“Бяру на сябе ролю лідэра праеўрапейскіх сіл…”

А.Мілінкевіч.

Варшава.

Стукаючыся ў дзверы кабінета ён зноў падумаў: “не, гэта не Рыя-дэ-Жанэйра”.

- Вам каго? – спытала яго сакратарка, якая сядзела за сталом побач з дзвярыма. – Навошта вам да пана Тузэка? Па якой справе?

Але наведвальнік тонка ведаў аптымальную сістэму зносінаў з сакратарамі ўрадавых, гаспадарчых і грамадскіх арганізацый. Ён не стаў запэўніваць, што прыбыў па тэрміновай казённай справе.

- Па асабістай, – суха сказаў ён, не аглядаючыся на сакратарку і засоўваючы галаву ў дзвярную шчыліну. – Да вас можна?

І, не чакаючы адказу, увайшоў, наблізіўшыся да пісьмовага стала:

- Добры дзень, вы мяне не пазнаёце?

Пан Тузэк – чарнавокі вялікагаловы чалавек у сінім пінжаку і ў такіх жа штанах, белай кашулі і чырвоным гальштуку – паглядзеў на наведвальніка даволі абыякава і заявіў, што не пазнае.

- Няўжо не пазнаёце? А тым часам многія знаходзяць, што я вельмі запамінальны.

- Я таксама запамінальны, – нецярпліва сказаў гаспадар кабінэту. – Вам чаго, спадар?

- Я лідар праеўрапейскіх сіл, герой Майдана 2006 года з Менску.

Пан Тузэк збянтэжыўся і аж прыўстаў. Ён жыва ўспомніў знакамітае аблічча мужнага кандыдата у прэзыдэнты. Пакуль ён збіраўся з думкамі, каб задаць належныя выпадку пытаньні, наведвальнік прыглядаўся да мэблёўкі кабінета поглядам пераборлівага пакупніка

У кабінеце дэпутата Эўрапарляменту, акрамя звычайнага пісьмовага стала быў кампутар, тэлефон, атласны экран з Фузі-Ямай і вішняй у суквеццях, стаялі паласатая казетка (канапа) і люстраная шафа звычайнай рынкавай працы.

“А шафка тыпу “Гей, славяне!” – падумаў наведвальнік. – Тут шмат не возьмеш. Не, гэта не Рыя-дэ-Жанэйра”.

- Вельмі добра, што вы зайшлі, – вымавіў, нарэшце, пан Тузэк. – Вы, верагодна, з Менска?

- Так, праездам, – адказаў наведвальнік, разглядаючы казетку. Ён аддаваў перавагу офісам, абсталяваным новай шведскай мэбляй гомельскага “Гомельдрэву”.

Спадар Тузэк  жадаў было спытаць пра мэту прыезду Лідара праеўрапейскіх сіл у Варшаву, але нечакана для самога сябе жаласна ўсміхнуўся і сказаў:

- Касьцёлы ў нас выдатныя. Тут ужо з ЮНЭСКА прыязджалі, збіраюцца рэстаўраваць. Скажыце, а Вы, вось, самі памятаеце намётавы лягер на плошчы Каліноўскага?

- Цьмяна, цьмяна, – адказаў наведвальнік. – У той гераічны час я быў… мм… хворы.

- Прабачыце, а як Вашае імя?

- Аляксандр… Аляксандр Мільёнкевіч.

- А па бацечку?

- Уладзімеравіч. Та-а-к, – працягнуў госць, – цяпер шматлікія не ведаюць імёнаў герояў. Час прагматыкаў. Няма былога запалу. Я ўласна патрапіў да вас у горад зусім выпадкова. Дарожная непрыемнасць. Застаўся без злотых, а у нас на носе выбары.

Пан Тузэк вельмі ўзрадаваўся нарэшце высветленай прычыне візіта. Але яму ўсё яшчэ было няёмка, што ён забыўся імя галоўнага героя падзеяў 2006-га года ў суседняй краіне.

“Сапраўды, – думаў ён, з напускным піітэтам гледзячы на натхнёны твар лідэра праеўрапейскіх сіл, – сохнеш тут за працай. Вялікія вехі забываеш”.

- Як вы кажаце? Без злотых? Гэта цікава…

- Вядома, я мог бы звярнуцца да прыватнай асобы, – сказаў госць, – мне ўсякі дасць. Але, вы разумееце, гэта не зусім зручна з палітычнага пункта гледжаньня. Лідар нацыі – і раптам просіць грошай у прыватніка, бюргера.

Апошнія словы “лідар” прамовіў з надрывам. Спадар Тузэк занепакоена прыслухаўся да новых інтанацый у голасе героя. “А раптам калабарант, падумаў ён, – клопату з ім не аббярэсся”.

- І вельмі добра зрабілі, што не звярнуліся да прыватніка, – сказаў гаспадар кабінэту.

Затым наведвальнік мякка, без націску перайшоў да справы. Ён прасіў 50.000 злотых.  Дэпутат, сціснуты вузкімі рамкамі парлямэнтскага бюджэту, змог даць толькі 100 злотых плюс тры талона на абед у кавярню.

“Герой плошчы” моўчкі, без непатрэбных цэрэгелій узяў працягнутыя паперкі, хутка запіхнуў у кішэню падношанага шэрага ў яблыках пінжака і ўжо памкнуўся было падняцца з канапы, як за дзвярыма кабінету пачуўся тупат і загараджальны вокліч сакратаркі: “Не пушчу!”

Але дзверы шумна адчыніліся, і на парозе з’явіўся новы наведвальнік.

- Хто тут галоўны? – спытаў ён, цяжка дыхаючы і зыркаючы збродлівымі вачыма па пакоі.

- Ну, я, – сказаў пан Тузэк.

- Дзень добры, пану, – гыркнуў новапрыбылы, працягваючы лапатападобную далонь эўрадэпутату. – Будзем знаёмыя. Лідар прабеларускіх, праэўрапейскіх сіл.

- Хто? – спытаў гаспадар кабінэту, вытарэшчваючы вочы.

- Герой незабыўных падзей 2006 года, – паўтарыў прышэлец.

- А вось жа сядзіць Герой плошчы Каліноўскага спадар Аляксандр Мільёнкевіч.

І пан Тузэк у поўным засмучэньні паказаў на першага наведвальніка, твар якога раптам набыў сонны выраз.

У жыцьці двух грантасмокаў наступіла далікатная паўза. У руках сціплага і даверлівага дэпутата ў любы момант мог бліснуць меч Немязіды. Лёс даваў толькі адно імгненьне для стварэньня выратавальнай камбінацыі.

У вачах другога “лідара” прамільгнуў жах. Яго постаць у летняй кашулі “Парагвай” яшчэ хвіліну таму рэзкая і вуглаватая стала расплывацца, страціла свае грозныя контуры і ўжо рашуча не выклікала ніякай павагі. На твары дэпутата Тузэка з’явілася кепская ўсмешка…

І вось, калі другому “лідару” ўжо здавалася, што ўсё страчана і што саркастычны гнеў уладальніка кабінэту вось-вось зваліцца на яго галаву, а потым чакай і горшых наступстваў, з ружовай у палоску канапы прыйшло выратаваньне.

- Коля – закрычаў першы “герой”, ускокваючы. – Родны брацік! Пазнаеш брата?

І першы брат сціснуў другога ў абдымках.

- Пазнаю! – выклікнуў, імгненна смікіціўшы, “Коля”. – Пазнаю брата!

Шчаслівая сустрэча адзначылася такімі бязупыннымі ласкамі й такімі незвычайнымі па сіле абдымкамі, што другі брат выйшаў з іх са збляднелым тварам.

Абдымаючыся, абодва браты скоса паглядалі на дэпутата, з твару якога не сыходзіў воцатны выраз. З прычыны гэтага выратавальную камбінацыю тут жа на месцы давялося развіць, папоўніць побытавымі дэталямі і новымі падрабязнасцямі, якія выслізнулі з-пад увагі ўладальніка кабінету. Трымаючыся за рукі, браты апусціліся на казетку і, не спускаючы ліслівых вачэй з пана Тузка, пагрузіліся ва ўспаміны.

- Да чаго ж дзіўная сустрэча – фальшыва выклікнуў першы брат, поглядам запрашаючы гаспадара кабінэту далучыцца да сямейнай імпрэзы.

- Так, – сказаў дэпутат замарожаным голасам. – Бывае, бывае.

Убачыўшы, што пан Тузэк  ўсё яшчэ знаходзіцца ў лапах сумневу, Мільёнкевіч пагладзіў нованабытага барата па рудых, нібы ў сетара, валасах і ласкава спытаў:

- Што ж ты мне так рэдка ліставаў? Я вельмі турбаваўся.

- Заняты быў, – панура адказаў другі брат. І, асцерагаючыся, што яго нованабыты няўрымслівы старэйшы брат можа зацікавіцца, чым ён быў заняты (а заняты ён быў пераважна тым, што шчыраваў па Скандынавіі, Канадзе і па розных вашынгтонах у пошуку грантаў), другі герой плошчы вырваў ініцыятыву і сам задаў пытаньне:

- А ты чаму не ліставаў?

- Я ліставаў, – нечакана адказаў братка, раптам адчуўшы незвычайны прыліў весялосці, – заказныя лісты пасылаў. У мяне нават квітанцыі ёсць.

І Мільёнкевіч палез у бакавую кішэню. Адкуль сапраўды выняў мноства ляжалых паперак, але паказаў іх чамусьці не брату, а пану Тузэку, ды і тое здалёк.

Як ні дзіўна, але выгляд паперак трохі супакоіў пана дэпутата. Тым часам першы брат ужо цалкам асвоіўся са сваім нечаканым становішчам і даволі тлумачальна, хоць і манатонна, распавёў аб сваім жыцьці. Другі брат упрыгожваў яго сухі выклад дэталямі, настолькі маляўнічымі, што эўрапарляментар, які ўжо было пачаў супакойвацца, ізноў натапырыў вушы.

Але праз пэўны час ён усё ж адпусціў абодвух наведвальнікаў, і яны выбеглі на вуліцу з вялікай палёгкай…

- Дарэчы, пра дзяцінства, – сказаў першы лідар беларускай дэмакратыі, – у дзяцінстве такіх, як вы, я забіваў на месцы. З рагаткі.

- Чаму? – усё яшчэ недарэчна радасна спытаў другі брат.

- Такія суворыя законы жыцьця. Ці, карацей кажучы, жыцьцё дыктуе нам свае ўмовы. Вы, што ня ведаеце, што ад Варшавы да Брусэля – гэта мая дзялянка, якую я акучваю? Вы навошта палезлі ў кабінет? Хіба вы не бачылі, што яго гаспадар не адзін?

- Я думаў…

- Ах, вы думалі? Вы, значыць, часам думаеце? Вы мысляр, філосаў. Як вашае прозьвішча, мысляр? Спіноза? Жан Жак Русо? Ці, можа, Махатма Гандзі?

Братка маўчаў, прыпёрты справядлівым абвінавачваньнем.

- Ну, я вас выбачаю. Жывіце. А зараз давайце пазнаёмімся. Як-ніяк мы браты, а сваяцтва абавязвае. Мяне клічуць Аляксандар Мільёнкевіч, беларускі падданы, бацька “Руху за свабоду”. Дазвольце таксама даведацца вашае прозьвішча.

- Яраслаў Раманчукоў, можна Ярэк – прадставіўся брат.

- Пра прафесію не пытаю, – пачціва сказаў Мільёнкевіч, – але здагадваюся. Верагодна, што-небудзь інтэлектуальнае? Даўно пабіраецеся?

- Трэці год, – хутка адказаў Ярэк.

- Вось гэта нядобра. Чаму вы прадаёце сваю несмяротную душу? Чалавек не павінен хадзіць з працягнутай рукой. Гэта пахабны занятак. Мама пэўна пазнаёміла вас у дзяцінстве з такой дактрынай, – да таго ж гэта бессэнсоўнае марнаваньне сіл і энэргіі.

Аляксадар доўга яшчэ развіваў бы свае погляды на жыцьцё, забыўшыся пра ўласны род заняткаў, калі б яго не перабіў Раманчукоў.

- Глядзіце, – сказаў ён, паказваючы на зялёныя глыбіні Бульвару Маладых Здольнасцяў. – Бачыце, ідзе чалавек у капялюшы?

- Бачу, – адказаў Аляксандар. – Ну і што ж? Гэта, што, губэрнатар выспы Барнэа?

- Гэта спадар Лыжнікаў, сказаў Ярэк. – Запэўніваў нас, што за ім стаіць невядома якая ці то партыя, ці хартыя. Відаць, вешае нам лапшу.

Па алеі ў цені ліп, схілячыся трохі на бок, рухаўся немалады ўжо грамадзянін. Стары капялюш з рубчастымі краямі коса сядзеў на яго галаве. Штаны былі настолькі кароткія, што агалялі белыя завязкі споднікаў, у руках трымаў стос нейкіх папер.

- Як, яшчэ адзін лідар? – сказаў Аляксандар. – Гэта становіцца пацешным. І куды гэта ён шчэміцца?

Лыжнікаў падышоў да будынка, з якога некалькімі хвілінамі раней выйшлі нашы знаёмыя, паправіў капялюш, сашмаргнуў пінжак, рукой задуменна апісаў перад дзвярыма васьмёрку і, цяжка ўздыхнуўшы, рушыў унутр.

- Лідар павінен быць адзін, – заўважыў Аляксандар. – Адзін, пры тым разумны. Яго трэба перасцерагчы.

- Не трэба, – сказаў Ярэк, – хай ведае, як парушаць канвенцыю.

- Што за канвэнцыя такая?

- Потым скажу. Увайшоў, увайшоў!

- Я чалавек зайздросны, – прызнаўся Мільёнкевіч, – але тут зайздросціць няма чаго. Вы ніколі не бачылі бою быкоў? Пойдзем бліжэй паглядзім.

Памірыўшыеся браты, хаваючыся за дрэвамі, падступілі бліжэй да вакна кабінету, у якім яны толькі што былі.

Тузэк нешта хутка пісаў. Як ва ўсіх пішучых, твар у яго быў напружаны. Раптам ён падняў галаву. Дзьверы расчыніліся, і ў пакой праслізнуўся Лыжнікаў. Прыціскаючы капялюш да лоевага пінжака, ён спыніўся каля стала і пачаў варушыць вуснамі (словаў амаль не было чуваць) ды працягваць стос папер. Літаральна праз паўхвіліны браты ўбачылі, як гаспадар кабінэту выскачыў з-за стала, шырока расчыніў рот і замахаў кулакамі. Сябры пачулі лямант…

Са словамі “ўсё, назад” Аляксандар пацягнуў за сабою Ярэка. Яны адбеглі ад будынка далей і зноў сталі за дрэвам.

- Здыміце капялюшы, – сказаў Мільёнкевіч, – агаліце галовы. Зараз адбудзецца вынас цела.

Ён не памыліўся. Не паспелі яшчэ замоўкнуць галасавыя грымоты еўрапарламентара, як у дзвярах офіса намаляваліся два дужыя паліцыянты, якія неслі Лыжнікава. Адзін трымаў яго за рукі, а другі за ногі.

- Прах нябожчыка, – каментаваў Аляксандар, – быў вынесены на руках блізкімі і сябрамі.

Паліцэйскія выцягнулі Лыжнікава на ганак і пачалі марудліва разгойдваць. Той маўчаў пакорліва гледзячы ў летняе блакітнае  неба.

- Пасля кароткай грамадзянскай паніхіды… – працягваў Аляксандар.

У тую ж самую хвіліну ахоўнікі правапарадку, надаўшы целу Лыжнікава дастатковы размах і інэрцыю, выкінулі яго з ганка на вуліцу.

- … цела было аддадзена зямлі, – скончыў Мільёнкевіч.

Лыжнікаў пляснуўся на зямлю як жаба. Але на дзіва хуценька ўскочыў і, хілячыся на бок мацней ранейшага, пабег па Бульвары Маладых Здольнасцяў з нечаканай шпаркасцю.

***

Клапатліва праведзеная раніца скончылася, наступаў час абеда. Пусты страўнік нагадваў аб сябе нейкімі гукамі. Мільёнкевіч і Раманчукоў не змаўляючыся пашыбавалі ў бок ад будынка у пошуках кавярні.

У іншы час беларускія падданыя можа і звярталі б увагу на людзей, крамы, машыны, але цяпер было не да таго. У галаве ўсплывалі фрагменты толькі што перажытога ды яшчэ хацелася есьці.

- Вы, вядома, стаіце на краі фінансавай прорвы? – спытаў Мільёнкевіч Раманчукова.

- Гэтыя Вы наконт грошай? – у сваю чаргу запытаўся Ярэк. – Грошай у мяне няма ўжо цэлы тыдзень.

- У такім разе вы дрэнна скончыце, шаноўны, – павучальна сказаў Аляксандар. – Фінансавая прорва – самая глыбокая з усіх прорваў, у яе можна падаць усё жыцьцё. Ну добра, не бядуйце. Пан Тузэк пакахаў мяне з першага позірку і я ўсё-ткі панёс у сваёй дзюбе тры талоны на абед. Пайшлі ў сталоўку.

Але малочным братам не атрымалася скарыстацца дабрынёй горада. На дзвярах дзяржаўнай  кавярні “Сябра страўніка” вісеў замок, пакрыты ці то іржой, ці то грачанай кашай.

- Вядома, – з гаркатой сказаў Аляксандар, – пасля выпадку са шніцалямі кавярня зачынена назаўжды. Прыйдзецца аддаць сваё цела на рабаваньне прыватнікам.

- Прыватнікі любяць наяўныя грошы, – запярэчыў глуха Раманчукоў.

- Ну, не буду вас мучыць. Пан Тузэк абсыпаў мяне залатым дажджом на суму ў 100 злотых. Але майце на ўвазе, Ярэк, дарма я вас сілкаваць не маю намеру. За кожны вітамін, які я вам скармлю, я запатрабую ад вас мноства дробных паслуг.

Браты зайшлі ў летнюю прыватную кавярню. Але і тут ім давялося спазнаць пэўнае расчараваньне. Піва было толькі для грамадзян Польшчы ці тых, хто меў Карту паляка.

- Задаволімся кока-колай, – сказаў Раманчукоў, а сам падумаў: Трэба будзе зрабіць гэтую карту. Стану Раманчукоўскім, і справа зроблена…

Браты селі за столік і пачалі есці.

- Ну, а цяпер, – прамовіў Аляксандар, – распавядзіце, якім чынам гэты Лыжнікаў парушыў канвенцыю і што гэта была за канвенцыя.

Трохі падсілкаваўшыся, Раманчукоў яшчэ з большай удзячнасцю пачаў успрымаць свайго выратавальніка. Яго аповед доўжыўся ледзь не гадзіну і акрамя ўступнай часткі ўтрымліваў у сябе сапраўды істотныя звесткі:

“ ….  Ва ўсіх абласцях людскай дзейнасці прапанова працы і попыту на яе рэгулюецца адмысловымі органамі. Актор паедзе ў Магілёў толькі тады, калі сапраўды высветліць, што яму няма чаго асцерагацца канкурэнцыі і што на яго амплуа халоднага палюбоўніка ці “есці пададзена” няма іншых прэтэндэнтаў. Чыгуначнікаў апякуюць родныя ім прафсаюзы, якія клапатліва публікуюць у газетах паведамленьні пра тое, што беспрацоўныя багажныя раздатчыкі не могуць разлічваць на атрыманьне працы ў межах Гомельскага чыгуначнага вузла, затое МАЗ мае патрэбу ў чатырох зваршчыках. Эксперт-таваравед змяшчае аб’яву ў газеце, і ўся краіна пазнае, што ёсць на свеце экспертазнаўца з дзесяцігадовым стажам, які “па сямейных абставінах” змяняе службу ў Маскве на працу ў Брэсце.

Усё рэгулюецца, цячэ па расчышчаных рэчышчах, здзяйсняе свой кругазварот у поўнай адпаведнасці з законам і пад яго абаронай.

І адзін толькі рынак адмысловай катэгорыі імітатараў, якія называюць сябе “дэмакратчнымі лідарамі”, знаходзіўся ў хаатычным стане. Анархія раздзірала карпарацыю гэтых бізнесоўцаў ад палітыкі. Яны не маглі выцягнуць са сваёй прафесіі тых выгод і выгад, якія без сумневу магло ім прынесці хвіліннае знаёмства з адміністратарамі, гаспадарнікамі і палітыкамі – людзьмі па большай частцы на дзіва даверлівымі.

Па ўсёй Беларусі, Эўразіі ды ЗША клянчачы перасоўваліся фальшывыя ўнукі Карла Маркса (Справядлівы сьвет), шасталі неісныя пляменнікі Фрыдрыха Энгельса, сёстры кузіны Клары Цэткін (Экадом) ці на благі канец нашчадкі знакамітага анархіста князя Крапоткіна (усялякія БСДГ).

Ад Менску да Ла-Манша, ад Гродна да Стакгольма з Вашынгтонам, уваходзілі героі вялікіх падзей у кабінеты, Кангрэсы, сеймы, высаджваліся на станцыйныя платформы і заклапочана ехалі на таксі. Яны спяшаліся. Спраў у іх было шмат…

Адзін час прапанова такіх герояў-лідараў усё ж перавысіла попыт, і на гэтым своеасаблівым рынку наступіла дэпрэсія. Адчувалася неабходнасць у рэформах. Паступова спарадкавалі сваю дзейнасць унукі Карла Маркса (Справядлівы сьвет), крапоткінцы і энгельсцы ды ім падобныя, за выключэньнем буйнай карпарацыі “Лідараў праеўрапейскіх сіл”, якую на манер польскага сейма вечна раздзірала анархія. Прэтэндэнты на лідарства падабраліся нейкія спрэс звышамбітныя,  грубіянскія, прагныя ды свавольныя. Яны істотна заміналі адзін аднаму збіраць у жытніцы.

Ярэк Раманчукоў, які лічыў сябе сваім найперш на абшарах былой калоніі Расейскай імпэрыі (нават газэты “Крэсы всходне” і “Газэта выбарча” называлі яго “наш Ярэк”), не на жарт быў занепакоены кепскай кан’юнктурай. Усё часцей і часцей яму даводзілася сутыкацца з таварышамі па карпарацыі, якія зусім загадзілі пладаносныя палі не толькі Польшчы, а і Нямеччыны, Страсбурга, вышыні Капіталійскіх пагоркаў, дзе ён таксама абвык прыбыткова працаваць…”.

- І вы напалохаліся цяжкасцяў? – кпліва спытаў Аляксандар.

Але Раманчукоў не заўважыў іроніі. Папіваючы кока-колу, ён працягваў сваё апавяданьне:

“…  Выйсце з гэтага напружанага становішча было адно – Канферэнцыя. Над скліканьнем яе ўсю зіму працавала Рада нейкай інтэлегенцыі. Яна перапісвалася  з канкурэнтамі, ей асабіста знаёмымі і незнаёмымі. Перадаваліся запрашэньні праз праўнукаў Маркса. І вось, нарэшце, у жніўні 2010 года вядомыя прытэндэнты на лідара  сустрэліся ў Віленскай карчме, у вежы Гедэміна. Прэтэндэнтаў на лідара апынулася недзе больш за дзесяць, ва ўзросце ад трыццаці пяці да пяцідзесяці двух гадоў.

У кароткай уступнай прамове старшыня Рады, так званай інтэлегэнцыі, спадар Волас  выказаў надзею, што лідары знойдуць агульную мову і выпрацуюць, нарэшце, Канвенцыю, неабходнасць якой дыктуе само жыцьцё:

- Неабходна абраць адзінага, каб ён каардынаваў дзейнасць усіх “лідараў”, канцэнтраваў сродкі і назіраў за абшчаком.

Аднак адзін з прысутных па прозьвішчы Міхальсон не пагадзіўся з такім раскладам. Ён прапанаваў усю патэнцыйную прастору па збору фінансаў разбіць на эксплуатацыйныя участкі, па ліку прэтэндэнтаў на лідара. Кожны ўчастак перадаецца ў доўгатэрміновае карыстаньне аднаго з іх. Ніхто з чальцоў карпарацыі не мае права пераходзіць межы, уваходзячы на чужую тэрыторыю з мэтай заробку.

Супраць новых прынцыпаў працы – тых ці іншых – ніхто не пярэчыў, калі не лічыць таго ж Міхальсона, які ўжо тады заявіў, што ў прынцыпе пражыве і без канвенцыі. Вырашылі тэрыторыю ўсё ж падзяліць. І… тут жа разгарэліся пачварныя сцэны. Высокія дагаворныя бакі пералаяліся ў першую ж хвіліну і ўжо не звярталіся адзін да аднаго інакш як з даданнем лаянкавых эпітэтаў. Уся спрэчка адбылася з-за падзелу ўчасткаў.

Чамусці ніхто не жадаў браць Прыбалтыку. Нікому не патрэбныя былі Куба і Паўночная Карэя. Вельмі дрэннай рэпутацыяй карысталіся таксама далёкія, пагружаныя ў пяскі, абшары Палестыны і штата Нэвада. Іх вінавацілі ў незнаёмстве з асобамі лідараў.

- Нашли дураков! – Віскатліва крычаў Дудута. – Вы мне дайте Москву и Московскую область, тогда я подпишу Конвенцию.

- Як? Усю вобласьць? – заявіў Раманчукоў. – А ці не даць табе яшчэ Арабскія Эміраты у дадатак? Ці Дубай?

Пры слове “Дубай” збор хваравіта застагнаў. Усё згаджаліся ехаць ў Дубай, бо цяпер Дубай лічыўся вельмі хлебным месцам.

- Ну, не всю область, – настойваў прагматычны Дудута, – хотя б половину. Ту, что не сгорела. Я, в конце концов, человек семейный. – Але яму не далі і паловы.

Пасля доўгіх крыкаў вырашана было дзяліць участкі з дапамогай жэраб’ёўкі. Былі нарэзаны паперкі па колькасьці кандыдатаў у лідары і на кожную з іх нанесена геаграфічная назва. Безграшовая Прыбалтыка і сумніўная Скандынавія, малараспрацаваная Канада і амаль безнадзейная Палестына, Вашынгтон, Брусель, Сіднэй і Дубай – усе краіны, ляжалі ў нечай кепцы і чакалі гаспадароў.

Вясёлыя воклічы, глухія стогны і лаянка суправаджалі лёсаваньне.

Злая зорка Лыжнікава аказала свой уплыў на зыход справы. Яму дасталася Паволжа. Ён далучыўся да канвенцыі, хаця і слаба валодаў сабой ад злосці.

- Я паеду у Расею, – крычаў ён, – але папярэджваю: калі да мяне там кепска паставяцца, я канвенцыю парушу, я перайду рубікон!

Раманчукоў, якому дастаўся неблагі варшаўскі участак, устрывожыўся і тады ж заявіў, што парушэньні эксплуатацыйных нормаў не патрывае.

Ярэк таксама ўспомніў, што Міхальсону дасталіся Бразілія ды Ізраіль, Прахвоставу – былому прафсаюзьніку з Гомельшчыны – Грэцыя з Егіптам, а Рымашвэйкоўскаму – яшчэ аднаму майстру пераўвасабленьня – Гішпанія з Італіяй.

Так ці інакш, справа была спарадкаваная, пасля чаго ўсе прэтэндэнты на лідара выехалі ў свае раёны на працу…”.

- І вось Вы самі бачылі, як гэты гад Лыжнікаў парушыў канвенцыю, – скончыў сваё апавяданьне Ярэк. – Ён даўно поўзаў па маім участку, толькі я дагэтуль не мог яго злапаць.

Супраць чаканьня апавядальніка благі ўчынак Лыжнікава не выклікаў з боку Мільёнкевіча асаблівага асуджэньня. Аляксандр разваліўся ў крэсле нядбайна гледзячы перад сабой. Цень, якая падала ад сцяны, давала жыватворную прахалоду, што цалкам задавальняла наведвальнікаў кавярні.

- Дык вось Раманчукоў, вы піжон. І не крыўдуйце. Гэтым я жадаю сапраўды паказаць тое месца, якое вы займаеце пад сонцам.

- Ідзіце да чорта! – грубіянска адрэагаваў Раманчукоў.

- Вы ўсё-ткі пакрыўдзіліся? Значыць, па-вашаму, пасада лідара дэмакратычных сіл – гэта не піжонства?

- Але ж Вы самі, што не ўсебеларускі? – ускрыкнуў Раманчукоў.

- Вы піжон, – паўтарыў Аляксандр. – Сын піжона. І дзеці вашы будуць піжонамі. Хлопчык! Тое, што адбылося сёньня раніцай, – гэта нават не эпізод, а так, чыстая выпадковасць, капрыз мастака. Джэнтльмен у пошуках капеек. Лавіць на такія мізэрныя шанцы не ў маім характары. І што гэта за гульні такія – “лідар праеўрапейскіх дэмакратычных сіл”? Ну, год яшчэ, ну, два. А далей што? Далей вашы рудыя валасы прымільгаюцца, і вас проста пачнуць біць.

- Так што ж рабіць? – занепакоіўся Ярэк. – Як здабываць хлеб надзённы?

- Трэба думаць, – сувора сказаў Мільёнкевіч. – Мяне, напрыклад, кормяць ідэі. Я не працягваю лапу за кіслым маскоўскім рублём. Мая фастрыга шырэй. Вы, я бачу, бескарысліва кахаеце грошы. Скажыце, якая сума вам падабаецца?

- Пяць тысяч даляраў, – хутка адказаў Ярэк.

- У месяц?

- У год. Ажаніца жадаю.

- Тады мне з вамі не па дарозе. Мне трэба мільён эўра ці фунтаў стэрлінгаў. І па магчымасці адразу, а не часткамі.

- Можа, усё-ткі возьмеце часткамі? – спытаў мсцівы Раманчукоў.

Аляксандар уважліва паглядзеў на суразмоўцу і зусім сур’ёзна адказаў:

- Я б узяў часткамі. Але мне трэба адразу.

Ярэк жадаў было пажартаваць з нагоды і гэтай фразы, але, падняўшы вочы на Мільёнкевіча, асекся. Перад ім сядзеў чалавек з дакладным нібы выбітым на манеце тварам і сівой барадой. Смуглае горла перасякаў белы шнар. Вочы зіхацелі грознай весялосцю. Раманчукоў адчуў раптам непераадольнае жаданне выцягнуць рукі па швах. Яму нават захацелася адкашляцца, як гэта бывае з людзмі сярэдняй адказнасці пры гутарцы з кімсці з вышэйстаячых таварышаў. І сапраўды, адкашляўшыся, ён збянтэжана спытаў:

- Навошта ж вам так шмат грошай… і адразу?

- Наогул мне трэба больш, – сказаў Аляксандр. – Мільён – гэта мой мінімум. А пажадана мільёнаў пяць паўнаважкіх фунтаў ці эўра. Я жадаю ва ўладу, пан Ярэк.  Я з дзяцінства жадаю ў Менск. Вы, вядома,  ведаеце пра існаваньне гэтага горада? Галоўныя вуліцы па багацьці крамаў і пышнасці будынкаў не саступаюць першым гарадам свету. Уяўляеце сабе Ярэк? Не саступаюць!  Амаль два мільёны чалавек, і ўсё пагалоўна летам ў шортах.

- А мы з Лябедзьковым былі у Маскве, – раптам ляпнуў Ярэк, каб надаць сабе вагі.

- Што вы там пакінулі?

- Нейкі Гозман, запрасіў на урачыстасці. Маўляў, прыязджайце будзе ўвесь бамонд. Прыехалі, народу, як у сабакі блох. У вялікай залі, чалавек на 300, вялікі стол, і чаго толькі на ім не было! Прытуліліся мы на ўскрайку. Наліваем і п’ем, п’ем і закусваем. Анатоль накінуўся на чырвоную ікру і не з лыжкай для гарбаты, а сталовай, пры тым без хлеба. Потым усю ноч не вылазіў з прыбіральні. Дарваўся на халяву.

- Ну, і..?

-  Бачылі міністра фінансаў Расеі Кудрына і нават Чубайса. Меркавалі – можа што абломіца.

- Ну і што абламілася?

- Не! Справа у тым, што яны нас не бачылі. – І, каб змяніць няўдалую тэму, Раманчукоў ціха запытаў: Дзе ж вы возьмеце такія мільёны?

- Дзе заўгодна, – адказаў Аляксандар. – Мне абыякава ад каго і пад што браць. У мяне есць калега – грантасмок са стажам. Зваць Віктар Дарніенка. Ён ведае ўсіх, хто дае грошы ці жадае іх адмыць . Вы, вядома, яго не ведаеце. З’ехаў з Гомеля, дзе добра раскруціўся, там ён набыў сабе дом на Палескай, прыбарахліўся, цяпер паводзіць сябе сьціпла. Ведайце, грошы любяць цішыню. Ён мне кажа: Пад лозунг “Беларусь у Эўропу” даюць неблагія бабкі.

- Вы што, як Маісей, збіраецеся весці народ у Эўропу? А як жа Расея?

- Магу і ў Расею, мне абыякава, справа толькі ў тым – хто больш дасць.

- Як гэта туды-сюды? А як жа народ? – яшчэ цішэй спытаў Ярэк і кінуў позірк на суседнія столікі.

- А што такое народ? Народ гэта электарат – інструмант у руках прайдзісветаў. Яго справа хадзіць на выбары, астатняе зробяць без яго.

- !!!?

- Я, вядома, не херувім – у мяне няма крылаў. І я шаную Крымінальны кодэкс. Гэта мая слабасць. На Валадарку я не спяшаюся. Акрамя таго, з уладай трэба дамаўляцца. Вось, вы як мяркуеце, чаму я дасюль на свабодзе? Усё проста, таму што такія як я, патрэбныя гэтай уладзе. Рэжым дасюль не ў пашане, аднак дазваляючы мне акучваць маю дзелянку, ён тым самым паляпшае свой уласны імідж.

Аляксандар Мільёнкевіч нават уздыхнуў. Мабыць мроі пра ўладу і грошы сапраўды хвалявалі яго.

- Як прыемна, – сказаў ён задуменна, – працаваць з легальным мільянерам у добра арганізаванай буржуазнай дзяржаве са старадаўнімі капіталістычнымі традыцыямі. Там мільянер – папулярная постаць. Адрас яго вядомы. Ідзеш проста да яго на прыём і ўжо ў перадпакоі пасля першых жа прывітанняў адымаеш грошы. І ўсё гэта, майце на ўвазе, па-добраму, ветліва:

-”Хэлоў, сэр. Не хвалюйцеся, Вы мне грошы – я Вам канцэсію на “Беларуськалій” ці Мазырскі НПЗ… Калі буду пры кароне. Да таго ж, мы ўжо ў Мытным зьвязе, гэта 170 млн спажыўцоў Беларусі, Расеі і Казахстану, безмытны ўвоз тавараў і паслугаў, танная працоўная сіла. Натуральны Кландайк. “Ол, райт” , “Гут” ці “Дзенькую, пану”. І ўсё гатова! Культура! Што можа быць прасьцей? Джэнтльмен у грамадстве джэнтльменаў робіць свой маленькі бізнэс. І не трэба страляць у піяніста, гэта лішняе. А ў нас?.. О, Божа. У якой хмурай краіне мы жывем! У нас пакуль усё ўтоена, усё ў падпольлі. Беларускага мільянера не можа знайсці нават фінансавая паліцыя з яе звышмагутным падатковым апаратам. А мільянер, можа быць, сядзіць за суседнім столікам і п’е піва. “Жигулёвское”. Вось што крыўдна!

