальнымі (дзяржаўнымі) сцягамі ці сцяжкамі і мяцелілі іх так, што мала не было. Падумалася: цікавая сітуацыя – 15 аўтобусаў нямецкіх “антыфашыстаў” прыехала ў Польшчу біць польскіх патрыётаў у Дзень Незалежнасці Польшчы. Fantastish!!!

Праз пэўны час паліцыя занялася і “Антыфа” — ужо без ранейшай жорсткасці выціснула левакоў з цэнтра плошчы.

Бліжэй да ночы, высветліўшы асобы, паліцыя выпусціла усіх удзельнікаў зьезда. Качыньскі, як і многія прадстаўнікі інтэлігенцыі, падверглі дзейнасць уладаў жорскай крытыцы. За наступныя дні шматкроць давялося пачуць выраз “ліберальны фашызм”.

Калі меркаваць аб краіне па адной акцыі, уражанне застаецца, вядома, неважнецкім. Дакланей, не аб краіне — аб уладзе. Але ж і пра Беларусь мяркуюць не па творчасці Максіма Багдановіча, а па “камандас” тав. Лукашэнкі.

Ужо пазьней палякі апавялі, што забараняецца насіць майкі з польскім арлом. Маўляў, існуе паралель з нямецкім арлом і нацысцкай атрыбутыкай… Існуюць іншыя забароны.

Затое “ліберальныя” вольнасці літаральна захлістваюць Польшчу. Так, звычайнае тэлебачанне ў гатэлі, дзе я жыў, дэманструе 5 порнаканалаў (магчыма, іх больш). Пасля дастаткова пурытанскай Летувіскай Рэспублікі і неакамуністычнай Беларусі сэксізм у Польшчы, як кажуць, “зносіць дах”.

Найбольш пазітыўнае ўражанне ад знаёмстваў са звычайнымі людзьмі, добразычлівымі і гасціннымі, ад утульных кафэ, дзе заўсёды прысутнічае гатовасць дапамагчы госцю.

Відавочнае значэнне Польшчы для лёсу ўсёй Еўропы. Вялікая краіна, вялікія традыцыі ў культуры і мастацтве. Такая страшная і таямнічая нядаўняя гібель польскай кансерватыўнай эліты пад Смаленскам. Гэта, вядома, знак сатаны. І сімвал таго, што гэтая краіна надзвычай важная як для Захаду, так і для Ўсходу – для нас і для вечна экспансіянісцкай Расеі.

Сёння “неалібералы” перамагаюць. У польскім Сейме скраняя ліберальная партыя, якая патрабуе забараніць касцёл і легалізаваць “аднаполыя шлюбы”, іншыя сумніўныя “свабоды”.

У адказ на гэты наступ касмапалітызму і “ліберальнага фашызму” – рэзкі рост нацыяналізму. Аж да вулічных боек. Сіла супраціву расце і прагрэсуе, набіраючы магутнасці. Гэтую сілу я дакладна разглядзеў пад гоман 20 тысяч маладых людзей. Куды рухаецца гэтая сіла? У якім кірунку пойдзе краіна? Ці здолее Польшча застацца Польшчай? Ці не пераўтворыцца ў ліберальную памыйніцу? І ці не скоціцца ў гнілое балота шавінізму і “крэсовых” разборак з бліжэйшымі суседзямі?

Пазьней, калі я паразмаўляў са шведамі і пачуў пра тое, як у цывілізаванай Швецыі ідзе расправа над традыцыйнымі грамадскімі інстытутамі, дыскрэдытуецца каралеўская сям’я, адбываецца траўля правых палітыкаў з боку левых і сексуальных супольнасцяў, прыйшла думка, што ў Еўропу ўсё-такі трэба ісці з розумам, жорстка баронячы сваё [у тым і справа, што калі ісьці ў сёньняшнюю Еўропу, сваё абараніць не атрымаецца… - Рэд.]. Відаць, нам – беларусам — яшчэ трэба знайсці сваю форму нейтралітэту…

А пакуль наш галоўны клопат – новая хваля экспансіі расейскіх ГБшнікаў і  алігархаў. Што ж, “la guerre comme à la guerre!”

-

Ад рэдакцыі:

Цяпер нярэдка можна пачуць: няхай пасьля зрынаньня беларусафобскай дыктатуры Лу-кі прыходзяць да ўлады, хто заўгодна – хоць лібералы, хоця нелібералы. Маўляў, у час іх праўленьня пасьпеюць стварыцца нармальныя нацыянальна-дэмакратычныя партыі, грамадскія арганізацыі, рухі, якія пазьней на свабодных і справядлівых выбарах перамогуць і прыйдуць да ўлады. Галоўнае, маўляў, у нашых умовах цяпер – зрынуць дыктатара. А для гэтага можна аб’ядноўвацца зь кім заўгодна…

Наіўныя ці купленыя людзі. Рэдакцыя ў чарговы раз папярэджвае: беларусы-літвіны, скіньце ружовыя акуляры! Ліберасты не дадуць магчымасьці разьвіцца нацыянальна-дэмакратычным партыям пасьля зрынаньня дыктатарскага рэжыму ў Беларусі. На нашу краіну хутка прыйдзе ліберальны фашызм і сапраўдных беларускіх дэмакратаў-патрыётаў будуць душыць, зьбіваць, а то і забіваць, як пры Лукашэнку.

Мы наўмысна разьмясьцілі ў пачатку тэкста знакаміты чорна-бела-чырвоны малюнак – сімвал падзей 19.12.2010 у Менску. Каб паказаць, што паміж тым, што тады было ў Беларусі, і тым, што было ў Варшаве 11.11.2011, няма ніякай розьніцы. Усё таксама было такім жа чорна-бела-чырвоным…

І супадзеньне гэтае не выпадковае.  Бо чорнае – гэта адна і тая ж сіла…

Нядаўна гэты ганебны факт вымушана была прызнаць нават пальшавіцка-ліберастычная “Газета Выборчая”. Пра гэта паведаміла радыё “Свабода”, выставіўшы на сваім сайце частку артыкула з “Выборчай” (гл. http://www.svaboda.org/content/article/24402005.html). Мы пераклалі артыкул цалкам і падаем да чытаньня на нашым сайце (узята адсюль: http://wyborcza.pl/dziennikarze/1,84228,10706111,Unia_przegrywa_z_Moskwa_Wschod__ANALIZA_.html). Некаторыя каментары па ходзе тэксту, некаторыя – пасьля.

Рэдакцыя.

1.

ЕЎРАЗЬВЯЗ ПРАІГРАЕ МАСКВЕ ЎСХОД  [АНАЛІТЫКА]
Яцэк Паўліцкі, Томаш Бялецкі

“Асуджэньне Алеся Бяляцкага на 4,5 гадоў лагераў зьяўляецца яшчэ адным доказам таго, што палітыка Еўразьвязу (ЕЗ) што да Беларусі й Украіны памірае на нашых вачах і без рэанімацыі [і прычына гэтага “паміраньня палітыкі ЕЗ” рэдакцыі даўно вядомая; мы яе не хавалі, а наадварот шмат гадоў усім крычым проста ў твар: каб дапамагчы беларусам пабудаваць дэмакратычную дзяржаву, трэба найперш думаць пра дапамогу ў рэалізацыі аб’ектыўных інтарэсаў беларускага народу на яго ўласнай зямлі!; пра гэта трэба думаць і гэта рабіць, а не залатфяць свае эгаістычныя інтарэсы, выдаючы іх за “клопат аб Беларусі”; рэчаіснасьці бязглузьдзіцу падсунуць немагчыма... – Рэд.].

Рэжым Лукашэнкі робіць, што хоча, таму, што еўрапейскія “маркоўкі” (зрэшты, зь яго пункту гледжаньня — сумніўныя), пакуль яму не патрэбныя. Зноў мае магутнага заступніка — Расею. Зь “кія” ён проста зьдзекуецца, бо ЕЗ-аўскія фінансавыя і візавыя санкцыі ў дачыненьні да яго людзей ва ўладзе не зьяўляюцца занадта цяжкімі. Лукашэнка зусім не хвалюецца з нагоды далейшай ізаляцыі, таму што ў многіх краінах да яго і так ставяцца як да пракажонага. А да словаў асуджэньня і заклікаў ён ужо даўно глухі.

- Палітыка ў дачыненьні да Беларусі зьяўляецца неэфектыўнай. Гэта кепска, але няхай жывыя не губляюць надзею, — заявіў у інтэрвю «Газеце» Яцэк Сарыюш-Вольскі, дэпутат Еўрапарламенту ад Грамадзянскай платформы і былы кіраўнік камісіі замежных спраў еўрапарламенту.

Козырам Еўропы ў стратэгіі прыцягненьня Беларусі й Украіны ёсьць прывабнасьць еўрапейскай мадэлі, росквіт і дэмакратыя [гэты “козыр” з кожным годам усё больш ператвараецца ў зашмальцаваную паперчыну, труху… - Рэд.]. Альтэрнатывай для гэтай прапановы зьяўляецца састарэлая цывілізацыйная прапанова Расеі. Украінцы і беларусы, марачы пра добрае і персьпектыўнае навучаньне для сваіх дзяцей, усё часцей думаюць не пра Маскву, а пра навучальныя ўстановы ў адной з краін ЕЗ. Напэўна, нават шматлікія людзі ва ўладзе жадалі б, каб іх дзеці жылі ў адкрытай ды заможнай Беларусі й маглі падарожнічаць па Еўропе без пашпартных праверак [і гэта ўсё, што можа пакуль запрапанаваць “Эўропа”?! – Рэд.].

Аднак Лукашэнка адкінуў гэтую мадэль. Палічыў, што выжываньне важней. Год таму [Лу-ка пры ўладзе ўжо 17,5 гадоў! ці вы пра гэта не забылі? – Рэд.] кіраўнікі польскай і нямецкай дыпламатыі Радаслаў Сікорскі і Гуіда Вестэрвеле пераконвалі беларускага прэзідэнта, каб не фальсіфікаваў сьнежаньскіх прэзідэнцкіх выбараў. Як прыгожа падаў Сікорскі, мэтай візіту ў Менск была перадача Беларусі яснага пасланьня, што гэта еўрапейская краіна, дзе могуць выкарыстоўвацца еўрапейскія стандарты дэмакратыі, правоў чалавека, уключаючы правы нацыянальных меншасьцяў [так, ведаем ліберастычна-імперскі разбуральна-захопніцкі механізм: спачатку забясьпеч правы ксенаэтнічным меншасьцям, а пра карэнную большасьць… забудзь - Рэд.]. Сікорскі і Вестэрвеле спакушалі Лукашэнку ў тым ліку абяцаньнямі крэдытаў ад еўрапейскіх фінансавых інстытутаў і доступам да фондаў ЕЗ. Неафіцыйна вядома, што такая дапамога павінна была важыць паўтара мільярды еўра.

Як неўзабаве высьвятлілася, Лукашэнка прапанову супрацоўніцтва [якую ўжо па ліку? – Рэд.] адкінуў [і ў які ўжо раз? ну, і гэтыя еўрапейцы... – Рэд.] — 19 сьнежня 2010 года, пасьля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў, міліцыя груба расправілася з апазіцыяй, якая пратэставала на вуліцах Менска. Затым суды прыступілі да пакараньня былых кандыдатаў у прэзідэнты, членаў выбарчых штабоў, актывістаў апазіцыі альбо людзей, якія не былі пад уплывам [афіцыйных] СМІ.

Ці то прапанова Захаду была занадта віртуальнай [сапраўды, што для Лу-кі 1,5 мільярда еўра?! – Рэд.], ці Лукашэнка вырашыў, што ў кароткатэрміновай персьпектыве яму будзе лепш дзейнічаць па-старому.

Спрабуючы прыцягнуць да сябе Ўкраіну і Беларусь, Еўропа прайграе па простай прычыне — яна можа прапанаваць значна менш, чым Расея [але і бязглузьдзіца; вось чым прыкрываецца палітычная недзеяздольнасьць і эгаістычныя, злачынныя мэты – сапраўдныя прычыны недзеяздольнасьці… - Рэд.]. Мглістая і аддаленая персьпектыва інтэграцыі з Захадам, запісаная ў праграме Ўсходняга партнёрства, якую прыдумалі Польшча і Швецыя, ня можа перабіць прапанову Масквы.

Чым жа ёсьць аддаленыя ў часе і абумоўленыя варункамі некалькі сотняў мільёнаў еўра зь бюджэту Ўсходняга партнёрства, падзеленыя паміж шасьцю краінамі, якія ахоплены праграмай, у параўнаньні зь некалькімі мільярдамі даляраў, што дае Масква? [вельмі цікавы пасыл, якія выдае аўтараў і тых, хто за імі стаіць (ліберастаў), з галавой: яны, як бачна, думаюць пра тое, як падкупіць і падтрымаць Лу-ку, абсалютна ня думаючы пра тое, як арганізаваць народ на змаганьне за свае правы, каштоўнасьці, інтарэсы – г.зн. за тое, што і зьяўляецца мэтай і зьместам Дэмакратыі! – Рэд.] Як выглядае аддаленая магчымасьць асацыяванага сяброўства ў ЕЗ (пра сапраўднае сяброўства ніхто і ня кажа) у параўнаньні з прыбыткамі, якія вынікаюць з усё больш шчыльнага эканамічнага супрацоўніцтва з Масквой і з-за удзелу ў Мытным саюзе (Расея, Беларусь, Казахстан), які ў хуткім часе павінен пераўтварыцца ў адзіную эканамічную прастору? [“эўрапейцы” гэта ўжо прынялі як факт! – Рэд.]

Расея і сёньня дае Беларусі нашмат больш, чым еўрапейская мара — танны газ [гэты газ скрадзены ў народаў Сібіры; але такога разуменьня злачыннай сутнасьці гешэфтаў “Расея-Беларусь”, “Расея-Еўразьвяз” мы ад ліберастаў ніколі не пачуем. – Рэд.]. Дзякуючы яму рэжым упэўнена перажыве эканамічны крызіс, а грамадства — зіму. Яна адкрывае маскоўскі рынак для беларускіх тавараў, якія на Захадзе ніхто б стабільна не купляў.

Падобная расейская прапанова чакае і Ўкраіну, якая знаходзіцца ў сітуацыі выбару паміж Усходам і Захадам. Зрэшты, сем гадоў турэмнага зьняволеньня для былога прэм’ер-міністра, а цяпер лідэра апазіцыі Юліі Цімашэнкі за нібыта хібы пры падпісаньні газавых кантрактаў з Расеяй у 2009 годзе, паказваюць, што прэзідэнт Віктар Януковіч, верагодна, ужо махнуў рукой на прапанаву Захаду.

Менск і Кіеў на працягу многіх гадоў балансавалі паміж Расеяй і Захадам [так, гісторыя дала дастаткова часу, каб прыстойныя людзі, калі б яны былі пры ўладзе на Захадзе, маглі дапамагчы паўстаць Беларусі ды Ўкраіне ў якасьці паўнавартасных нацыянальна-дэмакратычных дзяржаў... – Рэд.], асьцярагаючыся, каб былая савецкая метраполія не атрымала занадта вялікі ўплыў на Беларусь і Украіну. Масква, калі б толькі магла, адхіліла б Лукашэнку і зьвязаныя зь ім эліты [так ліберасты называюць злачынцаў-цяперцаў пры ўладзе ў Беларусі. – Рэд.] ад улады [для чаго адхіліць? для дэмакратыі ў Беларусі?!.. – Рэд.], а ва Ўкраіне пачала б пагражаць інтарэсам алігархаў на ўсходзе краіны, якія, баронячы свае палітычныя ў​плывы і багацьці, бароняць незалежнасьць [пра Ўкрану - дакладна. – Рэд.].

Хаця Еўропа і магла прывабліваць сваёй цывілізацыйнай мадэльлю, а таксама страхам Менска перад праглынаньнем Масквой (а Кіева перад апанаваньнем украінскай эканомікі [усходняй імперыяй]), але гэта ў Расеі атрымалася выбіць зубы ўсходняй палітыцы ЕЗ, якую разам з ЕЗ стварала Польшча. Да Пуціна ня можна мець прэтэнзій – з халоднай пасьлядоўнасьцю рэалізоўвае свае імперыялістычныя планы [таксама надзвычай цікавае меркаваньне: аказваецца, імперыялізм расейскай імпербюракратыі на чале з Пуціным – гэта ня іх віна і тым больш не Злачынства; гэта нешта накшталт натуральнага жаданьня ваўка зьесьці ягня...; прынамсі, патрабаваньне беларусаў у дачыненьні да Расеі й Польшчы гістарычнай і нацыянальнай справядлівасьці – гэта ў вачах ліберастаў нашмат большае злачынства, чым натуральнае “права” “Пуціна” быць імперцам і праводзіць каланіяльную палітыку ў дачыненьні да суседзяў!; вось ён – ліберастычны цырк!  – Рэд.]. У 2008 годзе, адправіўшы танкі ў Грузію, ён паказаў сьвету, што можа абараніць расейскую сьферу ўплыву Расеі [і, як бачым, мець “сьферу ўплыву” – гэта цалкам нармальнае, натуральнае права “Расеі”; ліберастычны цырк працягваецца... – Рэд.]. Цяпер Пуцін з дапамогай «мірных сродкаў» заняўся Беларусьсю і Ўкраінай.

Еўрапейскаму Зьвязу не хапіла ўпартасьці й пасьлядоўнасьці, і нават - не пабаімся сказаць пра гэта наўпрост - перакананьня, каб распачаць рэальнае змаганьне за Кіеў ці Менск [гэта так, толькі ці ўсё гэта? – Рэд.]. Цяпер ЕЗ, знаходзячыся  ў крызісе еўра, ня мае ні палітычнай сілы, ні грошай, каб перабіць прапанову Расеі [вось і тлумачэньне знайшлося, чаму нас здаюць у Расею; але – зьвернем увагу – жаданьня дапамагчы беларускаму народу набыць беларускую дэмакратычную дзяржаву мы ў прадстаўнікоў “Захаду” ня бачылі ніколі за час знаходжаньня Лу-кі ва ўладзе!.. – Рэд.]. Як тлумачыць Яцэк Сарыюш-Вольскі, самай вялікай праблемай зьяўляецца тое, што Зьвяз у цяперашні час нават ня мае магчымасьці наўпрост запрапаноўваць гэтым краінам персьпектыву членства [ў ЕЗ] – г.зн. мэты, якая б іх сапраўды мабілізавала [во, наколькі здэградавала “Эўропа” пад мудрым ліберастычным кіраўніцтвам! – Рэд.].

Што можна зрабіць? Узмацніць санкцыі – ахапіць імі хаця б канцэрн Белнафтахім, які ганлюе з Захадам прадуктамі перапрацоўкі нафты. Гэта было б балюча рэжыму і ў пэўнай ступені Зьвязу, але ў доўгатэрміновай персьпектыве магло б прынесьці чаканыя вынікі [яны ня ведаюць, што рабіць; ну, дык запытайцеся ў нас, мы вам усё падрабязна распавядзем; не пытаюцца, робяць выгляд, што яны нас ня ведаюць, ці што яны ведаюць усё самі; але дзе вынікі?; самі ж прызнаецеся, што іх няма! – Рэд.].

ЕЗ таксама павінен працягваць аказваць фінансавую падтрымку беларускай апазіцыі ды інвеставаць у разьвіцьцё грамадзянскай супольнасьці ў Беларусі і ва Ўкраіне [так, як гэта рабілася дасёньня? і з тымі ж вынікамі?! А мы спачатку спадзяваліся, што артыкул будзе сур’ёзным, аналітычным... – Рэд.]. Інструментам гэтага можа быць прынятая ЕЗам іншая ідэя Польшчы — Еўрапейскі фонд на карысьць дэмакратыі (European Endowment for Democracy) [яшчэ адна ідэя “Польшчы”, накіраваная на дасягненьне мэтаў польскага імперыялізму ў Беларусі; усе папярэднія іх “ідэі” вырашалі менавіта гэтую патаемную задачу... – Рэд.]

Калі хто-небудзь зьменіць рэжым у Беларусі й стаўленьне ўладаў у Кіеве ў дачыненьні да інтэграцыі  [не зразумела, пра якую зь дзьвюх “інтэграцый” гаворка. – Рэд.], дык гэта звычайныя людзі [і вось яшчэ адзін прыгожы прыклад: ліберасты змагаюцца-змагаюцца гадамі, выдаюць мільёны-мільёны грошай, паказальна плюючы пры гэтым на інтарэсы народу, якому яны “дапамагаюць”, а потым у выніку (дакладней, выніку няма!) заяўляюць: увесь спадзеў на народ! чарговая сцэнка ліберастычнага цырка! – Рэд.]. — Гульня за Усход працягваецца, — кажа Яцэк Сарыюш-Вольскі, але гэта доўгі марш, які будзе працягвацца многія гады” [пакуль у ліберастаў усё добра – яны разьлічваюць яшчэ шмат гадоў так, як гады да таго, “займацца палітыкай”... – Рэд.].

(канец артыкула)

2.

Ад рэдакцыі.

2.1.

Хто жадае, можа сам параўнаць тэксты, выстаўленыя ў арыгінале і на “Свабодзе”, каб выявіць, што тая сарамліва “скараціла”…

Прапушчаныя фрагменты такія:

- “Палітыка ў дачыненьні да Беларусі зьяўляецца неэфектыўнай. Гэта кепска, але няхай жывыя не губляюць надзею, — заявіў дэпутат Еўрапарламенту ад Грамадзянскай платформы, экс-кіраўнік камісіі замежных спраў еўрапарламенту Яцэк Сарыюш-Вольскі”;

- “Год таму кіраўнікі польскай і нямецкай дыпламатыі — Радаслаў Сікорскі і Гуіда Вестэрвеле — пераконвалі беларускага прэзідэнта, каб не фальсіфікаваў сьнежаньскіх прэзідэнцкіх выбараў. Мэтай візіту ў Менск была перадача яснага пасланьня, што гэта еўрапейская краіна, дзе могуць выкарыстоўвацца еўрапейскія стандарты дэмакратыі, правоў чалавека, уключаючы правы нацыянальных меншасьцяў. Сікорскі і Вестэрвеле спакушалі Лукашэнку ў тым ліку абяцаньнямі крэдытаў ад еўрапейскіх фінансавых інстытутаў і доступам да фондаў ЕЗ. Лукашэнка прапанову адкінуў і 19 сьнежня 2010 года, пасьля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў, груба з дапамогай міліцыі й судоў расправіўся з апазіцыяй. Лукашэнка вызнаў, што яму будзе лепш дзейнічаць па-старому”;

-  “Менск і Кіеў на працягу многіх гадоў балансавалі паміж Расеяй і Захадам, асьцерагаючыся былой савецкай метраполіі. Масква жадае адхіліць Лукашэнку і зьвязаныя зь ім “эліты” ад улады, а ва Ўкраіне пагражае інтарэсам алігархаў на ўсходзе краіны”;

- “Еўрапейскаму Зьвязу не хапіла ўпартасьці, пасьлядоўнасьці й перакананьня, каб распачаць рэальнае змаганьне за Кіеў ці Менск. Цяпер ЕЗ, знаходзячыся ў крызісе еўра, ня мае ні палітычнай сілы, ні грошай, каб перабіць прапанову Расеі. Зьвяз у цяперашні час нават ня мае магчымасьці наўпрост запрапаноўваць гэтым краінам персьпектыву членства. ЕЗ можа толькі ўзмацніць эканамічныя санкцыі…”;

- “ЕЗ таксама павінен працягваць аказваць фінансавую падтрымку беларускай апазіцыі ды інвеставаць у разьвіцьцё грамадзянскай супольнасьці ў Беларусі й Украіне. Інструментам гэтага можа быць ідэя Польшчы — Еўрапейскі фонд на карысьць дэмакратыі”.