Яшчэ праз хвілін дзесяць “браты” пакінулі кавярню. Вялікі камбінатар пачуваўся ў становішчы хірурга, якому трэба будзе зрабіць вельмі сур’ёзную аперацыю.

- У мяне заўсёды так, – сказаў Мільёнкевіч, блішчучы вачыма, – мільённую справу даводзіцца пачынаць пры адчувальным недахопе грашовых знакаў. – Ёсць у мяне сівыя валасы?

Раманчукоў  падабраў жывот, расставіў насы ботаў на шырыню стрэльбавага прыклада і голасам навабранца выгукнуў:

- Так, дакладна, ёсць!

- Вы таксама пасівееце, Ярэк.

- А як жа Чырвоны дом? Я таксама жадаю ў Дразды. –  Вось бы я разгарнуўся! Запрасіў бы адмыслоўцаў-прайдзісьветаў  з Захаду. Абрамовічу, Патаніну і іншым нашым мядзьведзьпуціным прапанаваў бы вольны ўдзел у прыватызацыі. Яны маюць досвед, ужо абрабавалі амаль усю Расею. Няхай цяпер скупаюць на карню ўсю Беларусь. Мне што шкада? Спадзяюся, што і мяне не пакрыўдзяць. Дарэчы, я ужо адправіў сваі прапановы Вядзьмедзяву.

- Чырвоны дом – гэта крыштальная мара майго дзяцінства, – строга адказаў вялікі камбінатар, не дакранайцеся да яе сваімі лапамі… Бліжэй да справы. Выслаць лінейных у маё распараджэньне. Часткам прыбыць у Менск у найкарацейшы тэрмін. Форма адзежы палявая. Ну, трубіце марш! Камандаваць парадам буду я!

Нечакана адкрыты матэрыял па тэме, якую мы разглядаем, зьявіўся яшчэ тыдзень таму на сайце радыё “Свабода” (http://www.svaboda.org/content/transcript/2134577.html). Адзін з журналістаў гэтага радыё вырашыў апытаць трох палітолагаў на тэму, ці зьбіраецца Еўразьвяз неяк выкарыстоўваць канфліктную сітуацыю паміж “Беларусьсю” і “Расеяй” у сувязі з будучымі “выбарамі” ў Беларусі. Адказы атрымаліся на дзіва вочараскрывальныя і мозгапрасьвятляльныя літаральна для ўсіх, хто цікавіцца зьместам падзей у Беларусі, а таму асабліва важныя для нас – актывістаў Беларускага дэмакратычнага руху.

5.

ЕЎРАЗЬВЯЗ ПЕРАД ВЫКЛІКАМ БЕЛАРУСКА-РАСЕЙСКАГА КАНФЛІКТУ

Дракахруст (гл. фота №1): У віхуры беларуска-расейскага канфлікту – жорсткага газавага сутыкненьня і бягучай інфармацыйнай вайны, “Хросных бацек” і ўзаемных абвінавачваньняў прэзідэнтаў у хлусьні – неяк на другім плане апынуўся яшчэ адзін гулец – Еўрапейскі Зьвяз.

Ці пойдзе Зьвяз на альянс з Расеяй супраць Лукашэнкі? Ці ёсьць імавернасьць [адваротнага -] новага збліжэньня паміж Менскам і Брусэлем?

Над гэтымі тэмамі ў “Праскім акцэнце” разважаюць: зь Менску – палітолаг Сяргей Богдан (фота №2), з Варшавы – эксьперт Цэнтру міжнародных дачыненьняў Войцех Бародзіч-Смалінскі (фота №3), зь Берліну – кіраўнік цэнтру імя Бэртольда Бейца Нямецкай рады зьнешняй палітыкі Аляксандар Рар (фота №4).

Рар (гл. фота №4): Еўразьвяз у гэтай сітуацыі можа толькі чакаць, глядзець, як будзе разьвівацца сітуацыя паміж Менскам і Масквой у будучыні. Я асабіста лічу, што мы маем справу з асабістым канфліктам паміж Лукашэнкам і Пуціным зь Мядзьведзевым. Я мяркую, што Расея чакала ад Лукашэнкі крокаў да больш шчыльнага збліжэньня, да стварэньня ўнітарнай дзяржавы [чытай, “анэксіі Беларусі”; ведаюць заходнікі (у т.л. і Рар асабіста), што “Расея” чакае ад Лу-кі!!! – Рэд.]. Лукашэнка супраць гэтага і таму Расея размаўляе зь ім жорсткай мовай, той жа мовай, якой размаўляюць зь ім Злучаныя Штаты Амерыкі [калі мова аднолькавая, можа, і яе прычыны аднолькавыя? – Рэд.].

Трэба ўзброіцца цярпеньнем й імкнуцца разьвіваць усе магчымыя формы супрацоўніцтва ў межах Усходняга партнэрства, якое прадстаўляе Беларусі шмат магчымасьцяў. Хутка ці павольна, але [варта] прагматычна ісьці ў бок Еўразьвязу. Я думаю, што Еўразьвяз будзе вывучаць, аналізаваць канфлікт паміж Менскам і Масквой, але паглыбляць яго, улазіць у яго ня будзе. У ЕЗ няма ў гэтым геапалітычных інтарэсаў. У той жа час Еўразьвяз спадзяецца на тое, што энэргетычная бясьпека, ад якой залежыць наш дабрабыт у Еўропе ў сьферы энэргетыкі, ня будзе пастаўленая пад пагрозу [якая дэмакратыя? Найперш скурныя інтарэсы. – Рэд.].

З гэтага пункту гледжаньня Еўразьвяз будзе прапаноўваць Беларусі тую форму супрацоўніцтва, якую ў свой час Заходняя Нямеччына прапаноўвала Савецкаму Саюзу. Сэнс яе – праз гандаль і эканоміку спрабаваць зрабіць палітычныя зьмены ў Беларусі [гістарычная практыка паказвае, што гэта выдатны спосаб падтрымаць, захаваць дыктатуру. – Рэд.]. Такая тактыка, я мяркую, будзе абраная ЕЗ. Я думаю, што яна прывядзе да больш канкрэтных вынікаў і дапаможа разьвіцьцю двухбаковых дачыненьняў лепш, чым размахваньне дубінкай [што лепш за гэтыя абодва варыянты, мы ўжо неаднаразова тлумачылі - нават у папярэднім атыкуле:  http://nashaziamlia.org/2010/08/30/3584/#more-3584. – Рэд.].

Дракахруст: Ці сапраўды Еўразьвяз у гэтай сітуацыі можа толькі чакаць? Бо сітуацыя ж унікальная. Гадамі здавалася, што беларускі рэжым трымаецца адно на расейскіх датацыях і на палітычнай падтрымцы Крамля. І вось і датацыі неяк скарачаюцца, і сёньняшнюю інфармацыйную вайна ну ўжо ніяк не назавеш падтрымкай. А Еўразьвяз можа толькі чакаць? Хіба? Сяргей, як вы мяркуеце?

Богдан (гл. фота №2): Ці толькі чакае Еўразьвяз і ці толькі Еўразьвяз чакае? Я не хацеў бы зводзіць пазіцыю Захаду толькі да пазіцыі Еўразьвязу. На Захадзе ўсталяваўся кансэнсус – Лукашэнку пакуль мяняць ня будзем, гэта прыймальны часовы варыянт для ўпарадкаваньня Беларусі [дакладна так!!! За выключэньнем няўдалага кантэксту словаў “ўпарадкаваньне” і “часовы” (нічога сабе часовы – ужо хутка будзе на чвэрць стагоддзя гэтая часовасьць!!!) – Рэд.].

Яскравы паказьнік гэтага кансэнсусу – тое, што Аляксандар Мілінкевіч, хутчэй за ўсё, ня выступіць на гэтых выбарах, бо, як кажуць у апазіцыйных асяродках, грошай на сваю кампанію на Захадзе ён не знайшоў[гэта цікава; акрамя таго, дадаткова паглядзім, чаго варты Мілінкевіч бяз грошай. – Рэд.]. Гэта найлепшы падарунак для Лукашэнкі – прыбіраецца адзін з самых важных праціўнікаў улады на гэтых выбарах [пра “самага важнага праціўніка” – яўны перабор; цікава іншае, што “Захад” сьвядома прыбірае нават такога праціўніка Лу-кі. – Рэд.].

Так што я не сказаў бы, што тут ёсьць толькі чаканьне. І апрача таго, што ўсталяваўся такі кансэнсус, што хай застаецца Лукашэнка, апазіцыя мае праблемы з падтрымкай на Захадзе і актыўна шукае падтрымкі ў Расеі. Апазіцыя агучвае многія ідэі, якія хоча пачуць Масква, і вядзецца на многія расейскія крокі [вось і паглядзім на гэтую апазіцыю – вынік шматгадовай селекцыі “Захадам” - ва ўсёй яе прыгажосьці; не дарма мы заўсёды пра яе пісалі так: “беларуская” “дэмакратычная” “апазіцыя”. – Рэд.].

Для Захаду цяпер сапраўды важная ідэя, пра якую сказаў спадар Рар – зьмяніць беларускую палітыку праз гандаль і эканоміку. І гэта прымальны варыянт і для самога Лукашэнкі [вядома, бо тут прысутнічае галоўнае – этнацыдчык Лу-ка застаецца на пасадзе прэзідэнта Беларусі; гэта і ёсьць  ПОЎНАЯ ЯГО ПЕРАМОГА!!! – Рэд.]. Бо ён жа не адмаўляецца мяняцца [у чым не адмаўляецца?! - АА]. Калі мы паглядзім на палітычную гісторыю яго рэжыму з самага пачатку, то ўбачым, што Лукашэнка насамрэч гнуткі да поўнага апартунізму [нешта гатага ў адносінах да БЕЛАРУСКІХ ІНТАРЭСАЎ зусім ня бачна; мы якраз гэта ўвесь час падкрэсьліваем... - АА].

Дракахруст: Войцэх, ці згодны вы з такімі трактоўкамі? Гэтая палітыка – размываньне, разьмягчэньне рэжыму праз гандаль і супрацоўніцтва, разьлічаная на гады і нават дзесяцігодзьдзі [!!! – Рэд.]. Калі нашы калегі маюць рацыю, то атрымліваецца, што належнага бягучага адказу на бягучы выклік у Еўразьвязу проста няма. Магчыма, чаканьне было б пасьпяховай палітыкай, калі б Еўразьвяз і ў разгар беларуска-расейскага канфлікту проста працягваў палітыку, якая паказала свой плён у папярэдні пэрыяд. Але наконт гэтага плёну ёсьць пэўныя сумневы [дакладна так. – Рэд.]. “Мядовы месяц” адносінаў паміж Еўразьвязам і Беларусьсю застаўся ў мінулым. На думку многіх, палітыка дыялёгу і ангажаваньня афіцыйнага Менску зайшла ў тупік. Яскравымі праявамі гэтага тупіку сталі канфлікт вакол апальнага Саюзу палякаў [на] Беларусі і як заўжды элегантныя вынікі мясцовых выбараў у Беларусі [а ў дачыненьні да беларускай дэмакратыі “вынікі, плён” яшчэ больш уражвальныя… - АА]. Наколькі плённай выглядае ў новых варунках вернасьць тупіку? Ці гэта не тупік, а правільны, толькі даўгі шлях?

Бародзіч-Смалінскі (гл. фота №3): Можна пагадзіцца са словамі спадароў Рара і Богдана. Але трэба памятаць, якія мэты па змаўчаньні мела ініцыятыва «Ўсходняга партнэрства» – наблізіць 6 постсавецкіх краінаў да ЕЗ не праз дэмакратыю і рэформы, а праз эканоміку і гандаль [адкрытым тэкстам: “набліжэньне” РБ да ЕЗ больш важнае для “ЕЗ”, чым дэмакратыя ў Беларусі. – Рэд.]. Еўразьвяз, зразумела, будзе чакаць, бо ён ня мае механізмаў, каб паскорыць ці стрымаць зьмены [ЕЗ сьвядома адкідае такія “механізмы”! - АА]. ЕЗ атрымаў досьвед падчас “аранжавай рэвалюцыі” ва Ўкраіне, які паказаў, што мы можам ангажавацца ў хуткія зьмены, але калі ў грамадзтве няма адказных палітыкаў, то вынікі гэтых зьменаў доўга не пратрываюць [у любым грамадстве заўсёды ёсьць АДКАЗНЫЯ ПАЛІТЫКІ, толькі ліберастыі яны якраз і не патрэбныя, бо яны будуць адстойваць інтарэсы не яе, а ўласнага народу!!! Што, нагадаю, і ёсьць Дэмакратыяй… - АА].

Еўразьвяз ведае, што Аляксандар Мілінкевіч ды іншыя кандыдаты ня маюць вялікай падтрымкі з боку грамадства. Ведае таксама, што падае рэйтынг і Аляксандра Лукашэнкі. Але таксама ведае, што яму няма альтэрнатывы [???!!! Вось гэта заляпон! Ну, і глупства, ну, і лабуда… Чувак байку Эзопа пра лісіцу і вінаград хаця б чытаў калі-небудзь? - АА].

Таму і было прынятае рашэньне, зразумела, неафіцыйнае, факусавацца на гандлі і на ўводзе ў Беларусь еўрапейскіх стандартаў, каб спрыяць зьменам [удумайцеся, што кажа гэты паляк: “паколькі сярод беларускага народу няма ПРЫСТОЙНЫХ, АДКАЗНЫХ ЛЮДЗЕЙ, якія маглі б стаць сапраўднымі прэзідэнтамі Беларусі (усе іншыя горш за Лу-ку), таму было “Еўразьвязам” прынята рашэньне захаваць Лу-ку пры ўладзе (бо яму няма альтэрнатывы), гандляваць зь ім, і праз гэта дамагацца ад яго палітычных зьмен – натуральна, ліберастычных, не дэмакратычных; больш нахабную шавіністычна-пагардлівую гнюсь, чым ад гэтага паляка, нам рэдка ад каго даводзіцца чуць… - АА].

Дракахруст: Назіраючы сёлета за імклівым пагаршэньнем стасункаў афіцыйнага Менску зь Еўропай, цяжка было пазбавіцца думкі, што беларускі бок упарта рубіць сук, ці прынамсі адзін з сукоў, на якім сядзіць. Прыхільнік кансьпіралогіі мог бы падумаць, ці не расейцы акуратна штурхаюць Лукашэнку на шлях канфлікту з Еўропай, каб пазбавіць яго свабоды манэўру на выпадак магчымага канфлікту з Масквой [прымітыў; ёсьць значна больш рэалістычная версія, пра якую Дракахруст, як агент ліберастызму, нізавошта ня скажа; затое даўно кажам мы: расейская імперыякратыя разам з заходняй фінансавай алігархіяй – гэта адзіны глабальны соцыяпаразітны монстар, які займаецца разбурэньнем нацыянальных дзяржаў і хаатызацыяй народаў. У нашым выпадку гэты монстар проста выкарыстоўвае Лу-ку як прыладу гэтай палітыкі ў Беларусі. - АА]. І вось гэтая магчымасьць стала рэальнасьцю і кім Лукашэнка можа збалансаваць расейскі ціск? Адносіны зь Еўропай загадзя “абачліва” сапсаваныя.

Ці магчымасьць манеўру захоўваецца і разьбітыя гаршчкі яшчэ можна склеіць? Ці можа зараз Лукашэнка аднавіць дыялог, нешта прапанаваўшы Еўропе? Ці можа Еўропа прапанаваць нешта Лукашэнку? А можа і нічога не прапаноўваць, а проста кінуцца абараняць яго ад «расейскага імперыялізму» [гэтыя дзьвюкосьсі паставіў сам Дракахруст; лічыць, што расейскага імперыялізму няма… – Рэд.] і пагрозы паглынаньня Беларусі Расеяй?

Рар: Усе карты ў руках Аляксандра Лукашэнкі і ягонага атачэньня [картаў у Лу-кі мала, у яго ёсьць магчымасць хадзіць ці не хадзіць… - АА]. Ня трэба параўноўваць сітуацыю ў Беларусі зь сітуацыяй ў Паўднёвай Асетыі ці Прыднястроўі [вельмі нават трэба!.. - АА]. Цяперашні канфлікт паміж Менскам і Масквой не вядзе ні да якой ваеннай пагрозы [ёсьць і такая. - АА]. Пакуль гэта вайна словаў і ня болей за тое [зьвярнулі ўвагу на слова “пакуль”? – Рэд.]. Мне здаецца, што Еўразьвяз гэта добра разумее. І ня будзе ніякай сакрэтнай дамовы з Масквой адносна Беларусі, як і з Беларусьсю супраць Расеі [сакрэтныя дамовы паміж ЕЗ + ЗША і “Расеяй” адносна “Беларусі” 100%-ва  ўжо ёсьць!!! - АА]. Усе будуць глядзець, што будзе рабіць Лукашэнка [цяпер ужо ўсе будуць глядзець і бачыць, як “ЗША+ЕЗ” разам з “Расеяй” будуць забясьпечваць пакіданьне беларусафоба Лу-кі на пасадзе прэзідэнта Беларусі; бо беларусафоб, этнацыдчык на гэтым месцы – гэта тое, што ім трэба!!! - АА].

Натуральна, што на яго будуць ціснуць. Лукашэнка павінен адкрыць сваю краіну [для фінансавай алігархіі Захаду? – Рэд.]. Ён пакуль ня вырашыў, зь кім ён хоча супрацоўнічаць і куды ён хоча з’арыентаваць Беларусь [ну, і Рар практычна адкрытым тэкстам гаворыць: што Лу-ка пакуль ня вырашыў, каму ён будзе здаваць Беларусь! – Рэд.]. Калі ў бок ЕЗ, то трэба адпавядаць інтарэсам заходніх інвестараў [ну, вось бачыце? Канкрэтна, адкрыта... – Рэд.], трэба мяняць законы, трэба запрашаць заходніх інвестараў да больш шырокага ўдзелу ў прыватызацыі, трэба даваць ім пэўныя гарантыі, стварыць трывалы фундамент для функцыянаваньня заходняга бізнэсу [вось-вось; ну і Рар – тупа і канкрэтна… - АА], найперш сярэдняга бізнэсу ў Беларусі. Мне здаецца, што гэта няцяжка зрабіць, для гэтага патрабуецца толькі палітычная воля [так, няцяжка; прыдушаны этнацыдам беларускі народ супраціўляцца ня будзе… - АА].

Але Беларусь дагэтуль ня вырашыла [няўжо Беларусь?! Ну, проста чысты Оруэл. – Рэд.], ці хоча яна выходзіць з саюзнай дзяржавы з Расеяй. Фактычна яна ў ёй яшчэ існуе, па меншай меры ў ваенным пляне Беларусь разглядаецца ўсімі як самы блізкі, можа, нават адзіны саюзьнік РФ. Пакуль гэтыя сувязі не разбураныя. Беларусь пакуль ня выйшла з СНД, з АДКБ, не адмовілася ад Саюзнай дзяржавы. Размовы пра тое, што Беларусь трэба хуценька прымаць у Еўразьвяз, каб уратаваць ад Расеі – гэта спекуляцыі й амбіцыі геапалітычнага кшталту. Пра гэта могуць гаварыць палітолагі, але ніяк не адказныя палітычныя дзеячы з абодвух бакоў.

Дракахруст: Апрыёры кажучы, магчымы й іншы паварот еўрапейскай палітыкі, хаця спадар Рар і яго лічыць немагчымым. Я прыгадваю, як падчас выбарчай кампаніі ў Польшчы ў дэбатах паміж Браніславам Камароўскім і Яраславам Качынскім была закранутая беларуская тэма. Прычым, палітыкі тады нібыта памяняліся ідэалагічнымі ролямі: кансэрватар Качынскі намякнуў на тое, што палітыку Варшавы ў некаторых аспэктах варта каардынаваць з Масквой, а ліберал Камароўскі горача пярэчыў такой палітыцы. Але перадвыбарчая рыторыка кандыдата ў прэзідэнты не заўсёды супадае з рэальнай палітыкай кіраўніка дзяржавы.

Ці магчымае ў цяперашняй сітуацыі нейкае ўзгадненьне палітыкі Масквы і Еўразьвязу адносна Беларусі? Раней Масква фактычна была гарантам status quo ў Беларусі, а Еўропа дамагалася пераменаў, хай і зь невялікім імпэтам. Цяпер, так выглядае, пераменаў у Беларусі дамагаюцца і Ўсход, і Захад. Падобных ці розных? Ці засталася сітуацыя “гульні з нулявой сумай”? Войцэх.

Бародзіч-Смалінскі: Па-першае, трэба вызначыць, якія мэты маюць Еўразьвяз і Расея. Ці яны хочуць зьмяніць Аляксандра Лукашэнку на іншага ці яны хочуць захаваць цяперашняга кіраўніка дзяржавы, мяркуючы, што ён будзе зьмяняцца. Зразумела, выбіраць будуць беларусы [няўжо?! Недзе апошні брантазаўр памер, ці што?.. - АА], але ніколі няма ўпэўненасьці ў сумленным падліку галасоў.

Мне здаецца, што Расея ня хоча зьмены кіраўніка дзяржавы, яна хоча, каб цяперашні кіраўнік Беларусі быў больш добрым суседам Расеі [няўжо менавіта гэтага? - АА], гэта значыць, каб пагадзіўся на ўсе расейскія ўмовы што да мытнага саюзу і АДКБ, каб прызнаў незалежнасьць Абхазіі й Паўднёвай Асэтыі, каб выдаў Бішкеку Курманбэка Бакіева [вось што значыць “быць добрым суседам Расеі”. – Рэд.]. Расея ня мае кандыдата на зьмену Лукашэнку, яна ведае, што яго зьмена можа прынесьці ёй больш стратаў, чым выгадаў [гэта так! Навошта мяняць добрага агента на горшага? Ад “дабра” дабра не шукаюць… - АА].

Ня выключана, што ў Лукашэнкі ёсьць выхады з гэтай сітуацыі, ён спасылаецца на добрыя палітычныя стасункі зь Кітаем, з Вэнесуэлай. Але калі глядзець на эканамічныя чыньнікі, то сітуацыя выглядае крыху інакш. Днямі міністэрства статыстыкі і Нацбанк Беларусі абнародавалі дадзеныя аб замежных інвэстыцыях. Больш за 70% гэтых інвэстыцый – з Расеі [мы ўжо гадамі кажам пра здачу беларускіх эканамічных каштоўнасьцў расейскай імперыі… - АА]. Еўрапейскія інвэстыцыі складаюць невялікую частку. Гэта паказвае рэальную эканамічную сітуацыю Лукашэнкі, паказвае, адкуль прыходзяць грошы [гэта паказвае, хто захоплівае нашу ўласнасьць. – Рэд.].

Дракахруст: А новае збліжэньне Беларусі зб Еўразьвязам, як контрбалянс расейскаму ціску, новае дыханьне «Ўсходняга партнэрства» – наколькі імаверным уяўляецца яно вам?

Бародзіч-Смалінскі: Брусэль ніякіх новых прапановаў рабіць ня будзе. Усе прапановы, якія Брусэль мог зрабіць, зробленыя. Яны знаходзяцца ў межах «Усходняга партнэрства» і ў гэтых межах Беларусь можа рухацца.

Зразумела, калі Еўропа палічыць, што ціск Расеі на Беларусь занадта моцны і па еўрапейскіх стандартах недазволены, Еўропа можа сказаць, што ёй гэта не падабаецца [чысты Оруэл. – Рэд.]. Але я не лічу, што гэта будзе больш дынамічная палітыка ЕЗ адносна Беларусі.

Дракахруст: Сяргей, Войцэх сказаў, што для вызначэньня палітыкі варта зразумець, чаго хоча, чаго дамагаецца Расея сваёй новай палітыкай адносна Беларусі. Гэта безумоўна важна, але больш важнай падаецца самая наяўнасьць канфлікту. У свой час, калі СССР сварыўся зь цітаўскай Югаславіяй і мааісцкім Кітаем, заходняя, найперш амерыканская, дыпламатыя скарыстоўвала сам факт канфлікту, яна на гэтым гуляла, яна пашырала свае магчымасьці.

Богдан: У аснове стабільнасьці рэжыму Лукашэнкі ляжыць такі чыньнік, як раўнавага паміж Усходам і Захадам. Лукашэнка не хацеў бы пераключацца на адзін з бакоў. Балансаваць паміж Еўропай і Расеяй і менш дробнымі варыянтамі кшталту рэгіянальных сувязяў – гэта сакрэт захаваньня рэжыму[усё было б проста цудоўна, калі б пры гэтым рэжым быў зьмястоўна-дэмакратычным, а не беларусафобскім; “Захад” глядзіць на сітуацыю супрацьлеглым чынам: ён згодны, каб рэжым і далей заставаўся беларусафобскім, але хацеў бы зрабіць яго залежным ад сябе… - Рэд.]. Зараз ягоны рэжым аднолькава не падабаецца Ўсходу і Захаду, хаця і з розных прычынаў. Таму пры любой празьмернай арыентацыі на адзін з бакоў узьнікае праблема. Справа ў тым, што рэжым несумяшчальны з мадэлямі, якія лічацца прымальнымі ў Маскве і ў Брусэлі. Занадта моцны крэн азначае зьмену рэжыму, што цягне за сабой пазбаўленьне ўлады. Ён проста ня можа дазволіць сабе ўвайсьці ў Еўропу на нармальных варунках.

Я думаю, што Беларусь зможа дамагчыся лепшых стасункаў зь Еўразьвязам, але яна будзе ўспрымацца як краіна на мяжы Еўропы, але не як частка Еўропы, аднак дастаткова прыязная, стабільная, якая не стварае праблемы. Гэта ў прынцыпе прымальна і для Лукашэнкі, і для Еўропы. Бо што б мы ні казалі, для большасьці еўрапейцаў, апрача хіба Ўсходняй Еўропы, Беларусь – гэта не Еўропа [нічога сабе!!! зноў польская шавіністычная фанабэрыя палезла… - АА].

Рэжым Лукашэнкі яшчэ летась здолеў правесьці гандаль з Еўропай, у межах якога пытаньні дэмакратыі і правоў чалавека былі адсунутыя ўбок, а галоўным пытаньнем стала геапалітычная лаяльнасьць, хаця б мінімальная [вось, аказваецца, што!!! вось гэта адкрыцьцё!!! Сп-р Богдан адкрытым тэкстам кажа пра частку “Захаду” – прадажны, беспрынцыпны ЕЗ, які купіў лаяльнасьць Лу-кі, прадаўшы яму нашу дэмакратыю… - Рэд.]. І гэта зразумелая пазіцыя [нічога сабе “зразумелая пазіцыя”. – Рэд.], бо Еўразьвязу галоўнае – ня мець праблемы на сваіх межах [а мы пра што ўвесь час кажам? Ну, і дзе ўсе тыя, хто крычаў, што “Захад” увесь час толькі й думае, як нам, беларусам-літвінам, дапамагчы пазбавіцца ад прамаскоўскай, беларусафобскай этнацыднай дыктатуры, а затым дапамагчы будаваць дэмакратыю?! .. – Рэд.].

Дракахруст: І практычнае пытаньне – ў кастрычніку Рада Еўразьвязу павінна вырашаць, што рабіць зь візавымі санкцыямі адносна беларускага кіраўніцтва, якія прыпыненыя, але не скасаваныя. Скасаваць? Аднавіць іх дзеяньне? Працягнуць прыпыненьне? Вось прагноз Аляксандра Рара.

Рар: Калі ЗША і ЕЗ прыйдуць да высновы, што Лукашэнка не зьбіраецца праводзіць дэмакратычныя выбары, што ён хоча сілавымі мэтадамі захаваць сваю ўладу – то будзе больш жорсткі падыход. Калі місія АБСЭ, еўрапейскія назіральнікі ўбачаць, што ёсьць пазітыўныя зрухі, што апазіцыйныя партыі атрымліваюць доступ да СМІ і да грошай [а гэта што такое?! што гэта за “апазіцыйныя партыі”, якія павінны атрымаць доступ да грошай? Да якіх грошай? – Рэд.], і калі будзе пэрсьпектыва больш дэмакратычных выбараў, чым яны былі ў мінулыя гады, то больш жорсткіх санкцыяў ня будзе. Так што пакуль рана рабіць высновы, трэба пачакаць, як будуць разьвівацца падзеі ў бліжэйшыя 3 месяцы [папярэдніх 16 гадоў не хапіла. – Рэд.].

Дракахруст: Сяргей, Войцэх, а якія вашыя ацэнкі – які з трох шляхоў на кастрычніцкім раздарожжы абярэ еўразьвязаўскі рыцар? [рыцар? дзе тут хаця б нешта рыцарскае? – Рэд.]

Богдан: Я мяркую, што будзе працяг замарожваньня. Я хацеў бы падкрэсьліць, што адмова ад скіданьня рэжыму як мэты – гэта вельмі істотны момант [мы гэта ведаем, самі пралічвалі! Але мы ўражаны першым адкрытым, настолькі цынічным  паведамленьнем пра гэта з боку “заходнікаў”... – Рэд.]. Гэта прарыўны чыньнік, зьняты адзін з галоўных галаўных боляў [чый галаўны боль? Відаць, ваш? Бо нашым галаўным болем вы ніколі не цікавіліся… - Рэд.]. Праўда, застаўся яшчэ такі боль, як палітыка Расеі адносна Беларусі [але і гэта ня “ваш боль”; нічога, яшчэ стане вашым!.. – Рэд.].

Але чакаць, што ЕЗ выкажа занадта гучную падтрымку Менску, таксама не выпадае. Прадстаўнікі Еўразьвязу, якія адказваюць за палітыку адносна Беларусі, разумеюць, што беларуска-расейскія стасункі – гэта ня проста міждзяржаўныя стасункі, дзе прысутнічаюць эканамічныя і палітычныя складнікі, гэта і шмат гістарычных, сантымэнтальных, у рэшце рэшт імпэрскіх амбіцыяў Расеі [во-во, найперш апошняе, а то “сантыменты”… - АА]. Любы занадта гучны крок ЕЗ адносна гэтых стасункаў можа стварыць вялікія праблемы ў яго адносінах з Расеяй. Расея разглядае Беларусь як унікальнага саюзьніка і як бы мы ні хацелі, але для многіх і зараз, у тым ліку і ў Еўропе, Беларусь – гэта адарваная частка Расеі [вось, аказваецца, пад якімі лозунгамі адбываецца здача “Захадам” Беларусі ў Расею… - Рэд.].

Так што гучных ініцыятываў ня будзе, але прарыўныя крокі ўжо адбыліся. Вы, Юры, кажаце пра пагаршэньне адносінаў зь Еўразьвязам. Так, гэта ёсьць, часткова наўмысна, каб захаваць раўнавагу, дакладней, каб знайсьці новую раўнавагу, бо ранейшая раўнавага робіцца занадта небясьпечнай для беларускага рэжыму. Патрэбны новы эквілібрыюм, трэба мяняць вагі на розных канцах шаляў [так. Яшчэ паспрабуй на каленках перад Лу-кам поўзаць і ў попку цалаваць; можа, такая “раўнавага” падыдзе? – Рэд.].

Бародзіч-Смалінскі: Ня думаю, што адносна Беларусі будуць уведзеныя нейкія санкцыі. Еўразьвяз безумоўна выкажацца наконт таго, што яму не падабаюцца некаторыя рашэньні беларускіх уладаў, але санкцыяў ня будзе. Я ня думаю, што адносіны Беларусі зь ЕЗ будуць замарожаныя, гэта ня будуць такія адносіны, якія былі 3 ці 4 гады таму [! Вы бачыце, як Лу-ка падабаецца “Захаду”? “Рабі, што хочаш, санкцыяў ня будзе!” – Рэд.].

Я не магу пагадзіцца з меркаваньнем спадара Богдана, што для часткі еўрапейцаў Беларусь – гэта адарваная частка Расеі. Мапа Еўропы зафіксаваная, тут ніякіх зьменаў ня будзе і ніхто ў Еўропе ня будзе іх адаптаваць [рамантычны наіўняк; цябе ж сказалі, што Еўропа зноў дэградавала настолькі, што і пальцам не паварушыць для абароны Беларусаў; усё гэта яўныя прыкметы набліжэньня новай вайны!!! – Рэд.]. Людзі ў Еўропе лічаць, што Беларусь – гэта асобная дзяржава, на жаль, вельмі прывязаная да Расеі й вельмі залежная ад Расеі. Але тым ня менш гэта незалежная дзяржава.

(канец інтэрвю)

—

Ад рэдакцыі:

Многае, што варта было, ўжо пракаментавана ў квадратных дужках па ходу тэксту. Таму выдзелім толькі галоўнае:

Падзеі апошніх гадоў у Беларусі й вакол яе ня могуць не прывесьці ўдумлівых аналітыкаў да думкі, што паміж глабалісцкай фінансавай алігархіяй, якая фактычна кіруе блокам заходніх краін, і расейскай імперыякратыяй існуюць пэўныя патаемныя дамоўленасьці аб правядзеньні сумеснай палітыкі супраць палітычных сіл і ўладаў, якія б жадалі забясьпечыць сваім народам мірнае і квітнеючае жыцьцё ў іх нацыянальных дэмакратычных дзяржавах. Лёс нашай Беларусі за апошнія 16 гадоў, а таксама адносна нядаўнія падзеі ва Ўкраіне, Грузіі, даўнія ў Чачні, больш чым таямнічая сьмерць значнай часткі польскай кансерватыўнай эліты ў зусім ужо нядаўняй авіякатастрофе пад Смаленскам, адназначна пацьвярджаюць гэтую ўжо дастаткова даўно выказаную намі думку. Арыентуючыся на ўсё гэта, мы пасьпяхова прагназуем чарговыя палічыныя хады і “Расеі”, і “Захаду” ў дачыненьне да нашай Беларусі й нашага беларуска-літвінскага народа.

Асаблівасьць цяперашняга моманту ісьціны толькі ў тым, што сэнс усёй гэтай гульні з “дапамогай Захаду ў пабудове дэмакратыі ў Беларусі” становіцца зразумелы МНОГІМ!

Пасьля чарговай дапамогі прарасейскаму дыктатару-этнацыдчыку і далей застацца ва ўладзе ў Беларусі (у апошнім матэрыяле пра гэта сказана ўжо проста адкрытым тэкстам!), спадзяемся, што гэта павінны зразумець нават малазаангажаваныя ў палітыцы людзі.

—

P.S.

Учора на сайце радыё “Свабода” зьявілася дадатковая інфармацыя з боку “Расеі”, датычная аналізуемай тэмы. Яе стратэгічны сэнс дакладна той жа, пра які мы кажам – Лу-ку нам хутчэй за ўсё пакінуць! Каму цікавыя нюансы, гл. «С. Кара-Мурза і Г. Паўлоўскі пра беларуска-расейскі канфлікт” –  http://www.svaboda.org/content/article/2141427.html

На “змаганьне за дэмакратыю ў Беларусі” заходнікі за 16 гадоў “выдаткавалі” дзясяткі, а мо і сотні мільёнаў даляраў ды еўра. Але іх палітыка па “дэмакратызацыі Беларусі” цалкам праваленая. Мы шмат разоў тлумачылі, чаму праваленая (хаця гэтых грошай хапіла б, каб некалькі разоў “дэмакратызаваць Беларусь”). Прамаскоўскага агента, беларусафоба-этнацыдчыка Лу-ку і “Захад” пакідае нам на чарговы тэрмін. Мы таксама ўжо тлумачылі, чаму пакідае. На фоне пералічаных фактаў цікава назіраць, як сёньня заходнія палітыкі й палітолагі скідаюць віну адзін на аднаго, адхрышчваючыся ад таго факта, што Лу-ка, у значнай ступені з-за іх “дапамогі” нам, і далей будзе заставацца “апошнім дыктатарам Еўропы”…

3.

Амерыканскае выданьне The American Interest Online апублікавала артыкул, датычны сёньняшняй Беларусі, пад аўтарствам двух былых амерыканскіх дзяржаўных службоўцаў. Адзін аўтар Дэйман Уілсан з’яўляецца віцэ-прэзідэнтам і дырэктарам праграмы міжнароднай бясьпекі дасьледнага цэнтру “Атлантычная рада”, другі – Дэйвід Крэмэр (гл. фота ў пачатку артыкула №2) ёсьць старэйшым навуковым супрацоўнікам у Нямецкім фондзе Маршала (ЗША). Вось іх пазіцыя.

КАЛІ САНКЦЫІ ДЗЕЙНІЧАЮЦЬ

(Падаецца паводле http://www.svaboda.org/content/article/2132524.html)

Лукашэнка адчуў ціск з усіх бакоў – санкцыі з Захаду, і блізкі подых вялікага мядзьведзя з Усходу.

Амаль адразу пасьля таго, як Рада бясьпекі ААН прагаласавала ў чэрвені за новую рэзалюцыю аб санкцыях у дачыненьні да Ірана, ськептыкі засумняваліся, ці будуць яны мець рэальны ўплыў на паводзіны Ірану. І праўда, некаторыя аналітыкі аргумэнтавалі, што санкцыі ніколі не працавалі супраць тых, каму яны прызначаліся; яны толькі прыносілі шкоду шэраговым грамадзянам, часам ненаўмыснага дапамагаючы існаму рэжыму і дэмабілізуючы міжнародную супольнасьць за кошт стварэньня ілюзіі прыняцьця “нейкіх мераў”.

Хаця дасьледчыкі ўвесь час даказваюць, якімі неэфэктыўнымі бываюць санкцыі, усе згаджаюцца, што ў некаторых выключных выпадках, санкцыі дзейнічалі. Станоўчыя вынікі сустракаюцца адносна рэдка (самыя аптымістычныя дасьледчыкі заяўляюць аб пасьпяховасьці ня больш, чым у 34% выпадкаў), і яны дасягаюць мэты па розных прычынах, але сярод станоўчых прыкладаў рэжым апартэіду ў Паўднёвай Афрыцы і камуністычны ўрад у Польшчы.

Вось яшчэ адна гісторыя посьпеху, якой надаюць ня так шмат увагі: Беларусь. Кампанія санкцый супраць беларускага рэжыму [гэта не беларускі рэжым, а антыбеларускі. – Рэд.], распачатая ў 2002 годзе, якую павялі ЗША пры шырокай еўрапейскай падтрымцы, прывяла да значных палітычных саступак [у чым яны гэта ўбачылі. – Рэд.], не зрабіўшы шкоды людзям.

Беларусь пад кіраўніцтвам аўтарытарнага Аляксандра Лукашэнкі – гэта краіна з 10 мільёнамі жыхароў, якая ў 1992 годзе паўстала на руінах Савецкай імперыі. Беларусь, якая мае мяжу з Расеяй, Украінай, Польшчай, Літвой, і Латвіяй, знаходзіцца ў вельмі нацягнутых стасунках з заходнімі краінамі (і нават з Расеяй). Вядомы як “апошні дыктатар Еўропы”, Лукашэнка кіруе клептакратыяй з савецкімі рысамі, і з часу свайго абраньня ў 1994 годзе пасьпяхова стрымліваў дэмакратыю і вольны рынак. У Беларусі мала прыродных рэсурсаў. Галоўнай крыніцай даходаў дзяржавы, і асабіста Лукашэнкі, быў продаж зброі, у тым ліку Іраку ў часы праўленьня Садама, Сірыі, Вэнэсуэле, Судану і Ірану.

Практычна па ўсіх крытэрыях лукашэнкаўская Беларусь – агіднае месца [няўжо па ўсіх? – Рэд.]. Каля дзесяці гадоў таму з-за супрацьдзеяньня рэжыму “зьніклі” чатыры вядомыя апазіцыянэры; іх месцазнаходжаньне дагэтуль невядомае. У адказ ЗША і Еўразьвяз увялі супольную забарону на ўезд на тэрыторыю заходніх дзяржаў службовых асобаў, датычных да “зьнікненьняў”. У 2002 годзе ЗША далучыліся да Еўразьвязу, які ўвёў дадатковыя візавыя абмежаваньні, уключаючы забарону для самога Лукашэнкі, пасьля таго, як быў зачынены Менскі офіс Арганізацыі бясьпекі і супрацоўніцтву ў Еўропе (АБСЕ), які займаўся маніторынгам выкананьня правоў чалавека ў краіне. Візавыя забароны былі зьнятыя на наступны год, калі беларускія ўлады дазволілі нанава адкрыць офіс. У 2004 годзе Кангрэс ЗША прыняў, а прэзідэнт Джордж Буш падпісаў двухпартыйны Акт аб беларускай дэмакратыі, які ўзмацніў ціск, і ў якім гаварылася, што “у адзінай і свабоднай Еўропе няма месца для такога тыпу рэжыму”.

У 2006 годзе Захад адказаў больш сур’ёзнымі санкцыямі ў дачыненьні да ўладаў пасьля фальсыфікацыі прэзідэнцкіх выбараў і жорсткай расправы зь мірнымі дэманстрантамі. ЗША павялі кампанію, якая каардынавалася з ЕЗ, наклаўшы як візавую забарону, так і замарозіўшы актывы некалькі дзесяткаў вышэйшых чыноўнікаў Беларусі, уключна з Лукашэнкам, якія, як меркавалася, былі адказныя за парушэньне ўрадам правоў чалавека, фальсіфікацыю вынікаў выбараў, гвалт і масавую карупцыю. Мэтанакіраваны характар санкцый не пацягнуў за сабой праблем для насельніцтва, у той жа час была падкрэсьлена рашучасьць Захаду ўсталёўваць адказнасьць канкрэтных асобаў за злачынствы. Прымусіўшы чыноўнікаў панесьці асабістыя выдаткі за садзейнічаньне Лукашэнку, санкцыі павінны былі пасеяць рознагалосьсі і сумневы сярод яго галоўных памочнікаў.

Прыцягненьне Еўразьвязу да гэтай кампаніі, хаця гэта было і нялёгка, было вельмі важна для таго, каб выступаць з адзіных пазыцый. Гэта азначала адрэзаць Лукашэнку ад яго любімых месцаў гарналыжнага адпачынку ў Альпах і ад яго заходніх банкаўскіх рахункаў. Людзі зь яго атачэньня пацярпелі ня менш, у некаторых выпадках яны апыналіся ў зьневажальным становішчы пры выяўленьні праблем з крэдытнымі картамі заходніх банкаў (яны не працавалі). У некалькіх выпадках ЗША (хоць Эўразьвяз не падключаўся) пашыралі санкцыі, калі рэжым Лукашэнкі адмаўляўся ісьці на кампрамісы або аднаўляў рэпрэсіўную дзейнасьць.

Мінімальным абавязковым крокам з боку ўладаў для паслабленьня санкцыяў было вызваленьне 6 палітычных зьняволеных, уключаючы Аляксандра Казуліна, які вёў актыўную кампанію супраць Лукашэнкі падчас прэзідэнцкіх выбараў у 2006 годзе. На працягу некалькіх гадоў Вашынгтон і Брусэль ясна заяўлялі аб гатоўнасьці да “выбарачнага ангажаваньня” або “пакрокавага” падыходу: у адказ на памяншэньне рэпрэсіяў з боку ўладаў і вызваленьне вязьняў, Захад быў гатовы зьняць санкцыі і перайсьці да пазітыўнага ўзаемадзеяньня.

Аднак рэжым не адказваў да студзеня 2008 году. Стымулам да адказу паслужыла ўвядзеньне ЗША (якія дзейнічалі ў адзіночку і папярэдзілі Менск аб будучых дадатковых санкцыях, калі патрабаваньні ня будуць задаволеныя) у лістападзе 2007 году дадатковых санкцый у адносінах да Белнафтахіму, беларускага дзяржаўнага нафтаперапрацоўчага прадпрыемства, у якім, як паведамлялася, былі і непасрэдныя інтарэсы Лукашэнкі. Ськептыкі моршчыліся: маўляў, наўрад ці санкцыі ў дачыненьні да аднаго кангламерату, які мае невялікі бізнэс у ЗША, будуць мець посьпех. Але, замарозіўшы рахункі кампаніі Белнафтахіма, ЗША знайшлі слабае месца Лукашэнкі: там знаходзіўся яго кашалёк. Хаця наўпроставы ўплыў замарожваньня актываў быў мінімальны, дзеяньні Міністэрства фінансаў пашкодзілі рэпутацыі Белнафтахіму і павялічылі рызыку для любых міжнародных фінансавых арганізацый, вядучых зь ім бізнэс. У рэальнасьці, ускоснае ўзьдзеяньне санкцый прывяло да прыпынку фінансаваньня.

Праз два месяцы пасьля замарожваньня актываў Белнафтахіму, прадстаўнік ураду Лукашэнкі канфідэнцыйна зьвярнуўся ў амбасаду ЗША ў Менску з пытаньнем, які будзе адказ Амэрыкі, калі ўлады вызваляць палітычных зьняволеных. Заўважце, што рэжым зьвярнуўся менавіта ў амерыканскую, а не ў якую-небудзь з еўрапейскіх амбасадаў, бо менавіта ЗША павялічвалі ціск на ўрад, пацьвярджалі сур’ёзнасьць сваіх намераў, калі рэжым не выконваў абяцаньняў, і чые палітыкі, пачынаючы з прэзідэнта, рабілі жорсткія заявы і наўпрост казалі пра аўтарытарызм і карупцыю ў Беларусі. Лукашэнка і яго памагатыя хацелі пазьбегнуць такой пільнай увагі й вызваліцца ад ціску санкцый, і адзіным выхадам было вызваленьне палітычных зьняволеных.

На працягу 48 гадзін пасьля амерыканскага адказу на запыт рэжыму, быў вызвалены першы вязень. Большасьць іншых былі неўзабаве таксама вызваленыя. На жаль, непажаданае ўмяшаньне адной з еўрапейскіх амбасадаў у Менску замарудзіла вызваленьне Казуліна, самага далікатнага з усіх справаў палітычных зьняволеных. Амбасадар Нямеччыны ў Беларусі Гэбхарт Вайс прапанаваў прадстаўнікам Лукашэнкі, што Германія паклапоціцца аб Казуліне і яго вельмі хворай жонцы, але Казулін адмовіўся ад гэтай прапановы, бо лічыў, што гэта будзе азначаць высылку. Умяшаньне Вайса, які не параіўся з Казуліным перш чым агучыць прапанову рэжыму, магчыма, адтэрмінавала вызваленьне Казуліна са зьняволеньня. Ірына Казуліна, якая была тады занадта хворая, каб рабіць якія-небудзь пераезды, памерла некалькі тыдняў пасьля доўгай, але адважнай барацьбы з ракам.

Урад ЗША асьцерагаючыся, што вызваленьне Казуліна было адмененае, а не проста адтэрмінаванае, у сакавіку 2008 года зноў зацягнуў пятлю санкцый. Гэта выклікала люты адказ рэжыму: амерыканскі пасол быў выгнаны, а амбасада ЗША было вымушана скараціць штат супрацоўнікаў з больш чым 30 да 5 (Дзярждэпартамэнт адказаў тым жа, хоць і ў меншым маштабе, амбасадзе Беларусі ў Вашынгтоне). Да сёньняшняга моманту Злучаныя Штаты ня маюць амбасадара ў Менску (і ў Беларусі няма амбасадара ў Вашынгтоне), што сьведчыць аб тым, што стасункі працягваюць заставацца дрэннымі. Аднак, урэшце, у жніўні 2008 году, беларускія ўлады ўсё ж вызвалілі Казуліна, хоць гэта адбылося праз паўгода пасьля сьмерці яго жонкі. [Перад гэтым] яму дазволілі пакінуць сьцены турмы ўсяго на тры дні для прысутнасьці на пахаваньні жонкі ў сакавіку таго ж году.

Вызваленьне Казуліна азначала вызваленьне апошняга палітвязьня Беларусі, прынамсі, у 2008 годзе. Хоць гэта запатрабавала значных часовых затрат і цярпеньня, санкцыі зрабілі сваю справу. Грунтуючыся на спробе ўладаў замірыцца з амбасадай ЗША ў студзені 2008 году, а таксама на іншай інфармацыі, якая была ў нас на той час, мы не сумняемся, што ціск з боку Злучаных Штатаў, якiя мелі ў гэтым падтрымку з боку ЕЗ, гарантаваў вызваленьне палітвязьняў.

На жаль, жаданьне Еўразьвязу падтрымліваць ціск на Лукашэнку было вельмі слабым. Пасьля вызваленьня Казуліна і праз некалькі тыдняў пасьля парламенцкіх выбараў у верасьні 2008 году, якія не адпавядалі ніякім стандартам, Еўразьвяз прагаласаваў за прыпыненьне ўсіх санкцый супраць уладаў; гэта прыпыненьне з тых часоў працягвалася некалькі разоў. (Злучаныя Штаты пасьля вызваленьня Казуліна таксама адразу зьнялі некаторыя санкцыі, але ня ўсе; іх рашэньне не было прывязанае па часе так няўдала, як рашэньне Еўразьвязу, якое было прынятае пасьля раскрытыкаваных усімі парлямэнцкіх выбараў).

Лідэры ЕЗ будуць вырашаць у пачатку восені гэтага году, уводзіць санкцыі нанава ці працягваць іх прыпыненьне.

Некаторыя чальцы ЕЗ былі заклапочаныя тым, што працяглыя санкцыі супраць Беларусі прывядуць яе ў абдымкі Расеі, магчыма, нават прывядуць да палітычнага саюзу, хоць сумесныя санкцыі ЗША і ЕЗ былі прынятыя ў адказ на дзеяньні рэжыму супраць народу, а не ў сувязі зь яго стасункамі з Масквой. Еўрапейскі бізнэс і фінансавыя колы таксама адыгралі сваю ролю, хоць у Беларусі ня так шмат заходніх інвэстыцый. Занепакоенасьць Еўропы тым, што Захад штурхае Менск і Маскву бліжэй адзін да аднаго, была абсалютна ілжывай, бо менавіта палітыка самой Расеі да Менску на самой справе адштурхнула Беларусь ад Расеі. Расейцы былі занадта занятыя спробамі выцягнуць зь Беларусі ўсё, што можна, уключаючы спробы завалодаць асноўнымі беларускімі актывамі і інфраструктурай, карыстаючыся цаной на газ і нафту, як інструмэнтам супраць Лукашэнкі, каб зразумець, што прапанова дапамогі ў гэты момант магла б зьвесьці да нуля эфэктыўнасьць санкцый у дачыненьні да Беларусі. Падыход Масквы ў барацьбе за тое, што яна лічыла сьферай сваіх інтарэсаў, пераканаў Лукашэнку, што саюз з Расеяй можа толькі абмежаваць яго ўладу.

І праўда, Расея ненаўмысна зрабіла заходнія санкцыі больш эфэктыўнымі, чым яны маглі быць пры іншым раскладзе. Замест таго, каб прапанаваць Лукашэнку палягчэньне шматгадовага заходняга ціску, Расея сама ціснула на яго, каб ён перадаў ёй беларускія актывы [!!! – Рэд.], пагражаючы, што інакш ён сутыкнецца з больш высокімі выдаткамі на энэргію, і прадэманстравала ўсю сур’ёзнасьць свайго рашэньня, скараціўшы пастаўкі нафты ў 2007 годзе. Пастаўкі зноў былі значна зьніжаны ў чэрвені гэтага году, але Лукашэнка зьдзівіў Маскву патрабаваньнем, што Менску павінны яшчэ 70 мільёнаў даляраў у выглядзе неаплачаных транзітных плацяжоў. У выпадку, калі б Расея адкрыла свае дзьверы для Лукашэнкі і працягнула б забясьпечваць яго энэргіяй па нізкіх коштах, заходнія санкцыі былі б менш адчувальнымі. Замест гэтага, Лукашэнка адчуў ціск з усіх бакоў – санкцыі з Захаду, і блізкі подых вялікага мядзьведзя з Усходу. З Захадам, як ён ведаў, адзіным спосабам зьнізіць напружаньне, было выкананьне патрабаваньня вызваліць палітычных зьняволеных. Што да Расеі, адзіным спосабам палепшыць адносіны быў бы распродаж значных частак сваёй краіны і яе інфраструктуры [Лу-ка гэта робіць, толькі паступова. – Рэд.], а ён ня быў да гэтага гатовы. Такім чынам, Захад павінен падзякаваць Расею за тое, што палітыка санкцый была такой эфэктыўнай. (Прадстаўленьне Лукашэнкам прытулку былому лідэру Кіргізстану Курманбэку Бакіеву, пакаранага Масквой за ашуканства ў пытаньні авіябазы “Манас” у 2009 годзе, і за яго адмову далучыцца да мытнага саюзу з Расеяй і Казахстанам [ужо далучыўся… - Рэд.], натуральна не палепшыць адносіны Менску з Расеяй).

Тыя, хто лічыць, што санкцыі ў дачыненьні да Беларусі ня дзейнічалі, і ўпэўненыя, што ўлады вызвалілі палітычных зьняволеных па іншых прычынах, павінны паглядзець, як разгортваліся падзеі ў Беларусі з тых часоў, як Еўразьвяз зьняў санкцыі (большасьць санкцый ЗША застаюцца). Пасьля першапачатковага рашэньня Еўразьвязу ў кастрычніку 2008 году прыпыніць санкцыі, шэраг чальцоў ЕЗ пераключылі сваю ўвагу непасрэдна на Лукашэнку, пакончыўшы зь яго ранейшым статусам дыпляматычнага ізгоя. ЕЗ запрасіў яго на Праскі саміт, калі быў дадзены старт праграме “Ўсходняе партнэрства” у траўні 2009 году (да палягчэньня чэскіх гаспадароў, Лукашэнка праігнараваў запрашэньне). Італьянец Сільвіа Бэрлюсконі ды іншыя еўрапейскія лідэры наведалі Менск у пошуках добразычлівасьці Лукашэнкі, а Лукашэнка і яго 5-гадовы сын наведалі Рым, дзе сустрэліся з Папам Бэнэдыктам XVI у красавіку 2009 году.

Але, нягледзячы на гэты шчыры падыход і еўрапейскія прапановы супрацоўніцтва, сітуацыя ў Беларусі пагоршылася. Рэжым узмацніў ціск на лідэраў апазыцыі, арыштоўвае грамадзкіх актывістаў, жорстка душыць пратэсты, перасьледуе польскую нацыянальную меншасьць [беларускую большасьць ён пры гэтым не перасьледуе… - Рэд.] і адмовіў у рэгістрацыі шэрагу газэт. У некаторых адносінах, рэжым зьмяніў выгляд рэпрэсіяў: ён пазьбягае крымінальных справаў супраць прыкметных палітычных дзеячоў, на якія міжнародная супольнасьць магла б зьвярнуць сваю ўвагу, што выклікала б праблемы з іміджам, аднак гэта не азначае, што ў краіне няма палітычных зьняволеных. Ня трэба памыляцца: агульная палітычная абстаноўка і сытуацыя з правамі чалавека не палепшыліся і будзе, хутчэй за ўсё, толькі пагаршацца па меры таго, як Беларусь будзе падыходзіць да прэзідэнцкіх выбараў у канцы гэтага году ці ў пачатку наступнага.

У адказ ад Еўразьвязу амаль не прагучала ніякай занепакоенасьці. Голас ЕЗ загучаў толькі тады, калі паўсталі супярэчнасьці ў адносінах да польскай нацыянальнай меншасьці. Нядзіўна, што галоўным абвінаваўцам выступіла Варшава. Польшча, аднак, таксама раней выступала за адмену санкцый з-за фальшывай турботы аб тым, які ўплыў яны мелі б на беларуска-расейскія адносіны [? – Рэд.]. Большасьць еўрапейскіх назіральнікаў у Менску згодзяцца, што намаганьні Еўразьвязу па ўсталяваньні дыялёгу з уладай праваліліся, хаця некаторыя могуць сьцьвярджаць, што палітыка ўцягваньня павінна быць доўгатэрміновай.

На самой справе, цяперашняя еўрапейская палітыка прадэманстравала Лукашэнку, што, будучы карумпаваным аўтарытарным дэмагогам і знаходзячыся ў цэнтры Еўропы, ён можа выйсьці сухім з вады зь невялікімі выдаткамі. Погляд “Еўропы адзінай і свабоднай” раней адлюстроўваў кансэнсус, паводле якога Еўропа ня будзе цярпець такога лідэра. На жаль, у дзяржаваў-сябраў ЕЗ няма жаданьня аднаўляць санкцыі супраць рэжыму за працяглае парушэньне правоў сваіх грамадзянаў, хаця Лукашэнка зьвяртае ўвагу толькі на санкцыі (так званы “кулак”).

Штэфан Фюле, Камісар ЕЗ па пытаньнях пашырэньня і еўрапейскай палітыкі добрасуседзтва, паспрабаваў умацаваць агульны стрыжань ЕЗ, падвысіўшы патрабаваньні для Менску. Ён заявіў, што ЕЗ чакае, што Беларусь скасуе сьмяротнае пакараньне, пакладзе канец рэпрэсіям і правядзе дэмакратычныя прэзыдэнцкія выбары. Як і чакалася, Лукашэнка не пагадзіўся з еўразьвязаўскай канцэпцыяй “дарожнай карты рэформаў”, заявіўшы, што Беларусь “ня стане на калені перад Вамі, Расеяй ці Злучанымі Штатамі”. Такім чынам, застаецца адкрытым пытаньне, ці прыме Брусэль рашэньне аб наступствах такой бескампраміснасьці ці проста абміне маўчаньнем той факт, што Лукашэнка працягвае існаваць як апошні дыктатар Еўропы [у перакладзе з дыпламатычнай мовы гэта азначае: ЕЗ вінаваты ў тым, што Лу-ка застаецца. – Рэд.].

Беларусь моцна адрозьніваецца ад Ірану, і гэта відавочна [у “амерыканцаў” проста комплекс Ірану. – Рэд.]. Але па меры таго, як міжнародная супольнасьць працягвае спробы разабрацца ў тым, як супрацьстаяць непахіснаму і небясьпечнаму рэжыму ў Тэгеране, варта зьвярнуць увагу на ўрокі, якія можна атрымаць з ужытых у дачыненьні да Лукашэнкі санкцый: мэтанакіраваных, скаардынаваных з ЕЗ і такіх, моц якіх нарастала.

Санкцыі будуць эфэктыўнымі, калі яны выявяць дакладнае ўразьлівае месца рэжыму; калі эфэктыўная каардынацыя заблякуе шчыліны ў рэжыме санкцый і калі санкцыі могуць быць хутка зьмененыя ў залежнасьці ад паводзін рэжыму.

Досьвед сьведчыць, што, калі ўсе гэтыя тры ўмовы не існуюць адначасова, санкцыі будуць неэфэктыўнымі і нават могуць прыводзіць да зваротных вынікаў. Вось аб гэтых парамэтрах трэба памятаць, калі гаворка ідзе пра Іран [сапраўды комплекс… - Рэд.].

(канец артыкула)

4.

Другі матэрыял – гэта дыскусія з нагоды папярэдняга артыкула паміж журналістам “Свабоды” Драгахрустам і вядомым немецкім палітолагам, за якім мы даўно сочым, Аляксандрам Рарам (гл. фота ўверсе №1).

РАР СУПРАЦЬ КРЭМЭРА: ДЫЛЕМА ЗАХОДНЯЙ ПАЛІТЫКІ АДНОСНА БЕЛАРУСІ

Падаецца паводле http://www.svaboda.org/content/article/2132530.html

Драгахруст: артыкул “Калі санкцыі дзейнічаюць” Дэймана Ўілсана і Дэвіда Крэмэра мы папрасілі пракамэнтаваць нямецкага палітолага, кіраўніка праграмаў Расеі й СНД Нямецкай рады зьнешняй палітыкі Аляксанда Рара.

Рар: Я ўважліва прачытаў артыкул Дэвіда Крэмэра і яго калегі. Ён цікавы, ён адлюстроўвае пункт гледжаньня, які мы ў Еўразьвязе вельмі добра ведаем. Гэта пункт гледжаньня кансэрватыўнага істэблішмэнту Амерыкі. Амерыканцы апошнія 10 гадоў імкнуліся проста прыбраць Лукашэнку са сцэны і таму настойвалі на вельмі жорсткіх санкцыях адносна гэтай краіны, лічачы, што такім шляхам можна дамагчыся зьмены рэжыму ў Беларусі. У Еўразьвязе ці ў частцы Еўразьвязу такі падыход па-ранейшаму лічаць вельмі наіўным. ЕЗ ня ставіць сабе за мэту любой цаной зьмяніць рэжым, зьмяніць кіраўніцтва ў Беларусі, хаця пэўныя сілы на гэта таксама спадзяюцца.

Але ніякімі сілавымі ці паўсілавымі метадамі еўрапейцы гэтага дамагацца не хацелі. Таму Еўразьвяз заўсёды выступаў за больш мяккія санкцыі, за больш мяккае ўзьдзеяньне на беларусаў, на яе палітыку і на яе эліту. Я мяркую, што час, гісторыя пакажуць, якія падыходы больш правільныя. Мне здаецца, што пэўныя зьмены ў беларускай палітыцы ўсё ж адбыліся, Лукашэнка сам сёньня разумее, што ня зможа ўтрымацца ва ўладзе бяз Захаду, і ідзе на пэўныя эвалюцыйныя крокі ў эканамічных пытаньнях і, я мяркую, у палітычных таксама.

Артыкул Д. Крэмэра і Д. Уілсана падаецца мне занадта пасьпешлівым і занадта крытычным адносна такой краіны, як Нямеччына. Нямеччына заўсёды імкнулася з аднаго боку націснуць на Лукашэнку ў пытаньнях правоў чалавека, але з другога боку і шукала заўсёды магчымасьцяў супрацоўніцтва з Беларусьсю ў эканамічнай сфэры.

Дракахруст: У гэтым артыкуле ўтрымліваецца наўпроставае абвінавачваньне на адрас нямецкай дыпламатыі, што яна сваім недарэчным умяшальніцтвам толькі затармазіла працэс вызваленьня палітычных вязьняў у 2008 годзе. Вы згодны з такой трактоўкай?

Рар: Абвінавачваецца тагачасны нямецкі пасол Вайс, які ішоў на супрацоўніцтва з адміністрацыяй Лукашэнкі, занадта шчыльнае з пункту гледжаньня Крэмэра і яго калегі, які занадта цярпліва вёў перамовы. Але я не разумею, чаму ў сучасным артыкуле амерыканскіх спецыялістаў фіксуецца ўвага на такой фігуры, як Аляксандар Казулін, які быў вызвалены пры садзеяньні і ЗША, і Еўразьвязу, але які ў сучаснай беларускай палітыцы не адыгрывае ніякай ролі. Яго мала хто падтрымлівае. Еўразьвяз у свой час разумеў, што рабіць героя з адной асобы – неабавязкова правільны падыход для ўмацаваньня дэмакратычнай апазыцыі ў Беларусі. Той жа Казулін ня быў тады адзіным лідэрам, гэткім беларускім Сахаравым ці Салжаніцыным. Таму Нямеччына і не рабіла такі акцэнт на яго справе.

Зь іншага боку менавіта Нямеччына, і гэта адзначаецца ў артыкуле, прапанавала беларускаму боку прыняць Казуліна, даць яму палітычны прытулак, даць яму магчымасьць лячыцца ў Нямеччыне. У артыкуле быў зроблены намёк, што сам Казулін мог прыняць такое рашэньне хутчэй, чым яно потым рэалізавалася. Таму мне здаецца, што тут крытыка ня надта справядлівая. Мне здаецца, што з 2007 году, пасьля першага сур’ёзнага канфлікту з Расеяй, калі Беларусь пачала шукаць выхады на Захад, палітыка “бізуна і перніка”, а ня толькі “бізуна”, была больш пасьпяховай і прадуктыўнай і стварыла плацдарм, зь якога з Беларусьсю можна працаваць.

Нельга забываць пра тое, што Беларусь была ўключаная ў праграму Еўразьвязу “Ўсходняе партнэрства” і таксама пайшла на вялікія саступкі Еўразьвязу ў палітычным і эканамічным плане [цікава, што гэта за саступкі? – Рэд.].

І праз гэта Беларусь знайшла выхады на Захад, якія больш жорсткая амерыканская дыпламатыя Беларусі б не дала.

Дракахруст: Вы сказалі, што маюць месца пэўныя перамены ў беларускай палітыцы. Але існуе пункт гледжаньня, ён выказаны і ў артыкуле Д. Крэмэра і Д.Уілсана, і ў ацэнках некаторых прадстаўнікоў беларускай апазыцыі, што палітыка ангажаваньня Беларусі пацярпела крах, што рэжым ня стаў больш ліберальным і гнуткім, а хіба не наадварот. І ці не атрымліваецца так, што пошук нейкіх дробных і звышдробных зьменаў – гэта спроба падагнаць умовы пад гатовае рашэньне?

Рар: Гэта вельмі правільныя і добрыя пытаньні. Яны нагадваюць мне тыя спрэчкі, якія вяліся паміж ЗША і Заходняй Нямеччынай у 1980-я гады напачатку гарбачоўскай перабудовы. Тады менавіта немцы разам зь некаторымі іншымі “старымі” еўрапейцамі лічылі, што Савецкі Саюз можна зьмяніць толькі палітыкай гандлю і ангажаваньня ў супрацоўніцтва. Тады еўрапейцам таксама давялося ісьці на нейкія саступкі, на прызнаньне легітымнасьці савецкай улады, але ў выніку Савецкі Саюз праз такое супрацоўніцтва, праз гандлёвыя сувязі, праз збліжэньне з заходнімі пазіцыямі зьмяніўся і нават абрынуўся. Я выдатна памятаю, што напачатку рэйганаўская адміністрацыя выступала рэзка супраць любых відаў супрацоўніцтва з варожым савецкім рэжымам і лічыла, што Савецкі Саюз можна дабіць толькі дубінай.

Спрэчкі тады былі вельмі сур’ёзныя. Сёньня мы чуем рэха тых спрэчак, бачым пазіцыю кансерватыўных колаў Амерыкі, якія лічаць, што ўсяго, у тым ліку і зьмены рэжыму ў Беларусі, можа дамагчыся сілай, “дубінай”. Але ў Еўразьвязе лічаць, што такія сілавыя метады адносна Беларусі ўжываць ня варта, што ўсё будзе ісьці эвалюцыйным шляхам, што трэба ангажаваць беларускую інтэлігенцыю, эканамічныя колы, сярэднюю класу, грамадзянскую супольнасьць, а таксама палітыкаў вышэйшага рангу падумаць аб альтэрнатывах цяперашняму курсу, які прывёў у тупік.

(канец інтэрвю)

—

Ад рэдакцыі:

А тут што мы маем у сухім астатку?

Самае галоўнае, што і тут у кантэксьце гучыць: Лу-ка застаецца!

Разумеючы гэта як сваю віну, заходнікі, якія заўсёды былі надзвычай самаўпэўненыя ў сваёй праваце, вырашылі за лепшае пачаць выкручвацца. Ім многія беларусы яшчэ шмат гадоў таму казалі, што іх дзейнасьць па “зрынаньні апошняй дыктатуры Еўропы”, калі яна будзе такой, якой была, ніякіх вынікаў ня дасьць. Гэтыя нашы людзі аказаліся правымі. Але, каб не прызнаваць сваю палітычную бяздарнасьць (гонару ж поўныя штаны), заходнікі на нашых вачах цяпер разыгрываюць сямейныя сцэны, заклікаючы нас адуважыцца на бессэнсоўны выбар, хто зь іх больш правы.

А мы возьмем і не паддамося – і выбіраць ня будзем. Бо рашэньне “беларускай праблемы” ляжыць ня ў санкцыях ці ў нясанкцыях. А зусім у іншым месцы. Пра якое, дарэчы, мы шмат разоў пісалі…

—

P.S.

Да апошняга матэрыяла наш рэдактар Алесь Астроўскі тройчы спрабаваў даслаць свой каментар. Але апошні так і ня быў выстаўлены. Чаму? – можна толькі здагадвацца. Падаем гэты каментар ніжэй.

“Трэцяя і апошняя спроба даслаць каментар на г.зв. “Свабоду”.

Гэтая спрэчка двух палітолагаў – аднаго з ЗША, другога зь Нямеччыны – паказвае, што палітыкі Захаду імкнуцца СКІНУЦЬ ВІНУ АДЗІН НА АДНАГО за тое, што ў цэнтры Еўропы вось ужо 17-ы год існуе дзяржава з тыповым дыктатарскім рэжымам, які пасьля чарговых “выбараў” працягне сваё існаваньне яшчэ на наступныя 5 гадоў.

Мне ўжо надакучыла паўтараць (бо кажу гэта некалькі гадоў, каму толькі магу), што ў час прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі нешта істотнае можа зрабіць толькі тая палітычная сіла, якая сапраўды шчыра выступае за беларускую дэмакратыю – г.зн. за АБ’ЕКТЫЎНЫЯ ІНТАРЭСЫ БЕЛАРУСКАГА НАРОДА (эканамічныя, палітычныя, культурныя, дэмаграфічныя, іншыя). Вось тут:  http://nashaziamlia.org/2006/04/04/14/#more-14  – знаходзіцца пачатак аднаго зь першых матэрыялаў па гэтым пытаньні.