(канец цытаваньне нявыстаўленых меркаваньняў)

Цікава, чаму менавіта гэтыя вельмі важныя радкі былі выдалены з інфармацыйнага паведамленьня самага “свабоднага” радыё? Дакладны адказ на гэтае пытаньне для нас пакуль невядомы. Але мы лічым, што распаўсюд сярод беларускага грамадства ведаў, якія датычаць двух апошніх фактаў, найбольш непажаданы для тых, хто стаіць за “свабодаўцамі”.

Ну, і як далей змогуць нешта лапатаць “аб’яднаныя” “беларускія” “апазіцыянеры” пра неабходнасьць “ісьці ў Еўропы”, калі адтуль усім нам кажуць (прычым, са старонак самай ліберальнай польскай газеты) пра тое, што Еўразьвяз у крызісе і ня мае “ні волі, ні сілаў, ні ўпартасьці, ні пасьлядоўнасьці, ні перакананьня”, каб рэальна спрыяць такім заклікам. Цікава, куды цяпер будуць заклікаць ісьці ўсе гэтыя мілінкевічы, саньнікавы, міхалевічы, лябедзькі, раманчукі й да іх падобныя?!

З другога боку, бачна, што “Эўропа” сваіх не здае і будзе ўсім ім аказваць фінансавую падтрымку, якая будзе ісьці празь імперскую Польшчу…

Вядома, такія радкі нельга было падаваць…

2.2.

Але вернемся да зьместу артыкула, які мае пампезны падзагаловак “[Аналітыка]”.

Зь яго бачна, што цяпер стала дазволеным (а хутка, відаць, стане і модным) лаяць “Эўропу” за яе бездапаможнасьць, здачу пазіцый перад Расеяй, страту гістарычных магчымасьцяў, каб адсунуць далёка на ўсход пагрозу для сябе, адсутнасьць дэмакратычнай салідарнасьці зь іншымі ня менш “эўрапейскімі” народамі (дарэчы, зьвярніце ўвагу, як добра гэты артыкул пераклікаецца з тым, пра што казаў Ладсбергіс; гл. папярэдні матэрыял, выстаўлены на сайце).

Пару гадоў таму, калі яшчэ было ня позна і калі многае можна было зьмяніць, усё было ня так. Бадай, наша рэдакцыя была адзінай, хто крыкам крычаў аб неэфектыўнасьці заходняй палітыкі дэмакратызацыі ў дачыненьні да Беларусі (матэрыялаў на гэты конт на сайце за гады накапілася дзясяткі!). У адказ было альбо паказальнае ігнараваньне, альбо зьедлівыя заўвагі…

Ну, што, спадарове, прыехалі? Адкрылася сярмяжная праўда жыцьця? Ну, і дзе вашая пыха? Настаў час крычаць: “караўл”, цікай, хто можа…

Аднак і сёньня, нягледзячы на тое, што вочы ў таго-сяго пачалі адчыняцца, “Эўропа” ў цэлым ня можа адэкватна бачыць рэчаіснасьць.

Знаходзячыся ў чаканьні пампезна аб’яўленай “аналітыкі”, мы, тым ня менш, не змаглі знайсьці адказу на ключавое пытаньне, якое якраз і патрабуе аналітыкі. А менавіта: у чым прычына шматгадовай неэфектыўнасьці палітыкі з боку “Эўропы” ў дачыненьні да Беларусі й Украіны, якая прывяла да страты гістарычнага шанца?!

Нейкая занадта плыткая “аналітыка” атрымліваецца ў ліберастаў…

Многія каментары чытачоў сайта радыё “Свабода” (а тым больш чытачоў нашага сайта) у разы пераўзыходзяць сваёй глыбінёй такую “аналітыку”. Для  прыкладу, вось тут (http://www.svaboda.org/content/article/24402005.html) беларус пад нікам “Міхал з Краіны літвінаў” напісаў наступнае:

“Ну, нарэшце, хоць да Gazety Wyborczej дайшло [гэта яны робяць выгляд, што да іх дайшло – на справе, яны даўно пра многае ведаюць, але ім плацяць грошы за маўчаньне і адпаведную “лінію партыі” ў СМІ; проста цяпер патрэбны маланкаадвод... – Рэд.], што на працягу 17 год Эўропа і ЗША нічога не рабілі дзеля дэмакратыі ў Беларусі, а хутчэй наадварот. Захад пасьля 1994 года ўласна адмежаваўся ад Беларусі. Так, нешта там мовіў няцямна. Польшча дык увогуле замарыла аб новай Рэчы Паспалітай. Забароны для грамадзян [Беларусі] на візы. Так-так, забароны! Бо атрымаць тыя візы (шенгенскія) ня так і проста без хітрыкаў і падманаў. Дурныя «санкцыі» супраць рэжыма. Больш за тое, калі глыбей капнуць, то можна даведацца, што Захад і ЗША фактычна прамянялі Беларусь і Ўкраіну на ўступленьне краін Балтыі ў НАТА [справа, хутчэй за ўсё, ня ў гэтым. – Рэд.]. То бок аддалі нас Маскве наўзамен дэмакратызацыі Эстоніі, Латвіі і Жмудзі. Эўропа мямліць пустыя словы і пры гэтым як чорт ладана баіцца Масквы і таго, што застанецца без газа і нафты з той жа Расеі. І я чамусьці ўпэўнены, што падзеі апошніх «выбараў» таксама на руку Эўропе. Усе скончылась бойняй, здалі нашых праваабаронцаў, пагаманілі — ну і добра, менш праблем. Хай Масква паглынае гэтыя народы, абы ў нас газ з нафтай былі і спакой…”

(канец каментара)

Вы бачыце, аналітыка ўжо на цэлы ўзровень глыбей (дадатковыя думкі падкрэсьлены) і… цалкам бясплатна.

2.3.

Пададзім пару аналітычных заўваг і мы.

Вось факты:

Па-першае, “эўрапейцы” прызнаюцца ў сваёй поўнай палітычнай недзеяздольнасьці што да ўсходняй палітыкі.

Па-другое, яны нічога не зьбіраюцца мяняць у гэтай палітыцы. Усё тая ж абрыдлая і неэфектыўная – толькі што самі пра гэта напісалі – “фінансавая падтрымка беларускай апазіцыі”, “інвеставаньне ў разьвіцьцё грамадзянскай супольнасьці”.

Па-трэцяе, працягваць праводзіць гэтую безвыніковую палітыку будзе ўсё той жа суб’ект – імперская “Польшча”. Гэта менавіта той суб’ект, які ў дачыненьні да Беларусі бачыць толькі адно пытаньне – “праблему польскай меншасьці ў Беларусі й абарону яе правоў”!

Ну, што, спадарове, ці трэба тлумачыць, што такая складзеная з трох пунктаў сітуацыя – гэта відавочная прыкмета, што тыя сапраўдныя ценявыя гаспадары (якія сядзяць па-над “Газетай Выборчай”, па-над Тускам, Камароўскім, Сікорскім, і якія ўсіх іх фінансуюць і ім кажуць, што пісаць і што рабіць) цалкам задаволеныя. Цені за шырмай кажуць: “Усё зь Беларусьсю ды Украінай ідзе нармальна. Толькі па́ру трэба трохі выпусьціць і плывем далей у ранейшым кірунку”.

І тут мы робім глыток пабольш і занырываем глыбей…

Мы робім нырок у той час, калі ў дачыненьні да Украіны Кангрэс ЗША і прэзідэнт ЗША (было гэта пры самым разьліберальным “дэмакраце” на прэзідэнцкай пасадзе — Юшчанку) прынялі рашэньне і голасна пра гэта паведамілі: Украіна хутка будзе прынятая ў НАТА і Еўразьвяз!

І рапрам з-за шырмы павылазілі цёмныя фігуры і паведамілі, што ў іх іншае меркаваньне: Украіну ні ў ЕЗ, ні ў НАТА прымаць нельга… (ня верыце, гл.: http://nashaziamlia.org/2008/07/08/1428/;  http://nashaziamlia.org/2008/07/08/1432/; http://nashaziamlia.org/2008/07/13/1434/)

Усе “аналітыкі” і “палітыкі” пра гэты гістарычны факт, які тлумачыць галоўную прычыну дзіўных паводзін “Эўропы”, чамусьці забываюць, маўчаць. Мы ж – яшчэ раз гаворым (калі ў каго ёсьць лепшая версія патлумачыць тое, што сёньня адбываецца ва Ўсходняй Еўропе, калі ласка, запрапануйце): сіянакратыя даўно здала Беларусь і Украіну ў расейскую імперыю, каб тая зноў перацёрла ў сваіх жарнавах нашыя народы і нацыянальна-дэмакратычныя сілы! Цяпер проста працягвае зьдзяйсьняцца яе план…

Але гэта не адзіны вораг беларускага, украінскага, польскага ды іншых еўрапейскіх народаў. Цяжкая і безвыходная грамадска-палітычная сітуацыя, напрыклад, у Беларусі тлумачыцца тым, што на наш народ сёньня цісне жахлівая сістэма разнастайных соцыя-паразітных сіл. Сіянакратыя (ядро глабалісцкай фіналігархіі) сярод іх — найгалоўная (гл. малюнак; ён падае ў больш дасканалым выглядзе тое, што апісана тут: http://nashaziamlia.org/2009/01/26/1747/). Апошняе тлумачыцца сярод іншага тым, што менавіта сіянакратыя мае найбольшыя амбіцыі, фінансавыя і тэхналагічныя магчымасьці, а таксам тым, што яна кантралюе расейскую імперыякратыю, польскіх імперыялістаў, цяперскую ўладу і большасьць г.зв. “беларускай аб’яднанай дэмакратычнай (чытай, ліберастычнай) апазіцыі”… Усё іншае — наступства дадзенага факта.

Усяго лепшага, сябры.

Жыве ВялікаЛітва–Беларусь – Наша Зямля!

Рэдакцыя падзяляе далёка ня ўсе меркаваньні, выказаныя аўтарам у артыкуле (напрыклад, мы ня згодныя зь яго спадзевам на “беларускіх палякаў”, зусім інакш бачым прыярытэтную вагу тых ці іншых механізмаў нацыянальнага беспамяцтва ва ўмовах расейскага каланіялізму, а вось над прапановай магчымай назвы нашай краіны «Літварусь» лічым вартым падумаць), але выстаўляем матэрыял на сайце, каб прадэманстраваць узор мысьленьня беларуска-літвінскага інтэлігента пачатку ХХІ стагоддзя.

Рэдакцыя.

«Белорус - ложное название литвина,

придуманное врагом-захватчиком

для хитрющей оккупации

с предварительным усыплением бдительности».

Алег Гаеўскі

Гэты артыкул ёсць працягам майго артыкула на сайце “Мы — нацыя” (гл. тут: http://belarus.kulichki.net/index.php?option=com_content&task=view&id=990&Itemid=1). Не буду паўтараць сваю ацэнку памылак нашай апазіцыі, а таксама разваг пра тое, што раскол нашага народа добра ілюструецца трыма канфесіямі хрысціянства, якія цягнуць народ у розныя бакі. Зрэшты, аб апошнім шмат гаворана і раней.

Размова пойдзе аб назве “Беларусь”. Нагадаю, што да 1840 году нашыя землі цэтральнай і заходняй цяперашняй Беларусі называлася Літвой, землі ўсходняй цяперашняй Беларусі расейцы пасля іх захопу называлі Беларуссю.

В.Булгакавым і шмат кім яшчэ прааналізаваны прычыны нашай адсталасці ў нацыянальным будаўніцтве (названыя апалячванне вярхоў нашага грамадства, адсутнасць прамысловасці, нашы непралазныя лясы і балоты і шмат чаго іншага). Назву “Беларусь” В. Булгакаў назваў ноў-хаў царызма. Нагадаю, што “ноў-хаў” — гэта нейкая сакрэтная дробязь, без ведання якой працэс, механізм, прылада не можа дзейнічаць, рухацца (у нашым выпадку не мог адбывацца працэс русіфікацыі). Але да самага апошняга часу ўсе чыннікі, апроч назвы “Беларусь”, выглядалі  пераканаўчымі.

Тое, што ў Расеі русіфікацыі падвяргаліся ўсе народы амаль ў роўнай ступені, што многія з іх на пачатку нацыянальнага будаўніцтва былі на больш нізкім культурным узроўні, чымся мы, тое, што ў іх замест балот былі скалы, пяскі ці мох і да т.п.,  нашымі даследчыкамі неяк не бралася пад увагу. Але на момант развала Саюза  нашая рэспубліка пазбавілася апалячанай шляхты, стала адной з самых прамыслова развітых, балоты былі асушаны, праз непраходныя лясы правялі першакласныя дарогі. І, здавалася, мы можам быць першымі ў нацыянальным будаўніцтве.

Але здарылася ўсё наадварот. За час праўлення А.Лукашэнкі русіфікацыя набыла небывалыя памеры.

Я не з’яўляюся прыхільнікам тэорыі змоў, таму адкідаю тлумачэнні аб сучасных “руках” нашых ворагаў як на Захадзе, так і на Ўсходе [а дарма… - Рэд.]. Усе гэтыя “рукі”, калі яны былі і ёсць, чымусьці аказаліся бяссільнымі для іншых народаў [у іншых народаў былі іншыя гістарычныя абставіны. - Рэд.]. Чаму? У якасці недарэчнага выпадка называюць яшчэ паталагічную нянавісць А.Лукашенкі да ўсяго беларускага. Але ж народ на выбарах у 1994 г бачыў яе і, няглядзячы на гэта, прагаласаваў за яго [у 1994 годзе супраць беларускага грамадства была выкарыстана PR-тэхналогія, новая на тыя часы; “народ” заканамерна клюнуў на яе, “прагаласаваўшы” за агента расейскага імперыялізму. – Рэд.]. А адкуль узялася гэтая нянавісць у яго і ва ўсіх тых людзей, што сабраліся вакол яго і правяць намі вось ужо 17 гадоў? Адкуль гэтая абыякавасць да свайго нацыянальнага ў нашага народа? [у кожнага “народа”, які б перажыў такую гісторыю, як беларусы, было б такое ж стаўленьне да свайго, нацыянальнага. – Рэд.]

Цяпер грымнуў крызіс, народ імкліва бяднее, але ён баіцца пратэставаць. Адкуль у людзей такое нявер^’е ў свае сілы, у тое, што яны могуць самі нешта змяніць? Адкуль такі комплекс сваёй непаўнавартасці?  Я сцвярджаю, што вытокі яго ў нашай цяперашняй назве – то бок, у царскім “ноў-хаў”.

Па першае. Гэтая назва пазбавіла наш народ яго слаўнай гістарычнай спадчыны, бо ў гісторыі мы да нашага перайменавання ў сярэдзіне ХІХ ст. ва ўсіх гістарычных дакументах зваліся Літвой і ліцьвінамі. Гістарычная спадчына — гэта тое, на чым выхоўваюцца нацыянальная годнасць і гонар. Гісторыя, дзякуючы намаганням у першую чаргу расейскіх гісторыкаў, у нас скрадзена і перадана або палякам, або жамойтам (цяперашнім летувісам). Натуральна, што і сучасныя палякі і сучасныя летувісы не жадаюць з гэтым дармавым багаццем расставацца таму, што яно працуе на выхаванне польскіх і летувіскіх патрыётаў, яно надае гэтым нацыям жыццяздольнасць і аптымізм. Для прыкладу, параўнаем сучасных летувісаў і латышоў — народы вельмі блізкія па колькасці насельніцтва і па ўсіх астатніх параметрах.

Латышы з-за іх малалікасці не захоплівалі чужыя тэрыторыі, не ўдзельнічалі ў вялікіх бітвах. Праўда, яны нарабілі шмат “шуму” падчас грамадзянскай вайны, стаўшы жалезнай гвардыяй расейскіх бальшавікоў, але потым самі ж выгналі іх з Латвіі. Цяпер для ўзняцця самапавагі яны ў дзень Свабоды ладзяць шэсці былых легіянераў СС, «забыўшыся», што каланізацыя іх немцамі пачалася з заснавання тымі крэпасці Рыга. Ясна, што такі народ не можа быць занадта пыхлівым і гэта прывяло да таго, што рускамоўныя нелатышы ў Латвіі бунтуюць, не хочуць ведаць ані гісторыі, ані мовы народа, сярод якога жывуць. Зусім іншая справа летувісы (у мінулым жамойты). Захапіўшы нашу назву «Літва», наш герб «Пагоню», атрымаўшы ад Масквы ў падарунак нашую Вільню, яны прыхапілі з дапамогай рускіх і польскіх гісторыкаў яшчэ і ўсю нашую гістарычную спадчыну. Яны, нібыта скарыўшы нас і ўкраінцаў, стварылі ВКЛ ад мора да мора (палякі лічаць, што дзяржаву «ад можа да можа» стварылі яны, хоць пры стварэнні ВКЛ ім было не да Чорнага мора, яны адбіваліся ад немцаў); яны, нібыта, вызвалілі Кіеў ад манголаў; яны, нібыта, нароўні з палякамі ўдзельнічалі ў Грунвальдскай бітве і разграмілі тэўтонцаў (насамрэч жамойтаў там было менш за тры адсоткі); яны, нібыта, акупавалі Маскву ў 1612 годзе, і г.д. і да т.п.

Нашыя ж гісторыкі — М.Ермаловіч, У.Арлоў, В.Дзеружынскі ды іншыя — пераканаўча даказалі, што ўсё ў гісторыі, дзе згадваюцца літоўцы ці ліцьвіны, датычыцца ў асноўным нас, як вядучага народа ВКЛ, а назва «Беларусь» -  гэта выдумка маскаля.

Рускамоўныя ў Літве, чуючы аб «вялікай» (ілжывай) гісторыі прыняўшага іх народа, сядзяць у Літве ціха, вывучаюць летувіскую гісторыю і не думаюць бунтаваць. Хлуслівая гісторыя паміж тым сфармавала годных людзей, якім няма патрэбы нагадваць Расеі, што яны змагаліся сумесна з немцамі супраць яе ў апошняй вайне; яны выходзяць на вуліцы са «сваёй», г.зн. з нашай, «Пагоняй», за якой стаяць стагоддзі слаўнай гісторыі. Маладыя летувісы, пагледзеўшы на Захад, амаль усе вяртаюцца дадому ў супрацьлегласць беларусам, якія не любяць Радзіму (якую, нібыта, няма за што любіць) і таму дадому не вяртаюцца [ня ўсё на справе так. – Рэд.]. Нехта можа сказаць, што нашыя людзі такія з-за палітыкі цяперашняга кіраўніцтва. А я адкажу, што ў нас такое кіраўніцтва менавіта з-за назвы «Беларусь».

Інтэлігентны чалавек і тым больш гісторык можа, сустрэўшы ў кніжках па гісторыі назвы “Літва” і “ліцьвіны”, разумець што гэта — мы. Але просты челавек гэта рабіць не можа і не будзе. Яму ў гісторыі патрэбна казачная прастата. Прапановы некаторых нашых гісторыкаў выкарыстоўваць замест “Беларусі” складаныя двухіменные назвы тыпу Літва-Беларусь, ВКЛ-Беларусь не выратоўваюць становішча, бо як тады называць наш народ?

Так назва Беларусь хавае ад нас нашую гісторыю. Калі дадаць сюды тое, што вось ужо шмат пакаленняў нашым людзям закладаюць у галаву, што мы праз усю гісторыю былі прыгнечанымі, былі  рабамі, то комплекс непаўнавартасці ў нашых простых людзей робіцца непазбежным.

Па другое. Назва “Беларусь” сваёй блізкасцью да назвы “Расея”, сумесна з фактарам агромістай терыторыі  Расеі, нараджае комплекс непаўнавартасці яшчэ больш непрыкметна і неадваротна. Ну, на самой справе, што адчувае наш дзіцёнак, калі ён упершыню даведваецца, што ён нейкі “белы рускі” і пры гэтым ўпершыню бачыць мапу, на якой яго Радзіма побач з Расеяй выглядае маленькім лапікам і даведваецца, што там жыве “рускі народ” і да таго яшчэ чуе хлусню, што Расея спрадвеку была Руссю? У ягоных мазгох замацоўваецца, што ўсё яму роднае ёсць маленькае, слабое, другаснае. Але калі паглядзець, напрыклад, Энцыклапедычны слоўнік за 1983 г., то  можна даведацца, што 2/3 народаў Свету па колькасці насельніцтва і па плошчы сваіх краінаў менш за нас. Але ж такога плачу, што мы маленькія, што у нас нічога няма, што нам трэба кудысці (або ў Расею, або ў Еўрасаюз) прыяднацца, што мы нічога самі не можам, што ад мяне асабіста нічога не залежыць і да т.п., нідзе не чуваць. У нас жа гэта набыло форму нейкай шызы. Нават Лукашэнка пакутуе ад гэтага комплексу і падсвядома з ім змагаецца — выказваючы сваю “сілу і незалежнасць”, абражае Захад і ўсіх сваіх суседзяў, у тым ліку Расею, ад якой атрымлівае мільярдную дапамогу. Ён адкрыта здзекуецца з прынятых ў цівілізваным Свеце нормаў міжнародных паводзін і г.д. Яго лічаць дыктатарам. Але ж дыктатары не знішчаюць культуру свайго народа, яны яе песцяць.

Як можна пазбавіцца гэтага комплекса? Мяркую, ёсць два спосабы. Або адсяліцца ад Расеі кудысці пад Аўстралію, або адкінуць назву, якую нам расейцы прыляпілі. Могуць гаварыць аб сваёй вялікасці нават народы меншыя за нас — сербы, албанцы і г.д. Але ў нашым выпадку (з назвай Белая Русь і з вялікасцю Расеі)  гэта не спрацоўвае. Называць беларусаў вялікім народам спрабаваў З.Пазьняк. Але Беларусь і беларусы — гэта каланіяльныя назвы і па азначэнні не могуць быць вялікімі.

Праблема з назвай нашай краіны і з самаідэнтыфікацыяй нашага народа ў тым, што па адных аспектах мы ў гісторыі былі Літвой, а па іншых — Руссю. Не буду паглыбляцца ў гістарычныя тонкасці. Нашыя гісторыкі (не савецкія) ўжо паглыбіліся дастаткова. Іхныя ацэнкі адрозніваюцца ў прапорцыі літвінства (балцкасці) і рускасці (славянства). Адныя шукаюць і знаходзяць пацверджанне сваім ацэнкам ў генафондзе нашага народа, у каталіцтве ды пратэстантызме нашых вярхоў, у дзяржаўным і палітычным ладзе ВКЛ, іншыя — у праваслаўі і мове прасталюдзінаў у той жа перыяд. Для апісання сітуацыі, якая склалася ў нашай гісторыяграфіі лепшай метафары, чым «балота», не знайсці. У такіх умовах апошняе слова павінны сказаць палітыкі.

Прапаную замест назвы “Беларусь” пачаць называцца Літваруссю, мужчыны пры гэтым будуць называцца літварусамі або ліцьвінамі, жанчыны – ліцьвінкамі.  Натуральна, што спачатку гэта павінна зрабіць нашая апазіцыйная інтэлігенцыя і, магчыма, адна нашая нацыянальная меншасць. Новая назва падкрэслівае пераважны ўклад нашага народа ў ваенна-палітычнае і культурнае жыццё ВКЛ (скарочана, Літву). «Руссю» мы падкрэсліваем праваслаўны і славянскі кампанент нашай культуры.

«Літвой» і «Руссю» мы з годнасцью (адкідаючы зневажальнае польскае «бялорусіны») баронімся ад культурнай паланізацыі, якая, здаецца, пачалася. «Літвой» раз і назаўсёды адбіваемся ад расейцаў (з іх не менш зневажальным «беларусы»).

Мяркую, што нашымі літаратарамі, мастакамі, гісторыяграфамі, мовазнаўцамі, іншымі гэты наватвор можа выкарыстоўвацца ўжо цяпер, бо ён лёгка замяняе “Беларусь”. Увядзенне ва ўжытак «Літварусі» не губіць нават нашую вершаваную спадчыну са словам «Беларусь», таму што як  у першым, так і ў другім выпадку колькасць складоў і мілагучнасць назвы захоўваецца. Напрыклад, «Невясёлая старонка наша Літварусь…»; або “Літварусь, мо яны панясліся за тваімі дзецьмі наўздагон …»; або — «Літварусь, твой народ дачакаецца залацістага яснага дня…» Знішчаецца недарэчнасць Багдановічскай “Пагоні” ў якой прысутнічаюць і “Літва” і “Беларусь”. Шмат каму гэта рэзала слых і яны прапанавалі адмовіцца ад “Літвы” на карысць “Крывіі”. У заўвагах да ўсіх вершаў можна адзначыць, што ў арыгінале ў часы панавання ў нас Расеі выкарыстоўвалася назва Беларусь.

Баявы кліч нашых продкаў: «Гэй, ліцвіны — Бог нам радзіць!«, думаю, можа ўзяць на ўзбраенне нашая патрыятычная моладзь і асабліва БХД. Можа ўжывацца і «Жыве Літварусь!»

Збаўленне ад прыметніка «белы», якое рабіла нашу Краіну нейкім атожылкам Расеі, дае магчымасць па-іншаму ўспрыняць тэрмін «Русь». Скажоны маскоўскімі гісторыкамі пад патрэбы сваёй імперскай ідэалогіі і палітыкі, ён цяпер нагадвае аб агульнай назве раннефеадальных з еўрапейскім талерантным менталітэтам дзяржаўных утварэннях — Наўгародскай і Пскоўскай рэспублік, Галіцка-Валынскага, Смаленскага, Полацкага княстваў, Літоўскай, Кіеўскай, Закарпацкай Русі. Усё гэта ў супрацьлегласць былому ўлусу Залатой Арды – Масковіі, якая не набыла якасцяў еўрапейскасці і стала потым (застаецца дагэтуль) варожай  Еўропе.

Як я пісаў вышэй, некаторыя недаацэньваюць сілу назвы краіны. Гэтая недаацэнка — праява павярхоўнага мыслення. Прапаную паглядзець, што адбываецца ў падсвядомасці звычайнага чалавека. Расейцы зусім не выпадкова спрабавалі прыляпіць да ўкраінцаў назву маларосы (нам прыляпілі — «беларусы»); палякі не выпадкова ў Заходняй Беларусі давалі ход у кар’ерным росце толькі тым, хто запісваўся палякам.

З назвай краіны «Беларусь» пагроза паглынання нас Расеяй з часам не змяншаецца, а павялічваецца, бо роля культуры і эканамічныя сувязі паміж краінамі будуць павялічвацца. Назва «Беларусь» робіць нас псіхалагічна безабароннымі перад расейцамі. Змадэлюем сітуацыю: на вялікай плошчы сабраўся натоўп з прыхільнікаў і праціўнікаў нашай Незалежнасці. Перад натоўпам выступаюць праціўнік і прыхільнік. Прыхільнік крычыць: «не лезьце да нас, мы асаблівая нацыя, адрозная ад рускіх». Супернік пытаецца: «а скажите, как называется ваша страна и ваш народ?». Патрыёт прызнаецца, што «краіна наша — Беларусь, а мы — беларусы» (так пішуць у лямантарах). Вораг нашай Незалежнасці, звяртаючыся да натоўпу, кідае забойную рэпліку: «ну, какие вы нерусские, мы все русские по своим корням, а вы отличаетесь от нас так мало, што даже перешли на русский язык». Нашыя ворагі пачынаюць рагатаць, і ніхто не чуе слоў патрыёта пра ВКЛ, Літву, пра нашыя войны з Масковіяй і да т.п. Натоўп прыхільнікаў Незалежнасці пасаромлены.

Хіба псіхалагічна падобнае не адбываецца ў галовах нашых людзей і на ўсіх дыспутах «За» і «Супраць» нашай Незалежнасці, асабліва з расейцамі? Нядаўна на дыспуце паміж белым рускім (беларусам) С.Шушкевічам і У.Жыріноўскім усе спробы першага паказаць нашую адрознасць ад рускіх, абгрунтаваць нашую незалежнасць ад Расеі нічога ў расейскай аудіторыі акрамя смеху і здзекаў не выклікалі. Мяркую, тут і З.Пазьняк са сваім беларускім імпэтам не змог бы нічога змяніць.

Малалікасць “Народнага сходу” 8-га кастрычніка і іншых пратэстных акцый апошніх месяцаў не даюць спадзеву на масавыя выступленні народа, здольныя  змяніць рэжым [і цяперашняя назва нашай дзяржавы мае ў гэтым апошняя месца. - Рэд.]. Я тлумачу пасіўнасць нашых людзей нашай назвай Беларусь, якая адчыніла дзверы панаванню ў нас рускай культуры ва ўсіх яе абліччах – мастацтва, літаратуры, мовы, тапамінікі, помнікаў, царквы, нормаў нееўрапейскіх паводзін…. Руская Культура, як чужародная нашаму народу, спарадзіла комплекс непаўнавартасці (паралюш волі і розуму) у нашых людзей. Нацыянальнага Адраджэння ў нас не адбылося. Перамога ў нас рускай культуры была забяспечана назвай Беларусь [ціск рускай мовы і культуры ў нас не спыніўся таму, што гэта сродкі расейскай імперскай палітыкі. - Рэд.]. Спроба нашай інтэлігенцыі праз ўсё ХХ ст. давесці нашаму народу, што нашая культура не горшая за рускую, скончылася паразай, не дзякуючы палітыцы ўладаў (якая і пры царах і камуністах была аднолькавай для ўсіх нярускіх народаў, працягнулася ў нас пры Лукашэнку), а блізкасцю тэрмінаў “рускі” і “беларускі”, якая па законах семантыкі сведчыла аб фундаментальнасці першага і вытворнасці і другаснасці другога [нацыянальная інтэлігенцыя не змагла давесьці вышэй адзначанага таму, што ні воднага дня за апошнія 400 гадоў не была пры ўладзе! - Рэд.]. Народ зразумеў гэта як доказ і тлумачэнне сваёй непаўнавартасці. Усе былыя калоніі адмовіліся ад назваў, дадзеных ім каланізатарамі, і вярнуліся да сваіх спрадвечных. Ці не пара і нам зрабіць тое ж самае? [справа ў тым, што Беларусь – усё яшчэ калонія расейскай імперыі… - Рэд.]

Сама сучасная палітычная і культурная сітуацыя нас штурхае да гэтага. Калі лукашысты ствараюць прыўладную партыю пад назвай “Белая Русь”, і БРСМ-цы на будучых выбарах будуць прымушаны крычаць “галасуй за Белую Русь”, а нашы апазіцыянеры звычайнае – “жыве Беларусь”, то ці ня будзе гэта смешна для нашага народу і ўсяго Свету? А ці не ёсць лукашысты сапраўднымі нашчадкамі тых, хто прыдумаў і наляпіў на нас назву “Белая Русь”? Ці не выканалі лукашысты  запавет тых,  хто скараў нас для таго, каб наш народ не гаварыў на сваёй мове, не спяваў свае песні, не ведаў сваёй гісторыі, па-халуйску пераймаў іхныя азіяцкія нормы жыцця ды паводзін і моўчкі працаваў, не ўздымаючы галавы? Так пакінем жа лукашыстам іхную “Белую Русь”!

Нацыянальная меньшасць, якая можа першай узяць на ўжыванне назву Літварусь, гэта нашыя палякі [Хто гэта такія? У абсалютнай большасьці гэта апалячаныя беларусы-літвіны. Аўтару і ўсім нармальным беларусам-літвінам гэта варта ўсьведамляць. – Рэд.]. Яны, спадзяюся, больш уважліва за польскіх палякаў чыталі “Пана Тадэвуша” і ведаюць, што падзеі ў гэтым творы адбываюцца недалека ад Менска, што ніякіх беларусаў у 1812 г. не было; што Рэч Паспалітая гэта ўтварэнне двух народаў – іх [яны не палякі! – Рэд.] і нас — ліцьвінаў (а не сучасных летувісаў); што наша зямля, пакуль мы былі ліцьвінамі, нараджала альгердаў, хадкевічаў, сапегаў, астрожскіх, касцюшкаў, міцкевічаў, агінскіх, каліноўскіх, пілсудскіх; а калі мы сталі беларусамі, – камуністаў Заходняй Беларусі, якія стралялі ў сьпіны адыходзячым польскім жаўнерам у 1939 г. Яны напэўна ведаюць, што кожны раз пры заключэнні дамоваў палякаў з намі, палякі гарантавалі нам, што адносіны ў нас будуць “як роўныя з роўнымі і вольныя з вольнымі”, і кожны раз гэтага не адбывалася [а вось гэта так! – Рэд.];  яны напэўна ведаюць, што наш-іхны Пілсудскі пасмейваўся над кароннымі палякамі за недахопы іхнага нацыянальнага характару, а Польшчу называў “абаранкам”, які пусты ў центры і жывіцца толькі свамі Ўсходнімі Крэсамі —  г.зн. намі – ліцьвінамі. Яны напэўна здагадваюцца, што салодкае адчуванне іхнай ”вышэйшасці” ў якасці валанцёраў заходняй цывілізацыі, калечыць іхныя душы (якое “на Крэсах” набрыняла настолькі, што вылілася ў ганебныя ўчынкі АК на нашай зямлі). Нарэшце, яны як “крэсавые палякі”, напэўна, не хочуць быць пятай калонай Расеі  і, спадзяюся, раней ці пазней зразумеюць, што, называючы нас “бялорусінамі”, яны гэтай пятай калонай несвядома насамрэч з’яўляюцца.

Адзінае выйсце пазбегнуць гэтага зачараванага кола (без сваркі з сучаснымі летувісамі, захапіўшымі назву Літва) — гэта пачаць называць нашу Радзіму Літваруссю.

Калі б нашы “палякі” здолелі пераканаць палякаў Польшчы ў тым, што гістарычная справядлівасць патрабуе ад іх адмовіцца ад назвы Беларусь на карысць Літварусі, гэта паспрыяла б хутчэйшаму нашаму Адраджэнню, геапалітычнаму зруху ва ўсім нашым рэгіёне [на жаль, гэта - усяго толькі мары аўтара; сьцьвярджаем гэта як людзі, якія ведаюць сітуацыю знутры... – Рэд.].

Павал Біч, лістапад  2011 г.

Пра важныя падзеі, якія адбыліся ўчора, 11.11.11, у Варшаве, з усіх СМІ, дзеючых у беларускай інфармацыйнай прасторы, паведамілі Беларускае радыё “Рацыя”, тэлевізійны канал “Белсат”, “Еўрарадыё” й іхныя сайты (гл: http://new.racyja.com/news/u-varshave-masavyya-besparadki-na-dzen-nezalezhnastsi-fota;     http://belsat.eu/be/wiadomosci/a,5738,biesparadki-u-varshavie-na-dzien-niezaliezhnastsi.html;      http://euroradio.fm/report/u-varshave-dzen-nezalezhnastsi-polshchy-adznachywsya-besparadkami-72772). Іншыя “незалежныя СМІ” – напрыклад, тая ж “Свабода” ці “Наша Ніва” – пра іх прамаўчалі, што само па сабе сімптаматычна. З кароткіх інфармацыйных паведамленьняў, узятых з названых ды іншых крыніц, а таксама фота- і відэаматэрыялаў, мы рэканструявалі агульную карціну і зьмест падзей. Спадзяемся, што пазьней нам удасца атрымаць больш дэталёвую інфармацыю, зь якой мы пазнаёмім і вас, нашы чытачы.

Рэдакцыя.

1.

Учора, 11 лістапада г.г., у Дзень незалежнасці Польшчы ў Варшаве было заяўлена некалькі розных вулічных акцый. Шэсьце «правых нацыяналістаў» было самай масавай зь іх.

Марш арганізавалі правыя рухі “Усяпольская моладзь” і “Нацыянальны радыкальны лагер”. Да іх далучыліся групоўкі футбольных фанатаў. Акцыя была дазволенай і ў самым пачатку пачыналася як санкцыянаваная. У шэсьці, якое праходзіла ў асноўным па вуліцы Маршалкоўскай, па зьвестках уладаў, прыняла ўдзел больш за 5.000 чалавек (па зьвестках арганізатараў, ня менш за 15-20 тысяч), многія зь якіх сканадавалі слоган “Уся Польшча белая” (“Cała Polska, cała biała”), а таксама выгуквалі абразы на адрас кіўніцтва краіны.

Аднак пазьней, пасьля таго, як удзельнікаў акцыі справакавалі г.зв. “левыя, антыфашысты”, якія выйшлі са сваёй контракцыяй пад лозунгам “Уся Польшча каляровая”, і атрымалі адпор, улады забаранілі марш. Шлях маніфестантам перакрылі шматлікія шэрагі паліцэйскіх (якія цяпер заяўліюць, што нібыта хацелі падзяліць два натоўпы, але ў час падзей чамусьці атакавалі толькі “правых”).

Дадаткова высьветлілася, што да маршу “правых” паліцыя аказалася чамусьці(!) добра падрыхтаванай. Справакаваныя, удзельнікі марша ўступілі ў сутыкненьні з паліцыяй (гэтыя падзеі зафіксаваны на бесстаронных фота- і відэакадрах; гл. пададзеныя вышэй адрэсы сайтаў “радыё Рацыя” і “Белсату”).

Раз’юшаныя дэманстранты кідалі каменьні ў паліцэйскіх, спалілі некалькі машын, у т.л. машыну тэлеканала TVN; праходзячы каля амбасады Расеі, закідалі будынак пятардамі. Пры гэтым яны выкрыквалі антысеміцкія лозунгі. Эпіцэнтрам беспарадкаў сталі плошца Кастытуцыі і бліжэйшая да яе Маршалкоўская вуліца.

Для разгону маніфестацыі паліцыя ўжыла дубінкі, сабак, гумовыя кулі, слезацечны газ, вадамёты… Паведамляецца пра паўсотні параненых удзельнікаў і больш за 200 затрыманых. Сярод паліцыянтаў было паранена 40 чалавек.

Гл. фота падзей.

2.

Дадатковая інфармацыя ад незалежнага назіральніка (трохі адрэдагаваная):

“Ліберальная лухта. Пачытайце ня тыя газеты, якія правакавалі супрацьстаяньне, а тую ж «Рэч Паспалітую», якая піша, што левакі з “антыфы” правакавалі Марш, які зладзілі нацыяналісты, кансерватары, манархісты, лібертарыянцы. На яго прыйшло шмат сем’яў з дзецьмі. Вось гэтую патрыятычную маніфестацыю ліберасты Туска, каб адцягнуць увагу ад праблемаў, абвясьцілі “фашыстоўскай”. Вакол яе некалькі месяцаў нагняталі гістэрыю”.

3.

Ужо гэтыя, пададзеныя вышэй, вельмі сьціслыя зьвесткі й меркаваньні дазваляюць сьцьвярджаць, што “ліберальныя антыфашысты — пальшавікі”, якія атабарыліся ў Польшчы, сваёй палітыкай і правакатыўнымі хвытамі пачынаюць даставаць нават памяркоўных палякаў, якія ўжо шмат гадоў жывуць “у такой шчаснай Эўропе”.

Нагадаем, што пасьля забойства 1,5 гады таму прэзідэнта Польшчы Леха Качыньскага і каля сотні яго калег з кансерватыўнага лагера, а таксама пасьля апошніх выбараў у Сейм, у гэтай еўрапейскай краіне ўсталявалася поўнае адзінаўладдзе г.зв. пальшавікоў – то бок тыповых сучасных лібералаў, дзеючых у Польшчы бальшавіцкімі метадамі. Іх палітыка ліберастызацыі ня мае нічога агульнага з аб’ектыўнымі інтарэсамі польскага народу. Гэтая палітыка накіравана на абслугоўваньне інтарэсаў глабалісцкай фіналігархіі й яе ядра – сіянакратыі, вядзе да дэзарганізацыі, дэмаралізацыі і дэбілізацыі польскай нацыі, скіравана супраць сацыяльнай справядлівасьці і нічога акрамя дэградацыя палякам даць ня ў стане. Польскае грамадства ня можа гэтага не заўважаць і пачынае разагравацца, непасрэднай праявай чаго і былі ўчорашнія падзеі ў Варшаве.

З нагоды гэтых падзей ня будзе лішкам зьвярнуць увагу на факты, якія заставаліся за кадрам:

1) як стала відавочна, у час падзей вакол Катыні–2, лідары пальшавікоў – такія, як Туск, Камароўскі, Сікорскі, якія сёньня поўнаўладзяць у Польшчы – зьяўляюцца лепшымі сябрамі тыповага расейскага кгбшніка-імперыяліста Пуціна, які праз некалькі месяцаў зноў стане прэзідэнтам Расеі…

2) учорашні разгон патрыятычнай польскай маніфестацыі ў Варшаве да болю нагадвае тое, што адбываецца ўсе апошнія гады на вуліцах беларускіх гарадоў, асабліва Менску (адзінае адрозьненьне, што апрычнікі цяперскага рэжыму трохі больш прывучаны да «бліжняга бою», а пальшавіцкія — больш да «дальняга»; «цывілізаваная Эўропа, однако…»).

Гэтыя факты разам з апісанымі падзеямі ў Варшаве зноў сьведчаць пра пару стратэгічных рэчаў, пра якія мы апошнія гады рэгулярна кажам беларусам са старонак нашага сайту:

- нельга казаць пра “Эўропу”, як пра нешта адзінае, шчаснае, прагрэсіўнае;

- трэба казаць, што цяперскі рэжым Лу-кі ў Беларусі, расейская імперыякратыя ў Расеі, ліберастызатары Захаду – гэта зьвёны нейкай адзінай соцыяпаразітнай сістэмы, зьяднанай агульнымі мэтамі й кіраваньнем (найверагодней, з боку сіянакратыі).

Паводзіны польскіх маніфестантаў, напрыклад, каля амбасады Расеі й іх некаторыя слоганы, сьведчаць, што і ў Польшчы становіцца ўсё больш людзей, якія гэтыя нюансы таксама разумеюць.

І апошняе. Сёньняшняя Польшча — гэта, магчыма, заўтрашняя Беларусь. Таму ўсім сьвядомым беларусам, якія жадаюць карысна паўплываць на будучыню беларуска-літвінскага народу, прынцыпова важна ўмець адрозьніваць, напрыклад, Камароўскага ад Качыньскага, інфармацыю з колаў ліберастычнай “Газеты выборчай” ці колаў кансерватыўнай “Рэчы Паспалітай” і г.д. (так, напрыклад, “беларускі паляк” Пачобут, пра лёс якога рэгулярна клапоціцца “беларуская служба радыё Свабода”, з’яўляецца журналістам… “Газеты выборчай”; і ўжо толькі гэты факт у сьвятле апісаных падзей павінен цяпер нам больш казаць пра ролю ў Беларусі і пана Пачобута, і радыё “Свабода”; ці ня праўда?).

-

Рэдакцыя “Нашайзямлі” і надалей будзе сачыць за разьвіцьцём падзей у польскай дзяржаве – суседцы Беларусі.

Хацелася б яшчэ спыніцца на Бічэль-Загнетавай. Спачатку яна вельмі добра ставілася да мяне, а потым я заўважыў, што стала ставіцца варожа. Гэта, відаць, пасьля таго, як я стаў выступаць, што ў нас праводзіцца паланізацыя, выступаць супраць уніі, якая робіцца для паланізацыі.

Быў я ў ксяндза Жыліса (быў у Індуры такі літовец, добры чалавек) і пытаюся ў яго:

- Скажыце, калі ласка, як Вы разумееце унію?

- Я разумею – саюз: дзьвюх дзяржаў, дзьвюх галінаў рэлігіі.

- Дык калі будзе унія, дык у нас ня будзе каталікоў і праваслаўных, будуць усе ўніятамі?

- Не, толькі праваслаўныя стануць уніятамі, а каталікі застануцца…

- То якая ж гэта унія? Які ж гэта саюз? Як “саюз” Беларусі і Расеі: Расея будзе, а Беларусі ня будзе. Гэта – не саюз, а анэксія.

Гэта я казаў і Надсану, казаў і Луцкевічу – яны сталі ставіцца да мяне дрэнна. Казаў і Дануце Бічэль-Загнетавай — і, відаць, за гэта яна ўзьелася на мяне. Я ўбачыў, што гродзенскія хлопцы-каталікі пачалі горш ставіцца да мяне, праваслаўныя – не. Значыць, яна праводзіла сваю чорную справу… Я не магу зразумець, што можна дрэннае пра мяне сказаць? Можа, толькі тое, што не хачу апалячваньня і русіфікацыі…

АА: Гэтага мы ня толькі ня хочам, мы з гэтым будзем змагацца – як з Расейскай імперыяй, так і з Польскай імперыяй. На нашым сайце (nashaziamlia.org) ёсьць вялікі матэрыял пра так званую “Карту паляка”, там пункт гледжаньня нашай рэдакцыі. Калі польскае кіраўніцтва ўвяло гэту “Карту”, дык Лукашэнка спачатку павыступаў троху: як гэта так, у яго вотчыне палякі робяць сваю справу, ігнаруючы яго. Але потым хутка супакоіўся, бо аргументаў у яго няма: палякі робяць этнацыд на Беласточчыне, а ён робіць этнацыд ва ўсёй Беларусі. І калі б ён пачаў бараніць беларусаў, палякі б сказалі: “Дык ты ж іх сам зьнішчаеш”.

НН: Саветы пасьля вайны фактычна радыкальна вырашылі пытаньне з палякамі: каго не пазабівалі, таго выслалі назад у Польшчу. Праўда, занадта шмат і беларусаў разам зь імі. Але саветы ўпершыню на нашай тэрыторыі пазбавілі Польшчу эліты. А цяпер, з 1990-х гадоў пачынаючы, палякі мэтанакіравана рыхтуюць тут сваю эліту – новую. І як яны робяць. “Маці школьная” праводзіць тэставаньне на веданьне польскай мовы. Тутэйшы чалавек ведае польскую мову – і яго залічваюць у польскую ВНУ. І ўсё. Бясплатна ён там навучаецца пяць гадоў. Мэта толькі адна: чалавек падпісвае паперу, што пасьля гэтых пяці гадоў вернецца ў Беларусь. Яны вяртаюцца чысьцюткімі, проста стэрыльнымі палякамі. І яны “юж таке сон поляцы”, што лепш за саміх палякаў.

АА: Цяпер выязджае ў Польшчу моладзь па праграме Каліноўскага (пад эгідай Мілінкевіча, Кулей). Я ведаю такія выпадкі, што чалавек – беларус, цьвёрда лічыць сябе беларусам, але каталік. І вось ён вучыцца, яго заўважаюць як таленавітага маладога чалавека. І потым яму раяць: “Ты каталік – ты паляк, перапішыся на паляка – мы табе тут усе магчымасьці адкрыем”, — потым другі, трэці раз раяць… Некаторыя кажуць: “Даходзіць да таго, што штодзённа прапануюць узяць “Карту паляка”, перапісацца на паляка”. То бок адкрыта палякі гэта робяць і асабліва ў дачыненьні да таленавітай моладзі. І гэтыя маладзёны пачынаюць успрымаць, што перапісваньне з беларуса на паляка адкрывае перад імі перспектывы: рэсурсы, ЕЗ, “цывілізаванасьць” і гэтак далей.