Між тым, заходнікі нібы завядзёныя арганчыкі кажуць, што ў нас (у Беларусі!) праблемы з правамі толькі “польскай” і габрэйскай меншасьці, а таксама пра розныя іншыя праблемы, якія сярэднестатыстычным, масавым беларусам праблемамі не ўспрымаюцца і на барыкады яго не выцягнуць.

Таму нагадаю сапраўды ГАЛОЎНЫЯ ПРАБЛЕМЫ, якія заходнікі ва ўпор ня хочуць бачыць.

У Беларусі ўсе гады знаходжаньня Лу-кі ва ўладзе адбываецца:

- ЦІХІ ГЕНАЦЫД і адкрыты ЭТНАЦЫД беларускага народа,

- разнастайныя формы ДЫСКРЫМІНАЦЫІ беларусаў,

- ЗАХОП НАШАЙ УЛАСНАСЬЦІ ЧУЖЫНЦАМІ,

- наўмысная дэградацыя агульнай культуры,

- зьнішчэньне навакольнага асяроддзя й многае іншае.

Адначасна Беларусь пад кіраўніцтвам Лу-кі крок за кропам паглынаецца расейскай імперыяй, страчваючы сваю незалежнасьць:

- СНД,

- Саюзная дзяржава,

- Агульная паветраная прастора,

- Агульная мытная прастора,

- АДКБ,

- сумесныя вайсковыя вучэньні супраць НАТА і г.д.

Чаму ацэнкі, прапановы дый уся палітыка заходнікаў у адносінах да Беларусі выглядаюць такімі недарэчнымі, а яны самі – нейкімі ідыётамі?

Справа ў тым, што палітыкі Захаду самі хацелі б перадаць нашы беларускія каштоўнасьці не беларусам (што зьяўляецца сутнасьцю дэмакратыі), а ўласным фінансавым алігархам – у асноўным габрэйскім і нямецкім… Таму заходнікі замест дэмакратычнай альтэрнатывы дыктатуры Лу-кі ўвесь час прапануюць беларускаму народу (праз свае СМІ і купленую імі афіцыйную апазіцыю) не дэмакратычную альтэрнатыву, а… ЛІБЕРАЛЬНУЮ, зманліва называючы апошнюю “дэмакратычнай”. Па сутнасьці, “Захад” негалосна шантажуе беларускі народ: не жадаеце “лібералізм” з нашай уладай у палітыцы і нашай уласнасьцю ў эканоміцы, тады і жывіце ў дыктатуры, а мы будзем “працаваць” з… Лукашэнкам.

У выніку праз такую “палітыку” сёньняшні “Захад”:

- дыскрэдытуе дэмакратыю;

- дзясяткамі мільёнаў даляраў і еўра выкідае на вецер (а можа і крадзе) грошы ўласных падаткаплатнікаў, якія прызначаны на “барацьбу за дэмакратыю ў Беларусі”;

- раз за разам правальвае шанц беларускага народа вырвацца з дыктатуры да дэмакратычнага ладу жыцьця;

- фактычна ПАДТРЫМЛІВАЕ ІСНАВАНЬНЯ ДЫКТАТУРЫ Ў ЦЭНТРЫ ЕЎРОПЫ ў ХХІ стагоддзі.

Усё гэта выглядае адначасова і горка, і сьмешна. Карацей, агіда…

P.S.

Калі нехта жадае пазнаёміцца з тым, як выглядае сапраўдная беларуская альтэрнатыва (хаця б яе эканамічны элемент), можа пачытаць тут:  http://nashaziamlia.org/2010/07/28/3445/#more-3445”.

(канец каментара)

Пасьля публічнага пагаршэньня ўзаемаадносін паміж Лу-кам і сёньняшнімі кіраўнікамі Расеі, сімвалічным апафеозам чаго можна лічыць шматсерыйны фільм “Хросны Бацька”, многія “беларускія” афіцыйныя апазіцыянеры пачалі бегаць, скакаць і крычаць, што нарэшце ў гэтых выбарах “Расея дапаможа ім скінуць Лу-ку”. Мы прааналізавалі сітуацыю і першымі заявілі, што “Расея” ўсяго толькі выкарыстоўвае перадвыбарчую слабасьць Лу-кі – у чарговы раз цісьне на яго, каб той перад сваім “пераабраньнем” пабольш здаў “Расеі” каштоўнасьцяў нашага народу (якія яму не належаць), але скідаць яго не зьбіраецца (http://nashaziamlia.org/2010/08/25/3554/#more-3554). Лу-ка расейскай імперыякратыі патрэбны тут як яе ж каштоўны агент. Прыкладна тое ж мы даўно кажам і пра ўзаемадзеяньне “Расеі” і “Захаду” па пытаньні стаўленьня да лёсу Беларусі (гл., напрыклад,  http://nashaziamlia.org/2009/01/26/1747).

У расейскай інфармацыйнай прасторы ад нядаўняга часу пачалі з’яўляцца матэрыялы, якія ўсё больш адкрыта пішуць пра сёньняшнюю перадвыбарчую сітуацыю ў Беларусі й пра магчымы яе вынік. Падаем прыклады двух такіх артыкулаў.

1.

ПЕРАМОЎНЫ РАЗЛАД

Канстанцін Гаазе, Міхаіл Зыгар, Мікіта Фёдараў (падаецца паводле http://www.runewsweek.ru/globus/35935/)

У мінулую пятніцу ў Ерэване адбыўся, відаць, самы дзіўны саміт АДКБ у гісторыі гэтай арганізацыі. Прэзідэнты, якія прыехалі на сустрэчу, размаўлялі адзін з адным выбарачна – і ўсё з-за канфлікту паміж Расеяй і Беларусьсю. Дзьмітры Мядзьведзеў адмовіўся ад двухбаковай сустрэчы з Аляксандрам Лукашэнкам. І ня ён адзін. Ігнараваў беларускага лідэра і прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў.

Пры гэтым прэзідэнты ўсё-ткі прымусілі Лукашэнку прыняць старшынства ў АДКБ у будучым сьнежні. Беларусь павінна была ўзначаліць арганізацыю яшчэ год таму, аднак тады Лукашэнка адмовіўся прыехаць на саміт у Маскву з-за «малочнай вайны» паміж дзьвюма краінамі. Цяпер жа Лукашэнка паабяцаў прыехаць у расійскую сталіцу. «Прэзідэнт Беларусі выказаў гатоўнасьць прыняць [старшынства]. Нас гэта вельмі радуе”, – іранічна заўважыў Мядзьведзеў.

Расея і Беларусь ужо амаль паўтара месяцы вядуць вайну нерваў, і да сьнежня яна ня скончыцца. Першая атака была праведзена з Масквы: 4 ліпеня тэлеканал НТВ паказаў дакументальны фільм «Хросны бацька». На наступны дзень Мядзьведзеў і Лукашэнка прыляцелі ў Астану на саміт ЕўрАзЭС і заадно павіншаваць Назарбаева з днём нараджэньня. І тут адбыўся канчатковы разрыў. У асабістай гутарцы з Назарбаевым, успамінае блізкая да МЗСу крыніца, моцна пакрыўджаны Лукашэнка сказаў нешта абразьлівае ў адрас расейскага прэзідэнта. Назарбаеў тут жа ўсё перадаў Мядзьведзеву, а сам з тых часоў з Лукашэнкам не размаўляе. У Маскве таксама вырашылі: гэта апошняя кропля.

Пачалася вайна на зьнішчэньне. Крыніца ў Крамлі распавядае, што на адной з нарадаў Мядзьведзеў сфармуляваў новы падыход да Лукашэнкі прыкладна так: “Зь ім цяпер будзем, як з Юшчанкам». Год таму Мядзьведзеў публічна аб’явіў Віктару Юшчанка байкот, таму што той праводзіць антырасейскую палітыку. Да прэзідэнцкіх выбараў ва Ўкраіне заставалася ўсяго паўгады, і Юшчанка ня меў ні найменшых шанцаў пераабрацца.

Да прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі застаецца каля паўгода. Скрайні тэрмін – 6 лютага, але апазіцыя ўпэўненая, што Лукашэнка прызначыць іх на сьнежань. І, верагодна, правільна зробіць: са студзеня яго чакае эканамічная блакада з боку Масквы. У Крамлі ня могуць не разумець, што на гэтых выбарах у Лукашэнкі пазіцыі значна трывалей: беларуская апазіцыя максімальна раздробленая, адзінага кандыдата ў прэзідэнты хутчэй за ўсё ня будзе. Рэйтынг любога з супернікаў Лукашэнкі не перавышае 5%. Аднак і ў Крамлі, і ў Белым доме [маецца на ўвазе расейскі “Белы дом” – урад. – Рэд.] ўпэўнены, што калі не адразу цяпер, дык заўтра цяжкая эканамічная сітуацыя ўсё роўна не дазволіць Лукашэнку ўтрымацца.

Лукашэнку афіцыйна не абвясьцілі персонай нон грата, як Юшчанку. Затое да «Хроснага бацькі» дадаліся яшчэ дзьве серыі телекампрамату, а Мядзьведзеў заявіў, што Лукашэнка яшчэ ў 2008 годзе пры сьведках абяцаў прызнаць незалежнасьць Абхазіі й Паўднёвай Асеціі, а потым падмануў. Затым памочнік Мядзьведзева Сяргей Прыходзька прыгразіў апублікаваць пацьвярджаючую гэта стэнаграму.

Спачатку Лукашэнка спрабаваў дзейнічаць праз Уладзіміра Пуціна. Ён яму патэлефанаваў пасьля першай серыі «Хроснага бацькі», – распавядае крыніца ў Крамлі. Пуцін нібыта адказаў, што ў Расеі свабода слова, а НТВ – прыватны тэлеканал і паўплываць на яго ўлады ня могуць. У Пуціна зь Мядзьведзевым ўзгодненая пазіцыя па Беларусі.

Першыя дзьве серыі «Хроснага» выклікалі ў Менску балючую рэакцыю, распавядаюць крыніцы ў атачэньні беларускага прэм’ер-міністра Сяргея Сідорскага, а апошняя, паказаная 15 жніўня, аб палюбоўніцах і пазашлюбных дзецях Лукашэнкі, у Менску была расцэненая ўжо як наўпроставая абраза. У гэтым жа фільме яму ставяць дыягназ «мазаічная псіхапатыя». Але скардзіцца ў Маскве было ўжо няма каму.

Кампраметуючыя стэнаграмы Крэмль, мабыць, публікаваць ня будзе. Акрамя абяцаньня прызнаць Абхазію з Асеціяй, у Крамля ёсьць, напрыклад, запісы з аднаго з самітаў АДКБ, на якіх Лукашэнка разважае пра сіянісцкую змову і габрэйскі капітал [гэта цікава… – Рэд.], – кажа блізкая да МЗСу крыніца, але публікацыя такіх шчырасьцяў была б парушэньнем Венскай канвенцыі аб таямніцы дыпламатычных перамоў.

Барацьба зь беларускім лідарам, мяркуючы па ўсім, пойдзе па звыклым сцэнары. У ноч на 1 студзеня 2011 года заканчваецца чарговы газавы кантракт паміж Масквой і Менскам, а значыць, зноў пачнецца газавая вайна. У Белым доме, распавядае крыніца ва ўрадзе, палічылі: Беларусь ніяк ня зможа закрыць дзірку ў сваім бюджэце, якая ўтворыцца ўжо ў першым квартале 2011 года. І тут – пра гэта нібыта міністр фінансаў Аляксей Кудрын ўжо даклаў прэзідэнту на адной з нарад – трэба будзе проста не паддавацца на просьбы даць пазыку, а за транзіт плаціць маленькімі порцыямі і з затрымкай.

У Менску, калі йшлі на канфлікт з Расеяй, разьлічвалі на пастаўкі нафты з Венесуэлы, кажа суразмоўца, блізкая да ўраду Беларусі. Аднак заменай таннай бяспошліннай расейскай нафты яна ўсё роўна ня стане. У ліпені гэтага года Белстат раскрыў кошт майскай партыі венесуэльскай нафты для Беларусі – $ 656 за тону. Для параўнаньня, пакуль Беларусь мела магчымасьць купляць расейскую нафту бяз пошліны, ёй даводзілася плаціць усяго $ 398 за тону. З улікам пошліны тона расейскай нафты ў траўні абышлася б у $ 682, то бок крыху больш, чым тона венесуэльскай. Такім чынам, аддаючы перавагу Каракасу перад Масквой, Аляксандр Лукашэнка зрабіў толькі прыгожы жэст, паказаўшы, што можа абысьціся і без Расеі. Але беларускую эканоміку брацкая дапамога Уга Чавеса зусім ня выратуе.

Акрамя таго, сур’ёзныя праблемы ў Беларусі ўзьнікаюць і з маршрутамі дастаўкі. Ужо шэсьць венесуэльскіх танкераў былі разгружаны ў порце Адэсы, адтуль нафта дастаўляецца ў Беларусь па чыгунцы. Па падліках Фонду нацыянальнай энергетычнай бясьпекі, толькі дастаўка тоны нафты танкерамі ў Адэсу каштуе Беларусі  $ 76,24, да гэтага трэба дадаць дастаўку па чыгунцы ад Адэсы да Мазыра і транзіт. Да таго ж у траўні ўкраінскі Мінтранс ўстанавіў кошт транзіту на 30% вышэй, чым для ўнутраных спажыўцоў. Выхадам са становішча мог бы стаць запуск нафтаправода Адэса-Броды ў аверсным кірунку, але супраць гэтага выступае Расея. І адміністрацыя Януковіча дакладна ня будзе настойваць.

Беларускія ўлады на працягу года спрабавалі знайсьці альтэрнатыўны маршрут праз краіны Балтыі. Самы зручны і блізкі порт – літоўская Клайпеда, але ў гарадской адміністрацыі нам распавялі, што пра такія перамовы ім нічога невядома. Іншы варыянт – літоўская Буцінге. Але ў Міністэрстве транспарту Літвы таксама нічога ня ведаюць аб перамовах зь Літоўскай чыгункай, без якой транзіт нафты немагчымы.

Адзін танкер з нафтай для Беларусі разгрузіўся на мінулым тыдні ў эстонскім порце Муўга. Але ня факт, што гэта будзе рэгулярная практыка: сумнеўныя пакуль выгады ад транзіту нафты ў Беларусь паставяць пад пытаньне бедную, але стабільную плынь грузаў з Расеі. Напрыклад, для порта Муўга штодзённы прыход саставу з мазутам зь Кірышскага НПЗ – гэта гарантаваны прыбытак.

Лукашэнка сапраўды ў цяжкім становішчы, тым больш што сёньня Еўразвяз не на яго баку. У мінулым годзе ў Брусэлі спрабавалі наладзіць дыялог зь Менскам, але гэтая палітыка ўжо прызнана непрадуктыўнай [цікавая навіна, ці ня так?! – Рэд.]. Кіраўнік Еўрапарламенту Ежы Бузэк заявіў нядаўна, што менавіта з-за Беларусі сарвалася праграма дапамогі постсавецкім краінам «Усходняе партнёрства», на якую ў Еўропе ўскладалі вялікія спадзевы.

У кастрычніку Еўрапарламент плануе правесьці сьпецыяльную сесію, прысьвечаную праблемам Беларусі. Праграму рыхтуе дэпутат ад Нідэрландаў Ёханэс ван Баален. У траўні гэтага году ён заявіў у інтэрв’ю EUHerald.net, што «Беларусь нездарма называюць апошняй дыктатурай Еўропы, а самога Лукашэнку можна параўнаць са Сталіным і Гітлерам».

Упершыню за ўвесь час прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі Расея і еўрапейскія інстытуты гатовыя аб’яднацца ў барацьбе зь ім [аб’яднацца яны гатовыя, але не для барацьбу з Лу-кам (вынікі гэтай 16-гадовай “барацьбы” з дыктатурай мы бачым выразна), а для захопу і прысабечваньня беларускіх нацыянальных каштоўнасьцяў! Калі ведаць гэты нюанс, раскрываюцца многія сакрэты сучаснай палітыкі. – Рэд.]. У апошнія гады Расея нязьменна крытыкавала працу Бюро па дэмакратычных інстытутах і правах чалавека (БДІПЧ) АБСЕ – органа, які займаецца маніторынгам выбараў ва Ўсходняй Еўропе, – адмаўляючы яго прадстаўнікам ў праве назіраць за расейскімі выбарамі. Цяпер Крэмль ўпершыню гатовы да супрацоўніцтва з даўнім супернікам [Лу-ка аб’яднаў двух супернікаў. Гэта цікава… У свой час аналігчна Гітлеру атрымалася аб’яднаць Захад са Сталіным. Цырк! - Рэд.]. Паводле інфармацыі з адміністрацыі прэзідэнта Расеі, Сяргей Прыходзька ўжо даў распараджэньне пачаць перамовы з Бюро аб сумесным маніторынгу маючых адбыцца прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі.

Але гэта не значыць, што Лукашэнка гэтыя выбары прайграе [!!! вось яно, ключавое… - Рэд.]. З аднаго боку, пад ціскам Расеі і Еўразвязу розныя групы ў атачэньні Лукашэнкі адклалі спрэчкі паміж сабой і кансалідаваліся, – кажуць крыніцы ў апараце прэм’ера Сідорскага. Зь іншага боку, беларуская апазіцыя так і ня можа выпрацаваць адзіную стратэгію [дзякуючы актыўнай заходняй “дапамозе”. – Рэд.]. Лідэр руху «Еўрапейская Беларусь» Андрэй Саньнікаў заявіў нам, што апазіцыянеры вядуць кансультацыі, аднак «адзіны кандыдат ад апазіцыі не патрэбны» [калісьці ідэя пра “адзінага” з падачы “Захада” лічылася аксіёматычнай… - Рэд.].

Польская газета Rzeczpospolita ў пачатку жніўня абвясьціла галоўным супернікам Лукашэнкі беларускага эканаміста Яраслава Раманчука [Яшчэ б! Польскія імперыялісты будуць імкнуцца пішчом прапіхнуць свайго агента на “адзінага” ад “беларускай апазіцыі”! – Рэд.]. Польскія палітолагі лічаць яго кампраміснай фігурай для Варшавы і Масквы [Ну, вядома… – Рэд.]. У пачатку жніўня Раманчук быў у Маскве, і, па нашай інфармацыі, яго прынялі памочнікі прэзідэнта Сяргей Прыходзька і Аркадзь Дварковіч. Зрэшты, кажа крыніца, гэта яшчэ не кастынг: прыглядацца да апазіцыянераў Крэмль будзе бліжэй да выбараў [і, вядома, Крэмль у першую чаргу ўлічыць інтарэсы беларусаў-літвінаў на іх уласнай зямлі… - Рэд.].

У апараце беларускага прэм’ера сцвярджаюць, што на пазачарговым пасяджэньні парламенту ў пачатку верасьня Лукашэнка ў праграмнай прамове падвядзе вынікі свайго чарговага тэрміну і папросіць прызначыць выбары на сьнежань гэтага года. Яраслаў Раманчук таксама лічыць, што выбары пройдуць 12 снежня [вось так лепяць новага апазіцыйнага “героя” для беларусаў. – Рэд.].

На 30 жніўня лідары беларускай апазіцыі прызначылі сустрэчу ў Маскве, каб абмеркаваць, каму з іх балатавацца ў прэзідэнты [а дзе ж яшчэ такой “апазіцыі” прызначаць сустрэчу па такім пытаньні?.. – Рэд.]. Акрамя Раманчука і Саньнікава, у прэзідэнцкіх амбіцыях прызнаваліся яшчэ каля дзесяці чалавек. Для Лукашэнкі гэта добрая нагода выканаць адно са сваіх абяцаньняў – вясной ён заявіў, што зможа даказаць: уся беларуская апазіцыя, а ня толькі асобныя партыі, трывала зьвязана з Масквой.

Лукашэнка, вядома, разумее, што лёгка захавае ўладу на выбарах [!!! Вось яно – галоўнае, яшчэ раз. – Рэд.], але вымушаны думаць, што яму рабіць далей – і ўжо вельмі хутка, калі з-за эканамічнай блакады ў Беларусі наступіць сапраўдны эканамічны крызіс [з-за чаго наступіць? З-за блакады з боку “Брацкай Расеі”? Гэта цікава… – Рэд.]. Крыніца ў Менску распавяла, што брытанскі кансультант Лукашэнкі Тымаці Бэл ужо раіць яму самому ажыцьцявіць аперацыю «пераемнік» – напрыклад, перадаць уладу сыну Віктару, сябру Рады бясьпекі Беларусі й памочніку прэзідэнта па нацыянальнай бясьпецы.

(канец артыкула)

2.

НЯ ЧАС ДЛЯ ВЫБАРУ

Уладзіслаў Іназемцаў (гл. фота ў левым верхнім кутку ў пачатку матэрыяла; падаецца паводле http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/244123/ne_vremya_vybora)

У канцы гэтага года адбудзецца падзея, якая наўрад ці магла разьлічваць на ўвагу расейцаў – выбары прэзідэнта Беларусі. Усе апошнія 15 гадоў мы ведалі, хто ім стане: Аляксандр Лукашэнка, саюзьнік Расеі, які раней за сваіх маскоўскіх калегаў укараніў у краіне “кіруемую дэмакратыю” і да пары вельмі ўмела канвертаваў палітычную блізкасьць да расейскага кіраўніцтва ў эканамічныя прэферэнцыі.

Сёньня ўсё ня так відавочна. Масква і Менск пасварыліся – і, відаць, сур’ёзна. Некалькі нафтавых і газавых войнаў, канфлікты вакол паставак малака і шэрагу іншых спажывецкіх тавараў, складанасьці з АДКБ і Мытным саюзам, пазіцыя Менска па Паўднёвай Асеціі й Абхазіі – гэта няпоўны сьпіс падстаў да ўзаемнай незадаволенасьці. У Расеі папаўзлі ўпартыя чуткі, што Крэмль перастаў рабіць стаўку на Лукашэнку.

Між тым, сітуацыю, у якую трапіла Расея, нельга назваць простай. Так, Маскве дорага даводзілася плаціць Менску за імітацыю Саюзнай дзяржавы. Але гэта быў яе ўласны выбар – а сёньня стасункі не такія ўжо і «спонсарскія»: Беларусь у бягучым квартале плаціць за газ па $ 193 за 1000 м³, хаця спотавыя кошты ў Брытаніі ў першым паўгоддзі склалі $ 208, а ў ЗША ў ліпені – $ 156; ільготныя кошты на нафту дзейнічаюць толькі для таго яе аб’ёму, які спажываецца ў рэспубліцы (імпарт Беларусьсю з Расеі нафты ў першым паўгоддзі, дарэчы, зьнізіўся на 49,8%). У такіх умовах сталы ціск ня столькі спараджае недавер да Лукашэнкі, колькі памяншае колькасць прыхільнікаў зьбліжэньня з Расіяй.

Яшчэ ў мінулым годзе 40% апытаных беларусаў былі згодныя на тое, каб іх краіна ўвайшла ў склад ЕС, і менш за 15% гатовыя былі на аб’яднаньне з Расеяй у адзіную дзяржаву. Беларускі экспарт таксама арыентаваны на Захад, а не на Усход: у 2009 г. тавараў на $ 9,1 млрд. пайшло ў ЕЗ і на $ 6,7 – у Расею. Па выніках мінулага года, дарэчы, у Брусэлі Беларусь назвалі самым актыўным і дысцыплінаваным сябрам еўрапейскай праграмы “Усходняга партнёрства” [гэтая тэза пра "Ўсходняе партнёрства" цалкам пярэчыць таму, што было пададзена ў папярэднім матэрыяле на грунце апытаньня ЕЗ-скіх палякаў. - Рэд.]. Так, Беларусь залежыць ад Расеі, але тых, ад каго залежаць, часта баяцца, але рэдка любяць.

Як бы ў Маскве ні падкрэсьлівалі датацыйную сутнасьць беларускай эканомікі, яна больш мадэрнізаваная, чым расейская. Прамысловасьць і будаўніцтва забясьпечваюць 36% ВУП, маленькая рэспубліка вырабляе больш трактароў і экскаватараў, чым вялізная Расея. Па паказчыках аб’ёму вытворчасьці прадукцыі лёгкай і харчовай прамысловасьці на душу насельніцтва абыходзіць нас у 2-3 разы, а па аб’ёме жыльлёвага будаўніцтва – у 2,1 разы. Аддаючы ўсяго толькі 0,4% ВУП на дарожную інфраструктуру, краіна трымае яе ў значна лепшым стане, чым Расея. Энергаёмістасць ВУП ніжэй расейскай амаль на 30%.

Пры гэтым улады пачынаюць рабіць практычныя крокі па пазбаўленьні ад залежнасьці ад расейскіх энэрганосьбітаў: ужо ідуць здабыча і закупкі нафты ў Венесуэле, а на балтыйскім ўзьбярэжжы Літвы можа быць пабудаваны рэгазафікацыйны тэрмінал для пастаўкі СПГ. І калі перад насельніцтвам Беларусі гэтай восеньню будзе пастаўлены рэальны выбар, то гэта будзе выбар паміж Лукашэнкам і менш прарасейскі настроеным кандыдатам. Таму што персьпектываў па мадэрнізацыі й разьвіцьці ні з Расеяй, ні з Мытным саюзам ў Беларусі не зьвязваюць.

У той жа час для Расеі спроба падтрымаць на выбарах дэмакратычнага кандыдата або абвясьціць аб тым, што яны прайшлі не ў адпаведнасьці з дэмакратычнымі стандартамі, нясе ў сабе значныя праблемы.

Па-першае, невідавочна, што заўтра, 24 жніўня, у Менску лідары апазіцыйных сілаў сапраўды дамовяцца аб скаардынаваных дзеяньнях, і калі Масква вырашыць падтрымаць аднаго зь іх, то абраньніку цяжка будзе захаваць у Беларусі неангажаванае аблічча – а быць правадніком інтарэсаў Расеі там цяпер ня надта папулярна.

Па-другое, усе апазіцыйныя кандыдаты – гэта сумленныя людзі, прыхільнікі дэмакратыі і эканамічнага лібералізму [ня ўсе сумленныя, а меншасьць; акрамя таго, быць сумленным чалавекам і прыхільнікам эканамічнага лібералізму - гэта рэчы ўзаемавыключныя. - Рэд.], і разьмяняць падтрымку на абяцаньні прадаць расейскаму алігархату беларускую прамысловасьць яны наўрад ці захочуць [аўтар прагаварыўся, што менавіта гэтае злачынства і зьяўляецца мэтай прыхільніка Расеі й адначасна лібералаў; больш за тое, яны (Раманчук ды іншыя) пра гэта адкрыта кажуць . - Рэд.], а ўжо прызнаць каўказскія псеўдадзяржавы ім і зусім не прыйдзе ў галаву [баліць маскалям ціхае “фе”, якое ўвесь сьвет ім паказвае ў сувязі з агрэсіяй на Грузію. – Рэд.].

І нарэшце, па-трэцяе, агітацыя Крамля за справядлівыя і дэмакратычныя выбары ў Беларусі напярэдадні выбарнага цыкла 2011-12 гг. у самой Расеі, у якім ўладзе патрэбныя прадказальныя вынікі, можа справакаваць цалкам непатрэбныя ёй тэндэнцыі да мадэрнізацыі палітычнай сістэмы.

І таму Маскве, мабыць, давядзецца і надалей сябраваць з тым, каго яна выпеставала [сказана дакладна і адкрыта! І пра тое, адкуль узяўся маскоўскі Пястун (маскалі дакладна ведаюць, пры якіх абставінах ён у Беларусі ўзяўся вось ужо на 16,5 гадоў), і пра тое, што з Лу-кам нават “Масква” прымушае сябе сябраваць. - АА] – знайсьці вінаватых за паказ абразьлівых фільмаў, зьнізіць кошты на газ і ў адзіночку «актывізаваць адносіны» з Абхазіяй і Паўднёвай Асеціяй.

Але Час канчатковага выбару яшчэ не надышоў.

(канец артыкула)

—

Ад рэдакцыі:

Такім чынам, што мы маем у сухім астатку?

1. Маскалі дакладна ведаюць (і ўжо не саромеюцца казаць), што Лу-ка – гэта іх агент.

2. Расейскія палітолагі альбо ня ўпэўненыя, што Лу-ку, які марае імідж Расеі на Захадзе сваёй сувязьзю зь ёй, варта мяняць на бліжэйшых выбарах, альбо ўпэўненыя, што мяняць ня варта.

3. Тыя, хто за тое, каб Лу-ку пакінуць прэзідэнтам РБ, тлумачаць прычыну: сярод сёньняшніх афіцыйных “апазіцыянераў” ім наўрад ці знайсьці чалавека, якія б быў такім жа здраднікам беларускіх інтарэсаў, як і Лу-ка.

4. Каб зьменшыць расчараваньне беларускага народу ад сваіх такіх паводзін, расейцы накідаюць адуважвальную тэму: “як цяжка будзе Лу-ку адразу пасьля выбараў”…

Выснова: расейская імперыякратыя на чарговых (ужо 4-х) выбарах Лу-ку плануе падтрымаць.

Адно з важнейшых дасягненьняў нашай працы – гэта вывядзеньне ў ідэалагічную сьферу паняцьця “аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу”. Калі стала і ўпарта трымаць у галаве і гэтае выслоўе, і асабліва яго зьмест, калі не дазваляць сабе адуважвацца на інфармацыйныя падзеі, прызначаныя для адцягваньня ўвагі ад правоў й інтарэсаў беларусаў на іх уласнай зямлі (напрыклад: “патрэбна лібералізацыя эканомікі”, “патрэбна прыватызацыя”, “свабода СМІ”, “правы чалавека”, “шлях у Еўропу” і да т.п. – гэта з аднаго боку; “без Расеі мы не пражывем”, “патрэбна моцная ўлада”, “чарка і шкварка”, “тры брацкія славянскія народы”, “інтэграцыя”, “Вялікая Расея”, “Саюзная дзяржава” і да т.п. – гэта з другога боку), можна атрымаць сапраўды істоныя вынікі. Мы вырашылі трохі адхіліцца ад логікі працягу тэмы, каб, скарыстаўшыся з фону, створанага папярэднімі матэрыяламі, прадэманстраваць усё азначанае на сьвежых прыкладах.

У папярэднім матэрыяле мы на шматлікіх фактах яшчэ раз паказалі, што сёньня ў Беларусі, як і ўсе апошнія 16 гадоў, мы маем: этнацыд і генацыд беларускага народу, дыскрымінацыю беларусаў ва ўсіх сьферах грамадскага жыцьця, захоп нашай уласнасьці, зьнішчэньне агульнай культуры, забруджваньне вонкавага асяроддзя, разбурэньне асноў сапраўднай дэмакратыі. Кожны чалавек, які спачувае беларусам, хто разумее значэньне праўды і справядлівасьці (гістарычнай, нацыянальнай, сацыяльнай) для існаваньня і гуманістычнага прагрэсу чалавецтва, ня можа гэтага ня бачыць і не пратэставаць. Бо ўсё гэта – наўпроставае парушэньне якраз таго, чым і з’яўляюцца аб’ектыўныя інтарэсы беларускага народу. Падрэсьлім, законныя, легітымныя інтарэсы (больш за тое, адзіна законныя і адзіна легітымныя) на яго беларускай зямлі!

А пра якія парушэньні ў Беларусі працягваюць казаць нашыя заходнія добрахоты?

У сувязі з абвастрэньнем сітуацыі паміж Лу-кам і МедведПутамі, на беларускія СМІ (як апазіцыйныя, так і афіцыйныя) павыскоквалі некаторыя заходнія афіцыйныя асобы, каб пасьпяшацца выказацца на конт таго, што ў цяперскай РБ на іх погляд ня так. Падаем ніжэй шэраг паказальных выказваньняў. Яны прыдадуцца для гісторыі, але найперш яны патрэбная тым беларусам, якія яшчэ не пазбавіліся ад тэхналагічна накінутых ім міфаў пра дапамогу ўрадаў заходніх краін нам – беларусам-літвінам.

1.

24 жніўня г.г. «Советская Белоруссия» апублікавала вялікае інтэрвю, якое газета зрабіла з часовым павераным ў справах ЗША ў Беларусі Майклам Скэнланам (гл. фота ўверсе №1).

У гэтым інтэрвю, адказваючы на пытаньні карэспандэнта “СБ”, ён сярод іншага сказаў (http://www.svaboda.org/content/article/2136338.html):

СБ: Як вы лічыце, гэта ўсё яшчэ актуальная задача – адстойваць сваю незалежнасьць і сувэрэнітэт, ці ў сучасным сьвеце, дзе ёсьць інтэрнэт, вялізныя транснацыянальныя карпарацыі, дзе дзяржавы аб’ядноўваюцца ў міжнародныя арганізацыі і ствараюць наднацыянальныя органы, гэта ўжо састарэлыя каштоўнасьці?

Скэнлан: Я ўпэўнены, што гэта нязьменныя каштоўнасьці. Злучаныя Штаты таксама залежаць ад іншых дзяржаў. Пытаньне ў тым, якім чынам краіна можа найлепшым чынам абараніць сваю незалежнасьць і сувэрэнітэт ва ўмовах глабалізацыі. Краіна альбо прымае агульныя нормы і стандарты, альбо застаецца своеасаблівым востравам. Галоўнае – гэта эфектыўнае выкарыстаньне ўласных рэсурсаў. А самым каштоўным рэсурсам для любой дзяржавы з’яўляюцца яе грамадзяне. Квітнеюць тыя краіны, дзе людзі могуць свабодна рэалізаваць свае здольнасьці й памкненьні. Для гэтага, у прыватнасьці, вельмі важны бесперашкодны доступ да інфармацыі. У розных сферах выпрацаваныя нормы і стандарты, якія дазваляюць стварыць найбольш спрыяльнае асяродзьдзе для разьвіцьця людскага патэнцыялу. Калі казаць пра эканоміку, то гэтым у глябальных маштабах займаецца Сусьветная гандлёвая арганізацыя [? – Рэд.].

… У Эўропе – а пад ёй я разумею прастору ад Уладзівастока да Лісабона [? – Рэд.] - стварэньнем агульных рамак разьвіцьця ў сферы права і дэмакратыі займаецца Рада Эўропы [? – Рэд.]. А крытэрыі адукацыі задае так званы Балёнскі працэс [? – Рэд.]. Я спашлюся на словы міністра замежных спраў Сяргея Мартынава, які вясной гэтага года сказаў, што Беларусь не хоча быць ні часткай Расеі, ні часткай Эўрапейскага зьвязу, яна проста хоча з’яўляцца часткай Эўропы. Пазітыўным крокам было нядаўняе рашэньне Беларусі далучыцца да Балёнскага працэсу. Лагічным працягам гэтай лініі было б далучэньне да Рады Эўропы. Беларусь адзіная краіна Эўропы, якая не зьяўляецца сябрам гэтай арганізацыі. Зразумела, кожная дзяржава мае права выбару: ўступаць кудысьці ці не. З прыняцьцем такога рашэньня з’яўляюцца перавагі, але разам з тым набываецца пэўная адказнасьць…

СБ: Зьнешняя палітыка ЗША сур’ёзна зьмянілася з прыходам у Белы дом Барака Абамы. Аднак беларуска-амерыканскія адносіны, здаецца, засталіся на ранейшым узроўні і з ранейшымі падыходамі. Вашынгтон зацікаўлены ў прагрэсе на гэтым напрамку або разьвіцьцё адносінаў з Мінскам зараз не з’яўляецца важнай задачай?