І сапраўды дапамогуць яму.

НН: Абавязкова дапамогуць, яшчэ як! Ён будзе для нас страчаны і яшчэ будзе чорную справу рабіць, нібы янычар… А зараз у іх ёсьць такія праграмы навучаньня: аднагадавая і, здаецца, двухгадавая. Праграма такая: чалавек бярэ нейкую тэму дасьледаваньня, едзе ў якую-небудзь польскую ВНУ, яму даюць вельмі добрага прафесара, усе ўмовы ствараюць, плацяць вялікія грошы. Чалавек павінен хадзіць на заняткі, вучыцца і ў выніку дасьледваньня напісаць навуковую працу. Працу абараняе – і ўсё. Але пры гэтым яны бяруць ключавых асоб з беларускага руху, напрыклад, тых, каторыя вельмі персьпектыўныя і – самае галоўнае – тых, якія ўзначальваюць нейкія сістэмы, асабліва распаўсюды інфармацыі. Напрыклад, Булгакаў там на стыпендыі год ці два пабыў, тры ці чатыры чалавекі з “Нашай Нівы”. І цяпер у “НН” першыя эксьперты – гэта Анджэй Пісальнік і Анжаліка Борыс.

АА: Яны ж польскія імперыялісты. І гэта называецца “беларуская газета”?

НН: “Белсат” – таксама. Гэта ўсё створана палякамі. Ясна, што там ёсьць некаторыя рэчы, карысныя для нас. Напрыклад, паэты і пісьменьнікі маюць магчымасьць зарабіць, гэта іх падтрымлівае, яны ўсе ж такі беларускую справу робяць. Але публіцыстычныя, культурніцкія праграмы робяцца з адным ухілам – прапольскім. І гэта відаць проста няўзброеным вокам.

АА: Анджэя Пісальніка мы ведаем. Гэта гродзенскі журналіст, які заявіў, што кожны беларус, які лічыць, што “Карта паляка” нясе ў сабе пагрозу – мудак. Мы ў рэдакцыі падумамі: “Ах, так! Дык будзем называць цяпер “Карта мудака”!” І патлумачылі, каб людзі не хваляваліся, што тут мы нікога не абразілі, а проста адказалі адэкватна…

Мама і тата ведалі савецкую ўладу. І калі яна прыйшла ў 1939 годзе, то цешыліся, што ня будзе палякаў, але баяліся бальшавікоў. А сястра танцавала. І я радаваўся: “Божа ты мой, гэта ўжо ня будуць нас апалячваць! Ня будуць усяго пазбаўляць”.

Была ў нас крама толькі таму, што бабуля пісалася палячкай. А яна ніякая не палячка. Нават прыдумалі такую версію, што яе муж загінуў, баронячы Польшчу. А на самой справе ён памёр, калі ехалі зь бежанства. І пакуль бабуля жыла, то мы маглі мець краму. А калі яна памерла – то ўжо не. Беларусам не давалі…

Гэта страшна. Ні на працу нідзе не ўладкавацца: ні настаўнікам, ні чыноўнікам – усіх беларусаў пад корань…

АА:  Дакладна зараз у Беласточчыне так – тая самая ганебная імперская тэхналогія.

Так – пішыся палякам. Праваслаўны паляк – і усё.

АА:  Потым у школе: “Хто ты естэсь?” – “Поляк малы.”

Так. Страшныя рэчы. Ведаеце, апалячваньне ідзе і цяпер. І гэтая сволач аддасьць ім яшчэ палову Гродзеншчыны. А як улады злучаць нас з Расеяй, дык Пуцін аддасьць і Брэстчыну, і Гродзеншчыну, каб палякі далі Расеі калідор да Калінінграда.

Чужога не шкада.

НН: Яны дзялілі нас усё жыцьцё. І зараз працягваюць. Дарэчы, план падзелу Беларусі існаваў даўным-даўно: тыя землі, дзе пераважае каталіцкае насельніцтва, яны хацелі б “выкінуць”, а на захаваных землях праваслаўнае насельніцтва лягчэй асіміляваць у Расію. Каталіцкае насельніцтва хоць нейкае структурнае. Каталіцкая царква беларускую справу ня робіць, але ж робіць польскую. Каталікі сябе проста іншымі адчуваюць.

У 1950-х гадах я многага не разумеў яшчэ. Можа, пайшоў бы ў любую “банду” супраць бальшавікоў (ці была б яна нямецкая, ці французская, ці польская) – так яны мне дапякалі моцна. Добра, што ня склалася. А потым разабраўся… Вядома, тое, што я беларус – я разабраўся даўно, але тады мне хацелася змагацца супраць ворагаў, ня важна, пад чыімі сьцягамі. Так сама, як зь Сібіры беларусы ехалі ў польскую армію Андэрса, каб толькі як ратавацца.

Маёй жонкі дзядзька быў вывезены ў Сібір у 1940 годзе, тады трапіў у армію Андэрса. Калі ўжо прыехаў дахаты, пабыў троху і яго арыштавалі і вывезьлі разам зь яго сям’ёй і сям’ёй брата. Там ён ізноў запісаўся палякам і зь сястрою яны выехалі ў Польшчу. Дык кажа (гэта было, калі ваяваў у арміі Андэрса): “Мы размаўляем у хаце шэптам, бо як пачуюць, што мы па-беларуску размаўляем – заб’юць. А як выйдзем на двор – толькі па-польску”. Кажа: “Божа ты мой, я аддаў бы поўжыцьця, каб толькі вырабіцца адтуль. Але сюды прыедзь – ізноў арыштуюць”. Няма куды падзецца…

Машко – старшыня абласнога Савету дэпутатаў – мне кажа: “Заехаў у Польшчу. Сядзімо, выпіваем, сьпяваем беларускія песьні, размаўляем па-беларуску. Выйшлі на вуліцу – усе па-польску загаварылі. Я пытаюся: “Хлопцы, а чаму гэта вы?”. Кажуць: “Пачуюць, што па-беларуску размаўляем – заб’юць”.

Суседка (дачка дзяка, праваслаўная) выйшла замуж за Дыкаловіча (меў, мусіць, гектараў семдзесят зямлі). Прыязджае сюды з сынам ужо з Польшчы, сын зранку становіцца на калені і чытае малітву па-польску.

Мама кажа:

- Оля, а чаму ён па-польску моліцца?

Тая гаворыць:

- Ціха, я Вам потым раскажу.

Калі дзіця некуды пайшло, яна кажа:

- Мы ня кажам яму, што мы беларусы, мы кажам, што мы палякі, і ходзім у касьцёл.

- Чаму?

- Забіваюць. Як хто беларусам пішацца і па-беларуску размаўляе – забіваюць…

АА: Гэта ў якім годзе было?

Прыкладна ў 1971-м. Можа, тады ўжо і не забівалі, але людзі працягвалі баяцца і прывыклі, што нельга паказваць сябе беларусам.

НН: У Гайнаўцы беларусы сёньня таксама баяцца размаўляць на вуліцы па-беларуску.

СТАЎЛЕНЬНЕ ДА ЛУКАШЭНКІ, АПАЗІЦЫІ, “ЗАХАДУ”

АА: Алесь Мікалаевіч, з большага мінуўшчына за нашымі плячыма, давайце наш час абмяркуем. Як Вы ставіцеся да сёньняшняй улады лукашэнкаўскай?

Як можна ставіцца да здраднікаў. Гэта ж здраднікі прадаюць свой народ, гандлююць ім. І яны могуць гандляваць зь кім хочаце: могуць з Расеяй, могуць з Польшчай, могуць з Захадам, могуць зь Іранам. Ім усё роўна, каму прадаваць, абы ўлада была.

Вось так я стаўлюся.

АА: А як Вы думаеце, улады цяперашнія і ўлады савецкія, бальшавіцкія чым-небудзь адрозьніваюцца па ступені свайго злачыннага ўзьдзеяньня на наш народ?

Там, можа, гэта хітрэй рабілася, цяпер — нахабней.

АА: Скажыце, а якое Ваша стаўленьне да сёньняшняй апазіцыі: ёсьць так званая “аб’яднаная апазіцыя”, трошкі побач стаіць Мілінкевіч, трошкі з другога боку – Пазьняк. Ваша меркаваньне?

Усюды ў апазіцыі на 90% кіруюць палякі.

АА: Гэта па Гродзеншчыне ці па Беларусі ў цэлым?

Па Беларусі.

АА: Я лічу, што больш сіяністы: Саньнікаў, Міхалевіч, часткова той жа Мілінкевіч. У сіянюг больш грошай.

І ў палякаў грошы ёсьць…

АА: Палякі нібыта сказалі “Захаду”, што яны ведаюць сітуацыю ў Беларусі, і будуць разьмяркоўваць грошы, прызначаныя на барацьбу за дэмакратыю.

І робяць тут Польшчу за гэтыя грошы…

Тут неяк арганізавалі паездку студэнтаў Гродзенскага ўніверсітэта ў Польшчу, і трапіла мая ўнучка. Там, мусіць, тыдняў два была, прыехала. Пытаю:

- Як?

- Я ў захапленьні! Там так добра ўсё. Там так за беларусаў. Там беларускія школы. Там машыны новыя. Там усё танна, а зарплаты вялікія.

Пытаю:

- А скуль ты пазнала, што машыны новыя?

- Так яны чыстыя ўсе.

- Вядома, як у нас машыны ў Гродна прыходзяць заляпаныя, а там па Варшаве езьдзяць па чыстых вуліцах, дык яны і чыстыя. А якія машыны, можа, старэйшыя за нашы. Ну, а тое, што ім больш плацяць, дык і яны больш плацяць: там кватэра, напрыклад, вельмі дорага.

Вядома, яны лепш жывуць, чым у нас. Адным словам, яна ў захапленьні. Дык не яна ж адна – усе так. Так палякі купляюць. Яны ім стварылі рай на зямлі – гэтым дзецям.

АА: Далёкая крэўная маёй жонкі працуе ў Польшчы лекарам высокай кваліфікацыі, дык яна з цяжкасьцю зводзіць канцы з канцамі. Так што ніякага раю там няма, усё гэта няпраўда…

Значыць, на конт апазіцыі Вы лічыце, што існуе вельмі моцны польскі ўплыў?

Вядома.

АА: А пра Мілінкевіча, пра Казуліна нічога не жадаеце сказаць? Пра Шушкевіча? Пра Пазьняка?

Пазьняк – паланізатар. Як я выступіў на зьездзе Таварыства беларускай мовы і сказаў пра паланізацыю, то ён мне рукі не падаў…

Усё ясна: паланізацыі не чапай, яны будуць паланізаваць, а ты маўчы.

Што да Мілінкевіча, я зь ім некалькі разоў спрачаўся. Заходзіш у “Ратушу” – там усё па-руску або па-польску. Кажу:

- Чаму ў вас няма беларускай мовы?

- А-а, трэба будзе. Я ўжо гаварыў зь імі.

І так кожны раз. Не патрэбная яму беларуская мова.

А Казулін і не прыкідваецца беларусам. Гэтакі ж самы будзе, як і гэты прэзідэнт. Яшчэ, можа, і горшы.

Што да Шушкевіча, дык нашы вучаніцы пісалі да яго лісты, я сьпецыяльна даваў каталічкам…

АА: Вы казалі, што бацька яго адказваў на падобныя лісты і добра ставіўся да музея.

Так, бацька яго адказваў і пісаў так, што “мы таксама каталікі, але ж мы беларусы, мы размаўляем па-беларуску, сьпяваем беларускія песьні і мы лічым сябе беларусамі”.

А ў цэлым, я вельмі дзіўлюся з нашага народу. Выбіралі першых прэзідэнтаў: Кебіч – паляк, Шушкевіч – паляк, Пазьняк – паляк, Лукашэнка па маці – беларус, а хто бацька – ня ведаем. Ні аднаго беларуса…

АА: Гэта ня дзіўна. Нядаўна былі выбары ў палатку. Ад апазіцыі па Гродне – адзін габрэй, адзін – паляк, адзін – маскаль. Беларуса – ні аднаго.

НН: У Гродне дзіцячыя садкі: усе расейскамоўныя, тры групы – польскія афіцыйна, адна, нядзельная – летувіская. А беларускую ўлады і адну ня хочуць адкрыць, ужо два гады выбіваем. І школы – таксама няма.

Нас паставілі ў такія ўмовы, што мы нічога ня можам зрабіць.

АА: Справа вось у чым. У нас не хапае аднаго інстынкта – інстынкта да самаарганізацыі. Беларусы павінны зразумець, што яны беларусы, што яны гаспадары на сваёй зямлі і што адзіны спосаб іх ратаваньня – гэта самаарганізацыя: аб’яднацца ўсім разам на глебе агульных каштоўнасьцяў. Арганізавацца – гэта найперш значыць лепшых, найбольш разумных і сумленных беларусаў, падняць вышэй.

Каго вы можаце назваць у Гродне, хто б змагаўся за беларусаў, супраць паланізацыі? Мусіць, цяжка назваць. Я паглядзеў, Пяткевіч ідзе на паваду ў палякаў поўным чынам. Ня ведаю, як Сьцяцко. Пэўна, таксама, бо яго выбіралі ва ўсе гэтыя органы, а выбіраюць яны тых, хто зь імі згаджаецца. Хто не згаджаецца – не бяруць. Мне ўжо і запрашэньняў не прысылаюць…

АА: Ужо пару гадоў, як радыё “Свабода” перастала браць у мяне інтэрвю. Бо я супраць лібералізму, які на справе прыкрывае новую форму імперыялізму – фінансавы імперыялізм. Я асуджаю дзеяньні польскіх імпер-шавіністаў. “Свабода” падпарадкаваная ім напэўна. Асобныя журналісты ёсьць сьмелыя. Вось там была Вольга Караткевіч, цяпер зьнікла кудысьці. Але нават на радыё “Свабода” цяжка знайсьці журналіста, які гатовы быў бы стопрацэнтова чымсьці ахвяраваць. Відаць, у іх ёсьць добрыя заробкі, ёсьць шмат што страціць. А пачынаць трэба з нуля, з аскетычнага існаваньня, каб змагацца за правы свайго народу. Духу не хапае ў пераважнай большасьці людзей. Нават у тых, якія прыхільнікі нашай беларускай справы і гатовыя штосьці рабіць.

Прыехаў сюды калісьці Даньчык (гл. фота). Прывёз мне кампутар у падарунак і кажа Скоблу:

- Ты, Міхась, арганізуй зь дзесяць перадач з Алесем Мікалаевічам.

- Добра.

Скобла арганізаваў.

Мне адзін карэспандэнт кажа:

- Алесь Мікалаевіч, майце на ўвазе, што за кожную перадачу Вам павінны выплачваць па трыста даляраў.

Як я выступаў, дык даляраў пяцьдзесят даваў Скобла.

Я думаю — грошы патэбныя. Тут і кажу яму:

- Ведаеце, як будзеце атрымліваць гэтую маю плату, то пакіньце сабе нешта, бо казаў такі і такі, што трыста даляраў выплачваюць за перадачу.

- Ну-у, менш, як трыста.

Прайшло дзевяць перадач – прывозіць роўна тысячу даляраў…

АА: Алесь Мікалаевіч, як Вы лічыце, ці можна ад Захаду чакаць дапамогі?

Не. Захаду патрэбная магутная Польшча, мы Захаду не патрэбныя.

АА: А чаму не патрэбныя. Здавалася б, яшчэ за Польшчай краіна адна – дэмакратычная, нацыянальная…?

Мы гэтым 600-гадовым прыгнётам так аслаблены, што няма на нас спадзяваньня. Мы ня маем беларускай царквы. У нас руская царква і польскі касьцёл…

АА: Але колькі б прыгнёту не было, ён, па-першае, закончыцца, а па-другое, колькі б і што ні пачынаць – заўсёды пачынаецца з малога. Калі б 15 гадоў таму пачалі будаваць дэмакратычную дзяржаву – гэта б ужо 15 гадоў за плячыма было б.

Дык “Захад” разьлічвае, што Польшча адарве кавалак, Расея адарве астатняе – і гэта нармальна будзе?

Так. Яны гатовы Польшчы ўсю Беларусь аддаць, каб Польшча была магутная.

А.А. Значыць, Вы лічыце, што на “Захад” нельга разьлічваць.

Нельга.

БУДУЧЫНЯ, ВЫЙСЬЦЕ

АА: І, на мой погляд, ключавое пытаньне: Як Вы бачыце выйсьце? Што трэба рабіць беларусам – маладым разумным высакародным беларусам, і ня толькі маладым, якія хочуць нешта зрабіць, каб нашу справу агульную зрушыць?

“Нас мала, але мы ёсьць!” – так кажа Рычард Казлоўскі з Баранавічаў, які таксама супраць паланізацыі выступае.

АА: Дык як у такой абстаноўцы змагацца? Калі б Вы былі палітыкам і мелі ўплыў на нейкія палітычныя рашэньні, грамадска-палітычныя праграмы, што б Вы запрапанавалі?

Я б арганізоўваў партыю, у якой не было бы каталікоў. Бо на каталікоў вельмі ўплываюць ксяндзы, іх паланізуюць… Я б арганізаваў у Беларусі нават кальвінісцкую, лютэранскую або яшчэ якую царкву, каб на яе не ўплывалі ні палякі, ні рускія…

АА: А можа, усё ж такі такую партыю, дзе былі б беларусы, бо я ведаю беларусаў-каталікоў, якія зацятыя беларусы, здольныя патрабаваць, каб у касьцёле гучала беларуская мова…

Калі могуць два праваслаўных беларусы паручыцца за каталіка – у тым выпадку можна яго прыняць.

АА: Вось Вы бачыце, што нейкая павінна арганізоўвацца сіла, якая ўсё ж такі павінна грунтавацца на тых людзях, якія беларускія карані маюць і якія перакананыя ў тым, што яны беларусы, пераважна праваслаўныя.

Так.

АА: Дарэчы, што да праваслаўя, то ў нас зараз ідзе змаганьне за Беларускую Аўтакефалію Праваслаўную.

Даўно трэба. А іначай царква – гэта русіфікацыя, як касьцёл – паланізацыя.

АА: Алесь Мікалаевіч, самае цікавае, што мы незалежна прыйшлі да аднолькавых высноваў. Наш сайт працуе ўжо больш за тры гады і мы запрапанавалі хаця б тым людзям, хто ведае наш сайт і хоча арганізавацца, пачаць нешта рабіць, далучацца да Руху, які мы запрапанавалі назваць Беларускі Дэмакратычны Рух. Такія людзі павінны адпавядаць двум крытэрам: першы – аб’ектыўна быць і цьвёрда лічыць сябе беларусам, другі – мець жаданьне далучыцца да арганізацыі, якая будзе адстойваць аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу. Вось два асноўныя крытэры. Усе іншыя размовы накшталт: “усіх будзем браць, а потым разьбярэмся, галоўнае, каб рух быў шырокі” – мы адкідаем.   Наш жыцьцёвы досьвед паказвае, што за беларускую дэмакратыю (а беларускую дэмакратыю мы разумеем як аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу на яго этнічнай тэрыторыі, якія зьдзяйсьняюцца з дапамогай яго беларускай дзяржавы) мы зможам будаваць толькі, калі будзе нейкая магутная грамадска-палітычная сіла, якая будзе строга прытрымлівацца вышэйназваных прынцыпаў. Іначай будуць унутраныя супярэчнасьці, свары вакол нейкіх пытаньняў, розныя ўплывы.

Алесь Мікалаевіч, скажыце, а каго Вы лічыце чалавекам прыблізна Вашага жыцьцёвага фармату, у якога нам варта было б узяць аналагічнае інтэрвю яго жыцьця? Каб усё гэта максімальна засталося ў гісторыі, стала ўрокам, прыкладам, каб маладыя людзі хутчэй дасьпявалі да разуменьня сітуацыі.

Шмат сяброў было ў мяне, але многія спужаліся. Хоць яны і беларусы, і лічаць сябе беларусамі, але стараюцца гэтага не паказваць вельмі…

АА: Але такія ўжо не падыходзяць.

Не падыходзяць.

АА: Нас цікавяць такія ж упартыя, як Вы, якія за жыцьцё шмат зрабілі і тое, што яны беларусы, ніколі не хавалі.

Ёсьць у мяне такі стрыечны брат – сын роднай сястры майго бацькі – Зубко Іван. Гэта вельмі таленавіты хлопец. На XXI-м З’ездзе Хрушчоў у сваім дакладзе спамінаў яго прозьвішча. Ён быў заатэхнікам у нашай Сьвіслачы і вельмі вялікіх дасягненьняў дамогся. Дык гэты хлопец ужо пры савецкай уладзе арганізоўваў сустрэчы сваіх калектываў (ён быў дырэктарам саўгаса імя Леніна ў Бабруйску; у саўгасе дзьве фабрыкі – джэмавая і крахмальная) зь беларускімі пісьменьнікамі. Гэта ў той час небясьпечна было. Так ён мне кажа: “Саша, дзякуй табе вялікі! Я ж мог застацца такім самым тумаком, як і быў. А я зразумеў, што я – беларус”. Ён зараз ужо стары, таксама, можа, якіх год семдзесят шэсьць мае.

АА: Гэта выдатна, у гэтага чалавека ёсьць сьмеласьць, пазіцыя. Але пажадана, каб яшчэ дасягненьні былі. Вось у Вас музей, у Вас вучні, у Вас дзейнасьць такая і пазіцыя такая, што Вы ўзор для многіх…

Беларусам застаецца праз усё жыцьцё Радзім Гарэцкі. Варта запісаць яго ўспаміны, высновы.

Чаму жыды жывуць ня толькі сярод нас – беларусаў, але і сярод драпежных нацыяў, і застаюцца сабою?

Іхняя рэлігія не праваслаўная і не каталіцкая. Яны маюць сваю юдэйскую рэлігію, якая бароніць інтарэсы жыдоў, выхоўвае іх у духу бязьмежнага шавінізму і юдэйскага патрыятызму.

Наша ж трагедыя ў тым, што мы маем рэлігіі прыгнятальнікаў і яны імкнуцца нас русіфікаваць або паланізаваць. Нам трэба сваю рэлігію, якая не падпарадкоўвалася б ні РПЦ, ні Ватыкану або Варшаве.

У гэтым наш паратунак.

Амаль сем стагоддзяў палякі і маскалі нішчаць самых разумных, самых мужных, самых патрыятычных беларусаў. Выжываюць толькі асьцярожныя. У выніку складаецца нацыя асьцярожных людзей…

АА, НН: Алесь Мікалаевіч, вялікі Вам дзякуй і за гэтае інтэрвю, і за ўсё Вашае жыцьцё…

P.S.

Пасьля таго, як мы выставілі інтэрвю з Алесем Белакозам на нашым сайце, у яго ж узялі інтэрвю і «белсатаўцы».

Першую частку гэтага інтэрвю можна паглядзець тут: http://belsat.eu/be/nasze_programy/episode/m,1620,alies-bielakoz.html

Другую частку тут: http://belsat.eu/be/nasze_programy/episode/m,1640,alies-bielakoz-ch2-pra-larysu-gieniiush-zosku-vieras-maksima-baghdanovicha.html

Прадстаўнікі беларускай нацыянальнай эліты. Хто яны? Што гэта за людзі? На меркаваньне рэдакцыі, гэта тыя, хто значную частку свайго жыцьця прысьвячае адстойваньню аб’ектыўных інтарэсаў нашага беларуска-літвінскага народу, хто ў гэтай справе ўпарты, нязломны, непадкупны, хто разумны, дасьведчаны і мае здабыткі… Некаторым можа падацца, што такія людзі могуць быць толькі ў нашым уяўленьні, маўляў, яны – ідэальныя, і таму іх… няма. На шчасьце такія людзі сярод беларускага народу ёсьць. Іх цяпер не рэкламуюць, пра іх сёньня не ўзгадваюць СМІ (у т.л. “незалежныя”, “апазіцыйныя”). Таму за справу азнаямленьня нашага народу з сапраўднымі прадстаўнікамі беларускай нацыянальнай эліты вырашыла ўзяцца наша рэдакцыя. Самым яскравым прадстаўніком такіх людзей на Гарадзеншчыне сёньня несумненна зьяўляецца Алесь Мікалаевіч Белакоз. Больш года таму мы, сябры рэдакцыі (далей пазначаныя як АА і НН), пачалі запісваць фрагменты вуснага аповеда Алеся Мікалаевіча пра яго жыцьцё і змаганьне, каб пазнаёміць зь ім вас – нашых чытачоў. Выконваем таксама просьбу Алеся Мікалаевіча і папярэджваем, што пададзены ніжэй тэкст з’яўляецца запісам непасрэднай жывой размовы і таму мае стылістычныя асаблівасьці, характэрныя для вуснай гаворкі… (Усе чорна-белыя ілюстрацыі — фотаздымкі з уласнага архіва спадара Алеся)

БАЦЬКІ. ПАЧАТАК ЖЫЦЬЦЯ

АА: Алесь Мікалаевіч, ці не маглі б вы распавесьці пра сябе, сваё паходжаньне, каб чытачы сайта маглі з вамі спачатку пазнаёміцца?

-  Нарадзіўся 11 верасьня 1928 года тут, у Лятка́х. Гэта вёска каля самых Гудзевіч (населены пункт у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласьці. – Рэд.), нават наша хата на гудзевіцкай зямлі.

Тата быў малазямельны селянін (гл. фота: Мікалай Белакоз – бацька Алеся Мікалаевіча). Іх было трох братоў і сястра. Але на ўсю сям’ю (яго бацькоў) разам было ўсяго чатыры гектары зямлі. Трэба было па гектару дзяліць…

Таму мой бацька вымушаны быў у 1926-м  годзе (калі мы былі пад Польшчай) паехаць працаваць у Бразілію. Чаму ў Бразілію? Таму што палякі стараліся беларусаў не пускаць у Злучаныя Штаты, бо там можна было зарабіць. А ім трэба было, каб беларусы былі парабкамі, каб яны не мелі грошай, зямлі.

У Бразіліі бацьку ўдалося тое-сёе зарабіць. Прыехаў, хацеў купляць зямлю, але ў Першую сусьветную вайну ён быў моцна паранены – у кавалерыйскай атацы трапіў пад перакрыжаваны агонь, быў паранены ў галаву, руку, нагу… Адна нага была на чатыры сантыметры карацейшай, моцна кульгаў, рана адкрылася яшчэ там, у Бразіліі. Адным словам, прыйшоў да высновы, што будзе цяжка хадзіць за плугам ці бараною з такой нагой. І вось ён вырашыў гандляваць. Адчыніў крамку. Купіў гліняную хатку за 250 пудоў збожжа (гэта сёньня якіх 750 тысяч беларускіх рублёў ці 30-я частка сёньняшняга кошту аднапакаёвай кватэры). У гэтай хатцы я і нарадзіўся.

Хату, у якой жыву сёньня, бацькі пабудавалі ў 1934 годзе (гл. фота)

Нарадзіліся мы ўдвох. Старэйшы брат, які на гадзіну раней за мяне нарадзіўся, быў моцны, дужы, прыгожы. А я вельмі замораны. Ніхто ня думаў, што выжыву, бо, кажуць, і плакаць ня мог, толькі папіскваў часам, як кацянятка.

Мама распавядала (гл. ніжэй фота: маці Алеся Мікалаевіча з унукам), што 1928 год быў якраз з вельмі цяжкай зімою, калі тэмпература даходзіла да мінус 40. На гліняных сьценах хаты нарастаў лёд. Палілі дзень і ноч печку, лёд зьверху раставаў, а адтуль, ад сьцяны, нарастаў. Тэмпература была вельмі нізкая. Дзяцей трэба купаць. Тата то сьвіньчо нейкае купляў, каб зарэзаць яго і прадаваць у краме гэтай, то корм здабываў для каровы, для каня, то ехаў па тавары ў Горадню. Адным словам, быў у разьездах. Мама адна павінна была і гандляваць, і жывёлу даглядаць, і дзяцей (нас было чацьвёра: дзьве старэйшыя сястрыцы і мы ўдвох). Мама гаворыць: “Купаю і думаю: Усё роўна двох я не выгадую – некаторы зь іх не вытрывае…”. Ну, не вытрывае слабейшы. Значыць, калі пакупае, то там мяне паложыць на ложак, накрые чым крыху, але адзявае хутчэй таго, каб ён выжыў, а я ўжо ўсё роўна ж асуджаны на сьмерць. Што ты зробіш…

І вось мама так мяне загартавала, што калі нам было па году і мы захварэлі на халярыну (нястраўнасьць, ваніты), то брат не вытрымаў, памёр, а я… выжыў. Гэта ўсё было ў 1929-м.

На жаль, у час Другой сусьветнай вайны майго бацьку бандыты забілі. Гэтыя зладзеі былі расейцы і мясцовыя. Але як ужо мела прыйсьці савецкая ўлада, яны сталі… партызанамі.

Было так. Быў 1943 год. Прыходзіць татава сястра, яна ў Масалянах жыла (сем кіламетраў ад Гудзевіч) і кажа:

- Ці да вас прыходзяць партызаны?

- Ну, а да каго ж яны не прыходзяць, да ўсіх прыходзяць. Папросяць есьці, парцянкі, боты якія – як ёсьць, то дамо.

- Вы знаёмых пускайце, незнаёмых – не пускайце.

- Чаму?

- Да бацюшкі Бароўскага ў Лошы прыйшлі ноччу партызаны. Ён іх пусьціў. Папрасілі ежы – ён даў ім ежы. Кужалю на парцянкі – даў кужалю. Там яшчэ нешта. А рана прыехалі немцы разам з тымі “партызанамі” (бо гэта былі ўласаўцы) і ўсю сям’ю расстралялі: і бацюшку, і матушку, і… дзяцей. Так што асьцерагайцеся.

Тым часам прайшло, можа, тыдзень, мо, два пасьля гэтага. Тата косіць сенажаць (у нас быў гектар сенажаці, ды добрая такая сенажаць — трава ў калена, там медуніца, там усялякія травы, як чай – хоць заварвай і пі. А ён быў вельмі добры касец – гектар сенажаці скошваў за дзень. Я вельмі дзіўлюся. Я тры дні касіў бы гэты гектар). Косіць, а ідзе мясцовы чалавек і прапануе:

- Мікалай, тут гастраўляне разабралі сьпіртзавод, то мая сястра нанясла сьпірту: і балея сьпірту ў яе, і дзежка, і цэбар… Я шклянку выпіў, і бутэльку з сабою дала, але ў яе бутэлек няма. Можа, у вас ёсьць?

У нас крама была – бутэлек многа.

- Добра.

- То ідзем, гэтую бутэльку разап’ем, а то чаго добрага вытхне. Толькі закускі ў мяне няма.

- То я ж не ішоў касіць без абеду.

Яны гэту бутэльку аформілі. Тым больш, што ўжо Ёзік шклянку выпіў да гэтага, то ён ужо менш піў – і тата прыйшоў добра пад мухай. Мама тут напусьцілася на яго, што ён ня скончыў касіць. Ён кажа:

- Чалавек пачаставаў, то нядобра адмаўляцца — аднавясковец… А скасіць – заўтра рана ўстану і скончу.

І вось ляглі мы спаць. Толькі заснулі ў тым пакоі – стук у вокны. Гадзін дванаццаць было. Гэта летам – толькі зьвечарэла. Тата пайшаў:

- Хто?

- Паліцыя!

- Будзе дзень – прыходзьце, не пушчу я вас.

- Мы партызаны.

- А чорт вас ведае – хто: паліцыя ці партызаны… Не пушчу.

- Мы будзем страляць!

- Страляйце.

Пастралялі па вокнах – тата не адчыніў. Мама пад стол схавалася – дык па стале гэтым стралялі — дзьверы ўсе ў дзірках ад куль. І па печы, і па столі. Стралялі, не шкадавалі. А тады кінулі гранату – і разарвала бацьку гранатай гэтай. А мама мне: “Бяжы на сальку” (у нас там два пакойчыкі). Там сястра спала, дык яна пытае:

- А што тут робіцца?

- Бандыты напалі.

А акно адчынена. Адзін загадвае:

- Полезай в окошко.

А гэты:

- Убей – не полезу.

Сястра пытае:

- Што будзем рабіць, як будуць лезьці?

Кажу:

- Крэслам па галаве.

Ня лезьлі, баяліся. Сястра пытае:

- А чаму не адчыняюць?

- Тата сказаў, што ня будзе адчыняць.

Але сястра прайшла праз гэтыя пакоі, адсунула засаўку і пусціла бандытаў. Яны ўварваліся, убачылі, што ляжыць тата забіты: ”Убили человека, убили человека. Почему не открывали?…”

Мама ў той дзень прала бялізну і бяліла маткі прадзеныя з лёну – трыццаць шэсьць маткоў, гэтыя маткі павесіла сушыцца на гарышчы. То адзін кажа:

- Мама казала, каб ёй маткі бралі.

І забралі гэтыя маткі. 36 маткоў – гэта каля васьмі кіламетраў ніткі.

Нашто партызанам столькі ніцей у лесе? Хіба ў лесе яны ткаць будуць? Ясна, што зладзеі.

Мама кажа:

- А каб ты, сынок, тую кашулю, што мама табе пашые з крадзеных маткоў, здаровы знасіў…

- Маўчы, б*! Уб’ю!

Пад рускую мову касілі яны – камандавалі рускія імі.

Гэта потым ужо яны сталі партызанамі. А так яны былі зладзеі.

Я чамусьці так думаю, што тады быў у гэтым атрадзе, можа, і Карпюк. Чаму я так думаю? Ён мне аднойчы кажа: “Ты ведаеш, я, як вучыўся ў Навагрудку, закахаўся ў тваю сястру, яна нічога не ведала пра гэта”.  А тут пазабіралі ўсё, што было. А нейкі падшыванец на яе: “Снімай платье”. Яна не знімае. Ён да яе, да сукенкі  — яна яму па твары. Ён наставіў вінтоўку – будзе страляць. А нейкі высокі партызан яго за каўнер выкінуў, і загадаў: “Каб ты ў гэтую хату больш не заходзіў ніколі”. Сястра сцьвярджала: “Я пазнала, ён вучыўся ў Навагрудку, у педвучылішчы”.

Нас, вядома, пасьля вайны вывезлі б бальшавікі (ў Сібір). Але ў час нямецкай акупацыі сястра вучыла тут патаемна дзетак. Па савецкіх падручніках, вядома — інакшых не было. Немцы тут школаў не адчынялі, бо гэта лічылася не Беларусь, а нешта асобнае – Усходняя Прусія, Беласточчына. А ва Ўсходняй Прусіі беларускіх школ не было. То яна патаемна вучыла гэтых дзетак. Усіх было дзесяцёра, у тым ліку і жонка мая, і сястра яе, і брат таксама хадзілі вучыцца сюды. Хадзілі таксама трое дзяцей расстраляных немцамі бацькоў (мацеркі жылі, а бацькоў расстралялі немцы). Дарэчы, можа, жонка і не забараняла мне гэты музей рабіць (гаворка пра Літаратурна-краязнаўчы музей у Гудзевічах. – Рэд.) з-за таго, што яе патрыятызму вучыла мая сястра Вера Мікалаеўна (гаворыць праз слёзы – Рэд.). Бо, ведаеце, іншая жонка не вытрымала б: па дзьве-тры партыі гасьцей у дзень, экспанаты за свае грошы куплялі. А якая зарплата ў настаўнікаў. Праўда, мелі карову, мелі сьвіней, гарод садзілі, бульбу. То жылі, есці мелі што.

А як ужо тут пасьля вайны сьледчыя з КГБ ездзілі, то яны пайшлі да гэтых мацярок, чыіх мужоў расстралялі немцы.  І тыя на каленях прасілі, каб не чапалі Веру Мікалаеўну: “Хадзілі вучыцца, хаваючыся ад немцаў. Немцы, каб убачылі, то яе расстралялі б або ў лагер заслалі б. А цяпер вы чапляецеся…”. І  не чапалі нас.

Тут яшчэ адразу пасьля вайны мне адзін настаўнік параіў піць гарэлку. “Бо, — кажа, — надта КГБ любіць, як хто п’е: калі п’е, значыць, іх чалавек”. Вядома, настаўніцкая праца складаная — я шмат працаваў. А ўжо ў нядзелю, калі вып’ю сто ці дзьвесьце грам, то прыкідваюся на літар. І нават пайшла такая чутка, што Белакоз — алкаголік, з чаго я вельмі цешыўся. То, можа, ўсё гэта ўлічваючы: сам алкаголік, сястра ў яго такая… – і махнулі рукой.

А каго бальшавікі падтрымлівалі? Тут быў такі чалавек-злодзей — яго немцы расстралялі — то сынок гэтага чалавека стаў сакратаром сельсавета. Тое, што прыслалі такую характарыстыку ў інстытут – яго работа… (гаворка пра тое, чаму Белакозу не далі паступіць у медыцынскі інстытут; пра гэта будзе далей. – Рэд.) Аднойчы еду я на ровары – ён стаіць. Думаю: “Ад яго любой пакасьці можна чакаць. А здаровы бык”. І ён мне цап – за руль. А я руль добра трымаю – вырваўся і паехаў. А потым ён прыходзіць: “Ты мне руку пакалечыў”. А яму лапкай ад званка разваліла ўсю далонь. Кажу: “Дык хто ж так робіць? Ты ж падняў бы руку – я б спыніўся. А ты хапаеш за руль. Я ж мог упасьці, я ж мог забіцца”. Так што вось такая сволач была. Дзяўчат гвалціў, краў у людзей, потым забіў чалавека – яго ў турму пасадзілі.

Вось такія бандзюгі былі ва ўладзе. Гэта апора савецкай улады была…

АА: А як вы, Алесь Мікалаевіч, атрымалі сярэднюю адукацыю? Дзе і калі вучыліся далей?

Яшчэ ў час вайны мы зь сястрой паспрачаліся: яна мяне нямецкай мове і лаціне пачынала навучаць, а я на дыбы:

- Як немцаў перамогуць, то хто будзе вывучаць нямецкую мову?

Мама кажа:

-  І праўда.

- То нашто яе вучыць? Дзе ты чула, каб у якой савецкай установе вывучалі лацінскую мову, можа, толькі ў медыцынскім. Ня буду вучыць лацінскай мовы.

Сястра кажа:

- Як вы такія разумныя, то я вучыць яго ня буду.

Тут настаўніца побач жыла – я да яе хадзіў. Геаметрыю вывучыў за дзевяць класаў, а алгебру – ніяк… Бо не было падручніка.

І ўсё ж я адразу пасьля пяці класаў у 1944 годзе паступіў у восьмы. Было так. Настаўніца матэматыкі прыйшла, пытаецца, хто за колькі класаў ведае алгебру. Кажу:

- Я не вывучаў алгебры ні ў шостым, ні ў сёмым – матэматык хварэла.

- Не бывае так, каб матэматыку два гады не вывучалі ў школе, вы няпраўду кажаце, я буду дабівацца, каб вас перасадзілі ў сёмы клас.

Тым часам, другі ўрок геаметрыі. Яна прыходзіць, з парога дае задачу: “Хто можа рашыць?” Адна мая рука паднялася. Я пайшоў да дошкі, задачу раз-два рашыў. “Что же вы меня обманываете?”

Беларускай школы не было. Была толькі руская і польская ў Ваўкавыску. На ўвесь раён у беларускіх школах нідзе больш не было восьмага класа. І там толькі восьмы – дзевятага не было. Я тлумачу: “Я толькі геаметрыю за дзевяць класаў ведаю, алгебры ня ведаю”. Яна кажа: “Если б вы не знали алгебры, вы б эту задачу не решили”.

Так я застаўся ў 8-м класе. Часта бывала, што настаўніца ня можа рашыць задачы, якую пачнем на ўроку. То спачатку спрачаецца са мной – жыдовачка нас вучыла – а потым выклікае да дошкі, каб я рашыў…

Я скончыў дзесяць класаў. У той час лічылася: велізарная адукацыя. На ўвесь Ваўкавыскі раён у 1947 годзе было трынаццаць выпускнікоў, нас з рукамі адрывалі: у райкам партыі, у райвыканкам – ідзі толькі. Бо такая адукацыя – дзесяць класаў!

У 1947-м годзе паступаў у медыцынскі інстытут (у Менск, у Горадні тады медыцынскага не было). Вырашыў, што найбольш памагаць (рабіць беларускую справу) можна, калі буду лекарам. Праўда, відаць, памылковы быў погляд. Магчымасьці лекараў таксама абмежаваныя, вельмі абмежаваныя. Ну, але паступаў. Так здарылася, што атрымаў тры пяцёркі і па фізіцы чацьвёрку – дзевятнаццаць балаў набраў: хлопцаў прымалі з васемнаццацьцю, дзяўчынак – з дваццацьцю.

Тым часам, у сьпісах мяне… не было. Прыехаў, рэктар кажа:

- Мне з ЦК прыйшло ўказаньне, што самых маладых – 17 прынятых чалавек – адлічыць… Бо пайшлі ў ЦК партызаны, члены партыі. Ім ужо хутка па 35, іх далей прымаць ня будуць. А вы яшчэ пасьпееце…

Я год у хаце займаўся гаспадаркай: было ў нас тры гектары зямлі, гектар сенажаці. Крышку рыхтаваўся, усё роўна тое-сёе падзабыў. Праз год здаў горш экзамены – па конкурсу не праходжу. Але рэктар аб’яўляе, што такая-і-такая дзяўчына выпрацавала ў калгасе столькі-та працаднёў, паступае другі раз, дык яна моцна хоча быць лекарам – і мы яе прымаем.

Кажу:

- І я такі ж!

- А вы дзе адпрацоўвалі працадні?

- Дык калгасаў няма, — кажу, — я малаціў, рабіў тое самае, што і яна, баранаваў, сеяў…

- Не, мы ня можам. Каб вы мелі працадні, мы і вас прынялі б…

Пайшоў забіраць дакументы, а мне сакратар з прыёмнай камісіі, жанчына, кажа:

- Вы ведаеце, вы вельмі падобны да майго сына. Я вам вельмі спачуваю. Вас ніколі не прымуць. Таму што з сельсавета прыйшла характарыстыка на вас (яна ў вашай асабістай справе), што ваш бацька амерыканец і яго забілі партызаны.

Хоць бацька езьдзіў у Бразілію – усё роўна амерыканец…

Я зразумеў, што вучыцца мне на лекара няма магчымасьці – не дадуць. Паехаў у РАНА, каб далі месца настаўніка. Бо маміныя браты – мае дзядзькі – прысудзілі, што трэба ўжо працаваць. Маці была ў гадах (яна 1895 года нараджэньня). Маўляў, будзеш працаваць, зарабляць нешта, дык будзеце жыць. Акрамя таго, сястра вельмі добрай настаўніцай была, ды загадчык РАНА быў мой класны кіраўнік і дырэктар нашай школы. Ён ведаў, што я добра вучыўся, асабліва матэматыку любіў.

Як ён назначаў мяне матэматыкам у школу, то я кажу:

- Павел Сямёнавіч, я ж мовавед.

- Ха-ха-ха, да какой же вы мовавед. Вы математик. У вас по белорусскому языку тройка была.

І праўда, у мяне тройка была па беларускай мове. Бо я яе ніколі не вучыў. Пры немцах падручнікаў не было. А без падручніка – якая вучоба.

Так у 1948 годзе стаў я працаваць настаўнікам пачатковых класаў – выкладалі на беларускай мове. Колькі мог, я вёў патрыятычную выхаваўчую працу, але гэта трэба было рабіць асьцярожна, бо ж вельмі дырэктар быў пільны – кожны тыдзень езьдзіў дакладваць на мяне.

ПАЧАТАК ГРАМАДСКА-ПАЛІТЫЧНАЙ ДЗЕЙНАСЬЦІ

АА: Алесь Мікалаевіч, можа, Вы раскажаце, на што было накіравана Ваша жыцьцё. Як Вы бачылі яго сэнс? Чым кіраваліся? З чаго пачыналі?

Мая сястра вучылася ў Віленскай беларускай гімназіі (гл. фота: Вера Белакоз сярод навучэнцаў Беларускай гімназіі ў Вільні; 1939 г.; яна ў ніжнім радзе, другая справа). Яна на мяне зрабіла вялікі ўплыў. Яна паступіла ў 1936-м, у 1939-м скончыла тры класы (усіх было чатыры). Аднак, у апошні дзень перад вайной яна атрымала паведамленьне, што апошняя беларуская школа – Віленская беларуская гімназія – зачынена. Гэта пры паляках. Яны яшчэ пасьпелі зрабіць апошняе злачынства. Самі згінулі, але апошнюю беларускую школу зачынілі…

Дык вось яна мне вельмі шмат у гэтым (беларускім) напрамку распавядала, выхоўвала мяне (патрыётам). Вялікі ёй дзякуй. Інакш проста жахаюся: вырас бы рэнегатам, як і многія іншыя настаўнікі…

[Дадатак рэдакцыі:

Каб чытачы маглі лепш адчуць атмасьферу 1930-х гадоў у Беларусі, мы вырашылі дадаткова выставіць некаторыя фота з асабістага архіва Алеся Белакоза. На фота, разьмешчаным ніжэй, вы бачыце вучняў Віленскай беларускай гімназіі ў 1937 годзе (сярод вучняў ёсьць і Вера Белакоз) у час разьвітаньня са сваім дырэктарам Радаславам Астроўскім (сядзіць у цэнтры; уверсе бачныя Пагоня і фота спадара Радаслава), які адыходзіў на іншую працу.

На наступным фота – вучні Віленскай беларускай гімназіі ў 1938 г. разьвітваюцца з наступным дырэктарам М.Анцукевічам. Вера Белакоз стаіць у першым радзе, трэцяя справа. Перад ёй, верагодна, сядзіць Барыс Кіт (першы справа сярод выкладчыкаў). Варта нагадаць, што ў 1939 годзе перад самай вайной палякі ўсё ж зачынілі Віленскую беларускую гімназію...

На фота ўверсе – вучні Наваградскай беларускай гімназіі ў 1939 г. Вера Белакоз сядзіць у першым радзе, другая зьлева. Барыс Кіт стаіць у цэнтры каля дошкі. На апошняй напісана дакладная дата – 14 лістапада 1939 г., якая тлумачыць, чаму над дошкай знаходзяцца фота Леніна і Сталіна... – Рэд.]