Скэнлан: У жніўні мінулага года ў Мінск прыяжджаў памочнік дзяржсакратара Філіп Гордан. Гэта візіт самага высокага ўзроўню за апошнія 10 гадоў. Я думаю, што само па сабе гэта пацьвярджэньне цікавасьці з боку ЗША.

Пасланьне прадстаўніка дзярждэпартамэнта палягала ў тым, што ЗША хочуць паляпшэньня адносінаў з Беларусьсю, але гэта прадугледжвае рух наперад у галіне правоў чалавека і дэмакратыі. Мы наўпрост ўвязваем гэтае пытаньне з пытаньнем эканамічных санкцый. … У канцы 2008 года і пачатку 2009 года беларускія ўлады зрабілі некаторыя сьціплыя крокі, накіраваныя на рэгістрацыю няўрадавых арганізацый і распаўсюд незалежных СМІ. На жаль, застаўся бяз зьменаў артыкул 193 Крымінальнага кодэкса аб адказнасьці за дзейнасьць ад імя незарэгістраванай арганізацыі. З тых часоў становішча ня стала лепш. Візіт спадара Гордана з’яўляўся своеасаблівым заклікам разам падумаць, што рабіць далей. Мы лічым, што ёсьць шмат магчымасьцяў для канструктыўных стасункаў паміж нашымі краінамі, і зрабілі адпаведныя прапановы Менску – сумеснае процідзеяньне трансгранічнай злачыннасьці, візіты вайсковых дэлегацыяў, адукацыйныя і культурныя кантакты. Рэакцыі зь беларускага боку пакуль не паступіла. І апошняе. Палітыка ЗША і Еўразьвязу ў дачыненьні да Беларусі заснаваная на адных і тых жа прынцыпах і каштоўнасьцях. Механізмы ж прыняцьця рашэньняў могуць адрозьнівацца.

СБ: Тым ня менш на постсавецкай прасторы Белы дом знайшоў у сабе сілы карэнным чынам зьмяніць палітыку. Былы намесьнік дзяржсакратара па справах Расіі, Украіны, Беларусі і Малдовы Дэвід Крэмер нядаўна напісаў з гэтай нагоды цікавы артыкул у The Washington Post. Высокапастаўленыя чыноўнікі адміністрацыі стала паўтараюць, што не прызнаюць расейскіх сфэр ўплыву, але іх дзеяньні й іх бяздзейнасьць, лічыць спадар Крэмэр, больш красамоўныя, чым любыя словы. Ці абмяркоўваюць Злучаныя Штаты сітуацыю ў Беларусі з Масквой?

Скэнлан: У Дэвіда Крэмера ёсьць права выказваць сваё асабістае меркаваньне, і гэта адзін з моцных бакоў нашай сістэмы. З нагоды вашага пытаньня дазвольце падкрэсьліць: нашы стасункі з Расеяй – гэта стасункі з Расеяй, адносіны зь Беларусьсю – гэта іншая справа. Памочнік дзяржсакратара Гордан заяўляў, што мы будзем імкнуцца да паляпшэньня стасункаў з Расеяй у нашых узаемных інтарэсах, не ахвяруючы нашымі прынцыпамі і сябрамі.

СБ: Калі можна, адно эканамічны пытаньне. У Беларусі шмат гаворыцца пра лібералізацыю, прыватызацыю прадпрыемстваў. Што, на ваш погляд, замінае амерыканскім інвестарам ўкладваць [грошы] у Беларусь? Ці зьвяртаюцца да вас бізнэсоўцы па параду?

Скэнлан: Па-першае, эканамічныя пераўтварэньні ў Беларусі хутчэй прадмет абмеркаваньня, чым факт, які адбыўся. … Чаканьні амерыканскіх бізнэсоўцаў, гатовых укладаць грошы за мяжой, аднолькавыя і ў дачыненьні да Беларусі, і ў дачыненьні іншых краін – гэта рынкавыя крокі, накіраваныя на стварэньне спрыяльнага макраэканамічнага клімату. Гэта прадугледжвае правядзеньне структурных рэформаў. Каб краіна стала больш канкурэнтаздольнай, неабходна існаваньне моцнага прыватнага сектара, прыватызацыя павінна быць адкрытай і празрыстай. Пра гэта заяўляў прадстаўнік Сусьветнага банка ў Беларусі Іван Велеў.

… Мы цяпер актыўна працуем зь Беларусьсю праз Агенцтва па міжнародным разьвіцьці ЗША і Міжнародную фінансавую карпарацыю Сусьветнага банка [? – Рэд.] над стварэньнем такіх нарматыўных умоваў, якія спрыялі б разьвіцьцю прыватнага малога і сярэдняга бізнэсу ў вашай краіне. Яшчэ адзін прыклад нашага пасьпяховага супрацоўніцтва – гэта запуск на базе БДУ да восені наступнага года магістарскай праграмы па бізнэс-адміністраваньні. Навучаньне будзе весьціся на англійскай мове, і праграма павінна атрымаць акрэдытацыю CEEMAN (Асацыяцыя па разьвіцьці мэнэджмэнту краін Цэнтральнай і Усходняй Эўропы) для таго, каб дыплом аб заканчэньні праграмы прызнаваўся ва ўсёй Эўропе.

СБ: Спадар Скэнлан, хоць вы прыехалі ў Менск год таму, гэта наша першае інтэрвю, па сутнасьці знаёмства. Упэўнены, што вы, калі толькі зьбіраліся сюды ехаць, добра вывучылі нашу краіну, а ці ёсьць у Беларусі нешта такое, што не адпавядае вашым мінулым уяўленьням аб ёй, што вас зьдзівіла?

Скэнлан: Да прыезду сюды я працяглы час чытаў у інтэрнэце беларускую прэсу. У тым ліку і вашу газету. Знаёміўся з заявамі беларускага кіраўніцтва. Але, вядома, тут мае ўяўленьні аб Беларусі паглыбіліся. У вашай краіны ўнікальная гісторыя. Эўрапейская гісторыя. На мяне зрабіла вялікае ўражаньне, як шмат гарадоў у Беларусі карысталіся магдэбурскім правам, якое азначае самакіраваньне, рэлігійную цярпімасьць, свабодны рынак, росквіт рамёстваў. Палітычныя і эканамічныя рэформы, аб якіх мы гаворым сёньня – усё гэта было ў гісторыі вашай краіны.

(канец цытаваньня інтэрвю)

2.

У гэты ж дзень, 24 жніўня, Сініка Хурскайнэн (гл. фота №2) – дакладчык па Беларусі камісіі па палітычных пытаньнях ПАРЭ – сустракалася з прадстаўнікамі грамадскіх арганізацый Менску (пазьней яна сустракалася са шматлікімі прадстаўнікамі афіцыйных уладаў). У час гэтай сустрэчы яна заявіла (http://www.svaboda.org/content/article/2136121.html):  “Адмена альбо ўвядзеньне маратору на сьмяротнае пакараньне [? – Рэд.] зьяўляецца не адзінай умовай для аднаўленьня для беларускага парламенту статуса спецыяльнага запрошанага ў Парламенцкую Асамблею Рады Еўропы. Гэта пытаньне зьяўляецца не адзіным, але галоўным. Ёсьць яшчэ пытаньні па свабодзе СМІ, сітуацыі з правамі чалавека, дэмакратыі“, – сказала яна. Акрамя таго, спадарыня Хурскайнэн у дачыненьні да пытаньня сьмяротнага пакараньня заўважыла, што ў Парламенцкай Асамблеі будзе ўлічвацца і меркаваньне беларускага грамадства па гэтым пытаньні.

3.

25 жніўня зь Беларусі ў Чэхію вярнулася група чэскіх сенатараў – прадстаўнікоў пастаяннай камісіі ў справе ўмацаваньня дэмакратыі ў сьвеце. Адзін зь іх, Томаш Ірса (гл. фота №3), прапанаваў сваё пасьляслоўе да візіту (гл. http://www.svaboda.org/content/article/2137446.html).

“Я хацеў бы сказаць, што мы ня маем праблемы з тым, каб Чэская Рэспубліка працягвала надалей падтрымліваць Беларусь як на ўзроўні двухбаковых стасункаў, так і на ўзроўні Еўразьвязу”, – сказаў Томаш Ірса. Сенатар падкрэсьлівае чатыры моманты, якія, на яго думку, шкодзяць іміджу Беларусі як еўрапейскай краіны: сьмяротная кара, несправядлівыя выбары, крыміналізацыя дзейнасьці “незарэгістраваных арганізацый”, дзяржаўнае рэгуляваньне мас-медыяў і інтэрнэту.

Спадар Ірса паўтарыў свае словы аб патрэбе супрацоўніцтва Чэхіі зь Беларусьсю і ўдакладніў: “На прэсавай канферэнцыі у Менску нехта з журналістаў выказваў незадавальненьне, што нашым афіцыйным візітам у парламент мы засьведчылі яго прызнаньне. Я на гэта адказаў: у часе, калі апазіцыя цалкам раз’яднаная, няма зь кім весьці афіцыйныя перамовы акрамя як з сучасным парламентам [? – Рэд.], хаця і ёсьць сумненьні ў справядлівасьці выбараў. Вядома, Чэская рэспубліка на дзяржаўным узроўні падтрымлівае апазіцыю, але мусіць весьці перамовы з сучаснай уладай, сучаснай адміністрацыяй, таму што яна прымае рашэньні. Ціск апазіцыі мае ўплыў на рашэньні ўлады – гэта тая дэмакратычная сістэма, калі нехта ва ўладзе, нехта ў апазіцыі і ўладу крытыкуе, каб улада неяк карэктавала свой курс [дзе ён такое ў Беларусі бачыў? Адарваныя ад рэчаіснасьці абстракцыі. – Рэд.]. Таму Чэская рэспубліка і падтрымлівае апазіцыю.

Палітычна Беларусь круціцца на адным месцы. Увесь час топчацеся на месцы, за тыя 6 гадоў, якія там ня быў, я, на жаль, ніякіх палітычных зрухаў ня ўбачыў. Нам, прадстаўнікам Цэнтральнай Еўропы, былым сябрам так званага “Ўсходняга блоку” проста цяжка ўявіць, што Ленін можа стаяць перад парламентам, што застаюцца назвы вуліц і калгасаў імя Дзяржынскага, Крупскай, што захаваюцца ўсе сымбалі былога Савецкага Саюзу. Разумею, што Беларусь на працягу некалькіх генерацый належала да СССР. І ўсё ж, тыя масавыя пахаваньні ў Курапатах, дзе мы ўсклалі вянок, застаюцца тыповым прыкладам таго, што лукашэнкаўская дзяржаўная ўлада ня можа адблытацца ад савецкай ідэалогіі, ад камуністычнай падачы гісторыі, і таму тыя Курапаты так для грамадства і не адкрытыя.

4.

26 жніўня Deutsche Welle падала інтэрвю нямецкага эксьперта па Беларусі, былога кіраўніка групы АБСЕ ў Беларусі Ганса-Георга Віка (гл. фота №4). У ім той выказаў свой погляд на цяперашнюю пазіцыю Нямеччыны што да дыялогу Еўразьвязу з Беларусьсю (падаецца паводле http://www.svaboda.org/content/article/2138434.html).

Deutsche Welle: Ці ёсьць у Нямеччыны свая стратэгія пабудовы дачыненьняў зь Беларусьсю, адрозная ад лініі Еўразьвязу?

Ганс-Гэорг Вік: Тое, што пазіцыя Нямеччыны ў дачыненьні да Беларусі карэнным чынам адрозьніваецца ад пазіцыі Еўразьвязу, – гэта ўсё выдумкі крытыкаў еўрапейскай палітыкі, якія існуюць яшчэ з пачатку прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі.

Самым яскравым выразьнікам гэтага меркаваньня быў Зянон Пазьняк, які выступаў і супраць Расеі, і супраць Нямеччыны. Такога кшталту выказваньні могуць толькі азначаць, што намаганьні ЕЗ, і, у прыватнасьці, Берліна па прасоўваньні дэмакратыі ў Беларусі проста ігнаруюцца.

Абвінавачваньні ў адрас Нямеччыны ў тым, што яна занадта паблажліва ставіцца да рэжыму Лукашэнкі, – гэта адначасова і абвінавачваньні на адрас Еўразьвязу ў цэлым [? – Рэд.]. Такое разуменьне палітыкі ЕЗ палягае ў няправільнай інтэрпрэтацыі.

З дапамогай дыялогу мы імкнёмся ўцягнуць Беларусь у дэмакратычныя працэсы [? – Рэд.]. Напрыклад, праграма “Усходняе партнэрства” паказвае, што грамадзянская супольнасьць можа мець вагу і значэньне пры прыняцьці палітычных рашэньняў [? – Рэд.]. Таму крытыка нібыта асаблівай пазіцыі Нямеччыны па беларускім пытаньні, якая закранула і мяне асабіста, калі я ўзначальваў місію АБСЕ ў Менску, скажае разуменьне еўрапейскай палітыкі ў дачыненьні да Беларусі.

DW: Як вы можаце патлумачыць цяперашнюю пазіцыю Нямеччыны ў дачыненьні да афіцыйнага Мінску?

Г.Г. Вік: Для таго, каб інтэграваць краіну ў эўрапейскія працэсы, трэба сігналізаваць ёй пра гатовасьць весьці дыялог, а не пагражаць увесь час пакараньнямі [закінуты псеўда-выбар; найперш трэба дапамагаць арганізавацца беларускім дэмакратам. – Рэд.]. Еўразьвяз увёў частковыя санкцыі, выказваючы незадавальненьне аўтарытарнай палітыкай Лукашэнкі, якая не адпавядае дэмакратычным нормам, за якія выступае Еўразьвяз. У сувязі з гэтым супрацоўніцтва зь Менскам у пэўных сферах было прыпыненае.

Але ў цэлым, з краінай, якая з’яўляецца еўрапейскай, але ізалюе сябе ад Еўропы, нельга спыняць зносіны [чарговы псеўда-выбар. – Рэд.], інакш ёй і зусім не выйсьці з гэтай ізаляцыі. Праграма “Ўсходняе партнэрства” і можа стаць такім інструментам наладжваньня дыялогу. Дарэчы, канцлер Нямеччыны Ангела Меркель была ў ліку нямногіх еўрапейскіх палітыкаў самага высокага рангу, якія прысутнічалі на саміце “Ўсходняга партнэрства” ў Празе ў 2009 годзе.

Паўтаруся: крытыка ў адрас Нямеччыны за яе занадта мяккую пазіцыю ў дачыненьні да Беларусі, якая час ад часу з’яўляецца, на мой погляд, цалкам не абгрунтаваная. Я не магу не прызнаць, што асобныя дробныя крокі ў бок дэмакратызацыі, прынятыя беларускімі ўладамі, у дыпламатычных колах нярэдка інтэрпрэтавалі як сігнал аб карэнных зьмяненьнях палітычнай сітуацыі ў краіне. Такая ацэнка таксама няправільная і ня будзе вернай да тых часоў, пакуль Менск не пачне сур’ёзныя рэформы.

(канец цытаваньня інтэрвю)

***

Ад рэдакцыі.

У пададзеных прамовах ёсьць шмат таго, з чым мы – беларускія зьмястоўныя дэмакраты – ня можам не пагадзіцца:

- (Скэнлан:) трэба “найлепшым чынам абараніць сваю незалежнасьць і суверэнітэт ва ўмовах глабалізацыі”, можна заставацца і “своеасаблівым востравам” у глабалізаваным сьвеце, трэба “эфэктыўна выкарыстоўваць уласныя рэсурсы”, “самым каштоўным рэсурсам для любой дзяржавы з’яўляюцца яе грамадзяне”, “квітнеюць тыя краіны, дзе людзі могуць свабодна рэалізаваць свае здольнасьці й памкненьні”, патрэбны “бесперашкодны доступ да інфармацыі”, беларусы маюць права “не хацець быць ні часткай Расеі, ні часткай Еўрапейскага зьвязу”, але кепска, што “Беларусь – адзіная краіна Эўропы, якая не з’яўляецца сябрам Рады Еўропы”, ЗША супраць “прызнаньня расейскіх сфер уплыву” і будуць узаемадзеіць з Расеяй “не ахвяруючы нашымі прынцыпамі і сябрамі”, “эканамічныя пераўтварэньні ў Беларусі хутчэй прадмет абмеркаваньня, чым факт”,  у эканоміцы неабходны “структурныя рэформы, існаваньне моцнага прыватнага сектара”, “прыватызацыя павінна быць адкрытай і празрыстай”, трэба “спрыяць разьвіцьцю прыватнага малога і сярэдняга бізнэсу”;

- (Ірса:) не павінен “Ленін стаяць перад парламентам”, не павінны заставацца назвы вуліц і калгасаў “імя Дзяржынскага, Крупскай”, захоўвацца “сімвалы былога Савецкага Саюзу”, “лукашэнкаўская ўлада ня можа адблытацца ад савецкай ідэалогіі, ад камуністычнай падачы гісторыі, і таму тыя ж Курапаты так для грамадства і не адкрытыя”.

Там жа ёсьць і спрэчныя пытаньні:

- (Скэнлан:) што “разьвіцьцём людскага патэнцыялу займаецца Сусьветная гандлёвая арганізацыя”, што Еўропа – гэта тэрыторыя “ад Уладзівастока да Лісабона”, што Рада Еўропы займаецца “стварэньнем агульных рамак разьвіцьця ў сферы права і дэмакратыі”, што Балонскі працэс дае найлепшыя крытэры адукацыі, Сусьветны банк “спрыяе разьвіцьцю прыватнага малога і сярэдняга бізнэсу”;

- (Хурскайнэн:) што трэба “адмяніць альбо ўвесьці маратор на сьмяротнае пакараньне”;

- (Ірса:) што паколькі “апазіцыя цалкам раз’яднаная, няма зь кім весьці афіцыйныя перамовы акрамя як з сучасным парламентам”;

- (Вік:) што “абвінавачваньні ў адрас Нямеччыны ў тым, што яна занадта паблажліва ставіцца да рэжыму Лукашэнкі, – гэта адначасова і абвінавачваньні на адрас Еўразьвязу ў цэлым”, што “з дапамогай дыялогу [Нямеччына] імкнецца ўцягнуць Беларусь у дэмакратычныя працэсы”, што ““Ўсходняе партнэрства” паказвае, што грамадзянская супольнасьць [зь Беларусі] можа мець вагу і значэньне пры прыняцьці палітычных рашэньняў” (таксама некаторыя псеўда-выбары – адуважваньні, якія хоча ўцюрыць Вік слухачам і чытачам – адзначаныя ў тэксьце).

Усё гэта мы падалі для таго, каб яшчэ раз паказаць, што мы нармальныя людзі й здольныя як пагаджацца зь некаторымі падыходамі, так і дыскутаваць па іншых. На гэтым фоне пераходзім да галоўнага – чарговага пераліку тых канкрэтных прэтэнзій, якія мае “Захад” да лукашысцкага рэжыму.

Дык што на погляд яго прадстаўнікоў у сёньняшняй Беларусі ня так:

- (Скэнлан:) патрэбны “рух наперад у галіне правоў чалавека і дэмакратыі”, трэба даць большую свабоду для дзейнасьці “няўрадавых арганізацый і незалежных СМІ”. Акрамя таго, спадар Скэнлан дадаў, што “палітыка ЗША і Еўразьвязу ў дачыненьні да Беларусі заснаваная на адных і тых жа прынцыпах і каштоўнасьцях”;

- (Хурскайнэн:) патрэбна “адмена альбо ўвядзеньне маратору на сьмяротнае пакараньне”, прычым “гэта пытаньне з’яўляецца не адзіным, але галоўным”, дадатковымі пытаньнямі з’яўляюцца “свабода СМІ, сітуацыя з правамі чалавека і дэмакратыяй“;

- (Ірса:) шкодзяць іміджу Беларусі, як еўрапейскай краіны, сьмяротная кара, несправядлівыя выбары, крыміналізацыя дзейнасьці “незарэгістраваных арганізацый”, дзяржаўнае рэгуляваньня мас-медыяў ды інтэрнэту;

- (Вік:) “Еўразьвяз не задавальняе аўтарытарная палітыка Лукашэнкі, якая не адпавядае дэмакратычным нормам, за якія выступае Еўразьвяз”, хаця ён тут жа прызнаў, што “асобныя дробныя крокі ў бок дэмакратызацыі былі прынятыя беларускімі ўладамі”.

Вось цяпер давайце паглядзім яшчэ раз (бо ня раз мы ўжо глядзелі), як апошняе (а пададзены, па сутнасьці, дакументы) адпавядае аб’ектыўным інтарэсам беларускага народу, персьпектыве сапраўднай дэмакратыі ў Беларусі й тым рэальным этнацыдна-генацыдна-дыскрымінацыйным умовам, у якіх наш народ жыве апошнія 16 гадоў, і праблемам, якія з гэтых умоў вынікаюць?

Па-першае, нягледзячы на заклінаньні аб адзінстве пазіцыі ЕЗ і ЗША ў дачыненьні да лукашысцкага рэжыму (Скэнлан), а таксама ўнутрыеўрапейскага аналагічнага адзінста (Вік), гэтага адзінства няма. Наборы прэтэнзій адрозьніваюцца істотна. Па сутнасьці, кожны афіцыйны прадстаўнік “Захаду” вярзе сваю адсябяціну зь ліберастычнага набору. А між тым, памятаеце, у свой час былі 12 узгодненых патрабаваньняў з “Захаду” да Лу-кі (якія мы ў свой час раскрытыкавалі – гл., напрыклад, тут: http://nashaziamlia.org/2008/10/12/1567/), потым 4 (Мілінкевіч дапамог паменшыць), потым зноў штук 9. Цяпер атрымліваецца – 0, + поўная адсябяціна. Што гэта азначае? Якраз тое, што ў “Захаду” ніякай узгодненай пазіцыі па Беларусі няма, што пытаньне нейкіх патрабаваньняў да рэжыму для яго даўно няважнае, як, відавочна, і сам “апошні дыктатар Еўропы зь яго дыктатурай”.

Па-другое, мы зусім нядаўна паказалі, што на самім “Захадзе” паняцьці “дэмакратыі”, “свабоды СМІ” знаходзяцца ў антаганістычнай супярэчнасьці з паняцьцем “правоў чалавека” (гл. http://nashaziamlia.org/2010/07/31/3454/). Самі заходнікі дасёньня ня могуць дамовіцца пра значэньні важнейшых гуманістычных паняцьцяў, а тым больш несупярэчліва, сістэмна скласьці іх (прыйдзе час, мы пакажам, як гэта робіцца). Самі ня могуць, а нам нешта ўцюхіваюць…

Па-трэцяе, калі заходнікі гавораць пра “правы чалавека” ў Беларусі, на практыцы гэта аказваюцца правы нацыянальных (часьцей польскай і габрэйскай), сэксуальных ці рэлігійных меншасьцяў. У нас на сайце назьбіралася ўжо шмат матэрыялаў (дакументальна зафіксаваных фактаў), якія пра гэта сьведчаць (гл. напрыклад, тут: http://nashaziamlia.org/2009/08/11/2597/). Калі нехта пажадае больш, можам падаць і больш…

Чацьвёртае. Аказваецца, у сёньняшніх заходнікаў зусім іншае (дэградаванае) разуменьне дэмакратыі. Калі яны гавораць “дэмакратыя”, у абсалютнай большасьці выпадкаў аказваецца, што яны маюць на ўвазе ліберастызм. Тое ж датычыць “свабоды СМІ”. Патрэбна свабода СМІ як свабода Праўды, а не свабода лухты, разбэшчваньня, дэзарыентаваньня, неадказнасьці за свае словы і г.д.

Але гэта ўсё кветачкі. Галоўнае: а дзе хоць слова, хоць паўслова пра тое, што сапраўды з’яўляецца самымі важнымі праблемамі ў Беларусі?

Дзе такія паняцьці-выразы як “беларускія інтарэсы”, “беларуская дэмакратыя”, “этнацыд”, “дыскрымінацыя”, дзе хаця б словы “беларускі народ”?!

Няма гэтага ў галовах нашых заходніх дабрахотаў. Ужо шмат гадоў няма. Усяго гэтага яны ня бачаць, ня чуюць, і пра ўсё гэта ведаць не жадаюць.

Адсюль пытаньне: тады чым яны нам могуць дапамагчы?

Зьвярніце ўвагу – пішчом лезуць дапамагаць! Шмат гадоў! Мільёны даляраў ідуць на дапамогу!

Адказ відавочны: ды не ў дапамозе нам – беларусам-літвінам – справа! Сваю выгаду хлопцы шукаюць. Гэта магло б быць няблага, калі б яны не шукалі яе… ў нашым агародзе.

P.S.

Хочам падаць пару каментароў да інтэрвю пана Віка.

Янка, Менск

Добра памятаем, якую сэнсацыю прывезьлі ў 2001 годзе беларускія ўдзельнікі міжнароднай канфэрэнцыі па Беларусі ў Беластоку. “Сэнсацыяй” былі словы з выступу на канфэрэнцыі Г. Віка. Ён сказаў, што дзейнасьць ягонай Групы АБСЭ ў Беларусі была накіравана на хутчэйшае далучэньне Беларусі да Расеі, бо “у Расеі больш дэмакратыі”. Вось такі нямецкі эўрапалітык. Разам са Шродэрам рабілі з нашай радзімы разьменную манэту ў гандлі з Масквой.

Яўген Мурашка

Высокапрафесійны выведнік, хаця і ў мінулым, ня можа ня ведаць аб схаванных мэтах “Усходняга партнэрства”, пра якія ў афіцыйных дамовах УП не пазначана.
Ён цудоўна ведае, што УП не набліжае краіны-удзельнікі УП да ЕЗ. Але ЕЗ, і Нямеччына , у прыватнасьці, праз гэтую праграму, набывае магчымасьць пранікненьня на эканамічныя прасторы альянса праз адтуліну (Беларусь) з 170 млн. спажыўцоў і таннай працоўнай сілай. Намецкія бізнэсоўцы ужо назвалі гэту магчымасьць пранікненьня на прастору Мытнага зьвязу – Кландайкам. Таму ЕЗ і пагаджаецца з удзелам прадстаўнікоў “апазыцыі” у Эўранэстэ, а грамадскі Форум дае магчымасьць напусьціць туману ці накаламуціць ваду, увесьці ў зман, каб злавіць сваю залатую рыбку.
Не магу нічога сказаць пра такія прагматычныя дзеяньні з боку ЕЗ, іншая справа – ці адпавядае інтарэсам беларускага народа такі расклад? Лічым, што не адпавядае. Нельга слухаць такіх дарадцаў.

У якасьці дакументальнага дапаўненьня да матэрыялаў папярэдняга артыкула ніжэй падаем некаторыя факты – невялікую частку таго, што можа быць прыведзена – беларусафобскай, этнацыднай палітыкі цяперцаў за пошнія два гады.

1.

З чэрвеня 2008 г. у эфіры гарадзенскага абласнога тэлебачаньня больш немагчыма пачуць беларускай мовы. Пераведзена на расейскую мову апошняя праграма — выпуск навінаў (http://www.svaboda.org/content/Article/1124428.html).

2.

Тады ж была пазбаўлена рэдакцыйнага памяшканьня “Газета Слонімская” (http://www.svaboda.org/content/Article/1129731.html). Рэдакцыя працягнула працу на вуліцы і ў прыватных кватэрах.

3.

У чэрвені ж Старадароскі раённы суд аштрафаваў болей як на мільён рублёў (прыкладна 350 даляраў) сьвятара Леаніда Акаловіча. Яго пакаралі за асьвячэньне крыжа, які быў усталяваны 19 красавіка ў вёсцы Дражна Старадароскага раёну ў памяць пра 25 мірных сялян, забітых савецка-габрэйскімі партызанамі ў 1943 годзе (http://www.svaboda.org/content/Article/1140167.html). За некалькі хвілін да суду айцец Акаловіч згадаў, што за сваё жыцьцё асьвячаў дзясяткі крыжоў, але судзяць яго за гэта ўпершыню…

4.

Тады ж вядомы віцебскі апазіцыянер – пенсіянер Барыс Хамайда, на якога напаў невядомы хуліган, з пацярпелага ператварыўся ў вінаватага. Затым ён быў асуджаны на трое сутак (http://www.svaboda.org/content/Article/1183080.html).

5.

23 ліпеня беларусафоб і этнацыдчык Лу-ка падпісаў закон… “Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”. 24 чэрвеня гэты закон быў прыняты ў другім чытаньні Палатай прадстаўнікоў, а 28 чэрвеня яго ўхваліў Савет Рэспублікі (http://www.svaboda.org/content/Article/1186312.html).

6.

У жніўні 2008 г. Барыс Хамайда размаўляў з прадстаўнікамі адміністрацыйнай камісіі Чыгуначнага райвыканкаму Віцебска на беларускай мове праз… перакладчыка (http://www.svaboda.org/content/Article/1187347.html). Нагадаем, Віцебск – гэта абласны цэнтар у Беларусі, дзе беларуская мова нават па цяперскім законе дзяржаўная…

7.

Тады ж супрацоўнікі міліцыі Маскоўскага РУУС Менска затрымалі 7 актывістаў дэмакратычнага руху, пераважная большасьць якіх– сябры незарэгістраванай арганізацыі Малады фронт. Супрацоўнікі міліцыі ўламаліся ў кватэру, дзе былі маладафронтаўцы, выбіўшы двое дзьвярэй, і патлумачылі, што ў іх ёсьць інфарамцыя, што ў гэтай кватэры знаходзіцца… труп. Трупа, натуральна, не знайшлі, але затрымалі ўсіх, хто быў у кватэры (http://www.svaboda.org/content/Article/1189344.html).

8.

Тады ж дэпутат Мастоўскага раённага Савету Зьміцер Кухлей зьвярнуўся ў мясцовае прадпрыемства жыльлёва-камунальнай гаспадаркі з запытам: чаму новыя шыльдачкі з назвамі вуліц зроблены толькі на расейскай мове? Адказу ён не атрымаў (http://www.svaboda.org/content/Article/1193104.html).

9.

Верасень 2008 г. Выпускі навінаў “Радыё Гродна” сталі гучаць па-расейску. Гэта была апошняя беларускамоўная праграма станцыі, якая вяшчае на FM-хвалі. У рэдакцыі навінаў паведамілі, што такім было рашэньне кіраўніцтва Тэлерадыёкампаніі Гродна (http://www.svaboda.org/content/Article/1196380.html).

10.

Тады ж у Міністэрстве інфармацыі Беларусі паведамілі, што на сёньня афіцыйна зарэгістраваныя 215 тэле- і радыёпраграм. І толькі 5% зь іх выкарыстоўваюць цяпер беларускую мову ў сваіх інфармацыйных перадачах. Чыноўнікі кажуць, што да канца году і гэты паказчык можа зьнізіцца (http://www.svaboda.org/content/Article/1196373.html).

11.

Тады ж, у верасьні, Ірландыя стала чарговай краінай (перад ёй такімі сталі ЗША, Нідэрланды, Нямеччына), у якой беларускія ўлады адмянілі аздараўленьне дзіцячых чарнобыльскіх групаў. Вядомая грамадзкая дзяячка, кіраўніца ірландскага Chernobyl Children’s Project Эдзі Рош назвала навіну “шакуючай” (http://www.svaboda.org/content/Article/1196249.html).

12.

Тады ж у Гомелі падчас сьвяткаваньня Дня гораду міліцыя схапіла мясцовага актывіста незарэгістраванага “Маладога фронту” Андруся Цянюту зь бел-чырвона-белым сьцягам. Андрусь з паплечнікамі ішоў на канцэрт да Лядовага палацу. Міліцыянты выхапілі яго з натоўпу і, зьбіваючы, павалілі на зямлю. Як паведаміў Андрусь, яму вывіхнулі палец і пашкодзілі калена. Супраць яго склалі пратаколы за… нецэнзурную лаянку й супраціў міліцыі (http://www.svaboda.org/content/Article/1200146.html).

13.

Улады Барысава забаранілі першы міжканфэсійны фэстываль хрысьціянскай музыкі. Планавалася, што ён будзе праходзіць у цэнтральнай частцы гораду пад намётавым дахам. Фэстываль меў распачацца 16 верасьня і скончыцца 21 верасьня. Аднак перад самым пачаткам імпрэзы чыноўнікі барысаўскага райвыканкаму паведамілі прысутным, што духоўная музычная імпрэза адмененая (http://www.svaboda.org/content/Article/1200528.html).

14.

Старшыня незарэгістраванай “Беларускай партыі Свабоды” Сяржук Высоцкі падаў заявы ў Камітэт памежных войскаў і ў Сьледчы камітэт, каб яму далі тлумачэньне, на якой падставе яму забаронены выезд за межы Беларусі. 24 верасьня Высоцкага зьнялі зь цягніка на беларуска-ўкраінскай мяжы і паставілі ў пашпарт штамп, што яму забаронены выезд зь Беларусі (http://www.svaboda.org/content/Article/1293770.html).

15.

У кастрычніку 2008 года дакументальны фільм “Урок беларускай мовы” польскага рыжысёра Міраслава Дэмбіньскага, які атрымаў 17 узнагарод на розных еўрапейскіх кінафестывалях, быў прызнаны беларускімі ўладамі “экстрэміцскім” з абавязковым зьнішчэньнем. У падставе фільму апавяданьне пра жыцьцё вучняў зачыненага ўладамі Беларускага гуманітарнага ліцэя імя Якуба Коласа (http://www.charter97.org/ru/news/2008/10/9/10974/).

16.

З кастрычніка 2008 года цяперцы пачалі актыўна выкарыстоўваць новую тактыку ціску на актыўную беларускую моладзь – тэрміновы прызыў у войска. Часта нягледзячы на не зусім адпаведны стан здароўя.

17.

29 кастрычніка ва ўрочышчы Курапаты, дзе ў сталінскія часы былі расстраляныя сотні тысяч беларусаў, зьдзейсьнены новы акт вандалізму – былі павыдзіраныя зь зямлі крыжы і многія зь іх паламаныя.

18.

31 кастрычніка судзьдзя Вольга Пракаповіч адхіліла заяву Ўладзімера Шылы з патрабаваньнем да гарадскога аддзелу адукацыі прызнаць незаконным выключэньне з Салігорскай СШ № 4 яго сына Івана. Намесьнік старшыні “Маладога Фронту” Іван Шыла быў выключаны са школы ў красавіку, за дзень да апошняга іспыту — па англійскай мове. Спадару Івану так і ня далі атрымаць атэстат, а пазьней забралі ў войска (http://www.svaboda.org/content/Article/1337111.html).

19.

У вёсцы Фралова Гарадоцкага раёну (Віцебшчына) чыноўнікі правялі сход, каб адгаварыць вяскоўцаў ад ідэі ўшанаваць памяць удзельнікаў антыбальшавіцкага паўстаньня (http://www.svaboda.org/content/Article/1337025.html). Зь ініцыятывай ўсталяваць мэмарыяльны крыж дзеля памяці землякоў-паўстанцаў, расстраляных карнікамі НКУС у лістападзе 1918 году выступіў гарадоцкі апазіцыянер Леанід Аўтухоў. Ён даслаў у райвыканкам ліст з подпісамі тых, хто падтрымаў ягоную прапанову, у тым ліку і некалькі дзесяткаў подпісаў жыхароў вёскі Фралова,  каля якой адбыўся масавы расстрэл. Пакуль актывіст чакаў адказу ад чыноўнікаў, тыя вырашылі самі паехаць у вёску ды сустрэцца з тымі, хто падпісаўся пад лістом спадара Аўтухова. Загадчык ідэалагічнага аддзелу Леанід Пронін, які да 1991 году працаваў у райкаме партыі, тлумачыў вяскоўцам, што паўстаньне супраць савецкай улады распачалі бандыты, і таму ўшаноўваць іх памяць ня варта. Старшыня Стадалішчанскага сельсавету Мікалай Башкіраў прапанаваў вяскоўцам даслаць у райвыканкам новы ліст – пра тое, што людзі адмаўляюцца падтрымліваць ідэю апазіцыянера, а раней падпісаліся пад ягоным лістом толькі таму, што недакладна зразумелі беларускую мову Леаніда Аўтухова.

20.

1 лістапада супрацоўнікі міліцыі затрымалі ў Магілёве 65 чалавек, якія спрабавалі выехаць у Менск на акцыю з нагоды Дзядоў. Старшыня руху “Маладая Беларусь” Артур Фінькевіч паведаміў “Свабодзе”, што 65 ягоных паплечнікаў у Магілёве арэндавалі аўтобус для паездкі ў Менск. Як толькі ўсе селі, міліцыянты прымусілі ўсіх выйсьці, а аўтобус адагналі на стаянку. Яшчэ 2 чалавек, якія пайшлі на маршрутнае таксі, міліцыянты вывелі з машыны на вакзале. А яшчэ двух вывелі з маршруткі ў Белынічах (http://www.svaboda.org/content/Article/1337316.html).

21.

24 лістапада 6 актывістаў моладзевага дэмакратычнага руху былі затрыманы і дастаўлены  ў міліцыю Першамайскага раёну Менску. Сярод іх актывісты незарэгістраванай арганізацыі «Малады фронт», «Моладзь БНФ», «Маладыя дэмакраты». Маладзёны а 16-й гадзіне раздавалі буклеты у рамках кампаніі «МТС — па-беларуску» насупраць галаўнога офісу МТС (http://www.svaboda.org/content/Article/1352483.html).

22.

Стаматолаг Аляксандар Жыдкевіч, які працуе ў вёсцы Бычыха, трапіў пад увагу міліцыянтаў, пабыўшы незалежным назіральнікам на апошніх выбарах. Днямі супраць яго распачалі крымінальную справу паводле артыкула 433 Крымінальнага кодэксу “Атрыманьне незаконнага ўзнагароджаньня”. Падставай для гэтага стаўся запіс у кнізе скаргаў пра тое, што малады сьпецыяліст нібыта ўзяў грошы за лячэньне, якое павінна было быць бясплатным. Падазраваны актывіст, прыхільнік руху “За свабоду!”, зьвярнуў увагу сьледчага Гарадоцкай пракуратуры Сяргея Касіча на тое, што запіс зьявіўся толькі праз два месяцы пасьля таго, як пацыент пабываў на прыёме. Ён згадаў таксама, што мясцовыя чыноўнікі ў прыватных гутарках ня раз прапаноўвалі яму зьнізіць грамадскую актыўнасьць: маўляў, выбары пройдуць, а табе тут жыць далей” (http://www.svaboda.org/content/Article/1354282.html).

23.

Менскі аблвыканкам не дазволіў Беларускаму добраахвотнаму таварыству аховы помнікаў гісторыі і культуры правядзеньне 30 лістапада краязнаўчай паездкі ў гонар 88-й гадавіны Слуцкага збройнага чыну, Старшыня таварыства Антон Астаповіч паведаміў, што 27 лістапада чыноўнік Менаблвыканкама, які не захацеў прадставіцца, паведаміў яму па тэлефоне, што таварыству адмоўлена ў правядзеньні экскурсіі “з-за няправільнага афармленьня заяўкі на правядзеньне масавых мерапрыемстваў” (http://www.svaboda.org/content/Article/1354421.html). Таксама супрацоўнікі сьпецслужбаў сарвалі правядзеньне адпаведнай вечарыны, прысьвечанай Слуцкаму паўстаньню 1920 года (http://www.svaboda.org/content/Article/1354472.html).

24.

У сьнежні 2008 года расейскія казакі з нагайкамі пачалі патруляваць Паставы. Пастаўскі атаман Аляксандар Зазулін кажа: “Я родам з Дону, я расеец. Але калі даваў прысягу, то я казаў: „Клянуся быць верным праваслаўнай веры, беларускаму народу і яго прэзыдэнту“ (http://www.svaboda.org/content/Article/1361739.html).

25.

У студзені 2009 года актывіст аргкамітэту стваранай партыі “Беларуская хрысьціянская дэмакратыя” Аляксей Змушка з Рэчыцы быў адлічаны з Горацкай сельгасакадэміі. У акадэміі на завочным факультэце ён вучыўся на агранома, быў ужо на шостым курсе. Перад новым годам атрымаў выклік на экзамэнацыйную сэсію (http://www.svaboda.org/content/Article/1369951.html). Перад гэтым спадар Змушка з паплечнікамі замаўляў пікет з патрабаваньнем прыбраць з цэнтральнай плошчы Рэчыцы помнік Леніну.

26.

У лютым 2009 г. у Гомелі за арганізацыю шэсьця міліцыя затрымала трох актывістаў “Маладога Фронту” й стваранай партыі “Беларуская хрысьціянская дэмакратыя”. У Цэнтральным райаддзеле міліцыі падчас дагляду пікетоўцаў разьдзявалі дагала. А потым адвезьлі ў суд, дзе на іх наклалі астранамічныя штрафы (http://www.svaboda.org/content/Article/1378533.html).

27.

Тады ж вайсковы медык вайсковай часткі № 18662, што ў Жодзіне, маёр Уладзімер Кісель адмовіўся рабіць агляд забранага ў войска актывіста незарэгістраванай арганізацыі “Малады фронт” Зьмітра Хведарука. Сьведка інцыдэнту сказаў, што маёр у нецэнзурнай форме запатрабаваў, каб Зьміцер не размаўляў па-беларуску. Ён зьвярнуўся да вайскоўцаў, якія былі побач са Зьмітром, і загадаў ім правучыць хлопца і фізічна яму патлумачыць, якія для яго будуць наступствы ў выпадку, калі той будзе карыстацца роднай мовай (http://www.svaboda.org/content/Article/1380055.html).

28.

У Баранавіцкім дзяржаўным універсітэце кожны супрацоўнік мусіў у лютым 2009 г. падпісаць сьпецыяльны дадатак да працоўнай дамовы. Паводле патрабаваньняў, пэдагогам забараняецца ўдзельнічаць у… палітычных партыях і рухах (http://www.svaboda.org/content/Article/1466975.html).

29.

8 лютага пачалася справа Мікалая Аўтуховіча і яго знаёмых (http://www.svaboda.org/content/Article/1467052.html).

30.

У канцы лютага 2009 году ў судзе Цэнтральнага раёну Гомеля была разгледжана справа чатырох удзельнікаў акцыі ў абарону беларускай мовы, праведзенай 21 лютага — у Міжнародны дзень роднай мовы. Кастуся Жукоўскага пакаралі арыштам, а на траіх іншых актывістаў – наклалі буйныя штрафы. Кастусь ды іншыя маладыя гамельчукі ў дзень роднай мовы ішлі па вуліцы Савецкай, каб ускласьці кветкі да помніка праваслаўнаму асьветніку Кірылу Тураўскаму. Апрача гвазьдзікоў, у руках яны трымалі аркушы паперы, памерам 20 на 30 сантыметраў, з надпісамі “Родная мова” й сінім штампам па-расейску: “Запрещено”. Раты ў маладзёнаў былі завязаныя чырвона-зялёнымі стужкамі (http://www.svaboda.org/content/Article/1497883.html).

31.

У Кастрычніцкім райсудзе Віцебска пакаралі ўдзельнікаў сьвяткаваньня Дня Волі 25 сакавіка. Спадары Каваленка, Базараў і Аляксандраў пацьвердзілі ў судзе, што 25 сакавіка знарок выйшлі на плошчу Свабоды ў Віцебску зь бел-чырвона-белымі сьцягамі, каб нагадаць мінакам пра гістарычнае сьвята — Дзень абвяшчэньня Беларускай Народнай Рэспублікі (http://www.svaboda.org/content/article/1563195.html).

32.

Настаўніца Марыяна Грузьдзіловіч звольненая з камэрцыйнага адукацыйнага цэнтру “SOL Minsk” за тое, што гаварыла з вучнямі пра Дзень Волі. Падставай для звальненьня стала дыскусія выкладчыцы англійскай мовы з навучэнкай, якая заявіла, што ў Дзень Волі на вуліцы выходзяць “тупыя ўроды з апазіцыі і нешта крычаць”. Спадарыня Грузьдзіловіч не пагадзілася, заявіўшы, што сама наведвае апазіцыйныя акцыі і бачыць там пераважна інтэлігентных людзей. Выкладчыца была звольненая на падставе абвінавачаньня ў парушэньні статуту арганізацыі (http://www.svaboda.org/content/article/1563136.html).

33.

Красавік 2009 г. заснавальнікі Беларускай Хрысьціянскай дэмакратыі адкрылі ў Менску і Полацку банкаўскія рахункі, спадзеючыся такім чынам сабраць грошы і дапамагчы актывістам дэмакратычнага руху заплаціць вялікія сумы штрафаў за ўдзел у вулічных акцыях. Больш за 9 месяцаў актывісты ў Полацку, Гомелі, Менску, Нясьвіжы знаходзяцца пад пагрозай канфіскацыі маёмасьці за нявыплату штрафаў. Агульная сума перавышае 20 мільёнаў рублёў.

34.

У канцы ліпеня 2009 г. быў звольнены з войска ў запас Першы палітычны прызыўнік, былы студэнт-выдатнік і сябра партыі БНФ Зьміцер Жалезьнічэнка. Пасьля другога адлічэньня з універсітэту Зьміцер праслужыў амаль 18 месяцаў у транспартнай вайсковай частцы ў Жлобіне. Прысягу не прымаў (http://www.svaboda.org/content/article/1784983.html).

35.

У жніўні 2009 г. адміністрацыйная камісія Савецкага раёну Гомеля аштрафавала актывістку руху “За свабоду” Зінаіду Шуміліну на 175 тысяч рублёў. Чальцы камісіі й яе старшыня, намесьнік кіраўніка адміністрацыі раёну Міхаіл Шышкоў, палічылі, што спадарыня Шуміліна ня мела права вывешваць на сваім прыватным доме беларускі нацыянальны сьцяг і сьцяг Эўразьвязу, а таксама расьцяжку “Галадоўка пратэсту” (http://www.svaboda.org/content/article/1802063.html).

36.

Тады ж старшыню магілёўскай суполкі ПЭН-цэнтру, былога выкладчыка ўніверсітэта імя Куляшова Міхася Булавацкага імкнуліся пазбавіць жытла ў студэнцкім інтэрнаце. Спадар Булавацкі прычынай такога стаўленьня адміністрацыі ўніверсітэту лічыў сваю актыўную грамадзкую й прафэсійную дзейнасьць. Акрамя ПЭН-цэнтру, ён кіруе яшчэ незарэгістраванай суполкай Беларускай сацыял-дэмакратычнай Грамады. Некалі ўваходзіў у мясцовае кіраўніцтва БНФ “Адраджэньне”. Тры гады выкладаў у беларускім універсітэце імя Якуба Коласа. Працуючы ва ўніверсітэце, спадар Булавацкі актыўна крытыкаваў рэктарат за падбор кадраў (http://www.svaboda.org/content/article/1804870.html).

37.

У пачатку верасьня 2009 г. улады ўсяляк перашкаджалі правядзеньню беларускім грамадствам мерапрыемстваў на Крапівенскім полі, прысьвечаных чарговай гадавіне Аршанскай бітвы (http://www.svaboda.org/content/article/1816011.html).

38.

2 лістапада ў Гомелі сарваная вечарына “На дзяды”. Зь ініцыятывы гарадской суполкі Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны яна мелася адбыцца ў абласным доме творчасьці на праспэкце Кастрычніка. Згоду на вечарыну дала намесьніца дырэктара Алена Куцакова. Аднак у суботу дырэктар Уладзімер Пархоменка заявіў, што… першы раз чуе пра вечарыну (http://www.svaboda.org/content/article/1867699.html).

39.

У сьнежні 2009 г. невядомымі быў схоплены лідар “Маладога фронту” Зьміцер  Дашкевіч, як толькі ён адчыніў дзьверы сваёй кватэры. Дашкевіча закінулі ў машыну і павезьлі за горад. Празь 5 з паловаю гадзін Зьміцер патэлефанаваў з чужога мабільнага тэлефона і толькі сказаў сваім сябрам, што знаходзіцца ў вёсцы Антонаўка Лагойскага раёну. Ён папрасіў, каб паплечнікі прыехалі спачатку да яго ў кватэру, бо яна стаяла адчыненая больш за 5 гадзінаў. Маладафронтавец Мікола Дземідзенка паведаміў, што ў кватэры не аказалася Дашкевічавага ноўтбука (http://www.svaboda.org/content/article/1895933.html).

40.

Тады ж адлічылі зь Белдзяржуніверсітэта прэсавую сакратарку “Маладога фронту” Тацяну Шапуцьку. Дзяўчына вучылася на юрыдычным факультэце. Яна прадстаўляла арганізацыю на паседжаньні Форуму грамадзянскай супольнасьці краінаў Усходняга партнэрства. Кіраўнік афіцыйнага прафсаюзу Леанід Козік таксама быў тады ў Бруселі. Ён казаў, што, калі Тацяну адлічаць з універсітэту за тое, што яна ўдзельнічала ў форуме, то ён сам выйдзе на дэманстрацыю, каб абараніць яе правы. Натуральна, Козік нікуды ня выйшаў (http://www.svaboda.org/content/article/1894360.html).

41.

У сьнежні 2009 года пракуратура Віцебскага раёну абвінаваціла старшыню віцебскай абласной суполкі Партыі БНФ Кастуся Смолікава ў самаўпраўстве — за ўсталяваньне памятных крыжоў пад вёскай Паляі. У лесе паміж вёскамі Паляі ды Вароны ў 1930-50-я гады НКВД праводзіла масавыя расстрэлы. Апазыцыйныя актывісты ўжо не адзін год ушаноўваюць тут памяць загіблых і ставяць мэмарыяльныя крыжы. Сёлета ў пачатку верасьня стала вядома, што нейкія вандалы зьнішчылі ўсе драўляныя крыжы, пакінуўшы адзін — жалезны. Супраць Смолікава завялі адміністрацыйную справу паводле артыкула 23.39. Ініцыятарам быў старшыня сельскага выканкаму Юры Восіпаў (http://www.svaboda.org/content/article/1907773.html).

42.

Прадстаўнікі Камуністычнай партыі Беларусі і грамадзкага аб’яднаньня «За Саюз і Камуністычную партыю Савецкага Саюзу» 21 сьнежня 2009 года адзначылі 130-годзьдзе з дня нараджэньня Сталіна. Яны ўсклалі кветкі да помніка, які знаходзіцца на тэрыторыі комплексу “Лінія Сталіна” і правялі там канфэрэнцыю, прысьвечаную Сталіну. Старшыня грамадзкага аб’яднаньня “За Саюз і КПСС” Леанід Школьнікаў паведаміў, што ідзе збор сродкаў на аднаўленьне помніка Сталіну ў Менску (http://www.svaboda.org/content/article/1909761.html).

43.

Тады ж да Леаніда Аўтухова, старшыні Гарадоцкай суполкі партыі БНФ, прыйшоў судовы выканаўца з двума панятымі. Яны паведамілі, што апішуць маёмасьць, бо апазіцыянер не сплаціў судовы штраф за арганізацыю несанкцыянаванай акцыі. З усёй маёмасьці, якую знайшлі ў хаце актывіста, апісалі толькі кампутар з друкаркай ды калёнкамі. «Небагата жывяце!» — зазначыў судовы выканаўца, не пабачыўшы раскошы ў жытле беспрацоўнага апазіцыянера. На той час Леанід Аўтухоў ужо больш за год стаяў на ўліку ў раённым Цэнтры занятасьці насельніцтва — ведаючы ягоныя палітычныя перакананьні, яго нідзе не бяруць на працу. Звольнілі яго з папярэдняй працы таксама з палітычных прычын (http://www.svaboda.org/content/article/1910965.html).

44.

Тады ж у Меску на месцы, дзе ў часы вайны быў лягер для ваеннапалонных, дзе дагэтуль у зямлі ляжаць парэшткі сотняў салдатаў, пачалі капаць катлаван пад будаўніцтва шматпавярховага дому (http://www.svaboda.org/content/article/1893503.html).

45.

У студзені 2010 г. у абласным упраўленьні адукацыі папярэдзілі настаўнікаў са школаў Менскай вобласьці, якія зьяўляюцца сябрамі зарэгістраваных у Міністэрстве юстыцыі партый, што ім належыць выбраць: альбо праца, альбо сяброўства ў партыях. Настаўнікі апавялі, што былі ўражаныя паводзінамі кіраўніцы ўпраўленьня Таісы Данілевіч. Яна пагражала ім цяжкімі наступствамі. У кабінет кіраўніцы ўпраўленьня адукацыі Менаблвыканкаму кіраўнік мясцовага аддзелу адукацыі заходзіў са сваім настаўнікам, які «праштрафіўся». Іншыя чакалі сваёй чаргі ў прыёмнай (http://www.svaboda.org/content/article/1930775.html). Пазьней у сувязі з адбылай падзеяй генеральны пракурор Беларусі Рыгор Васілевіч паведаміў, што настаўнікі як дарослыя людзі маюць права самі выбіраць – быць сябрам партыі, ці не (http://www.svaboda.org/content/article/1934552.html).

46.

Люты 2010 г. Бел-чырвона-белы сьцяг для Міністэрства культуры па-ранейшаму не ўяўляе каштоўнасьці. Такі адказ атрымала Грамадская арганізацыя БНФ “Адраджэньне” на свой зварот да Беларускай рэспубліканскай рады па пытаньні гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры, у якім утрымлівалася прапанова надаць бел-чырвона-беламу сьцягу статус гісторыка-культурнай каштоўнасьці. У адказе паведамляецца, што “зьмест прапановы дублюе прадстаўленыя раней матэрыялы і ня ўтрымлівае вынікаў новых дасьледаваньняў” (http://www.svaboda.org/content/article/1952778.html).

47.

Тады ж 78 сяброў Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, якія працуюць у бюджэтных установах, апынуліся перад пагрозай беспрацоўя. Адміністрацыя паставіла перад імі катэгарычную ўмову: калі ня будзе заявы аб выхадзе з СБП, давядзецца пісаць заяву аб звальненьні (http://www.svaboda.org/content/transcript/1955635.html).

48.

Тады ж жыхар Віцебску Алег Сурган быў асуджаны на 6 месяцаў знаходжаньня пад арыштам і 2,5 мільёна кампэнсацыі міліцыянту, які затрымліваў яго за вывешваньне бел-чырвона-белага сьцяга. Такі прысуд вынес судзьдзя Яўген Буруноў. У Віцебску няма арыштнага дома, таму зьняволеньне Алегу Сургану давялося адбываць у тым самым ізалятары. У сваім апошнім слове падсудны зноў падкрэсьліў, што не рабіў таго, у чым яго вінавацяць — не нападаў на міліцыянта Сяргея Дудкевіча 3-га верасьня і не кусаў яго за мезенец левай рукі, як цьвердзіць той (http://www.svaboda.org/content/article/1962908.html).

49.

У пачатку сакавіка 2010 г. студэнтаў, якія ўдзельнічалі ў «Сьвяце беларускай мовы» прымусілі пісаць тлумачальныя запіскі наконт правядзення імпрэзы. Сьвята сёлета ўпершыню планавалася зладзіць афіцыйна і маштабна, аднак нечакана для арганізатараў  кіраўніцтва Палаца культуры МАЗ скасавала дамову. Сьвята ўсё ж адбылося ў студэнцкай аўдыторыі, але пасьля яго правядзеньня ў кіраўніцтва Ўніверсітэта культуры паўсталі пытаньні… (http://nn.by/index.php?c=ar&i=35841).

50.

Тады ж пракуратура Савецкага раёну Менска адмовілася распачаць крымінальную справу па факце выкраданьня актывіста кампаніі «Эўрапейская Беларусь» Уладзімера Лемеша. 27 лістапада 2009 г. Уладзімера схапілі невядомыя каля будынка газеты «Вечерній Мінск». Хлопца закінулі ў мікрааўтобус. Там у яго забралі пашпарт, мабільны тэлефон, флэшкі і сім-карткі. Хлопцу надзелі кайданкі і прымусілі сядзець, угнуўшы галаву ў калені. Уладзімеру пагражалі расправай, калі ён ня кіне займацца грамадскай дзейнасьцю. Яго вывезьлі за 25 кіламетраў ад Менска і выкінулі з машыны. Пракуратура Савецкага раёну Менска ў сваім адказе напісала, што ў дзеяньнях выкрадальнікаў няма складу злачынства (http://www.svaboda.org/content/article/1973545.html).

51.

Тады ж ва Ўправе папярэдняга рассьледаваньня віцебскай абласной міліцыі Сяргею Каваленку паведамілі, што сьледства па ягонай справе скончана, і цягам месяца ён можа знаёміцца з усімі матэрыяламі. Паводле Сяргея, матэрыялаў крымінальнай справы, распачатай супраць яго за вывешваньне бел-чырвона-белага сьцяга на галоўнай гарадской ёлцы ў Віцебску, набралася на тры тамы. Іх зьбіралі па чарзе трое сьледчых — Тацяна Турлаева, Аксана Муравіцкая і Андрэй Баранаў (http://www.svaboda.org/content/article/1973711.html).

52.

У траўні 2010 г. Міністэрства культуры ўсё ж ня ўнесла бел-чырвона-белы сьцяг у Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь (http://www.svaboda.org/content/article/2031519.html). Нагадаем, што бел-чырвона-белы сьцяг стаў сімвалам Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР) ў самым пачатку 1919 года. Акрамя таго, ён зьяўляўся дзяржаўным знакам Рэспублікі Беларусь (РБ) з 1991 па 1995 гады – пад гэтым сьцягам адбывалася станаўленьне сучаснай незалежнай беларускай дзяржавы. Усё гэта азначае, што бел-чырвона-белы сьцяг цалкам адпавядае, як мінімум, крытэрам гісторыка-культурнай каштоўнасьці Рэспублікі Беларусь.

53.

У пачатку траўня 2010 г. сталя вядома, што пасьля працяглага сьледства Вярхоўны суд асудзіў Мікалая Аўтуховіча да 5 гадоў і 2 месяцаў пазбаўленьня волі ў калёніі строгага рэжыму, Уладзімера Асіпенку і Аляксандра Ларына – да 3 гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі. Асіпенку – у калёніі агульнага, а Ларына – у калёніі ўзмоцненага рэжыму, Міхаіла Казлова да 2 гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі агульнага рэжыму. З усіх падсудных зьнялі абвінавачаньне ў падрыхтоўцы тэракту і падпале. Застаўся толькі артыкул за незаконныя дзеяньні са зброяй (http://www.svaboda.org/content/article/2034234.html). Першапачаткова Мікалая Аўтуховіча і Ўладзімера Асіпенку вінавацілі ў падрыхтоўцы тэрарыстычнага акту ў дачыненьні да намесьніка міністра па падатках і зборах Васіля Каменкі і былога старшыні Гарадзенскага аблвыканкаму Уладзіміра Саўчанкі, а таксама ў арганізацыі падпалу дома экс-начальніка Ваўкавыскага РАУС Сяргея Кацубы ў 2004 годзе.

54.

Тады ж у Бабруйскім судзе судзілі сябра БХД Яўгена Васьковіча за тое, што ён 18 красавіка ў бабруйскім лядовым палацы на матчы юніёрскага першынства па хакеі Беларусь-ЗША прыйшоў зь бел-чырвона-белым сьцягам. Васьковіч сьведчыў: “Калі мяне затрымлівалі, я трымаў у руках бел-чырвона-белы сьцяг. Ім я падтрымліваў нашую зборную. Праз сем хвілінаў падышоў ахоўнік і завёў мяне ў пакой, дзе выдаюць рыштунак на пракат. Там адразу атрымаў удар у жывот і па нырках і па назе. Абшукалі без панятых. Зьбівалі мяне вайскоўцы, якія служаць у пасёлку Кісялевічы” (http://www.svaboda.org/content/article/2045235.html).

55.

У траўні 2010 г. Менскі гарадскі суд адхіліў касацыйную скаргу па справе Андрэя Бандарэнкі, якога Першамайскі суд Менску асудзіў на 6 гадоў зьняволеньня з канфіскацыяй маёмасьці. Прадпрымальнік Андрэй Бандарэнка, які спрабаваў стаць дэпутатам ў 2008 годзе, заяўляе, што абвінавачаньне супраць яго сфабрыкавалі, каб адпомсьціць за намер заняцца палітыкай. На касацыйны разгляд справы Бандарэнку не прывезьлі (http://www.svaboda.org/content/article/2045396.html).

56.

У пачатку чэрвеня 2010 г. судзьдзя Цэнтральнага раёну Гомелю Тацьцяна Швец пакарала 1 годам абмежаваньня волі, так званай “хіміяй”, актывіста стваранай партыі “Беларуская хрысьціянская дэмакратыя” Яўгена Якавенку, якога абвінавацілі ва ўхіленьні ад прызыву на вайсковую службу. Яген такога прысуду не чакаў, асабліва пасьля таго, як была спынена супраць яго аналагічная адміністрацыйная справа: “Мой выпадак паказвае, што справядлівасьці як такой няма. Мае патрабаваньні былі абсалютна законнымі, грунтаваліся на Канстытуцыі, міжнародных актах, на законе ў першую чаргу. Я не патрабаваў чагосьці звышнатуральнага — я патрабаваў позву на беларускай мове. У ваенкамату практыка такая была. Беларуская мова — мова тытульнай нацыі. Ня ведаю, чаму ня выпісалі позву на беларускай мове. Ці зроблена гэта было адмыслова, ведаючы маю прынцыповасьць, ці ваенкамату проста было лянотна выканаць закон. Праз гэта ўсё атрымаўся год “хіміі”. Я лічу любы пакаральны прысуд у гэтай справе несправядлівым” (http://www.svaboda.org/content/article/2062123.html).

57.

Тады ж, у чэрвені 2010 г., пакаралі гаўптвахтай актывіста «Маладога фронту» Андруся Цянюту, які служыць у Віцебску ў паветрана-дэсантных войсках. Пра гэта паведаміў «Свабодзе» лідэр моладзевай арганізацыі Зьміцер Дашкевіч. Ён распавёў, што раней Андрусю пагражалі зьбіцьцём, калі ён ня спыніць размаўляць па-беларуску і за выказваньне сваёй грамадзянскй пазыцыі (http://www.svaboda.org/content/article/2085179.html).

58.

Уліпені 2010 г. улады і міліцыя не дазволілі ўсталяваць шыльду Ларысе Геніюш у Ваўкавыску (http://www.svaboda.org/photogallery/4694.html; гл. фота ўнізе).

59.

Даты ж міліцыя затрымала шэраг актывістаў дэмакратычнага руху, які сабраліся каля помніка Якубу Коласу ў Дзень абвяшчэньня Дэклярацыі аб незалежнасьці Беларусі (http://www.svaboda.org/photogallery/4694.html; гл. фота ў пачатку артыкула).

Тое, што посткамуністычная бюракратыя ў Беларусі на чале з Лу-кам – г.зв. цяперцы – з’яўляецца вытворнай ад расейскай імпербюракратыі, думаем, сёньня мала каму трэба даводзіць. У перакладзе на больш універсальную паліталагічную мову можна сказаць, што ў Беларусі вось ужо 17-ы год пануе класічны каланіяльны рэжым на чале з прарасейскім беларусафобскім дыктатарам Лу-кам. Перыядычна мы вяртаемся да тэмы ўласьцівасьцяў гэтага рэжаму і яго злачыннай сувязі (залежнасьці) з расейскай імперыякратыяй. Думаем, што пасьля апісаньня некаторых асьпектаў грамадска-палітычнай сітуацыі ў сёньняшняй Расеі й стану яе ўлады, якія былі зроблены раней, зноў настаў час, каб пра гэта пагаварыць.

1.

Каланіяльнае паходжаньне рэжыму цяперцаў у Беларусі было відавочным для добрых аналітыкаў яшчэ ў 1994 годзе. Сьведчылі пра гэта і рыторыка галоўнага “акторы” ў час выбарчай кампаніі, і выразныя прыкметы яго непасрэднай падтрымкі (палітычнай, інфармацыйнай, фінансавай, кадравай) з боку Масквы яшчэ ў той час. Гэта мы ўжо некалькі разоў абмяркоўвалі, а паўтараем толькі таму, што некаторыя “беларускія” апазіцыянеры (у асноўным зь ліберальнага лагеру), нягледзячы на відавочныя факты, яшчэ шмат гадоў пасьля выбараў 1994 года працягвалі распускаць міф пра “асаблівы палітычны талент Лу-кі”, які, маўляў, дазволіў яму “самастойна прабіцца” ў прэзідэнты Беларусі. Здаецца, мы ўжо таксама казалі, што прыйшлі да высновы, што распаўсюдам гэтага недарэчнага міфа лібералы хацелі б адцягнуць увагу беларусаў ад сапраўдных палітычных механізмаў, якія вызначалі надзвычай цяжкія для нашага народу наступствы падзеяў 16-гадовай даўніны.

Справа ў тым, што многія палітыкі, зьвязаныя з падзеямі вакол 1994 года, на сёньня ўжо пайшлі ў адстаўку і пачалі пісаць мемуары. Дык вось, і прадстаўнікі адміністрацыі Ельцына, і іх калегі з адміністрацыі Клінтана ў адзін голас у сваіх мемуарах успамінаюць, што ў пачатку 1990-х уся палітыка Расеі цалкам адбывалася пад дыктоўку… ЗША! Гэтая тэма яшчэ патрабуе сваіх пільных дасьледнікаў, але гіпотэзу пра тое, штоЛу-ка мог быць навязаны нам не без удзелу самых галоўных “змагароў за свабоду і дэмакратыю” – амерыканцаў – мы ня маем права хаваць ад нашых чытачоў.

Наступныя падзеі як унутры Беларусі, так і вакол яе толькі працягвалі пацьвярджаць меркаваньне аб каланіяльным характары цалкам залежнага ад расейскай імперыякратыі лукашысцкага рэжыму.

Кожны аб’ектыўны чалавек можа бачыць, што ўнутры Беларусі вось ужо 17-ы год мы назіраем: татальны ЭТНАЦЫД – г.зн. вынішчэньне мовы нашага народа, усіх праяў культуры, нацыянальнай гістарычнай памяці, сімвалаў і г.д., якія яднаюць народ у адзіны арганізм (да ведама: этнацыд – адна з форм забойства народа; вядзе да такіх жа вынікаў – поўнага зьнішчэньня народа – як і генацыд); ціхі ГЕНАЦЫД – нават па афіцыйных дадзеных пад уладай цяперцаў кожны год вымірае 0,5-0,6% беларускага народу (рэальна напэўна яшчэ больш); ДЫСКРЫМІНАЦЫЮ беларусаў ва ўсіх сьферах грамадскага жыцьця, куды могуць дацягнуцца цяперцы; ЗАХОП уласнасьці беларускага народу і перадача яе ў рукі чужынцаў – у асноўным расейцам; РАЗБУРЭНЬНЕ ДЭМАКРАТЫЧНЫХ АСНОЎ БЕЛАРУСКАЙ ДЗЯРЖАВЫ; зьнішчэньне агульнай культуры, забруджаньне вонкавага асяроддзя і г.д.

Адначасна кожны назіральнік бачыць, што Лу-ка разам зь цяперцамі працягвае праводзіць такую палітыку, якая вядзе да ўцягваньня Беларусі ў расейскую імперыю, набліжаючы нас да магчымасьці поўнай страты суверэнітэту – “Саюзная дзяржава”, Агульная паветраная прастора,  АДКБ (гл. фота ўнізе: з апошняй сустрэчы ў рамках АДКБ у Арменіі),  Агульная мытная прастора, агульныя вайсковыя вучэньні з Расеяй, скіраваныя супраць НАТА і г.д.

Адказваеш на пытаньне: каму выгадна такая вонкавая палітыка Лу-кі? – і адразу выходзіш на лялькавода-заказчыка.

І ўсё ж, нягледзячы на відавочнае, некаторыя да нядаўняга часу працягвалі казаць пра асаблівыя здольнасьці Лу-кі (маўляў, гаворыць пра інтэграцыю, а мы ўсё яшчэ незалежныя), адводзячы віну ад расейскай імперыякратыі й яе тайных саюзьнікаў.

І тут прыйшоў чарговы забойны аргумент. На гэты раз, што асабліва важна, непасрэдна з самой Расеі. У пачатку жніўня г.г. некаторыя расейскія СМІ, набліжаныя да ўладаў, паведамілі, што за час прэзідэнцтва Лу-кі “агульны кошт расейскай эканамічнай дапамогі Беларусі склаў  каля 50 млрд. даляраў”! (http://rus.ruvr.ru/2010/08/03/14419611.html). Гэтую інфармацыю адразу падхапілі розныя палітыкі – як расейскія (http://charter97.org/ru/news/2010/8/12/31298/; http://www.echo.msk.ru/programs/klinch/696432-echo/), так і беларускія (http://www.newsru.com/world/12jul2010/lukaout.html). Так што на сёньня яна зьяўляецца ўжо агульнавядомай.