—

У 1948 годзе ў канцы траўня памерла мая сястра – Верачка (яна на сем гадоў за мяне старэйшая была). Якраз экзамены былі па матэматыцы. Прыехаў інспектар па матэматыцы Стольнікаў, а ўсе ходзяць: вучні плачуць, настаўнікі плачуць – яе вельмі цанілі, любілі (яна вяла пачатковыя класы, нямецкую і беларускую мовы ў пятым класе). Яна зь дзяцінства мела клапан у сэрцы, які кепска адкрываўся, і калі праходзіла метраў сто – станавілася ўся сіняя і задыхалася. Недзе, можа, ў якім 1951 годзе зрабілі першую аперацыю на гэта. Я ўжо падумаў, што мы ж мелі тут дзьве каровы, мы прадалі б гэтых кароў, бо з настаўніцкай зарплаты нічога ня возьмеш, і ўжо дабіліся б у тую Маскву, і лячылі б яе. Але яна не дажыла да таго, як пачалі рабіць такія аперацыі. Ёй прарочылі ў Вільні ў клініцы, што яна пражыве да 18 гадоў, а яна пражыла да 26 зь лішнім…

І я тады падумаў, што рабіла добрую справу Верачка – выхоўвала дзяцей у патрыятычным духу, а я вось нічога ж не зрабіў, трэба нешта рабіць. Знайшоў нейкую польскую кнігу, у канцы якой на апошняй старонцы ў рамцы быў антыбальшавіцкі нейкі заклік (я ўжо не памятаю – які). Я яго выразаў акуратненька, намазаў клеем. Калі добра так ужо сьцямнела, паехаў на мост на ровары, прыпыніўся і прыклеіў да парэнчы. І паехаў. Зьезьдзіў у той бок і назад. Тады ніхто гэтага не заўважыў, бо ўжо цямнела.

Назаўтра ўжо прыдумаў нейкую патрэбу, што мне ў Міткавічы трэба. Паехаў у тыя Міткавічы – і ўсё было садрана нажом…

Мне спадабалася. Што я зрабіў: я знайшоў ад камеры трактара тоўстай гумы і на ёй выразаў: “Беларусы, змагайцеся за сваю незалежнасць!” Заклаў гэта ў прэс-пап’е і наштампаваў лістовак.

Еду ў Менск здаваць другі раз экзамены ў медыцынскі інстытут. Набраў іх, і ў цягніку: праеду некалькі станцыяў, заходжу ў туалет і штук так дваццаць па адной выкідаю. Цягнік ідзе – і яны паляцелі. Нехта ж знойдзе. Потым праз гадзінку ізноў, ізноў. Заставалася ў мяне, можа, штук восемдзесят ці сто – завёз у Менск.

У Менску хадзіў па пад’ездах, у скрынкі кідаў. Тады разьбіты гэты Менск. І шапік стаіць. Помню, за шапік зайшоў – цаглінкай лістоўку за канец прыціснуў, каб вецер не панёс. Купіў газету ў парку — газету пакінуў і ў газеце такую штуку.

Ведаеце, я дурны тады быў. Прыходзіў цягнік у Менск у дзевяць гадзін раніцы летам, гэта ўжо позьні ранак – ужо маглі мяне сустрэць у Менску, ператрус зрабіць ва ўсіх, ня толькі ў мяне. Дзякуй Богу, не зрабілі такога ператрусу.

(У Гродне ператрасалі ўсё чамусьці. Што б ні нёс: “Пакажы, што ў цябе”. Перагледзяць – ідзі. Мама везла аднойчы гарэлку, то салдата папрасіла нейкага: салдат пранёс буталь гарэлкі ў мяшку. Каб убачылі, то яе арыштавалі б і судзілі – самагонка (трэба было ж жыць, настаўніцкая зарплата такая, што на яе не пражывеш). Сястра атрымлівала дзьвесьце пяцьдзесят пяць рублёў – гэта пачатковыя класы, беларуская і нямецкая мовы ў старэйшых класах. Працавала дзень і ноч. Яна магла за гэтыя 255 рублёў купіць або дваццаць тры кілаграмы бульбы, або поўпуда жыта. За месяц яна зарабляла – восем кілаграмаў жыта, гэта ўсё. Дык мама ж ратавалася. Як яна давала рады? Вы ведаеце, у нас заўсёды зьбіралася моладзь, інтэлігентная моладзь, і прыходзілі вясковыя дзяўчаты, сяброўкі Веры – заўсёды пачэсткі нейкія. І ўсё гэта было – не ведаю, скуль яно бралася. Цяпер мае дзеці кажуць: “Каб на кухні шафу выкінуць”. Пярэчу: “Нельга, гэта шафа вельмі шчаслівая, яна заўсёды поўная. Яна таксама ў 1928-м годзе, у год майго нараджэньня зроблена, і яна ўвесь час поўная. Пакуль я буду – хай яна будзе. Як я памру – тады выкідайце”… )

Як я ехаў у Менск, заехаў да сьвятара Жалезьняковіча. Яго бальшавікі арыштавалі і далі 25 гадоў, сыну – дзесяць гадоў (яму – пасьля 1948-га, сыну – у 1945-м).  У мяне просіць сын яго малодшы (жулік, дарэчы, потым сьпіўся): “Ты купі мне пугач. Прадаюцца такія, як наганы з выгляду, толькі на коркі: закладаецца корак і страляе. Дваццаць пяць рублёў каштуе ён і дваццаць пяць рублёў я табе дам яшчэ на коркі – 25 коркаў купі”. Я купіў наган, коркі. І дахаты ўжо ехаць. Думаю, што ізноў буду пускаць тыя лістоўкі, што засталіся.  (А я цягаў іх з сабою ў падручніку хіміі. Гэта ж мог нехта гэты падручнік узяць, пачытаць. Божа ж мой! Я ня ведаю, як я выкруціўся з гэтага ўсяго). Ехаць дахаты, а білетаў ніякіх ня купіш нідзе. Усе сядаюць: хто лезе на дах вагона, хто на буферы, хто дзе – аблепяць вагон поўнасьцю. А білетаў няма, не прадаюцца — білеты толькі камандзіровачным. Я на буфер забраўся. Ад’ехаў цягнік метраў чатырыста, спыніўся, акружыла міліцыя, нас пазабіралі і павялі ў міліцыю. Мяне нейкі, здаецца, капітан завёў у асобны пакой, руку ў кішэню, а там гэты наган:

- О-о-о! Какая ты птица!

Дастаў. Кажу:

- Гэта пугач.

- А как он стреляет?

- Во – корак.

Ён залажыў корак – не выстрэліла чамусьці. Хто яго ведае, чаму. Так ён яшчэ з другога корка накрышыў і як выстрэліў, то толькі рукаятка засталася ў яго, а ўсё астатняе разарвала. А ў мяне ў падручніку хіміі лістоўкі!..

Ён кажа:

- Ведаеш што, я нарабіў табе ўбытку – ідзі ты адсюль.

Дзякуй Богу, што я купіў гэты пугач.

Выйшаў, а сонца сьвеціць. Я іду сабе па плошчы перад вакзалам у Менску… І раптам гэтыя коркі здэтанавалі… Дваццаць тры коркі. Бабах!!! Выбух страшэнны. Дым вакол мяне. Падскоквае міліцыянер:

-  Кто стрелял?

- Рыжы нейкі, — я ведаў, што рыжых мала.

- Где он?

- Вось туды пабег.

Ён туды, а я ў іншы бок – і ўцёк. Тыя лістоўкі там пад некую цагліну паклаў і сам адышоў метраў чатырыста, за тое месца, дзе акружалі гэты цягнік (бо яны ж ізноў будуць акружаць). Ізноў цягнік аблеплены, ізноў акружылі, ізноў пазабіралі ўсіх.

Тады, як цягнік пачаў ісьці, я на падножку і паехаў. Дзякуй Богу, правадніца добрая аказалася, пусьціла мяне ў вагон, дазволіла на трэцяй паліцы спаць. І я прыехаў аж у Чарлёну. Вось так скончылася гэта мая справа…

У 1949-м годзе я ўжэ ў “Гродзенскай праўдзе” дастаў шрыфт. Набраў верш, які друкаваўся (я ня памятаю, Найдзюк ці як прозьвішча аўтара) ў падручніку гісторыі “Беларусь учора і сяньня” – гэта пры немцах выдавалася. (У мяне гэты падручнік быў і небясьпечна было. А потым настаўнік адзін пазычыў яго і не аддаў. Я ў яго і не дабіваўся, бо баяўся, што бяда будзе: за адзін падручнік гэты ўжо тэрмін абавязкова быў бы).  Дык я адтуль узяў тэкст.

Верш такі:

Паўстань, мой любы селянін,

Паўстань супроць жыдоўскай улады!

За зброю! Бі! Хай згінуць гады!

Ды ты ня бойся і ня трусь –

Ратуйма нашу Беларусь!

Нарабіў гэтых лістовак шмат, зарганізаваў двух хлопцаў на гэту справу, каб развешваць іх. Мы расклейвалі іх у асноўным каля плошчы Леніна ў Горадні (я тады завочна вучыўся). Наклеілі мы іх шмат, у скрынкі кідалі, заходзілі ў пад’езды. І прыйшла дурная думка: на будынак міліцыі наклеіць. Наклеілі мы на будынак міліцыі – відаць, нехта назіраў, там нейкі быў вартавы. І калі ён толькі ўбачыў, за намі ўвязаліся тры міліцыянеры. Мы на плошчу Леніна, яны за намі, а там з плошчы Леніна быў такі мосьцік праз Гараднічанку – і ўніз сьцежачка (цяпер на гэтым месцы плошча Леніна. – Рэд.). І мы па гэтай сьцежачцы ў кустах прабеглі. А далей, як ехаць з плошчы Леніна на Горкага, там унізе такі абрыў і хатка стаяла. У гэтай хатцы я кватэраваўся (цяпер гэтай хаткі няма. – Рэд.). Мы ўсе – у хатку, сьвятло патушылі.  Прасядзелі мы з гадзіну, а потым я кажу: “Гена, пакінь пінжак”. А то мы ў пінжаках былі, а так ідзе ўжо ў кашулі, без пінжака – зусім іншы чалавек. Ён пайшоў, ніхто яго не затрымліваў. І ўсё абышлося. А другі мой памагаты жыў са мною ў той хатцы. У адным пакойчыку было сем чалавек.

Толькі ў хуткім часе пачаліся арышты. І я вырашыў, што гэта па маёй віне арыштоўвалі…

У гэтых хлопцаў, што былі тады са мной – у аднаго і ў другога пытаюся: “Я пішу ўспаміны (праўда, яны былі ў кампутары, але працэсар сапсаваўся, павезьлі ў рамонт — і ўсё гэта прапала). Скажыце, я, можа, назаву вашыя прозьвішчы, бо столькі гадоў прайшло?”. “Баімся…”. Як яны тады згадзіліся са мной ісьці, паняцьця ня маю. І я яшчэ тады вырашыў, што гэты метад трэба кідаць. Бо ўлады за кожную такую вылазку арыштоўваюць людзей і невінаватыя ідуць у турмы…

Было тры спробы вярнуць уласны нацыянальны твар нашаму народу. Першая — у 1917-30 гады, другая — у 1941-44 гг., i трэцяя — на нашых вачах, у 1990-94 гг. Усе яны скончылiся паразай. Толькi з другой усё адносна ясна – яна iшла пад прыкрыцьцём замежных войскаў, а ўплыў Расеі быў зведзены да мiнiмуму. З адыходам немцаў яна скончылася, яе ўдзельнiкi былi аб’яўленыя памагатымi фашыстаў i цi былi зьнiшчаны, цi эмiгравалi на Захад. Першая спроба скончылася масавым зьнiшчэньнем нацыянальнай iнтэлігенцыi ўключна  з нацыянал-камунiстамi. Трэцяя — абышлася амаль без фiзічнага вынiшчэньня нацыянальнага элементу. Гэта сьведчыць аб тым, што ў Расеi ёсьць магчымасьць русiфiкаваць нярускiя народы больш тонкiмi, чым праз масавыя забойствы, спосабамi. Заўважым, што на iншыя народы былых Саюзных Республiк гэтыя спосабы не падзейнiчалi. Ад Эстонii да Кiргiзii прайшла незваротная хваля нацыяналiзацыi, i, здаецца, Расея з гэтым зьмiрылася [пакуль будзе “Расея”, яна з гэтым не зьмірыцца. - Рэд.].

Адразу ўзнiкаюць пытаньні. Што, наша нацыянальная iнтэлігенцыя была дурней або палахлівей, чым iнтелігенцыя iншых народаў? Не. Можа, наш народ ня бачыў, што А.Лукашенка ня толькi ненавiдзiць беларускую мову, але i адкрыта зьдзекуецца зь яе? Можа, народ быў пастаўлены ва ўмовы — цi памерці з голаду разам з БНФ i мовай, цi зажыць заможна з Лукашэнкам, але бяз мовы? Не. Ён жыў, бадай, лепш за многія народы былога Саюзу i звышдаверлiвасьцю сярод iншых народаў ня вызначыўся.

Філосаф В.Акудовiч у сваёй кнiзе «Код адсутнасьцi» моўна-этнiчную канцэпцыю Адраджэньня, распачатую БНФ у 1990-я гады, палiчыў памылковаю. Маўляў, у тыя перабудовачныя гады, «калi плакалi галодныя дзецi, i трэба было затрымацца на краі пагiбелi», народ правiльна абраў А.Лукашенку, а не З.Пазьняка, бо, як пiша В.Акудовiч: «надо было сеять хлеб, и Лукашенко бросился за бензином и соляркой в Россию». Але, паўтарым — мы жылi тады ня горш, чым усе народы былога СССР, i таму развагi В.Акудовiча павiсаюць у паветры. Уся справа ў народзе. Дакладней, большасьць нашага культурна-зрусiфiкаванага народу пайшла за культурна-зрусiфiкаваным А.Лукашэнкам таму, што, як і Лукашэнка, лiчыла — мы без Расеi загiнем. Гэта i ёсьць галоўны палітычны вынiк шматгадовай русiфiкацыi.

Сказаць, што наш народ за 200 гадоў расейскага панаваньня быў найбольш зрусiфiкаваны, або звалiць усё на асобы — гэта значыць амаль нiчога не сказаць. Развагi пра гэта ўжо набiлi аскому. Ёсьць прычыны, адносна якiх гэткія тлумачэньнi ёсьць толькi сьледства. Да таго, яны малапрадуктыўныя, таму што не гавораць, што трэба рабiць, каб наш народ стаў нацыяй.

Усё пазнаецца ў параўнаньнi. Параўнаем наш народ з нашымі паўночнымi й паўдневымі суседзямi, якiя, у супрацьлегласьць нам, нацыямi сталi. Тут трэба паглыбіцца ў гiсторыю. Наша дзяржава сярэднявечча — ВКЛ (Вялiкае Княства Лiтоўскае (беларускае), рускае (украiнскае) i жамойцкае (цяперешняя Летува)). Адразу агаваруся – прэтэнзii сучасных летувiсаў (у мiнулым жамойтаў) апраўдаць цяперашнюю назву сваёй краiны спасылкай на тое, што ў назве ВКЛ «лiтоўскае» належыць да iх народу, лiчу зусiм неабгрунтаванымi, паколькi  жамойты ў культурным, вайскова-палiтычным разьвіцьці не апярэджвалi нас i ўкраiнцаў, а па колькасьцi насельнiцтва складалі ня больш за 20% насельнiцтва Княства. Вайскова-палітычную вагу Жамойціі добра адлюстроўвае колькасьць выстаўляемых у паход харугваў. Так, у бiтве пад Грунвальдам iх было ў дзесяць разоў менш, чым нашых, а ў часы паходаў на Маскву ў 1606-12 гадах харугваў з Жамойцii наогул не заўважана. Таксама неверагодна, каб у федэратыўнай дзяржаве адзiн народ называўся дзвюма назвамi (i лiтоўцамi, i жамойтамi), а два народы (мы i ўкраiнцы) з доляй насельнiцтва ў 80% называлiся адной назвай – рускiмi. I гэта не адзiныя аргументы за тое, што гiстарычная Лiтва – гэта ёсьць сучасная  Беларусь.

Усё насельнiцтва, якое жыло адразу за заходняй мяжой Масковii, якая ў сваю чаргу знаходзілася ў 100-300 км ад Масквы, называлася лiтоўцамi або лiтвiнамi. Нiякiх беларусаў тады не iснавала. У сярэднявеччы термiнамi “рускi” або “русiнскi” на неафіцыйным узроўні ў ВКЛ называлi насельнiцтва ўнiяцкага або праваслаўнага веравызнаньня, або славянскай мовы, або якое ў пiсьме карысталася кiрылiцай. Менавiта таму сваю бiблiю Ф.Скарына назваў рускай, а адна з асоб «Дзядоў» А.Мiцкевiча ў спрэчцы кiнула рэплiку — «Лiтва ў аснове тая ж Русь». Цяперашнiя рускiя тады называлiся маскавiтамi або маскалямi.

Далей. У войнах ВКЛ з Масковiяй мы страцілі больш за астатнiх. Жамойты жылi за нашай спiной, а ўкраiнцы, як праваслаўныя, здаралася, ваявалi супраць нас у хаўрусе з Масквой. Маскавiты вялi войны незвычайна жорстка — зьнiшчаючы на 90% насельнiцтва нашых горадоў або ўганяючы яго ў Масковiю. «Не бываць Лiтве, Унii i жыдам» — вось клiч, пад якiм маскоўцы ішлi на нас. Нагадаем, што Ўнiя — гэта пераходная релiгiя ад праваслаўя да каталiцтва — была распаўсюджаная менавіта на нашых землях, а габрэям, гнаным зь Еўропы, у ВКЛ дазволіў сялiцца яшчэ Вiтаўт.

У позднiм сярэднявеччы ў Заходняй Еўропе пачаўся моцный культурны ўздым (Адраджэньне) i ўся гэтая культура праз Польшчу прыходзiла ў ВКЛ. У тыя часы нацыянальныя адрозьненьнi ня мелi такога вялiкага значеньня, як саслоўныя i рэлiгiйныя, таму неўзабаве ўся вярхушка ВКЛ прыняла польскую культуру. Нават праваслаўныя сьвятары Кiеўска-Пячорскай Лаўры, здаралася, у тыя часы пiсалi свае трактаты па-польску. Нагадаем, што і Расея ў культурным плане да пачатку ХІХ стагодзя была вельмi адсталай краiнай i таксама прагна хапала ўсё, што iшло да яе з Захаду. Напрыклад, каменны Крэмль у Маскве спраектавалi iтальянцы, сабор В.Блажэннага – майстры з ВКЛ, нават зброю перад паходамі на нас яны закупалі ў Заходніх краінах.

Такім чынам, можна сфармуляваць першае адрозьненьне нас ад жамойтаў i ўкраiнцаў – найвялiкшыя страты ў войнах з Масковiяй i найбольшая паланiзацыя нашых вярхоў. Жамойты хаваліся ад гэтага ў сваёй балцкай мове, украiнцы – у праваслаўi. Па ўсiх астатнiх асьпектах (за выключеньнем яшчэ аднаго, пра якi скажу пазьней) мы характарызуемся плаўным пераходам ад жамойтаў да ўкраiнцаў: па колькасьцi насельнiцтва, супрацiву русiфiкацыi, па менталiтэце i тэмпераменту (якi ў значнай ступені карэлюе з клiматам), па колькасьці цяпла і чарназёмаў. Украiнцы — праваслаўные, жамойты — ад пачатку рыма-каталiкi, мы — са сваiм унiяцтвам зноў пасярэдзiне.

I тады ўзьнiкае законнае пытаньне – чаму ж тады ў нас з нацыянальным так дрэнна? Зыходзячы з вышэйадзначанага, у нас з нацыянальным павiнна было быць крыху горш, чым у прыбалтаў i крыху лепш, чым ва ўкраiнцаў. А ў нас жа «яміна»! Чаму Першы Прэзiдэнт Украiны Леанід Кучма напiсаў кнiгу пад назвай «Украiна гэта не Расея», а Лукашэнка, нягледзячы на ўсе пляўкi з боку Расеi, бармоча: “мы i рускiя адзiны народ”?

Безупынныя войны з Расеяй, антырускiя паўстаньні пасьля падзеньня Рэчы Паспалiтай (РП), напалеонаўскiя войны і да т.п. прывялi да масавай эмiграцыi i гiбелi нашых адукаваных людзей. Была забаронена назва Лiтва, зьнiшчана ўнiяцтва i, нарэшце, у сярэдзіне ХІХ ст. нас перайменавалi ў беларусаў. Цi маглi нашчадкi апалячанай шляхты, якая стагоддзямі ваявала з Расеяй, прыняць назву нейкiх там “белых рускiх”? Вядома, «не». Яны перайшлi ў каталiцтва i вырашылi быць палякамi, каб толькi ня быць “белымi рускiмi”. Моцна запрацавала помпа па выкачваньні нашых адукаваных людзей на прасторы неабсяжнай Расеi. Тыя, хто заставаўся дома, дэградавалi, таму што ўсялякая грамадская дзейнасць стала немагчымай; вялiкую частку шляхты перапісалі ў сялян-аднадворцаў.

Адмову ад лiтвiнства нашых вярхоў можна лiчыць здрадай, а іхні паварот да польскасьці моцна раскалваў наш народ. Руская царква i школа ў гэты час  энэргiчна перарабляла нашыя нiжэйшыя пласты ў рускiх (белых), i ўбiвала iм у галовы, што наш народ “ніколі ня меў гiсторыi” таму, што быў ва ўсе часы “рабом цi то палякаў, цi то лiтоўцаў”. Гэтая прапаганда працягвалася i ў часы бальшавiкоў, працягваецца і ў наш час… Згуба гiстарычных ведаў зьнiшчала  нацыянальны гонар, вяла да распаўсюду ў нашым народзе комплексу непаўнавартасьцi.

Як зьнiшчаўся гонар, можна пабачыць на прыкладзе рускай трактоўкі складу ўдзельнiкаў Грунвальдскай бiтвы (гл. Советский энциклопедический словарь, М.,1983.): «…разгром нем.Тевтонского ордена польско-литовско-русской армией….», дзе лiтоўцамi лiчацца сучасныя летувiсы, то бок тагачасныя жамойты. А на самой справе, як высьвятліў А.Тарас, у бiтве ўдзельнiчалi (акрамя польскiх) харугвы:  з беларускiх зямель — 31, украiнскiх – 7, з жамойцкiх – 3. А дзе рускiя?  Высьвятляецца, што рускiмi яны лiчаць 3 харугвы з Смаленскай зямлi, якая, як вядома, населена этнічнымі беларусамi, а ў тыя часы і ўвогуле ўваходзiла ў склад ВКЛ. Ну, і ці ня зьдек гэта з нашага народу?!

Цi разглядзiм падзеi 1606-12 гг. — час вялiкай смуты ў Масковii, калi ў Маскву па запрашэньні часткi баяр прыйшлi войскi з РП, цi, як пiшуць расейцы, “прыйшлi палякi й лiтоўцы”, дзе пад лiтоўцамi яны зноў жа разумеюць сучасных летувiсаў – то бок жамойтаў. Але М.Пятроў (Сб. Деды, вып. 4, 2010) прааналiзаваў  службовыя запiскi ўдзельнiкаў тых падзей (у асноўным маскоўцаў) і высьвятліў, што ня толькi жамойтаў, але і палякаў у Маскве не было (палякі былi ў вельмі малой колькасьцi й, здаралася, ваявалi сумесна з наёмнiкамi з Заходняй Еўропы на баку маскоўцаў). Гэта яшчэ адзiн плявок у наш бок. I такiх пляўкоў на нас набiраецца з галавы да пят. У нас скралi нашую вялікую гiсторыю і падмянiлi яе хлусьлівай псеўдагісторыяй.

Цi будзе просты беларус зь ведамі аб гiсторыi ў трактоўцы расейскіх імперцаў паважаць сябе i аддаваць дзяцей у беларускiя школы? Цi будзе Лукашэнка гаварыць на ёй, атрымаўшы вышэйшую гістарычную адукацыю ў савецкі час? Цi будзе чынавенства РБ дбаць пра яе? Вядома, «не».

Слоган «Русскiй — белорусскiй» на простых людей дзейнiчае i будзе дзейнiчаць забойна. Сапраўды, для чаго трымацца за нейкую там беларускую мову, калi ёсьць руская, якая, здаецца, больш агульная, больш старадаўняя i лепшая? – мяркуюць яны.

Заўважым, што рускiя стварылi сваю пiсьменнасьць апошнiмi ў Еўропе i iхняя мова, дарэчы, адрозьнiваецца ад iншых еўрапейскiх моваў тым, што ў еўрапейскiх мовах ацэначны характар носiць каля 15% лексiкi, а ў рускай — каля 40%; што дазваляе некаторым лінгвістам апошнюю называць мовай гiстэрыi.

Наша несавецкая iнтэлігенцыя ўжо напiсала шмат кнiг, вярнуўшы беларусам іх больш-менш праўдзiвую гiсторыю, але адмоўнага ўлыву слогана «русскiй – белорусскiй» яны не заўважаюць, i іхнімі працамi яго не пераламiць.

Тое, што закладаецца ў самым раньнім ўзросьце чалавека, затым успрымаецца iм як безумоўная iсьцiна. У раньнім дзяцiнстве нам закладаецца, што наша краiна — гэта Белая Русь, а мы — белыя рускiя. Уся 700-гадовая гiсторыя нас як Лiтвы i лiтвiнаў успрымаецца цяпер нашымi людзьмi як недарэчнае адхiленьне ад нейкага сапраўднага гістарычнага шляху. У лепшым выпадку, сутыкненьне разуменьня нашых вытокаў і як Лiтвы, i як Русi стварае ступар у сьвядомасьцi, якi паралiзуе ўсялякую волю i розум, што мы i назiраем нават у iнтэлігенцыi. Калi б Расея заставалася Масковiяй, гэтага б не было. В.Булгакаў назваў нашае перайменаваньне зь лiтвiнаў у беларусаў “ноў-хаў царызму” – то бок генiяльнай «дробязьзю», безь якой зьнiшчэньне нас як нацыi не пайшло бы так лёгка.

Меркаваньні некаторых гісторыкаў, што нас як нацыі (таксама як і рускіх, украінцаў, жамойтаў і нават палякаў) тады не было, я адкідаю як застарэлае і пазітывісцкае, якое множыць дэфініцыі (племя, этнас, народ, нацыя і г.д.) з надзеяй нешта высьветліць, але на самой справе нiчога не высьвятляе, асабліва дзеля практычнага і палітычнага дзеяньня. Мяркую, што як толькі насельніцтва і терыторыя атрымлівае сваю назву (чым сьцьвярджаецца іх адрозьненьне ад суседзяў), так узьнікае нацыя. В.Акудовіч называе гэта сакральным пакліканьнем (нашай) тэрыторыі. Але ж гісторыя паказвае, што многія нацыі і паміраюць…

В.Акудовiч у сваёй кнiзе «Код адсутнасьцi» пiша, што “памiж намi й рускiмi прорва”. Гэта так, i гэта пацьвярджаюць сучасныя дасьледаваньні генафондаў народаў. Матэрыяльным чыньнiкам нацыяў з’яўляюцца, як вядома, гены. Яны нiчога не могуць патлумачыць нам у поглядах, паводзiнах асобаў, але нешта высьвятляюць у адносiнах паміж рознымі народамі й краiнамі. Гэтае «нешта» прабiваецца скрозь культурныя, моўныя, рэлiгiйныя напластаваньні й выяўляецца як цяжка ўлоўныя сiмпатыi/антыпатыi, як камфортнасьць цi некамфортнасьць жыцьця сярод iншых народаў, як разуменьне ці неразуменьне паводзін людзей. Наш генафонд — балцкі, iх – уграфiна-цюрскі. Нас акрамя славянскай мовы нiчога не зблiжае. Анатоль Тарас піша: «Славянскі протаэтнас ніколі не існаваў. Так званае «славянства» — зьява культурна-лінгвістычная, а не антрапалагічна-генетычная. Беларусы – нашчадкі літвінаў і русінаў. Гэта дзьве групы балцкіх плямён (яцьвягаў, дайнова, прусаў, крывічаў, радзімічаў, дрэговічаў ды інш.), якія ў Сярэднія вякі паступова перайшлі на славянскую граматыку (захаваўшы сваю лексіку ды фанетыку) і прынялі хрысьціянскую веру. Хрысьціянства прыйшло да нас зь Вялікай Маравіі, Палаб’я, Памор’я і Ноўгарада, каля трох стагоддзяў яно бытавала ў нас у выглядзе арыянства» (Сб. Деды, вып 4. 2010).

Прорва памiж намi й рускiмi праяўляецца паўсюль, дзе мы зь iмi сутыкаемся. Напрыклад, у тых жа сучасных гандлёвых войнах. Чаму яны не здараюцца ў нас зь iншымi народамi, зь якiмi мы гандлюем? Мой адказ такi. Нашыя вярхi, будучы нярускiмi (еўрапейцамi) па сваёй сутнасьцi, хаця і зрусіфікаванымі, пазбаўленыя разуменьня рускіх і таму ў перамовах зь імі часьцяком «аказваюцца ў дурнях». Ня будзем зарывацца ў тэму, якiмi рысамi характару i асаблiвасьцямі паводзiн рускiх такое дасягаецца. Галоўнае ў нашых стасунках з рускiмi заключаецца ў тым, што з-за назвы “Беларусь” рускiя разглядаюць нас як рускiх другога гатунку i гэта надае iм вялiкае нахабства ў дачыненьнях з намi. Грозны выгляд i зьдзеклiвыя нападкi А.Лукашэнкi на гаспадароў Крамля зусiм тых не бянтэжаць, што сьведчыць аб яго бездапаможнасьцi як чалавека, асiмiляванага чужой культурай. Ды й хто ў сьвеце будзе паважаць народ i яго кiраўнiцтва, якiя цураюцца сваёй культуры i мовы?

«Беларускасьць» як нешта другагатункавае i вытворнае ад «рускасьцi» пазбавiла наш народ сiлы. Напрыклад, не знайшлося дзясятка простых салдатаў, якiя б абаранiлi Другi Ўсебеларускі Сход ад разгону ў 1918 г. Не знайшлося людзей у  нашу армiю ў часы грамадзянскай вайны. Ні адзін народ не дазволіў бы сесьці сабе на шыю ўсялякім кнорыным, мясьніковым, цанавам… І усё таму, што для 90%  нашых людзей слова «Беларусь» — гэта пусты гук, за якiм, як яны адчуваюць, няма нiчога, годнага павагi. Народ, у адрозьненьне ад адукаваных людзей, не прымае фальшы. Ён адчувае сваё адрозьненьне ад рускiх, закладзенае ў яго генах і звычаях, а iнтэлігенцыя сваiмi песьнямi, вершамi, «навуковымi» працамi, артыкуламі са словамі “Беларусь” усё намаўляе яму: мы ўсё роўна хоць i беленькiя, але рускiя.

Беларускае мастацтва, задушанае рускiм, набыла прымiтыўны, правiнцыйны характар, які не адпавядае 10-мільённаму народу. Яго сутнасьць дакладна адлюстроўвае слова «бульбачка». У ХІХ-ХХ ст., калі панавалi сацыяльныя iдэi, гэта яшчэ можна было неяк апраўдаць. Маўляў, нашае мастацтва не панскае, а  народнае. Але пець пра гнiлыя хаткi i мужыкоў стала недарэчным i сьмешным у наш час. Пра што тады пець цяпер, як не пра нацыянальнае? Вайна культур ня ведае літасьці й перапынкаў. Нашы дзеячы культуры не разумеюць гэтага і таму безвынікова спрабуюць неяк прыляпіць да рускай культуры нашую, чым ствараюць толькі ўзоры халуйства.

Адзiн з чытачоў “Народнай Волі” (Э.Тобiн) вельмi трапна заўважаў, што перайменаваньне нас у беларусаў зрабiла з нас нацыю халуёў [у тых умовах, якія пануюць цяпер у Беларусі, каб ацаніць якасьць нацыі трэба арыентавацца не на масу і не на чыноўнікаў, а на прадстаўнікоў нацыянальнай эліты; па гэтым аб’ектыўным паказьніку беларуская нацыя сёньня ня горшая за любую еўрапейскую… - Рэд.]. Каб пераканацца, што гэты чытач мае рацыю, достаткова ўбачыць, як наш Прэзiдэнт [які ж ён “наш”?! – Рэд.] лезе цалавацца з гаспадарамi Крамля, як нашыя дзеячы культуры падлашчваюцца да гастралёраў з Расеi (якiя, дарэчы, прыехалi «стрыгчы» беленькiх рускiх пасьля таго, як iх ужо нiхто ня хоча слухаць i бычыць у Расеi), як нашыя ўлады [такія ж “нашыя”… – Рэд.] лезуць ва ўсе праекты, якія выдумвае Масква.

А што рабiлi iншыя народы, калi iмперыi, у якіх яны апынулiся ў вынiку экспансiй больш магутных дзяржаваў (ангельскай, гiшпанскай, французкай…), развальвалiся? Як толькi яны атрымлiвалi Незалежнасьць, тут жа вярталiся да сваiх спрадвечных назваў. Дзе ўсе гэтыя «бiрмы» i «берагі слановай косткi»? Цi ня час i нам адкiнуць назву, прыдуманую ў царскiх кабiнетах? Неістотна, як мы станем называцца. Ёсьць розныя варыянты, але ўсе яны будуць лепшымі за назву, даную нам захопнiкамi. Пры стварэньнi дзяржаваў, як сьведчыць гiсторыя, усе яны мелi спачатку ядро, да якога затым прыядналiся «нячыстыя» ўскраiны. Наша ядро — гэта землi цэнтральнай i заходняй Беларусi з назвай Лiтва.

У нашай “краiне” з назвай «Беларусь» (прыкладна 170 гадоў) было мала чаго выдатнага. Былі адныя масавыя зьнiшчэньнi ды зьдзекi з боку расейцаў. Зусiм iншая наша гiсторыя перыяду Лiтвы (прыкладна 700 гадоў). Ганарыцца ўдзелам у Грунвальдскай бiтве, у т.л. спраўным манеўрам лiтвiна Вiтаўта, які пацягнуў за сабой перамогу ў гэтай бiтве, народ будзе заўсёды. Ганарыцца перамогай лiтвiнаў у Аршанскай бiтве народ таксама будзе заўсёды. Але ганарыцца трактарамi, самазваламi й тэлевiзарамi «Гарызонт» ён доўга ня будзе. Такая ўжо сутнасьць патрыятызму.

Бальшавiкi ўжо спрабавалi на трактарах, партызанах i бульбе выхаваць савецкі патрыятызм. Не атрымалася. Нягледзячы на тытанiчные высiлкi «Беларусьфiльма», вобраз сiмпатычнага i гераiчнага партызана там так i не стварылi. Чаму? Таму што эстэтыка (у т.л. таленавiтыя мастакi й простыя людзi) ня церпіць фальшы. Паслухайце, што гавораць цяпер аб партызанах расеяне, што пішуць на Захадзе. Гэта — трактоўка партызанкi для будучых пакаленьняў.

Цяпер непатрыятычная молодзь лёгка пакiдае нашую краiну, саступаючы месца мiгрантам зь iншых краiн. Фiлосаф А.Грыцанаў неяк заўважыў: «пры цяперашнiм узроўні нацыянальнага гонару мясцовым неўзабаве тут нiчога не застанецца».

Нiхто ня можа нам забаранiць называцца так, як мы гэта вырашым. Хай нас iншыя называюць, як хочуць. Многiя краiны маюць па некалькi назваў. Напрыклад,  Германiя iх мае аж чатыры — Германiя, Дойчланд, Нямеччына, Алеман.

Некаторыя з тых людзей, што ўжо зразумелi сьмяротнасьць для нас «беларускасьцi», мне пярэчаць: а раптам праваслаўныя гомельшчыны адмовяцца лiчыць сябе лiтвiнамi? Або, а раптам рускiя i жамойты паднiмуць вой на ўвесь сьвет супраць нашай адмовы ад «Беларусi»… таму, што для першых гэта будзе азначаць канец iх панаваньня ў нас, а для другiх — вяртаньне нам скрадзенага iмi ў гiсторыi? Запытаемся ў адказ: а што агульнага было ў фiнскіх народаў наўгародчыны i тюрскiх качэўнiкаў (продкаў казакаў), якiя качавалi па стэпах ад Дняпра да Ўрала? Нiчога. Але ж цяпер усе яны дзякуючы рускай культуры ператварылiся ў рускiх.

Некаторыя мяркуюць, што літвінства трэба пачынаць прапагандаваць пасьля  зьмены цяперашняй улады. А я мяркую, што зь беларускасьцю мы можам ніколі ўладу не зьмяніць. Улады пасьля 2005 году таксама  “За Незалежную Беларусь”. Калі й тыя, і іншыя (апазіцыя) “За Беларусь”, то змаганьне апошніх лёгка абвесьціць простым змаганьнем за ўладу і больш ні за што. Гэта прапагандысты ад улады і робяць, выбіваючы такім чынам сьцяг з рук апазіцыі. А як улады будуць змагацца супраць літвінства? Толькі пачаўшы яшчэ больш гучна паўтараць маскоўскія казкі, што ў нас не было ніякай гісторыі да 1917 г, што мы заўседы былі рабамі ці то жамойтаў, ці то палякаў, “таму што ад прыроды мы дурныя і баязьлівыя”? Ці можа каму з нашых людзей, асабліва людзям у пагонах, такое спадабацца? Так сучасная ўлада пакажа сваё халуйства перад Масквою і нянавісьць да свайго народу. І ўсяму сьвету, і нашаму народу стане  зразумелай сутнасьць цяперашняга рэжыму, як акупацыйнага і каланіяльнага. Так мы выберамся з багны, у якой апынуліся “дзякуючы беларускасьці”.

Перайменаваньне нас у белых рускiх павялiчыла нелюбоў i непавагу да нас з боку ўсiх народаў. Ня любяць, як вядома, ня кепскіх (усе народы добрыя па-свойму). Ня любяць няцэльных, фальшывых. Беларускасьць — гэта апофеоз фальшы. Рускiя нас ня любяць як недастаткова рускiх, як здраднiкаў рускасьцi (i таму не шкадуюць нас ва ўсiх гiстарычных калатнечах), а нярускiя (якiя ня любяць рускасьць у любой яе форме — ад царызму да пуцiнiзму) ня любяць нас як рускiх (напрыклад, у апошняй вайне акаўцы, палiцаi).

Расейцы заўсёды імкнуліся канчаткова нас асiмiляваць, для чаго ім трэба было нас максімальна аслабіць. Нашая фальшывая рускасьць тут iм дапамагала. Напрыклад, у часы напалеонаўскiх войнау, як паказаў К.Тарасаў, рэкрутаў з нашых зямляў было непрапарцыйна шмат i былi яны пастаўленыя на самыя адказныя ўчасткi на Барадзiнскім полi. Уся гэтая інфармацыя расеянамi старанна хаваецца. Напрыклад, полк названы лiфляндскiм, а рэкруты ў палку ў большасьцi з нашай Лiтвы. Непрапарцыйна шмат нашых удзельнiчала ў Турэцкай вайне па вызваленьні Баўгарыі. У Першай сусьветнай нашы вёскi палiлiся пры адступленьнi рускiх войскаў, нашых людзей гналi ўглыб Расеi, каб яны там сялiлiся i хутчэй асiмiлявалiся. Пра Другую сусьветную вайну i казаць няма чаго – тых, хто быў пры немцах, бралi i, ненавучаных, з дрэннай зброяй, кiнулі пад Кенiгсберг «замалiваць грахi» жыцьця пад акупацыяй. Непрапарцыйна шмат ваявала i загiнула беларусаў ў афганскай вайне канца ХХ стагоддзя. Прыклады можна множыць. Дык які сэнс нам трымацца за гэты Знак Бяды – “Беларусь”? Толькi таму, што за 100 гадоў нашыя мастакi пасьпелi насачыняць шмат твораў з гэтай назвай? Але ж мы адмовiлiся ад камунiстычнай спадчыны ў мастацтве, як гэта было ні балюча для некаторых. Рускае рабства пад назвай «Беларусь» нiчым ня лепшае за рускае рабства пад назвай «Камунiзм».

Беларускасьць пад корань зьнiшчае ня толькi нашыя палiтыку i мастацтва, але i мараль. Рускiя правiлы паводзiн закiнутыя нам рускiмі мастацтвам, літаратурай, ня могуць укаранiцца ў нашым народзе. Рускiя як нацыя фармавалiся ў мангольскiм i  прыгонным рабстве, у краіне, дзе пануе свавольства і законы існуюць толькі на паперы. Мы фармавалiся ў еўрапейскiх умовах. Гаворачы метафарычна, мы адрозьнiваемся ад рускiх так, як чалавек, узгадаваны за кратамі, адрозьнiваецца ад челавека, узгадаванага на свабоде (гэта ж, вядома, не азначае, што першы дрэнны, а другi — харошы). Апынуўшыся ва ўмовах рускай Беларусі, мы засталiся зусiм без маралi. Адам Мiцкевiч неяк заўважыў, што са стратой Незалежнасьцi ў нас пачаўся бурлівы працэс ападленьня народу. Ён ідзе дасёньня. Цi нашыя выбарчыя каміссii на выбарах, нашыя суды не пацьвярджаюць гэта?

Абмяркоўваючы “беларускасьць”, трэба крыху закрануць тэму “мы і палякі”. Нашае сумеснае жыцьцё ў РП, вядома ж, ведала ўсялякае — і благое (забарона нашай мовы ў афіцыйных дакументах), і добрае (супольнае змаганьне з нашымі агульнымі ворагамі). (Ды й ці не чакаў нас лёс Вялікага Ноўгарада без хаўрусу з палякамі?) Але як паставіліся палякі да нашага перайменаваньня ў сярэдзіне ХІХ ст.? Яны ў адказ расейцам на іхняе перайменаваньне Літвы ў Паўночна-Заходні Край абвясьцілі нашыя землі Ўсходнімі Крэсамі (Польшчы!), а нас згадзіліся называць “бялорусінамі”. Што гэта — як не здрада памяці дзяржавы абодвух нашых народаў, што гэта — як не польская пыха? Сказаць, што яны наогул страцілі памяць, нельга, таму што вялікіх сыноў нашага народу яны працягвалі іменаваць літвінамі – напрыклад, Т.Касцюшку, А.Міцкевіча, К.Каліноўскага, І. Пілсудскага ды інш.

Гэтае польскае стаўленьне да нас таксама моцна раскалывала наш народ – шляхту і каталікоў яны “забіралі” сабе, а просты народ і праваслаўных пакідалі расейцам. Што ж яны атрымалі ў выніку? Пасьля таго, як шляхта адразу пасьля рэвалюцыі 1917 года была цалкам зьнішчаная бальшавікамі, а каталіцызм быў імі ж моцна аслаблены, яны атрымалі народ і Краіну “белых рускіх” — краіну амаль такую ж варожую да іх, як і сама Расея. Паколькі гэта зусім ня ў іхніх інтарэсах, было б добра, калі б яны паспрыялі гістарычнай справядлівасьці й сталі называць нашую краіну Літвой, і цяперашняю Летуву — Жамойціяй. Або перашапачаткова нашую краіну іменаваць Літва-Беларусь, а іхняю – Літва-Жамойція. Гэтага ім таксама ніхто ня можа забараніць. Усе архівы РП, якія захаваліся ў Польшчы, сьведчаць, што гістарычная Літва — гэта сучасная Беларусь, а ў настольнай кнізе ўсіх палякаў “Пане Тадэвушу”, дзе падзеі адбываюцца ў нашых Карэлічах, пераканаўча даводзіцца, што літвінская шляхта, верная свабодалюбным ідэалам РП — гэта ёсьць цяперашнія беларусы [на жаль, сёньня абсалютна відавочна, што польскія імперыялісты абралі супрацьлеглы шлях – усе іх дзеяньні маюць зьместам падрыхтоўку да захопу, калі дасьпеюць абставіны, усёй Заходняй Беларусі, якую яны ў свой час атрымалі ад Леніна і якую ўсё грамчэй завуць сваімі “Крэсамі Всходнімі”; так нам палякі “дапамагаюць” у наш цяжкі час; дарэчы, з палякамі так было заўсёды…; таму польскія імперыялісты ў Беларускай дактрыне ўжо даўно аб’яўленыя ворагамі беларускага народу №4. – Рэд.].

-

Варта яшчэ закрануць злабадзённую тэму выбараў.

Уся нядаўняя гiсторыя войнаў, паўстаньняў сьведчыць, што толькi нацыяналiзм нараджае сiлу ў змаганьнi. На ўсе нашыя мiтынгi хадзiлi й ходзяць амаль толькi нацыяналiсты. Палiтыкi-лібералы ня здольныя вывесьцi на вулiцы свае працоўныя масы. Нават прадпрымальнiкi, калi яны не нацыяналiсты, сядяць цiха i не пратэстуюць, калi ў iх улады забiраюць iхнiя апошнiя «кроўныя».

В.Акудовiч лiчыць, што наш народ скончыў хадзiць на мерапрыемствы апазіцыi  таму, што ён ад прыроды не нацыянальны, а сацыяльны. Але, калi ён успрымае толькi сацыяльнае, дык чаго ён не выходзiць на вулiцы змагацца за свае правы i   дабрабыт?

Я лiчу, што галоўная прычына пасiўнасьцi нашых людзей палягае ў іх назве – беларусы. Яна моцна нас прывязвае да рускай культуры, якая прапаведуе бязьвер’е, пасiўнасьць у палiтыцы, усемагутнасьць улады, пагарду да Свабоды і Парадку, непрыязь да нораваў заходнiх народаў i да т.п., карацей — увесь той рускi лад жыцьця i менталiтэт, якi зусiм не супадае зь еўрапейскiм, за якi ратуюць нашы лібералы. Да таго ж, яе прысутнасьць прышчапляе нашым людзям комплекс непаўнавартасьці. Змагацца за дэмакратыю ў Беларусі й не кранаць рускую культуру — гэта ўсё роўна, што вычэрпваць ваду сітам. Зусiм невыпадкова «нашыя» ўлады стварылi арганiзацыю «Белая Русь», пiшуць на транспарантах «Мы — беларусы» i пры гэтым закрываюць беларускiя школы. Галоўнае для ўлад — намовіць народу, што ён рускi (хоць i беленькi).

Чаму пытаньнi культуры больш важкiя, чым пытаньнi правоў челавека i матэрыяльнага дабрабыту? Таму, што культура зьяўляецца падмуркам адносiнаў іншых народаў, вызначае, хто сябра зь iх, а хто патэнцыйны вораг, якi ў выпадку вайны забiвае. Культура ставiць, такiм чынам, рубам пытаньне жыцьця i сьмерцi; культура надае народам маральную сiлу, бытавы і гістарычны аптымізм.  Аптымізм жа нараджае посьпехі ў асабістам, сямейным, прафесійным і маральным жыцьці. Калi стары челавек гаворыць: «абы не было вайны», а малады: «я за стабiльнасьць» — гэта азначае, што яны баяцца культурных пераўтварэньняў (зьмены сучаснай рускай Беларусi на нешта іншае). Цi можа гэты страх па сiле ўзьдзеяньня на сьвядомасьць параўнацца з прапановамi дэмакратаў-лібералаў жыць заможней i свабодней?

Рускай культурай нашым людзям закладзена ў галаву, што яна лепшая ў сьвеце, i за яе (і Расею) трэба трымацца. І таму яны будуць падтрымлiваць уладу, якая  думае гэтаксама.