Элементарная логіка (больш элементарнай увогуле не бывае) падказвае, што дапамагаюць (і тым больш такімі сумамі) толькі… сваім. Значыць, усе гэтыя гады́, нягледзячы на ўсе сьпектаклі са сварамі, якія нам дэманстравалі па “яшчыку”, Лу-ка быў для Масквы сваім чалавекам на пасадзе прэзідэнта Беларусі. І яна яго ня толькі палітычна падтрымлівала ў крытычныя моманты, што было цяжка схаваць (1994 г., 1996 г., 2001 г., 2006 г.), а і сапраўды па-ціхаму, але стабільна і шчодра, фінансавала (нагадаем, што нават перад апошнімі прэзідэнцкімі выбарамі ў 2006 г. Лукашэнка быў некалькі разоў прыняты прэзідэнтам РФ Пуціным, узнагароджаны ордэнам Дружбы патрыярхам РПЦ МП Алексіем, а за два тыдні да выбараў Менск наведаў на той час прэм’ер РФ Міхаіл Фрадкоў, які перадаў «прывітаньне ад Пуціна» – гл.  http://www.svaboda.org/content/article/2137338.html).

Тое, што ўзаемадачыненьні паміж Лу-кам і Масквой пачалі набываць нейкія іншыя адценьні пасьля таго, як у 2000 годзе прэзідэнтам Расеі стаў Пуцін (а не Лу-ка, які на гэта разьлічваў, зацята разбураючы асновы беларускай дзяржаўнасьці пад лозунгам “інтэграцыі”), і пасьля лета 2002 года, калі Пуцін адкрыта “запрапанаваў” Беларусі “ўваходзіць у Расею… губерніямі” – ёсьць усяго толькі пэўным дадатковым асьпектам, які амаль не ўплывае на стратэгічную палітычную сітуацыю, апісаную вышэй.

Таму мы раім нашым чытачам ня толькі надзейна зафіксаваць у памяці інфармацыю пра “50-мільярдную дапамогу рэжыму Лу-кі”, а і задацца пытаньнем: а за што расейская імперыякратыя спансіравала Луку і яго беларусафобскі рэжым?!

Наша версія адказу на гэтае пытаньне такая: за ўсё тое разбурэньне, тыя злачынствы – этнацыд, генацыд, дыскрымінацыю, захоп нашай уласнасьці і да т.п. – якія цяперцы на чале з Лу-кам рабілі ў Беларусі ўсе гады свайго татальнага панаваньня.

Таму гэтыя дастаткова вялікія грошы мы ацэньваем не як факт дапамогі “брацкаму беларускаму народу”, а як… меру і памеры чарговага імперскага злачынства.

2.

Для таго, каб ня толькі казаць агульныя словы, а і заўсёды мець магчымасьць падаць канкрэтныя прыклады, у нас на сайце заведзена рубрыка “Фіксуем варварства ўладаў”.

Час папоўніць яе новымі зьвесткамі – сьведчаньнямі таго, што цяперцы разам з Лу-кам свой беларусафобскі запал прытармажваць і ня думаюць, нягледзячы нават на набліжэньне выбараў.

Так, 8 красавіка г.г. Лу-ка сустракаўся з губернатарам Маскоўскай вобласьці Расеі Барысам Громавым. У час гэтай сустрэчы як звычайна абмяркоўвалі розныя гаспадарчыя, эканамічныя пытаньні. Асноўны пасыл быў скіраваны на абмеркаваньне таго, як павялічыць таваразварот і розныя формы іншага супрацоўніцтва паміж Беларусьсю і Маскоўскай вобласьцю (гл. http://news.tut.by/politics/166558.html; усё гэта можна было б ацэньваць няблага, калі гаворка йшла не пра “супрацоўніцтва” зь імперыяй…).

І тут раптам на фоне занудлівай, афіцыйнай абстаноўкі, ні з таго, ні зь сяго Лу-ка адчыбучвае наступнае:  “Той-сёй нядаўна спрабаваў распусьціць нейкія недарэчныя чуткі пра тое, што ў нас нібыта ўціскаецца руская мова … Гэта абсурд! Руская мова – гэта наша мова. 15 гадоў я ўвесь час паўтараю: толькі ідыёт у гэтай краіне можа адмовіцца ад рускай мовы … Відаць, нейкаму трэба штучна накаліць абстаноўку”.

Калі б у любой іншай краіне такое сказаў любы іншы прэзідэнт, сустрэча тут жа была б спынена, а калегі “прэзідэнта” прадпрынялі высілкі для выкліку санітараў. Але мы, на жаль, жывем у лукашысцай РБ. Таму для асабліва затурканых беларусафобскай прапагандай цяперцаў нагадаем: пасьля развалу Савецкага Саюзу ва ўсіх (!) 14 рэспубліках (Расея ня лічыцца) мова карэннага народу была абвешчана дзяржаўнай і пачалася праца па забесьпячэньні яе такога статусу ня толькі па законе, а і на практыцы.

Зыходзячы з гэтага, давайце падлічым, колькі на думку Лу-кі на тэрыторыі былога СС аказалася “ідыётаў”. Краіны Прыбалтыкі (10 мільёнаў) + Україна (50 мільёнаў) + краіны Закаўказьзя (20 мільёнаў) + краіны Сярэдняй Азіі (50 мільёнаў) = больш за 120 мільёнаў чалавек.

Такім чынам, маем 120 мільёнаў “ідыётаў” на аднаго “неідыёта” – Лу-ку.

Нейкая дзіўная прапорцыя? На самай справе, нічога дзіўнага тут няма. Проста прапорцыю трэба паставіць з галавы на ногі й усё з адным “Неідыётам” стане на свае месцы…

(У наступным матэрыяле, які рыхтуецца, у якасьці дадатка да гэтага артыкула, мы прывядзем некаторыя дадатковыя прыклады беларусафобскай, этнацыднай палітыкі цяперцаў за пошнія гады).

3.

Нягледзячы на адданасьць крамлёўскім гаспадарам, нягледзечы на працяг жорскай этнацыднай палітыкі ў Беларусі, сёньня расейскай імперыякратыі ад Лу-кі трэба значна больш – ім трэба поўная інкарпарацыя Вялікай Літвы-Беларусі (ды яшчэ часткамі – губернямі) у склад паганай расейскай імперыі.

Аднак цяпер і да Лу-кі дайшло, што захаваньне хоць якой незалежнасьці Беларусі – гэта адзіны спосаб для яго і яго сыноў захаваць ня толькі ўладу, а і… уласныя жыцьці.

Таму на сёньня ў пытаньні стаўленьня да беларускай незалежнасьці Лу-ка і кіраўнікі Крамля маюць супацьлеглыя пазіцыі. Цяпер суверэнітэт перастаў быць “ерундой”, як некалі пра яго казаў наш Вялікі Кормчы (зьвяртаем увагу: у стаўленьні да этнацыду – ціхага забойства беларускага народа – у іх па-ранейшаму поўнае супадзеньне поглядаў).

Аднак і Масква сьпяшаецца. Пасьля развалу “Саюзу” прайшло ўжо амаль 20 гадоў, але ніхто не жадае зь ёй мець дачыненьне па ўласнай волі, а тым больш аб’ядноўвацца (а імперыякратыя на гэта вельмі разьлічвала, ёй гэта вельмі патрэбна, каб апраўдаць неабходнасьць існаваньня “Великой Росссии”). Калі расейскай імперыякратыі й удаецца “далучыць” нейкія тэрыторыі, гэта, як і стагоддзі таму, адбываецца толькі з дапамогай ваеннай сілы (Паўднёвая Асеція, Абхазія).

У выніку Лу-ка і МядведПуты пасварыліся – і, выглядае, сур’ёзна (гл. выразістыя фота ўнізе; яшчэ нядаўна здавалася, што глыбокія “непаразуменьні” ёсьць у Лу-кі толькі асабіста з Пуціным – не сышліся характарамі; аднак зьявіліся чуткі, што і зь Мядзьведзевым у Лу-кі паўсталі істотныя праблемы). Некалькі нафтавых і газавых войнаў, канфлікты вакол паставак малака і шэрагу іншых спажывецкіх тавараў, складанасьці з АДКБ і Мытным саюзам, розныя пазіцыі па Паўднёвай Асетыі і Абхазіі – гэта няпоўны сьпіс падстаў да незадаволенасьці расейскай імперыякратыі сваёй марыянеткай (больш поўны сьпіс глядзі, напрыклад, тут: http://www.svaboda.org/content/transcript/2074835.html). Усе, напэўна, бачылі таксама супрацьлеглае стаўленьне Лу-кі й расейскіх улад да нядаўніх падзей у Кіргызстане і да былога прэзідэнта гэтай цэнтральнаазіяцкай краіны – Бакіева. Пазьнейшае зьяўленьне Саакашвілі на беларускім тэлебачаньні – таксама неардынарная зьява таго ж парадку…

У расейскай імперыякратыі лопнула цярпеньне. Жырыноўскі быў першым, хто яшчэ ў красавіку г.г. перадаў Лу-ку выразную чорную метку ад крамлян (гл. тут: http://naviny.by/rubrics/politic/2010/04/21/ic_articles_112_167527/).

Затым у ліпені-жніўні расейскі тэлеканал НТВ паказаў тры часткі тыпова прапагандысцкага фільма, скіраванага супраць Лу-кі “Хросны бацька -1, 2, 3” (http://www.svaboda.org/content/article/2100989.html; http://www.svaboda.org/content/article/2128142.html).

Гэтыя фільмы тут жа падтрымалі два такія, здавалася б, супрацьлеглыя расейскія публічныя людзі, як Жырыноўскі й Сванідзэ (відаць, іх усё ж аб’ядноўвае нешта больш моцнае, чым палітычныя погляды), і асудзілі Зюганаў ды Праханаў. У Беларусі гэтыя фільмы асудзіў спадар Рубінаў, а падтрымала ўся беларуская апазіцыя.

Мы таксама, натуральна, у цэлым станоўча ацэньваем з’яўленьне і паказ гэтых фільмаў, але хочам адзначыць некаторыя нюансы.

Па-першае, фільмы аказаліся ў цэлым слабаватыя. Прапаганда, скіраваная на масавага гледача, павінна быць больш простай (“тапорнай”), зразумелай і адназначнай. У такога роду фільмах не павінна быць нічога такога, што трэба самастойна параўноваць, дадумваць. Па-другое, фільмы яўна разьлічаны на расейскага гледача і на тую частку цяперцаў у Беларусі, якая гатовая служыць любому гаспараду, і таму заўсёды трымае нос па ветру, каб своечасова здаць новаму гаспадару гаспадара папярэдняга. Трэцяе: у сувязі з апошнім некаторыя моманты ў фільме для беларусаў выглядаюць, як мінімум, недарэчнымі, выдаючы імперскі менталітэт яго стваральнікаў (напрыклад, падача Саакашвілі, як выключна негатыўнай персоны; зь якой такой нагоды дэмакратычна абранага прэзідэнта сувярэннай Грузіі менавіта так павінен успрымаць і беларус?). Чацьвёртае, фільм з-за адключэньня канала НТВ у Беларусі абсалютная большасьць нашых грамадзян так і не паглядзела, а праз пэўны час пра яго існаваньне яны і цалкам забылі.

У сувязі з усім пералічаным, у адрозьненьне ад аптымістычных выказваньняў некаторых афіцыйных “беларускіх” “апазіцыянераў”, мы ня лічым, што фільм “Хросны Бацька” стане істотным чыньнікам адхіленьня Лу-кі ад улады.

А калі паставіць пытаньне шырэй? Напрыклад, так: як можа паўплываць уся гэтая вайна на магчымы вынік надыходзячых выбараў у Беларусі?

Адказваем. Пагаршэньне адносін паміж Лу-кам і крамлянамі не прывяло да спыненьня этнацыду ці да тармажэньне далейшага працэсу “інтэграцыі”. Лу-ка пагадненьне аб Мытным саюзе падпісаў (гэта адбылося ўжо нават пасьля паказу “Хроснага Бацькі”). Гэта значыць, што ў Лу-кі ці то нейкія залежнасьці ад Масквы, як у тыповай марыянеткі, настолькі моцныя, ад якіх ён аніяк адмовіцца ня можа, ці то ён сам па сваёй натуры ёсьць абсалютны беларусаненавісьнік. У любым выпадку ціск расейскай імперыякратыі на Лу-ку прызначаны хутчэй толькі для таго, каб выкарыстаць перыяд яго перадвыбарчага аслабленьня і прымусіць зрабіць чарговыя крокі ў кірунку ўцягваньня Беларусі ў склад расейскай імперыі.

(Паколькі апошняе пытаньне вельмі важнае, мы на яго паспрабуем адказаць больш поўна ў бліжэйшых нашых матэрыялах).

4.

А як рыхтуецца сам Лу-ка да выбараў?

Адзін з метадаў, які ён выкарыстоўвае, Лу-ка, несумніўна, пазычыў у небезьвядомага тав. Сталіна. Той рабіў перыядычную замену свайго асяроддзя і Лу-ка перыядычна “ператрахівае” сваю вертыкаль.

Хаця пра істотныя кадравыя замены на Гарадзеншчыне і паведамлялася (гл., напрыклад, тут: http://www.svaboda.org/content/article/2051497.html), мы лічым, што апазіцыйнымі СМІ недастатковую ўвагу зьвярнулі на гэтыя падзеі.

Таму нагадваем.  26 студзеня “губернатар” Гарадзеншчыны і сябра Савету Рэспублікі сп. Уладзімір Саўчанка быў вызвалены з пасады старшыні гарадзенскага аблвыканкаму, дзе ён працаваў ад 29 сакавіка 2001 году. Перад гэтым у сваёй заяве на імя Лу-кі ён прасіў перавесьці яго на працу «зь меншым аб’ёмам задач». Пасьля гэтага былы кіраўнік Гарадзеншчыны перабраўся ў Менск. Хадзілі чуткі, што супраць Саўчанкі распачата крымінальная справа, а сам ён хаваецца ад перасьледу ці знаходзіцца пад хатнім арыштам. У прыватнасьці, Саўчанка не зьявіўся на паседжаньне суду ў справе Мікалая Аўтуховіча ў якасьці пацярпелага.

Пасьля адстаўкі “губернатара” пракуратура і КДБ распачалі некалькі крымінальных спраў супраць чыноўнікаў вертыкалі высокага рангу.

Пад сьледствам знаходзіцца Аркадзь Карпуць – былы старшыня Гарадзенскага выканкаму. Былы кіраўнік абласной гарадзенскай міліцыі Генадзь Хацько зьнік пасьля таго, як супраць яго распачалі крымінальную справу. Ягоны намесьнік знаходзіцца пад вартай і таксама абвінавачваецца ў злоўжываньні службовым становішчам. Былога галоўнага архітэктара Гародні абвінавацілі ў незаконным атрыманьні зямельнага надзелу пад будаўніцтва катэджа. Ён зьехаў у Расею і там раптоўна памёр. Пад крымінальны перасьлед трапіў і былы кіраўнік фінансавага ўпраўленьня горада Вячаслаў Жураўскі. Быў звольнены кіраўнік абласной Дзяржаўтаінспекцыі, а таксама іншыя кіраўнікі аддзелаў гарадзенскага ўпраўленьня ўнутраных спраў. Да крымінальнай адказнасьці былі прыцягнутыя кіраўнікі выканкамаў, фінансавых ведамстваў у раённых цэнтрах Гарадзеншчыны. Пасьля прэзідэнцкай праверкі пад больш пільную ўвагу трапілі прадстаўнікі Дзяржкантролю…

Карацей, Лу-ка напружвае сваю “вертыкаль” – рыхтуецца да выбараў…

Тое, што Пуцін, верагодна – буйны карупцыянер [гл. напрыклад, папярэдні артыкул. – Рэд.], зусім не азначае, што Мядзьведзеў, прадстаўнікі яго адміністрацыі, расейскія міністры, армейскія ды іншыя генералы, дэпутаты ўсіх узроўняў, кіраўнікі СМІ, “сьвятары” РПЦ, губернатары ды іншыя чыноўнікі на месцах – лепш. Практычна ўсе расейскія імперыякраты як прадстаўнікі застарэлай соцыяпаразітнай структуры лічаць, што расейская імперыя разам з усімі яе казачнымі багацьцямі прызначана для забесьпячэньня толькі іх казачнага жыцьця. Звычайныя людзі, народы, іх правы й інтарэсы расейскіх імперцаў не хвалююць. А калі хвалююць, дык толькі як нейкі непрыемна-недарэчны, пабочны цяжар – накшталт “што ім тут трэба?”, “адчапіцеся”, “закрыць пытаньне”, “галоўнае, каб было ціха” і г.д. Такое стаўленьне расейскай імперыякратыі да сваіх кіраўнічых абавязкаў (а іншага стаўленьня ў яе і быць ня можа – не для добрага жыцьця людзей імперыі ствараюцца) заканамерна вядзе да дэградацыі “кіруемага” аб’екта. Расейскае грамадства на нашых вачах у чарговы раз спаўзае ў крызіс. Пажары, якія ахапілі Расею – толькі сімвал нарастаньня істотна больш глыбокіх грамадскіх супярэчнасьцяў (як дымок над тарфянікам можа сьведчыць пра глыбіннае гарэньне, якое ў любы момант можа перайсьці ў страшны пажар). Чытачам нашага сайта варта ведаць апошнія факты, якія пра гэта сьведчаць.

1.

ВАКОЛ ХІМКІНСКАГА ЛЕСУ

На ўскрайку Масквы ў раёне аэрапорта Шэрамецьева знаходзіцца (хутка будзем казаць у мінулым часе) г.зв. Хімкінскі лес. Гэты лес – улюбёнае месца адпачынку масквічоў найперш з прылеглых раёнаў вялікага мегаполісу. Расейскія і маскоўскія ўлады, як гэта цяпер часта бывае, вырашылі правесьці вялікую дарогу якраз праз гэты лес, папярэдне вырубіўшы яго значную частку. Людзі абурыліся, арганізаваліся, пачалі пісаць петыцыі з просьбамі й пратэстамі. Аднак улады не адмянілі свайго рашэньня. На сярэдзіну ліпеня г.г. сітуацыя перайшла ў новую, больш актыўную фазу – людзі пачалі спыняць лесарубаў, захапілі й блакавалі тэхніку. Яны таксама патрулявалі тэрыторыю, усталявалі лагер абаронцаў Хімкінскага лесу, склалі барыкады на бліжэйшых пад’ездах, выходзілі з дэманстрацыяй пратэсту аж у цэнтар Масквы – да расейскага дома ўраду, дзе цяпер знаходзіцца Пуцін (гл. верхняе фота зьлева).

У адказ улады (хто ж яшчэ) выкарысталі супраць абаронцаў лесу – жыхароў Масквы і прадстаўнікоў экалагічных арганізацый Расеі – новую, да сёньня невядомую тактыку [у Беларусі гэтая тактыка ўладаў вядомая абаронцам Курапат. – Рэд.].  23 ліпеня а 5-й гадзіне раніцы на лагер абаронцаў лесу напала вялікая група невядомых малойчыкаў (каля 50 чалавек) у масках (гл. ніжняе фота зьлева).

Як распавяла «Газеце.Ru» сябар руху «У абарону Хімкінскага лесу» Ала Чарнышова, атрад моцных маладых людзей, падобных ці то на футбольных фанатаў, ці то на ўльтраправых малойчыкаў, атачыў лагер. Яны былі апранутыя ў асноўным у белыя майкі зь лічбай “19”, іх твары былі замотаны. «Яны ўключылі тэхніку і сказалі нам: “Мы прыйшлі прыбіраць і забіваць”. Затым яны ўсчалі жорсткую бойку. Адной дзяўчыне пашкодзілі руку, а яшчэ аднаму актывісту – шыю». Далей Чарнышова распавяла, што абаронцы лесу выклікалі міліцыю і запатрабавалі ад нападнікаў паказаць дазвол на рубку, якога ў тых не аказалася».

Аднак міліцыянты, якія прыехалі ў лагер, замест футбольных фанатаў сталі затрымліваць… актывістаў-абаронцаў лесу. Усяго ў АУС № 2 падмаскоўных Хімак было дастаўлена 10 чалавек, у тым ліку і нефармальны лідар экаабаронцаў Яўгенія Чырыкава.

Міліцыя таксама выкарыстоўвала тактыку запалохваньня. «Шмат каго затрымлівалі вельмі груба: адну дзяўчыну міліцыянты давалаклі да свайго аўтобуса за валасы», – распавялі актывісты. Лагер абаронцаў быў зьнішчаны, пазасталых актывістаў да тэхнікі, якая вяла высечку лесу, не падпускала міліцыя. «Гэтыя нацы-фанаты ў масках хутка зьніклі, а міліцыя стала ў ачапленьні й нікога не падпускала», – распавялі актывісты.

Тое, што адбылося, яны лічаць адказам уладаў на акцыю пратэсту ля Белага дома, якая адбылася напярэдадні. Тады актывісты прынесьлі да дома ўраду паленьні й паспрабавалі перадаць расейскаму прэм’еру Ўладзіміру Пуціну петыцыю з патрабаваньнем спыніць незаконную, на іх думку, высечку. Тады таксама ўдзельнікаў акцыі разагнала міліцыя.

Аднак і на гэтым падзеі не завяршыліся.

28 ліпеня ўвечары каля 300 ужо антыфашыстаў, левых актывістаў і эколагаў прайшлі маршам па горадзе Хімкі (http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://kavkazcenter.com/russ/content/ 2010/07/30/74199.shtml). Па ходу яны скандавалі лозунгі: «Рускі лес», «Спынім высечку лесу», «Трасу ў абыход», «Час адказваць!», «Не высечцы лесу». У пачатку калоны людзі несьлі банэр, на якім было напісана: “Ачысьцім лес ад фашысцкай акупацыі 1945-2010» [вось бы даведацца, што “левыя” хацелі гэтым банерам сказаць. – Рэд.].

Маладыя людзі падышлі да будынка адміністрацыі горада і пачалі кідаць у вокны каменьні і запаленыя фаеры, а таксама стралялі па вокнах верхніх паверхаў з пісталетаў (гл. фота зьлева; адпаведнае відэа можна паглядзець, напрыклад, тут: http://leftside.org/modules/news/article.php?storyid=1036).

Ахоўнікі будынка, убачыўшы ўзбуджаны натоўп анархістаў і антыфашыстаў, якія прыбылі з Масквы, у страху ўцяклі ўнутр і падчас акцыі ніяк сябе не праяўлялі.

Пасьля пагрому і маляваньня адпаведных надпісаў на сьценах адміністратыўнага будынка і выказаўшы такім чынам сваё меркаваньне з нагоды незаконнай высечкі Хімкінскага лесу, актывісты прайшліся маршам па горадзе Хімкі, падчас якога таксама палілі фаеры, скандавалі лозунгі й камянямі ды свістам праводзілі аўтамашыны міліцыі, якія хаваліся па дварах і завулках .

На сваім сайце антыфашысты заявілі, што яны прысьвячаюць гэтую акцыю «галоўнаму рэдактару«Хімкінскай Праўды» Міхаілу Бекетаву, які цяпер прыкаваны да інваліднага крэсла і ўжо ніколі ня зможа пісаць артыкулы. Ён быў журналістам, які не баяўся пісаць праўду аб карупцыйным бязмежжы Хімкінскіх чыноўнікаў, якім пляваць на меркаваньне гараджан. Яго вельмі хваляваў лёс Хімкінскага лесу. Аднойчы, вярнуўшыся дадому, ён знайшоў свайго любімага сабаку мёртвым. Потым яго машына была падарваная. І, урэшце, яго жорстка зьбілі – праламілі чэрап і зламалі шмат костак. Пасьля гэтага Міхаіл доўгі час праляжаў у коме».

***

Аналізуючы падзеі, якія адбыліся вакол Хімкінскага лесу, на наш погляд, варта не пакінуць па-за ўвагай тое, што ў Расеі (прынамсі, у Маскве) на сёньня падрыхтаваныя  два віды моладзевых груповах, здольных на актыўныя сілавыя дзеяньні. Адна з гэтых груповак падкантрольная і выкарыстоўваецца ўладамі (што само па сабе ёсьць сьведчаньнем крызісу расейскай улады), іншая – ліберальнай апазіцыяй.

Вельмі верагодна, што ўсё гэта ня проста так…

2.

ХТО ПАДПАЛЬВАЎ РАСЕЮ

На гэтае пытаньне разгорнуты адказ далі рускія нацыянал-шавіністы – г.зв. “арыйцы”. Лічым вартым, каб нашы чытачы азнаёміліся са скарочанай версіяй адпаведнага артыкула (узята з http://ari.ru/news/3532/).

“Сьпякота – сьпякотай, аднак на самае галоўнае пытаньне: «Адкуль ўзяліся гэтыя пажары?» – ніхто так і не адказаў. Асяродкаў запальваньня ў Расеі да 2000! Аднак пажары на мяжы РФ з Украінай і Беларусьсю дзівосным чынам заканчваюцца.

На погляд гарадскога дылетанта, усё натуральна і відавочна: раз стаіць сьпёка – то ад сьпёкі пажары. Аднак, на самой справе відавочнага тут мала, бо ў Афрыцы, у Індыі, напрыклад, круглы год стаіць тэмпература нават вышэй, чым цяпер у Расеі, аднак савана і джунглі гараць вельмі рэдка, а так, каб так гарэлі лясы, з мноствам зыходных кропак, – так гэтага не памятаюць нават самыя старыя абарыгены. Мёртвая і абсалютна сухая драўніна можа гадамі ляжаць на сонцапёку і ня мець тэндэнцыі да самазапальваньня. А тут лес – і гарыць нібы «сам». Ва ўсякім разе, так запэўніваюць па тэлевізары. Аднак па-за тэлевізарам людзі распавядаюць зусім іншыя гісторыі - тое, што ўсё гэта падпалы.

Прывядзем тыповую гісторыю пра пажар у Падмаскоўі, калі ў адным з калгасаў загарэлася поле пасьля збору ўраджаю. Сяляне, аказваецца, самі і падпалілі – так, маўляў, рабілі заўсёды. А калі агонь набраў сілу і падабраўся да суседняга лесу, яны выклікалі пажарных. Аднак доблесныя пажарнікі па-хуткаму залілі ўжо патухлае амаль поле, селі назад у кабіну і сабраліся ехаць да сябе «на базу». Людзі зьвярнулі ўвагу, што лес, маўляў, гарыць. На гэта пажарныя адказалі, што лес – гэта ўжо ня іх зона адказнасьці, і таму няхай гарыць на*…

Сітуацыя досыць тыповая для ўсіх без выключэння раёнаў і службаў расеянскай федэрацыі. Усё, што знаходзіцца не на іх тэрыторыі, пажарных, міліцыю і чыноўнікаў не цікавіць. СІСТЭМА такая і падбор людзей у ёй такі! Нікога нішто не цікавіць, калі толькі справа не звязаная зь іх уласным баблом.

Вось што, напрыклад, пра гэта распавяла ў сваім блогу “Дзяўчынка”, якая поўная энтузіязму паехала дапамагаць МНС змагацца з агнём:

“… Мы ўрэшце знайшлі штаб мясцовых палявых МНС. Гэта была жудасная карціна. Стаяць 2 пажарныя машыны, з абодвух капае вада, кіроўцы сядзяць і п’юць рускую горкую – і гэта практычна пад час 35⁰ сьпёкі. Мы прагуляліся па стаянцы МНС, як у сябе дома, і на нас нават ніхто не звярнуў увагі. Пажарныя разьлікі альбо адпачывалі пад музычку, альбо проста гулялі ў карты і пілі. Спачатку ў нас склалася ўражаньне, што народ стаміўся і проста робіць перапынак. Але перапынак працягнуўся на… наступныя 3 гадзіны. Тыда мы знайшлі “Галоўнага” з дапамогай простага пытаньня: “НАРОД, ХТО КАМАНДУЕ ПАРАДАМ?” Выйшаў цалкам п’яны мужык, прадставіўся перагарам маёрам і спытаў нахабным матам, чаго нам трэба? Мы адказалі, што мы валанцёры і прывезьлі правізію, адзеньне і сёе-тое з посуду для пагарэльцаў. Пасьля гэтага НАС ПАСЛАЛІ НА*… “.

Цяпер пра Пуціна.

Яшчэ лепей, чым піяр Уладзіміра Ўладзіміравіча ў пажарным самалёце, была ідэя раздаваць па асобным дому сем’ям, якія да страты жыльля ў агні  дзялілі дом зь іншымі сем’ямі. Магчыма, ён і кіраваўся намерамі выглядаць добрым, але на практыцы такога роду прапановы прэм’ера падобныя на заклік да тысячаў падпальшчыкаў адным махам паправіць свае жыльлёвыя ўмовы. Некаторыя людзі, з аповядаў знаёмых даведаўшыся пра ініцыятыву Ўладзіміра Ўладзіміравіча, самым сур’ёзным чынам пралічвалі варыянт падпалу старога дома, каб атрымаць новы. Тым самым у Расеі цалкам на роўным месцы зьявілася матывацыя для многіх сотняў, калі ня тысячаў падпальшчыкаў, якія вырашылі такім чынам паправіць свае жыльлёвыя ўмовы. Дарэчы, зьвяртае на сябе ўвагу дзіўны факт, што гарыць у асноўным прыватнае жыльлё, у той час як школы, сельсаветы, паліклінікі ды іншыя муніцыпальныя будынкі агонь неяк дзіўным чынам абыходзіць бокам.

Такім чынам, мы ўжо маем шэраг цалкам сур’ёзных прычын  з-за якіх Расея пагрузілася ў бездань пажараў: дэградацыя дзяржаўнай сістэмы – “мая хата з краю», «я за той раён не адказваю»; пафігізм людзей, якія падпальвалі палі ва ўмовах гарачыні; масы грамадзян, якія знаходзяцца ў галечы і беспрасьветнасьці й якім раптам паабяцалі на халяву новыя дамы ў выпадку, калі згараць старыя. Апошняе выглядае амаль як заклік.

Аднак, ёсьць яшчэ й іншыя прычыны «спантанных» самазапальваньняў лесу, кожная зь якіх яшчэ больш суворая, чым папярэднія, і якія сведчаць аб поўнай дэградацыі дзяржаўна-палітычнай сістэмы.

Так, пасьля таго як з 2000-га году «прыватызаваць» у краіне стала ўжо як бы няма чаго (усё «прыхватызавалі» так званыя «алігархі»), у чыюсьці прагную галаву прыйшла ідэя «прыватызацыі» лясных угоддзяў. Гэта значыць, калі раней нейкі высокапастаўлены гаўнюк абмяжоўваўся сядзібай у пару гектар, то зараз прыватныя гектары лесу пайшлі на сотні, тысячы і дзесяткі тысяч. У выніку, каласальныя ўчасткі лясных угоддзяў, якія спакон веку мясцовыя лічылі сваімі, у Расеі раптам ні з таго ні з гэтага сталі «прыватнай уласнасьцю», часьцей маскоўскіх алігархаў. Такога не было нават у час прыгоннага права…

Зь іншага боку, цяжка сучаснаму «барыну» прасачыць за «прыватызаванымі» ляснымі ўчасткамі. Людзей паганяць істоты ў цёмных акулярах могуць, але на кожны куст аховы ня хопіць.

Калі для людзей лес, чые дзяды і пра-прадзеды хадзілі ў яго па грыбочкі, цяпер стаў «ня іх», напрошваецца магчымасьць для манеўру. Гэта значыць, бяры факел – і палі «прыватызаванае». Ня дужа правільная, магчыма, форма пратэсту, дрэнная, прама скажам, але форма вельмі жорсткая – «на табе». Было 1000 гектараў лесу – і ў адзін дзень ня стала нічога. Яшчэ і асабняк зьлёгку падгарэў…

У дадатак, як бы гэтага было мала, сітуацыя пагаршаецца яшчэ і тым, што цэлую армію дзяржаўных леснікоў таксама разагналі за «непатрэбнасьцю». Магчыма, многія зь іх і былі лішнімі, аднак нельга сказаць, што леснікі ўвогуле не патрэбныя. І нават калі ўжо ляснік стаў не патрэбны – чалавека трэба заняць іншай справай, перавучыць на новую прафесію, выплаціць кампенсацыі й гэтак далей. Гэта значыць, зрабіць так, як прынята ва ўсім сьвеце. А калі чалавека, які лепш за ўсіх у акрузе ведае мясцовы лес, пад зад каленам – гэта значыць, моцна раззлаваць – вялікая верагоднасьць, што ад гэтага лесу застануцца адныя галавешкі.

Такім чынам, выяўляецца яшчэ адна прычына «спантанных» пажараў. Гэта наглядчыкі лясных гаспадарак, якія страцілі працу, і проста мясцовыя жыхары, якіх пазбавілі лесу пад домам (куды хадзілі яшчэ іх продкі!).

Вось ужо пералік цалкам сур’ёзных прычын, аднак, на жаль – ня ўвесь. Так, некаторымі блогерамі адзначана вельмі дзіўнае грамадскае меркаваньне ў расейскіх абывацеляў на конт тлумачэньня гэтак масавых пажараў – пажары ў Расеі наладзілі чачэнцы.

І сапраўды, што перашкаджае некалькім дзесяткам нейкіх амніставаных, але ня любячых Расею, баевікоў, пракаціцца па ёй і зрабіць серыю «самазапальваньняў»? Пад шумок. Людзі могуць такім ня дужа арыгінальным чынам помсьціць…

Такім чынам, у гэтай больш чым дзіўнай сітуацыі з неверагоднымі 2000 асяродкамі пажараў, сканцэнтравалася ўся безвыходнасьць і бяздарнасьць расеянскай дзяржаўнай сістэмы і ўсяго, што ў іншых краінах называецца дзяржавай.

Вельмі добра на гэтую тэму заўважылі ў адным французкім выданьні:

“Пажары прадэманстравалі, што ў сістэме кіраваньня краінай з 1986 года нічога не зьмянілася, і гэта пагражае перарасьці ў новы крызіс: урад у сітуацыі, якая склалася, выглядае дэзарганізаваным і неэфектыўным, а расейцы адчуваюць сябе “кінутымі, калі не здраджанымі лідарамі, якія пакінулі іх сам-насам са сваёй доляй”. “У Маскве ня толькі мэр Лужкоў, але, як сцьвярджаюць масквічы, і ўвесь палітычны істэблішмэнт, пакінулі сталіцу. Гэтая горыч можа перарасьці ў гнеў“.

(канец цытаваньня).

Думаем, што цяпер, адказваючы на пытаньне: “Хто падпальваў Расею?” – кожны можна прызнаць, што прычынай падпалаў стала грамадскае бязладдзе, абумоўленае, у сваю чаргу, тым, што Расеяй так “кіруе” расейская імперыякратыя.

3.

ТАКОЕ АДБЫВАЕЦЦА НЯ ТОЛЬКІ НА ПАЎНОЧНЫМ КАЎКАЗЕ…

Пачнем з папярэджаньня.

Наступныя матэрыялы, спасылкі на якія вы ўбачыце далей, дзе будуць паказаны акты гвалту прадстаўнікоў каўказскіх народаў над іншымі расейцамі рознага ўзросту і полу, мы раім глядзець толькі тым, што мае добрае здароўе і моцныя нервы. Гэта першае.