Як руская літаратура ставіцца да нярускіх, добра паказана ў кнізе Евы Томсан “Песьняры Імперыі” (Мінск, 2009). Сіла культуры яскрава выяўляецца ў жорсткіх умовах вайны. В.Кубэ, які абыякава ставіўся да вынішчэньня “рускіх” і “ польскіх” габрэяў, запратэставаў, калі ў Менск пачалі прывозіць на зьнішчэньне габрэяў зь Нямеччыны, г.зн. людзей нямецкай культуры.

Пакуль нашыя дзеці чуюць у садку казкi Пушкiна, кожный дзень прабягаюць у школьным калiдоры мiма яго партрэта, пакуль яны жывуць на прашпекце Пушкiна, сядаюць у метро на станцыi «Восток» (і чаму няма станцый Поўдзень, Поўнач i Захад?), едуць на працу ў Маскоўскi раён, на лецішча — з аўтавакзала “Маскоўскі”, вечарам глядзяць па ТБ расейскiя навіны i фiльмы, бачаць у кнiжных крамах i кiёсках кнiжкi, часопісы і газеты толькі на рускай мове – нашым дэмакратам-лібералам можна адпачываць. “Шкваркi, Чаркi”, Права бясьсiльныя супраць культуры. Сваім па культуры ўсё даруецца. Вось чаму факты датычнасьці ўладаў да зьнiкненьня апазiцыйных палiтыкаў, карупцыі, бардака ў Расеі й г.д. так слаба дзейнiчаюць на наш народ. Без замены рускай культуры на нашую лiтвiна-русiнскую пераменаў ня будзе.

Калi хто ведае iншыя прычыны параз беларусізацыі нашага народу і яго пасiўнасьцi ў палітыцы, хай іх назаве.

P.S.

Выбары прайшлі. Чарговая параза, чарговыя страты. Ці былі яўные прыкметы таго, што час для перамогі надышоў? Гэтыя прыкметы — сутычкі зь міліцыяй у самых розных месцаў краіны, зрываньне лукашэнкаўскіх сьцягоў, вывешваньне нацыянальных, хваляваньні ў навучальных установах, зьяўленьне самаробных улетак, адмова міліцыі выконваць загады, зыход у адстаўку вядомых асоб вышэйшага кіраўніцтва, збой у карных функцыях судоў, пашкоджаньне ці знос камуністычных помнікаў (якіх у нас самая вялікая канцэнтрацыя ў сьвеце), зьяўленьне шматлікіх графіці, падзеньне тыражоў праўладных газет і павелічэньне – апазіційных. І г.д., і г.д.

Ці не было заранёў вядома, што Захад вынікі выбараў не прызнае, а Масква – прызнае? [“Захад” хацеў прызнаць выбараў пры мінімальнай іх “дэмакратычнасьці”, але Лу-ка збаяўся другога туру… - Рэд.] Надзея некаторых кандыдатаў на падтрымку Масквы сьведчыць аб іхнім абсалютным неразуменьні геапалітыкі, і, як след, памылковай тактыцы ды стратэгіі. Аналіз памылак у тактыцы зробяць палітыкі. Але ж яны, лічу, выкліканыя памылкай у стратэгіі.

Яна ў наступным. Ёсьць дыктатура, пры якой здушана свабода асобы, няма дэмакратыі, а ёсьць акупацыя войскамі іншай краіны, пры якой акрамя пералічанага яшчэ дадаецца зьнішчэньне нацыянальнай сімволікі, мовы і культуры паняволенага народу. Гэта крытэры разьмежаваньня дыктатуры ад акупацыі.

Ні адзін дыктатар у сьвеце не рабіў таго, што робіць сучасная ўлада ў нас. Наадварот, усе дыктатуры былі спрэс націяналістычныя. Відавочна, што ў нас акупацыя, якая працягваецца амаль 200 гадоў. Ня мае значэньня, што ў ролі акупантаў у нас выступаюць прадстаўнікі нашага народу. Яны рускай культурай выхаваныя як акупанты, якія ненавідзяць свой народ больш за расейцаў. У гісторыі такая дзіўная і пачварная зьява называецца янычарствам.

Нагадаем, у паняволеных балканскіх народаў туркі адбіралі дзяцей, выхоўвалі іх у турэцкай культуры, рабілі зь іх войска янычар, якія затым вызначаліся асаблівай жорсткасьцю да народаў, зь якіх яны паходзілі.

У нас руская культура пануе спрэс, таму, каб выхаваць янычар, дзяцей ня трэба  везьці ў Расею. За дэмакратыю змагаюцца мітінгамі, шэсьцямі, пікетамі й на выбарах. З акупацыяй змагаюцца зусім іншымі спосабамі. У нашым выпадку зь ёй трэба спачатку змагацца шляхам асьветніцтва народу ў кірунку, пра які пісалася вышэй.

Ужо 17-ы год апазіцыя змагаецца супраць дыктатуры, а трэба змагацца супраць акупацыі. Замест балбатні аб “ліберальных каштоўнасьцях”, неперапыннай гульні ў выбары трэба будзіць нацыянальны гонар людзей. Толькі боль за Нацыю і Краіну можа істотна павялічыць колькасьць людзей на Плошчы.

Лістапад-сьнежань 2010  г.

Перад тым, як прыступіць да канчаткована аналізу ваколвыбарчай сітуацыі, мы вырашылі выставіць на нашым сайце серыю матэрыялаў, якія паступілі ў рэдакцыю ад нашых чытачоў і няштатных аўтараў за апошнія тыдні. Практычна ўсе яны ў той ці іншай ступені таксама закранаюць тэму выбараў. Першым выстаўляем артыкул старшыні Арганізацыйнага камітэту Беларускай партыі Свабоды (АК БПС) Сяргея Высоцкага.

Рэдакцыя.

Самае моцнае для мяне як для палітыка і палітолага – гэта галасаванне беларусаў з розных куткоў краіны за “другую Швейцарыю”. Яшчэ ніколі так адназначна і паслядоўна не выказваліся беларусы за дзяржаўную незалежнасць, нейтралітэт, стабільнасць і прагрэс. Гэта гучала ў інтэрвю выбарцаў на ўсіх каналах. Аніякай брыдоты пра “інтеграцію”, пра “союзное государство” і г.д. Тыя людзі, якія потым выйшлі на плошчу, і тыя, што галасавалі – гэта ўжо не збянтэжаныя і заблытаныя саўкі, як у 1994 г. Гэта ўжо народ!

Некаторыя грамадзяне не разумеюць, чаму патрыятычныя сілы былі супраць радыкальнага вулічнага выступу. Нават запісваюць у “контррэвалюцыянеры”. Многа эмоцыяў і ляманту. Між тым, эмоцыі ў дзяржаўных справах недапушчальныя.

Сказваецца дэфіцыт інфармацыі. Інфармацыйная прастора манапольна захоплена двума бакамі – перажыўшым сябе рэжымам і даўно згнілай афіцыйнай апазіцыяй. За выключэньнем сайту “Наша  Зямля”, у Беларусі амаль няма нацыянальнага інфармацыйнага рэсурсу. Вось гэта – жах. І гэта жахлівей саміх рэпрэсіяў. Бо, валодаючы інфармацыяй, людзі па-іншаму ацэньвалі б сітуацыю, не рабілі б авантурных і вырачаных на паразу дзеяньняў. Маглі б мэтанакіравана рыхтавацца да бітвы за Незалежнасць. Бо калі надыдзе вызначальны час, многія і многія з тых, каго зараз цягаюць па позвах, ужо не з’явяцца ў шыхтах.

У апошняй прэзідэнцкай кампаніі была мёртванароджаная сітуацыя. На фоне беспрэцэдэнтнага прэсінгу Расеі аніводны кандытат, акром Кастусёва, нават не сказаў пра гэта! Трагедыя ў адсутнасці на экранах і ў выбарчай кампаніі цвёрдай і вернай ідэалу нацыянальнай свабоды эліты. Не народ, а палітыкі паказалі сябе “фуфлом”. Не было на гэтых выбарах праўды як у адным, так і другім лагеры! Шмат патрыётаў не атаясамлівалі сябе ні з уладай, ні з такой апазіцыяй!

Вядома, калі адбыўся гвалт, пакалечылі і пасадзілі палітыкаў, актывістаў і выпадковых людзей, па сваёй чалавечай і хрысьціянскай прыродзе беларусы сталі на бок пацярпелых…

Горкая праўда

У сваіх артыкулах і зваротах напярэдадні выбараў разам са сваімі калегамі я папярэджваў аб пагрозе правакацыяў, вонкавых сцэнароў. Заклікаў і ўлады, і апазіцыю не дапусціць крыві, не дазволіць нанесці ўдар па краіне, не даць магчымасці ворагам парваць адносіны з Захадам. Бо сёння, чым далей ад Захаду – тым бліжэй да анэксіі з боку Расеі.

На жаль, амаль усё, аб чым папярэджваў да выбараў, спраўдзілася альбо пацвердзілася.

1. Адбыўся страшэзны ўдар па дзяржаве (не столькі па рэжыме, колькі па народу). Місія АБСЕ закрытая, дыялог з Захадам спынены. Расея ўзмацняе экспансію ў дачыненні Беларусі. Калі кіраўнік Беларусі заартачыўся, ляснулі рукамі “ліберальнай” апазіцыі. Усіх пастаўленых задач Масква пакуль не дасягнула, але чорная справа анэксіі прасунутая далей…

2. Здзяйсняць захоп улады пасля пакаяльных падпісанняў у Маскве пакуль не пажадалі. Вырашалася справа далейшай дыскрэдытацыі рэжыму і праглядаўся сцэнар рэпетыцыі.

3. Незгаворлівы прэм’ер Сідорскі зняты па прамым запатрабаванні Масквы і заменены на Мясніковіча.

4. Дзейнасць штабоў кандыдатаў у прэзідэнты з пункту гледжання нацыянальных інтарэсаў інакш як беспрынцыпнай назваць нельга. З’явіліся дадатковыя факты супрацоўніцтва з “расейскімі калегамі”, з сумнеўнымі фондамі, цэнтрамі і г.д. Відавочна, што грошы круціліся сур’ёзныя…

5. Уразіла марыянеткавасць кандыдатаў. У вырашальныя хвіліны ўначы 19-га нейкі хрэн з-за Бугра павучае кандыдата ў прэзідэнты, як заходзіць у Дом Ураду. А кандыдат замест таго, каб паслаць “вумніка”, падпарадкавана апраўдваецца, што не можа туды зайсці. І куды яго — у прэзідэнты дзяржавы?! У гэты ж час Фядута дае справаздачу нейкаму “правадыру”. Аказваецца, на кіруючых пасадах у штабах паўсплывалі рэдкія мярзотнікі.

Бойня – віна правакатараў і палітыканаў-марыянетак

Калі гаворыш пра правакатараў, то разумееш не толькі падасланых выканаўцаў, а кіраўніцтва сілавых структур і самаго патрона. Звычка ўсіх дурыць прывяла да таго, што абдурылі самі сябе. Цяпер Масква ізноў узяла за машну.

Бойня 19.12.2010 стала правалам і для ўлады, і для афіцыйнай апазіцыі. Для Лукашэнкі быў падрыхтаваны палітычны “відэлец”. Калі не ўжываеш сілу – невядома, чым скончыцца, калі пральеш кроў – будзеш ушчэнт скампраметаваны. І рэжым заканамерна і паспяхова праваліў чарговы іспыт. Садызм сілавых структур дыскрэдытаваў улады. Пэўна, не без дапамогі ФСБ. Расейскія кіраўнікі не хаваюць трыюмфу.

Беларусь была блізкая да кыргызскага варыянту. Існавалі і існуюць крамлёўскія сцэнары ліквідацыі нахабнага дыктатара, ценявой прыхватызацыі краіны алігархамі ў хаосе грамадзянскай калатнечы (а, можа, і вайны). І ўрэшце… во цуд – прыход новага генерал-губернатара ў вобразе міратворцы і стабілізатара. Цяпер войны іншыя, тысячы забітых неабавязковыя. Але ў любым раскладзе дзяржава потым будзе ўзьнімацца дзесяцігоддзі, зарубцоўваючы раны (Малдова, Грузія, Каргызстан, расейскія эксперыменты над Украінай).

Вядучыя ўкраінскія аглядальнікі паказваюць на расейскі след у беларускіх падзеях (Соскін, Рог, Карасёў). Грунтоўна выказаліся на гэтую тэму Беразоўскі, Іларыёнаў. Сказаў пра “замежны сцэнар” і А.Мілінкевіч. Лукашэнка пра ролю Расеі ў вядомых падзеях маўчыць. Пасля разрыву з Захадам застаецца спадзявацца на ласку КГБшнікаў у Маскве.

Кандыдаты былі папярэджаныя аб пагрозе. Тады навошта вялі людзей да Цэнтрвыбаркаму, разумеючы непазбежнасць сутычкі?! Валодаючы значнымі рэсурсамі, чаму не паклапаціліся пра справу?! Зразумела нават шкаляру, што 100 нанятых дружыннікаў, пастаўленых ля Дому Ўраду, заблакавалі б любога дурня ці правакатара. Няўжо ўсе грошы былі раскрадзеныя?

Дарэчы, па словах удзельнікаў, кампанія была скрайне карумпаваная. Карупцыя з’ядае афіцыйную апазіцыю з-за яўнай безыдэйнасці, засілля прахвостаў, бязвер’я актыву. Але дурныя грошы раз за разам дазваляюць перахапляць пратэстны электарат (а патрыётаў ніхто фінансаваць звонку не будзе!).

Паводзіны палітыкаў на плошчы дэманструюць недасведчанасць, поўную адсутнасць прафесіяналізму, дэфіцыт дзяржаўнага мыслення. Як выказаўся адзін з удзельнікаў акцыі: “19-га снежня на праспекце Незалежнасці-Скарыны ішоў народ, але вялі яго людзі, прадаўшыя душу нячыстаму”.

Некаторых з кандыдатаў люта білі. Гэта недапушчальна, шкада іх. Але яшчэ больш шкада падстаўленых маладых людзей. Трывожна за лёс Дзяржавы. Пякуча шкада страчаных шанцаў, бяздарна спляжаных хціўцамі, правакатарамі, марыянеткамі.

Цынізм Захаду

Тым не менш, заходнія функцыянеры даюць сотні тысяч, мільёны даляраў падтрымкі толькі падобным людзям. Якую дэмакратыю могуць прынесці ў Беларусь прафесійныя махляры, нягоднікі, здраднікі?

Крыштальна ясна, што менавіта такая публіка, такі брыдкі і беспрынцыпны чалавечы матэрыял запатрабаваны спонсарамі з ліберальных кантор. Прафукалі 2001 год, правалілі выбары 2006 году. Ну, дык цяпер ужо можна было зрабіць высновы…

Аднак “абдыманцы” Абамы і Мядзведзева не прайшлі дарэмна…

Так што сапраўды зноў былі выбары без выбару. Расейскія і заходнія камбінатары разыгралі пастаноўку, толькі вось расплачвацца ізноў беларусам…

Захад нясе непасрэдную адказнасць за падзеі ў Беларусі, за тое, што цяпер краіна становіцца патэнцыйна лёгкай здабычай Расеі. Захад карміў і падбіраў такую апазіцыю раманчукоў, калякіных, някляевых, міхалевічаў, дзмітрыевых, вазнякоў, саннікавых і да іх падобных.

Апошні сімбылічны акт – з’яўленне побач са старшынём Еўрапарламенту Ежы Бузэкам Станіслава Шушкевіча. У Маскве Шушкевіч дагаварыўся да “навядзення парадку ў Беларусі расейскімі войскамі”. Не перажывайце, Станіслаў Станіслававіч, яны і без вашай падказкі сваю справу гатовы рабіць. Можаце з гэтай нагоды не цмактаць лішні раз імперыю ў азадак. Не ацэняць…

Еўразвяз прадэманстраваў, з якімі людзьмі ён лічыцца. Так што, сябры, давайце адкінем ілюзіі пра падтрымку Еўропай нацыянальна-дэмакратычнага руху беларусаў.

У гэтай складанай сітуацыі, ставячы сябе на месца простага абыватэля, разумееш, чаму многія людзі нават патрыятычных перакананняў галасавалі за Лукашэнку. Раней становішча было прасцейшае: апазіцыя стаяла за Незалежнасць, а Лукашэнка быў безумоўным выканаўцам волі Расейскай імперыі. Аднак на гэтых выбарах прамовы такіх апазіцынераў як Раманчук, Саннікаў, Някляеў, Цярэшчанка стракацелі авансамі Маскве, нярэдка больш шчодрымі, чым у ачольніка.

Шэраг аналітыкаў перакананыя, што на нейкім узроўні ёсьць дамова паміж еўраатлантычнымі структурамі і расейскімі. Іншымі словамі, Беларусь ужо загадзя была прададзеная Маскве. А правакацыя была патрэбная, каб неяк спісаць Беларусь Расеі.

Прысутнічае элемент алагізму ў гісторыі з санкцыямі. Вісіць шэраг кардынальных пытаньняў. Якая роля ў гэтых падзеях Захаду? Няўжо там абсалютна няма аналітыкаў, якія маглі б упярэдзіць гора-пасіянарыяў? Хто гэтыя “Сашы ды іншыя правадыры” з-за мяжы?

У выпадку эканамічных санкцый нашым прадпрыемствам прыйдзецца тэрмінова шукаць іншыя рынкі збыту. Спадзяюся, усім зразумела – дзе… Дзякуй вам, еўрапейскія панове, за ваш клопат пра беларускую дэмакратыю.

Адмена правядзення Чэмпіянату свету па хакеі ў Беларусі, недапушчэнне нашых каманд на міжнародныя спаборніцтвы – гэта ператварэнне краіны ў Смаленскую вобласць Расеі. Цікава, хто з нашых “сімпацяг-апазіцыянераў” падказаў еўрачыноўнікам такі геніяльны план?! Усплывае ўжо падзабыты ў гісторыі прынцып калектыўнай віны… На беларускай зямлі яго выкарыстоўвалі расейскія бальшавікі, нямецкія фашысты і польскія шавіністы.

Паважаю немцаў за шчырасць. Тыя прама кажуць, што іхным матывам падтрымкі рознай прадажнай публікі з’яўляецца намер прыватызаваць вядучыя беларускія заводы. Многія з каторых прыбытковыя, наладжаная сістэма паставак і г.д.

Палякі дзейнічаюць інакш. Ператварылі “дапамогу беларускай дэмакратыі” ў паспяховы бізнэс за грошы Брусэля і Вашынгтона. Як прызнаўся Міхалевіч, яны даўно фінансуюць БНФ. Ільвіная доля рэсурсаў ідзе на “польскую дыяспару”. Адначасна ў польскім палітыкуме назіраецца хваля новага імперскага нетрымання і “крэсавых настрояў”. Дастаткова пачытаць польскія сайты, дзе абмяркоўваюцца сцэнары ў Беларусі. Ідуць дыспуты, як прыхапіць у мутнай вадзіцы Гарадзенскую вобласць, а там… Што вырабляюць палякі на Гарадзеншчыне — бачыў на свае вочы. Не хацелася верыць гарадзенцам. Тры дні прысвяціў даследванню сітуацыі, хадзіў па горадзе, размаўляў з людзьмі. Ад пабачанага жахнуўся. Падлягаюць суду за здраду нацыянальным інтарэсам не толькі мясцовыя прадажныя ўлады, але і кіраўніцтва мясцовага БНФ, АГП і пан Мілінкевіч. Прадалі палякам усе (!) беларускія цэнтры.

Цяпер паміж нямецкім, польскім і расейскім МЗС ідуць напружаныя перамовы па Беларусі. Сікорскі ў Еўропе пастаянна гаворыць у тым сэнсе, што між Польшчай і Расеяй нічога няма. Адмыслова заніжаецца статус Беларусі і Ўкраіны. Падаецца, калі нічога няма, дык навошта Польшча запатрабавала сабе эксклюзіўнае права на ўсталяванне новага парадку ў Беларусі.

У цяперашнім рэжыме знешнія сілы рыхтуюць для Беларусі такую рэвалюцыю, якая стане фактычна эквівалентнай вайсковай паразе. З дапамогай прыведзеных да ўлады мярзотнікаў будуць абыходзіцца з простымі беларусамі, як з заваяваным быдлам.

Трывожная сітуацыя і патрэба нацыянальнай сілы

У складанай сітуацыі, не ведаючы ўсіх нюансаў, многія людзі галасавалі за дэкларуемыя ўладай мэты – “незалежнасць (паўтаралася тысячы разоў), дзяржаўную моц, еўрапейскую і вольную нацыю”. Грамадзяне казалі: “Мы – за другую Швейцарыю”. Гэты ідэалагічны пастулат для Беларусі першым і ўжо даўно запрапанаваў А.Астроўскі. Цяпер яго ўзяў А.Лукашэнка і прыняла большасць беларусаў! Ідзе кансалідацыя нацыі. Паміж пратэстам невядомых і азлобленых людзей і дзяржавай (якой бы яна ні была) народ абраў дзяржаву. Няма чаго саромецца! Наадварот, цяпер надыходзіць час запытаць і праверыць увесь палітыкум на вернасць нацыі!

Беларускі народ наўпрост і недвухсэнсоўна даў зразумець сваю пазіцыю. Гэта сігнал і для ачольнікаў дзяржавы. Калі ізноў будзе гандаль незалежнасцю, то гнеў нацыі можа быць страшны!

У вядомых падзеях не было асноўных беларускіх патрыятычных сіл, не было беларусаў Украіны, не было нашых кіраўнікоў работніцкіх груп. Не было аніводнага прадстаўніка УНА-УНСО, МНК, КУНу, УНП!

Авантурыстам і наёмнікам патрэбная вялікая рэвалюцыя і вялікая прыхватызацыя. А нам патрэбна Вялікая Беларусь. У якім напрамку пойдзе краіна – рэвалюцыі альбо трансфармацыі і прагрэсу – залежыць сёння і ад уладаў. Думайце, чыноўнікі, пакуль не позна. Бо два гучныя сігналы – выбары і Плошчу – вы ўжо атрымалі.

Беларусы сочаць за крокамі ўраду і чакаюць канкрэтных захадаў: спыніць этнацыд (траўлю беларускай мовы і культуры, гвалтоўную русіфікацыю), распачаць дыялог улады з нацыянальнай інтэлігенцыяй, крокаў на падмацаванне незалежнасці!

Адзін вядомы актывіст кампаніі “Еўрапейская Беларусь”, з былых правадыроў БНФ, напярэдадні выбараў пераконваў мяне, што “трэба аддацца на волю Захаду і Расеі”. Маўляў, не варта “выпінацца”, бо ўсё роўна “ніхто не дазволіць беларусам стаць другой Швейцарыяй”.

У адказ на маё пытанне: “А калі Беларусь здадуць Расеі, ці распалавіняць паміж Польшчай і Расеяй, як гэта ўжо было не раз, ці гатовыя лідэры афіцыйнай апазіцыі ў такім выпадку мабілізаваць нацыю да вызвольнай вайны?!” – суразмоўца не адказаў і хуценька некуды заспяшаўся.

У часе чарговага наступу імперый у беларусаў ёсць падставы паверыць у свае сілы, у сваіх палітыкаў. Раскручаныя марыянеткі ад улады і апазіцыі завядуць нас у багну. Ужо завялі. А народ наш дужэе, прагне сваёй нацыянальнай альтэрнатывы і не жадае быць ні са збанкрутаванай уладай, ні з прадажнай апазіцыяй…

С.Высоцкі,

Кіраўнік АК БПС