Па-другое, у час прагляду відэа заклікаем памятаць, што гэта спачатку расейская імперыякратыя прывяла на Каўказ сваю армію, а зь ёй вайну, рабаваньне, гвалт, сьмерць. Адбылося гэта некалькі стагоддзяў таму, але ўвесь гэты жах працягваецца і сёньня…

Калі вы гатовыя выканаць названыя ўмовы, тады для таго, каб убачыць чарговую расейскую зьяву-праблему, мы прапануем паглядзець два відэа – вось тут: http://vadimb.livejournal.com/661358.html і тут: http://ari.ru/news/3525/ (праўда, не гарантуем, што хутка гэтыя відэа ня будуць забаронены для прагляду).

Права каментаваньня гэтага відэа зноў аддаем рускім нацыянал-шавіністам – г.зв. “арыйцам”, бо іхняе меркаваньне ў гэтым выпадку ўяўляецца найбольш каштоўным. Акрамя таго, наша пазіцыя па гэтых відэа практычна цалкам супадае зь іхняй (у асноўным узята адсюль: http://ari.ru/news/3525/).

“Адзін зь любімых заняткаў сілавікоў РФ – пошукі думказлачынства, асабліва на глебе артыкула 282. «Вінаватых», як правіла, знаходзяць, караючы па ўсёй строгасьці закона. Разам з тым, неяк без увагі пракурораў і ТБ застаюцца рэальнасьці іншага плану, накшталт тых, што былі бачныя на відэа.

На першым «кіно» пачынаючы кінематаграфіст запісаў, як два дарослыя грамадзяне, родам, мабыць, з Каўказа, сумеснымі намаганьнямі «выхоўваюць» рускага па выгляду падлетка. Чым скончылася «выхаваньне» – засталося за кадрам. Не выключана, яно працягнулася. Ролік быў выкладзены ў інтэрнэце, на сэрвісе YOUTUBE.COM як «відэа з лагера адпачынку «Дон». Аднак упэўнена нельга ні пацьвердзіць, ні абвергнуць гэтую інфармацыю. Хаця, мяркуючы па прыёмах, «выхавальнікі» – гэта барцы, а, як мы ведаем, у лагеры «Дон» адпачывалі менавіта барцы з Чачні.

Упэўнена можна сказаць толькі, што два дарослыя мужыкі з каўказскім акцэнтам і, па выглядзе мяркуючы, каўказцы подла, агіднымі чынам зьдзекаваліся над шчуплым падлеткам, мяркуючы па ўсім – рускім. Трэці грамадзянін здымаў працэс на відэа.

Наступны ролік, таксама выкладзены на YOUTUBE.COM, дэманструе, як грамадзяне з Паўночнага Каўказу «размаўляюць» зь дзяўчатамі ў Расеі.

Калі хтосьці думае, што мы тут каўказцаў будзем касьцярыць, яны вельмі моцна памыляюцца. Скажам банальную фразу – зусім не ўсе каўказцы падонкі, і справа зусім не ў іх, а ў тых, хто ў Расеі патурае нягоднікам, хто стварыў для іх атмасьферу беспакаранасьці.

Пасьля прагляду гэтых відэа ўзнікае, вядома ж, пытаньне да рознага роду прэзідэнтаў, прэм’ераў, пракуратураў, міліцыянтаў, камітэтаў, службаў ды іншых, каму час растлумачыць сітуацыю. Вельмі хацелася б дачакацца таксама каментароў ад першых асоб Расійскай Федэрацыі – Дзьмітрыя Анатольевіча і Ўладзіміра Ўладзіміравіча, якія з прычыны вялікай занятасьці тушэньнем пажараў у лесе спрабуюць не заўважыць пачатак пажару іншага роду.

Справа ў тым, што зьбіцьцё дзяцей і жанчын – гэта ўжо зьява за мяжой дабра і зла, якая нават ва ўмовах баявых дзеяньняў лічыцца ваенным злачынствам. А тут нібы мірны час. Але нейкія дзядзькі з Каўказу ня толькі сьмела ламаюць праз калена падлетка, але яшчэ і гэтак жа сьмела выкладваюць свае «педагагічныя» відэа ў інтэрнэце.

Працэс жа можа пачацца стыхійны. І не выключаем, што далей могуць зьявіцца відэа і зь іншымі «педагогамі». І куды яно далей завядзе, цяжка нават уявіць.

Можа, час спыніць зжывать са сьвету рускі народ, зьневажаючы яго жанчын, зьдзекуючыся над дзецьмі? Магчыма, трэба неяк адрэагаваць, сказаць і зрабіць? Бо нават немцы ў акупацыю такога сабе не дазвалялі.

Супрацоўнікам амерыканскіх турмаў добра вядома: лепшы спосаб падтрыманьня парадку – гэта разьвядзеньне нялюбячых адзін аднаго грамадзян па розных кутах. Так, амэрыканскія турэмшчыкі імкнуцца, каб варагуючыя групоўкі зьняволеных ня проста не сядзелі за адным сталом, але нават не сустракаліся на адной спартовай пляцоўцы ці ў пральні. Аднак у расеянскай федэрацыі, дзе немагчымасьць рускіх трываць выхадкі агрэсіўных плямёнаў з кожным днём становіцца ўсё больш відавочнай, улады ня проста не разводзяць бакі па розных кутах (так, каб Каўказ жыў сам па сабе), але і наадварот – нават дзяцей з розных рэгіёнаў краіны спрабуюць зьбіваць ў адну кучу.

Адсюль у любога з бацькоў у Расеі сёньня пытаньне да кіраўнікоў гэтай дзяржавы: а ці ёсьць у расеянскай федэрацыі такое месца, куды можна адправіць дзіцё і не хвалявацца, што нейкія барадатыя «выхавальнікі» з Паўночнага Каўказа не паспрабуюць зламаць яму хрыбет?

І паўтараем, што пытаньне тут далёка ня толькі ў нейкіх «дрэнных хлопцах» з Паўночнага Каўказу. Патлумачым. Калі б фігураваўшыя на відэа грамадзяне паспрабавалі так жа «выхоўваць» падлетка дзе-небудзь у Грозным, на наступны дзень да іх бы прыехалі ў госьці сваякі падлетка і правялі ў адказ «выхаваўчы працэс». Прычым, ім на дапамогу прыйшлі б і сваякі саміх ўродаў, каб хоць неяк загладзіць віну за іх. Пасьля гэтага грамадзяне-вырадкі ўжо ніколі не змаглі б самастойна перамяшчацца: пакінулі б у жывых – і тое добра. Тое ж самае было б і з грамадзянамі, паспрабаваўшымі недзе на Каўказе папінаць жанчыну… Таму на Каўказе падобнае практычна немагчыма. Там сістэма працуе. Аднак у Расеі, з расейцамі такое рабіць чамусьці можна.

Як так атрымалася, што маральныя вырадкі адчуваюць сябе ў расейскіх абласьцях беспакарана?

P.S.
Як высьветлілася, “небясьпечныя” ролікі ў сеціве рэгулярна выдаляюць. Таму відэа з ролікам у нашым матэрыяле можа хутка быць недаступнае. Але ЖЧысты – http://vadimb.livejournal.com/661358.html і http://teh-nomad.livejournal.com/465062.html?page=5 знаходзяць новыя спасылкі. Калі ролік на нашай старонцы не стане даступным, глядзіце на іх блогах”.

(канец цытаваньня матэрыяла).

4.

ВАЙНА ЎНУТРЫ РАСЕЙСКАЙ АРМІІ

Расейская армія, як многім даўно вядома, унутрана расколатая – і найперш па нацыянальнай прыкмеце. Нядаўна дзякуючы Інтэрнэту ўвесь сьвет атрымаў доступ да дадатковых доказаў гэтага (гл. напрыклад фота зьлева; на іх паказаны некаторыя віды маральных зьдзекаў прадстаўнікоў каўказскіх народаў над хлопцамі-славянамі).

Найбольшыя розгалас і ўвагу да сябе ва ўсім сьвеце выклікаў кароткі фільм, зьняты з дапамогай мабільнага тэлефону. На ім засьняты фрагмент масавай бойкі, якая адбылася паміж рускімі й дагестанскімі служачымі Кантэміраўскай танкавай дывізіі – увага! – непасрэдна на пляцу часткі (гл. відэа напрыклад тут: http://censor.net.ua/go/offer/ResourceID/168184.html ці тут:  http://ari.ru/news/3533 ; мусім папярэдзіць: фільм утрымлівае рускі мат!). Бойка адбылася яшчэ ў пачатку ліпеня, трапіла ў сеціва праз месяц.

Удзельнікі падзей з рускага боку распавялі наступнае:

“За дзень да гэтай бойкі былі дробныя сутыкненьні дагестанцаў і рускіх выведчыкаў-тэрмінавікоў ў мясцовым клубе. Затым тыя й іншыя “забілі стрэлку» на наступны дзень на пляцы, у 8 вечара. Але дагі павялі сябе несумленна: яны напалі вялізным натоўпам на шасьцярых выведнікаў яшчэ днём. І панеслася. Выведнікі заўважылі, што “нашых б’юць”, – хто пасьпеў, той выбег на дапамогу. Тым ня менш, дагаў было больш, і яны, вядома, замясілі нашых хлопцаў. Затым на пляц выехаў камандзір брыгады і пусьціў чаргу з «калаша”. На гэтым усё і скончылася. Вынік: 10 чалавек у шпіталі, некалькіх дагестанцаў адправілі на гаўптвахту. Затым на працягу тыдня-двух і рускіх, і каўказцаў ганялі на марш-кідкі і ўсяляк каралі. Зараз у Кантэміраўскай дывізіі зьбіраюцца арганізаваць асобную роту хлопцаў са спартыўнымі разрадамі, якія будуць хоць неяк кантраляваць гарачых паўднёўцаў… “.

(канец цытаты)

Зноў даем магчымасьць ацаніць і пракаментаваць адбылае рускім нацыянал-шавіністам (узята адсюль http://ari.ru/news/3533/).

“У многіх патрыётаў цяпер, вядома, гістэрыка. Аднак мы далёкія ад гістэрык і больш за тое – разважаем далей нават не з пазіцый рускіх нацыяналістаў (яна і так зразумелая), а з пазіцый цалкам абстрактных. Такіх, зь якіх глядзяць, напрыклад, чытачы на Захадзе, зьлёгку афігеўшыя ад такіх фота і відэа.

Пытаньне тут стаіць прыблізна гэтак жа, як яно стаяла ў Старажытным Рыме. Калі хтосьці дзесьці са служылых варвараў ці іншых людзей удумаў бы распрануць рымскіх салдат і напісаць нешта ў іх на голеных патыліцах – гэтых людзей камандаваньне легіянераў загадала б выразаць на тэрыторыі некалькіх квадратных кіламетраў. Падчыстую. Пытаньне тут ня столькі ў крыўдзе за воінаў, якія ня здолелі пастаяць за сябе, а ў абразе ўсёй рымскай дзяржавы, прадстаўнікамі якой зьяўляюцца яе салдаты. І, каб ніхто нам тут не навешваў «фашысцкія» цэтлікі, дададзім, што рымская армія была інтэрнацыянальнай і ў легіёнах служыў шмат хто. Але цалкам усё роўна было, абрылі б ілбы рымскім легіянерам крутыя нубійцы ці падвыпіўшыя германцы глуміліся над легіянерамі з Галіі – кепска было б і нубійцам, і германцам. Бо і тыя, й іншыя замахваліся б на самыя асновы Рыму – гонар яго арміі, яго народу і яго ўлады.

Магчыма, хтосьці лічыць, што Рым – гэта вельмі даўно. Аднак дакладна па той жа сьхеме дзейнічала Брытанія ў сваіх калоніях стагоддзямі. І дакладна па той жа сьхеме дзейнічаюць цяпер амерыканцы. Таму ні там, ні ў якой іншай краіне такое немагчыма ў прынцыпе. Людзі апранулі вайсковую форму краіны, таму дазволіць так глуміцца над яе салдатамі – гэта значыць, апускаць ўсю краіну. А апушчаных краін не бывае па вызначэньні, таму што іх сьціраюць з мапы. Паспрабавалі б, напрыклад, такое зрабіць ізраільскія друзы, служачыя там у войску разам з габрэйскімі салдатамі, ці вайскоўцы курды з салдатамі туркамі. Ніякага б трыбуналу не было – насеклі б у капусту адразу, не выходзячы з часткі.

Твараў у салдат, якія стаяць зь літарамі на ілбах, ня бачна, аднак, раз яны ў форме ўзброеных сілаў, дзе грамадзянін Мядзведзеў нешта накшталт галоўнакамандуючага – значыць, можна сказаць, што дагестанцы паставілі ракам грамадзяніна Мядзведзева, міністра абароны Сердзюкова й іншых – і намалявалі ім на ілбе пра «Дагестан – сіла». Так што, калі цяпер за гэта дзейства ня будзе самага строгага пакараньня – такога, каб здрыгануліся ў самых аддаленых аулах сонечнага Дагестана – значыць, ужо ўсё, ужо прыехалі – краіне Расеянская Федэрацыя будзе такі ж каюк, які па сутнасьці ўжо прыйшоў і яе «войску», і яе іншым структурам. Гэта ўжо іх – Дагестанская – армія. Апускалі, апускалі крэмляне рускіх, білі па руках, а апусцілі… сябе.

Ва ўсіх арміях сьвету ва ўсе часы прыніжэньне чалавека ў вайсковай форме (а ў даным выпадку мы маем справу з рытуальным нават прыніжэньнем) каралася па самых строгіх законах. Прычым, нават калі гэта прыніжэньне адбывалася таемна – недзе ноччу ў казарме. Але калі нейкія грамадзяне, апрануўшыя вайсковую форму той ці іншай краіны, раптам сярод белага дня на пляцы пачыналі крычаць лозунгі й баявыя клічы нейкіх аўтаномных народаў, калісьці заваяваных [! – Рэд.], зьбіваючы па ходу сваіх калегаў – то гэта кваліфікаваліся ўжо нават горш выбрыцьця ілбоў з напісаньнем пракламацый. Гэта – расстрэл на месцы.

Уявім, што, напрыклад, салдаты генерала Ўласава сабралі ў казарме калегаў з немцаў і, паставіўшы іх ракам, напісалі ў іх на ср*ках “Служу Савецкаму Саюзу». Лічым, што пасьля гэтага Гестапа доўга і цяжка дапытвала б усіх удзельнікаў цырымоніі, пасьля чаго частка ўдзельнікаў паехала б на мылаварны заводы (у якасьці сыравіны), а частка (недатычныя) – паехала б служыць у штрафныя часткі, проста за тое, што былі побач і не спынілі бязладдзе. Аднак, калі б тыя ж салдаты Ўласава выйшлі днём на пляц і, аддубасіўшы немцаў, сталі крычаць «Ленін-Сталін вялікія!» – лічым, што гэтыя грамадзяне пражылі б роўна столькі, колькі трэба часу для падрыхтоўкі да стральбы MG42. Далей, калі б нейкі камандзір, не чакаючы кулямётчыка Ганса, узяў «Вальтэр» і пайшоў мачыць аматараў таварышаў Бланка і Джугашвілі – гэтага афіцэра прадставілі б да рыцарскага Крыжа. Аднак, калі б сьледства па справе выявіла, што афіцэр страляў кудысьці ў паветра – яго б павесілі за ногі на тым жа пляцы. І дакладна так жа паступілі б і ў Японіі, і ў ЗША, і ў Брытаніі, і ў СССР за «Алах Акбар», бо Статут ў дачыненьні да такіх варожа настроеных вайскоўцаў заўсёды і паўсюль аднолькавы.

У даным выпадку мы даведваемся пра зусім іншае: кагосьці там кудысьці звольнілі, кагосьці пасадзілі на тры дні на гаўптвахту і гэтак далей. Гэта значыць, па сутнасьці, што ўсё гэта ср*нае камандаваньне Кантэміраўскай дывізіі цяперашні вярхоўны нібы галоўнакамандуючы павінен расстраляць асабіста за тое, што ніхто не скарыстаўся асабістай зброяй, бачачы відавочнае вайсковае злачынства і здраду прысягі. Само сабой – крыкуноў «Алах Акбар!» варта пакараць яшчэ больш жорстка, напрыклад, аддаць хірургам Уладзіміра Ўладзіміравіча, пра якіх той хваліўся. І толькі пасьля такіх мер, магчыма, росеянская федэрацыя як дзяржава яшчэ працягне нейкі час. У адваротным выпадку – недалёка той час, калі «Інгушэція – гэта сіла!» напішуць на ягадзіцах грамадзяніна Мядзведзева, і не ў пераносным, а ў самым прамым сэнсе “.

(канец цытаты)

У даным выпадку мы бачым, што рускія шавінюгі не стрымаліся. Эмоцыі перамаглі прыкід (бо армія, як ведаюць ці адчуваюць усе шавіністы-імперыялісты – гэта станавы хрыбет любой тэрытарыяльнай імперыі). Зь іх падсьвядомасьці, як можа бачыць кожны, неаднаразова вылезла імперская сутнасьць. Рускія шавіністы пачалі вучыць расейскіх вайскоўцаў, як душыць унутраныя расколы ў імперскім войску. На іх думку, тут натуральнымі зьяўляюцца палачная дысцыпліна і найжорскія пакараньні, уключаючы масавыя расстрэлы.

Мы ж бачым сітуацыю глыбей – так, як яе ўбачыў увесь іншы сьвет: расейская армія ўтрымлівае невырашальныя ўнутраныя супярэчнасьці, якія будуць толькі нарастаць і спрыяць яе далейшаму аслабленьню і развалу.

Прычынай гэтых супярэчнасьцяў зьяўляецца імперскі характар самой гэтай арміі, што, у сваю чаргу, зьяўляецца наступствам імперскай сутнасьці г.зв. Расеі!

“Узмацненьне ўнутрыармейскай дысцыпліны, вернасьці РФ і вайсковай форме”, якое прапануюць “арыйцы”, сітуацыю ніяк ня выправіць. Выйсьце заключаецца зусім у іншым. Зрэшты, пра яго – гэтае выйсьце – мы ўжо неаднаразова пісалі.

5.

ПАЗІЦЫЯ ЗМАГАРНАГА КАЎКАЗА

У заключэньні, каб вярнуць раўнавагу і каб прадэманстраваць яшчэ адну групу фактаў, якія характарызуюць цяперашнюю Расею, даем слова найбольш рашучым прадстаўнікам народаў Каўказу для прадстаўленьня іх пазіцыі (узята адсюль: http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://kavkazcenter.com/russ/content/2010/08/12/74504.shtml; падаецца ў скарочаным выглядзе).

Аднак, перад гэтым яшчэ раз мусім паўтарыць, што барацьбу ўсіх народаў Каўказу за вызваленьне іх Бацькаўшчыны з-пад расейскай імперскай акупацыі мы падтрымліваем, выкарыстаньне дыверсійнай тактыкі, якая ўсё шырэй распаўсюджваецца ў т.л. і па тэрыторыі непасрэдна расейскай імперыі, здольны зразумець, але не хацелі б, каб прадстаўнікі немусульманскіх, у т.л. хрысьціянскіх народаў, якія жывуць на сваёй Богам дадзенай зямлі, лічыліся і называліся нейкімі “нявернымі”. На наш погляд, гэта таксама ня той шлях, па якім можна прыйсьці да лепшай будучыні…

***

“ЗАЯВА БРЫГАДЫ ШАХІДАЎ РЫЯДУС САЛІХІЙН

Па загадзе Аміра мусульман Каўказа Докку Абу Усмана, Муджахідамі брыгады Шахідов Рыйадус Саліхійн, была праведзена аперацыя ў Маскве супраць цэнтральнага офіса “Газпрома”, у рамках агульных вяснова-летніх акцый на тэрыторыі Русьні.

Гэтая аперацыя мела на мэце паказаць Крамлёўскім бізнэсмэнам Русьні, у т.л. галоўным зь іх у асобе кіраўніцтва самай буйной расейскай кампаніі, што нягледзячы на запэўніваньні кіраўніцтва Русні аб перамозе ў так званай «контртэрарыстычнай аперацыі», вайна ня толькі ня скончана, а наадварот – яна ўжо прыйшла да вашых дамоў і да вашых ўтульных кабінетаў.

Нягледзячы на спробы вашых уладаў сьпісаць усё на банальнае хуліганства, вы выдатна разумееце, што ня проста так сотні балтоў ад накіраванага выбуху прыляцелі менавіта да вашага офісу.

Вашы крамлёўскія босы нахабна хлусяць, спрабуючы сьпісаць гэты выбух на крымінальныя разборкі, так сама, як яны хлусяць пра тое, што пажары, якімі ахоплена ўся цэнтральная Русьня, адбываюцца самі па сабе.

Мы вам нагадваем, што пакуль Русьня і вашыя кіраўнікі не пакінуць мусульман Каўказа ў спакоі, дыверсіі (выбухі, пажары ды іншае) на тэрыторыі Русьні будуць працягвацца, іншаАллах.

У данай аперацыі нашай мэтай не было забойства людзей. Мы толькі паказалі, што можам праводзіць дыверсійныя аперацыі супраць добра ахоўваемых аб’ектаў  і што ў нашых сілах наносіць удары практычна ў любой кропцы Русьні.

Уся цэнтральная Расея з гэтага часу аб’яўляецца зонай нашай контртэрарыстычнай аперацыі. І калі ў Маскве ёсьць блокпасты пакуль толькі на подступах да горада і вакол яе, то мы маем намер дамагчыся ўсталяваньня блокпастоў і ўвядзеньня каменданцкай гадзіны ўнутры самага галоўнага вашага горада.

Каб масквічы зьведалі на сваёй скуры, як ужо шмат гадоў жывуць мусульмане на Каўказе. У нас ёсьць падазрэньні, што гэта «добра» адаб’ецца на інвестыцыйнай прывабнасьці Русьні.

Мы хацелі б таксама яшчэ раз папярэдзіць усіх мусульман, а таксама ўсіх тых, хто спачувае барацьбе народаў Каўказа, якія пражываюць на тэрыторыі Масквы і іншых буйных гарадоў Русьні, каб яны зьязджалі адтуль, таму што далей будзе толькі горш, іншаАллах, – пажары і ўдары па ўсіх аб’ектах эканомікі , якія спрыяюць Крамлёўскім забойцам, будуць узмацняцца.

Кожны, хто валодае нават самай захудалай кватэрай у Маскве, можа, прадаўшы яе, купіць сабе нерухомасьць практычна ў любой краіне свету. Больш за тое, любы, хто здымае кватэру ў Маскве, змог бы нябедна жыць на гэтыя грошы таксама практычна ў любым месцы на зямлі.

Масква і Санкт-Пецярбург зьяўляюцца нэрвовымі цэнтрамі расейскай эканомікі, і мы маем намер так ці інакш атакаваць гэтыя цэнтры да таго часу, пакуль Русьня не спыніць акупацыю Каўказа.

Пасьля гэтага папярэджаньня мы ня хочам больш чуць абвінавачваньняў у тым, што пры дыверсіях пакутуюць нявінныя людзі й тым больш Мусульмане, таму што мы неаднаразова папярэджвалі вас пра неабходнасьць пакінуць гэтае праклятае месца.

Просты расейскі народ павінен ведаць, што ўсе гэтыя беды зваліліся на яго з-за амбіцый аднаго чалавека – Пуціна, якому прапаноўваўся ў свой час годны мір і бясьпека паўднёвых межаў Расеі, але ён упадабаў прымусіць простых людзей плаціць крывёй за яго амбіцыі, сам хаваючыся за арміяй аховы і тонамі брані.

Для любога бесстароннага чалавека відавочна, што муджахіды Каўказа зьяўляюцца той сілай, якая змагаецца ня толькі за вызваленьне Каўказа, але і фактычна нясе свабоду ад рабства рускаму народу ад чэкісцкага ярма.

Пакуль рускія выміраюць па 1.5 млн. чалавек у год, рахункі ў банках у [прадстаўнікоў] кіруючага рэжыму і падкантрольных алігархаў толькі растуць, нягледзячы на крызіс. Чэкісты й іх бізнес-пратэжэ тлусьцеюць, а масы – ператвараюцца ў жабракоў, і нават крошкі з барскага стала з’ядае інфляцыя.

Па вялікім рахунку, любы разважны рускі чалавек павінен усяляк дапамагаць муджахідам Каўказа і выступіць супраць чэкісцкай хунты са зброяй у руках, як гэта зрабілі тыя ж партызаны ў Прымор’і, паўтарылі некаторыя партызанскія групы ў іншых месцах Расеі.

Любы разважны рускі чалавек таксама павінен разумець, што спробы захаваць пад акупацыяй Каўказ зьяўляюцца ўтапічнымі й абсалютна бесперсьпектыўнымі, і што гэтыя спробы толькі руйнуюць іх краіну знутры.

Вашыя правадыры пераводзяць мільярды вашых жа грошай на абслугоўваньне марыянеткавых рэжымаў, накшталт кадыраўскага, замест таго, каб падвысіць зарплаты і пенсіі.

Вашы кіраўнікі ня могуць уцямна патлумачыць, чаму Каўказ павінен быць часткай Русьні, пры тым, што каўказцы і рэлігійна і этнічна ў корані адрозьніваюцца ад рускіх, ды да таго ж маюць шматвяковую гісторыю жорсткай барацьбы з рускімі акупантамі?

Бо нават вашыя браты па веры і крыві, славяне – беларусы і ўкраінцы, не жадаюць мець нічога агульнага з вамі, акрамя нафты і газу, які вы таксама фактычна крадзеце ў народаў Сібіры і Каўказа.

І хай вас не ашуквае колькасьць так званых кадыровцев ды іншых здраднікаў і марыянетак, якія прадалі сваю Веру і Радзіму за машыны і грошы. Здрадзіўшы свой народ і сваю рэлігію, яны здрадзяць і вас, як толькі дасьпеюць умовы для здрады. І вы гэта выдатна ведаеце”.

(канец заявы)

***

Ну, што, дарагія беларусы-літвіны, каму-небудзь з вас яшчэ хочацца “інтэгравацца” ў Расею?

Думаем, што калі й хацелася, то цяпер расхацелася…

Усяго лепшага, сябры.

Жыве Беларусь – Наша Зямля!

У папярэднім матэрыяле была разгледжана праблема сацыяльнага паразітызму, але з большага ў тэарэтычнай плоскасьці. Матэрыялы, якія разьмешчаны ніжэй, а таксама тыя, якія мы плануем выстаўляць у бліжэйшыя дні, можна ўспрымаць, як прыклады канкрэтных соцыяпаразітных праяў, уключаючы апісаньне іх механізмаў і наступстваў. З практычна бясконцай колькасьці такіх прыкладаў, якія можна знайсьці ў сеціве сёньня (што будзе заўтра, мала каму вядома), мы вырашылі сканцэнтравацца найперш на тых, якія закранаюць Беларусь. Першым падаем матэрыял, які датаваны 22 ліпеня г.г. і належыць нейкаму сп-ру Навальнаму (гл. http://navalny.livejournal.com/485080.html). Ці гэтыя матэрыялы ёсьць сьведчаньнем пачатку рэальнага ціска на Пуціна, які мы прагназавалі, ці проста так супала, пакажа будучыня.

1.

“Тут нядаўна Прэзідэнт Мядзьведзеў са скрухай казаў, што на ніве барацьбы з карупцыяй поспехаў не бачна.

Схаваліся ад Мядзьведзева карупцыянеры. Ня можа ён іх выявіць, хоць і глядзіць пільна ў ларнэт ў розныя бакі.

Прэзідэнт Мядзьведзеў нават прапанаваў штрафаваць карупцыянераў кратнымі штрафамі.

Напэўна, як у такіх выпадках гэта тлумачаць ДАІшнікі, “квітанцыі скончыліся”.
Застаецца праўда невядомым ці працягне Гарант Канстытуцыі даішную традыцыю, запрапанаваўшы “расплаціцца на месцы”.

Хаця Мядзьведзеў і ня бачыць карупцыянераў, нам яны добра бачныя. Занадта яны вялікія, вельмі ўжо кідаюцца ў вочы.

Вось два чувака – Уладзімір Пуцін і Аркадзь Ратэнберг (гл. фота зьлева). Яны цалкам адкрыта і немудрагеліста рабуюць найбуйнейшую кампанію краіны – “Газпрам”, выкарыстоўваючы даволі простую схему.

Цытата: “Як стала вядома «Ведамасьцям», у першы ж год паўнавартаснай працы Аркадзя Ратэнберга ў падрадным бізнэсе яго кампанія выйшла на 2-е месца ў галіне па аб’ёму выручкі. Гэтаму спрыялі перш за ўсё кантракты з “Газпрамам”.

Кампанія «Стройгазмантаж» зьявілася два гады таму. І ўжо ў 2009 г. уварвалася ў тройку лідараў сярод нафтагазавых падрадчыкаў. Яе выручка па РСБУ – амаль 89 млрд. руб., – абвяшчаюць даныя Расстата. Гэта самая вялікая выручка ў разьдзеле «Будаўніцтва» па паказчыках Расстата, якія ёсць у базе «СПАРК-Інтэрфакса». А кансалідаваная выручка кампаніі складае 100,3 млрд руб., – кажа блізкая да «Стройгазмантажу» крыніца”.

Выглядае сьхема так:

1. Пуцін стала штурхае Газпрам да нейкіх дурацкіх, незразумелых і відавочна стратных праектаў, кожны зь якіх зьвязаны зь вельмі маштабным будаўніцтвам - усе гэтыя рознакаляровыя “Патокі”, труба да Ўладзівастока і г.д. Ня буду спыняцца падрабязна на разборы мэтазгоднасьці гэтага будаўніцтва. Адсылаю ўсіх у часопісы m_korchemkin і nalymov, там пра гэта шмат разоў пісалі людзі, кваліфікацыя якіх сумневу не падлягае.

2. Газпрам згаджаецца на ўсе гэтыя супербудоўлі, але выстаўляе на продаж (2008 год) свае будаўнічыя “дочкі”. З гэтым можна было б пагадзіцца, калі б продаж непрофільнага бізьнесу павялічваў канкурэнцыю і зьніжаў выдаткі. Але, глядзім, што адбываецца далей.

3. Гэтыя дочкі па стартавым кошце купляе Аркадзь Ратэнберг – сябар дзяцінства Уладзіміра Пуціна і яго трэнер/спарынг-партнэр па дзюдо. Так на рынку зьяўляецца “абноўлены” Стройгазмантаж.

4. Ужо праз два месяцы на Стройгазмантаж як з рога багацьця пачынаюць сыпацца заказы ад Газпрама. Прычым самыя “салодкія” заказы Стройгазмантаж атрымлівае без усялякага конкурсу. Грошы, укладзеныя ў набыцьцё кампаніі, адбіваюцца ў момант.

Вось тут (гл. табліцу ўнізе) выдатна бачна, наколькі лепш стаў жыць Стройгазмантаж, пасьля таго, як сярод яго ўладальнікаў аб’явіўся сябра дзяцінства Пуціна.

5. А цяпер увага. Спачатку цытата: “Залог нашага посьпеху – кваліфікаваная, якасная і хуткая праца, а таксама рэсурсы – людзі ды тэхніка, – падкрэслівае прадстаўнік “Стройгазмантажу””.

І яшчэ адна табліца (гл. унізе; прашу прабачэньня, што на англійскай мове. Гэта слайд з маёй прэзентацыі, якую я рабіў на канферэнцыі ў Х’юстане; за даныя дзякуй m_korchemkin).

З цалкам афіцыйных даных самога Газпрама мы бачым, што аналагічныя ўчасткі трубы ў сістэме Nord Stream у падрадчыкаў Газпрому каштуюць У ТРЫ РАЗЫ даражэй, чым у еўрапейскіх падрадчыкаў.

Заўважу, што гэта будаўніцтва не ў Сібіры або на Месяцы. Цалкам сабе еўрапейская частка Расеі. Аднолькавыя будоўлі ў аднолькавых кліматычных і геаграфічных умовах.

Пры тым, што ў Еўропе і працоўная сіла даражэй, і тэхрэгламенты ды прыродаахоўнае заканадаўства больш строгае. Ну, і наогул, па ідэі, выдаткі павінны быць вышэй.

Усё гэта значыць, што Газпрам прадаў за бясцэнак Ратэнбергу свае будаўнічыя падраздзяленьні, а на наступны дзень замовіў ім будоўлю па кошце ў тры разы вышэй рынкавай.

Вось такім чынам бізнес-тандэм “Уладзімір & Аркадзь” ударнай працуе з рэнтабельнасьцю ў 300% і адчувае сябе выдатна.

Уяўляю сабе як яны звонка хахочуць, насьміхаючыся над “Инноградом Сколково” і Д.А. Мядзьведзевым зь яго “Айфонам”.

Экскаватар, рыдлёўка і мільёны вагонаў пяску, сьпісаныя на будоўлю, па-ранейшаму прыносяць больш грошай, чым геніяльныя носібіты акуляраў у гаражах.

Часопісу “Форбс” даўно варта перагледзець свой рэйтынг мільярдэраў. Не разумею, хто яшчэ можа верыць у тое, што ўсё гэта атрымліваецца “выпадкова”. І, што асабіста Пуцін тут не пры чым.

Канчатковым бенефіцыярам усіх гэтых выдатных спраў: ад Стройгазмантажу, да нафтатрэйдара “Gunvor” зьяўляецца грамадзянін Пуцін Уладзімір Уладзіміравіч. А ратэнбергі ды цімчанкі проста надзейныя людзі – намінальныя ўладальнікі.

Вось ён – галоўны алігарх нашай краіны, уласьнік фантастычнага стану.

І не істотна, дзе ён трымае бабло – у UBS альбо ВЭБе, на сваё імя ці на імёны сяброў дзяцінства. Сэнсу гэта не мяняе.

Пытаньне да нас саміх: ці даможамся мы калі-небудзь, што грошы гэтыя будуць арыштаваныя і канфіскаваныя на карысьць РФ, ці будзем далей сядзець на кухні і пляскаць вушамі?

2.

Дадатковая інфармацыя ўзята адсюль: http://www.kasparov.ru/material.php?id=4BCC1FA93B077

“Часопіс The New Times 19 красавіка апублікаваў артыкул “Уладзімір Пуцін і яго “Сям’я” – “Газпрам”. У матэрыяле пералічаны кіраўнікі дэпартаментаў кампаніі, члены яе праўленьня і рады дырэктараў, а таксама кіраўнікі даччыных структур “Газпрама” [дадатковыя Ратэнбергі. – Рэд.], якія, па інфармацыі рэдакцыі, зьвязаныя з прэм’ер-міністрам Уладзімірам Пуціным.

Так, напрыклад, The New Times піша, што начальнік дэпартамента інвестыцый і будаўніцтва “Газпраму” Яраслаў Галко – пратэжэ трэнера Пуціна па дзюдо Аркадзя Ратэнберга, а мінарытарны бенэфецыяр даччынай кампаніі “Газпрома” “Согаз” Міхаіл Шэломаў – стрыечны пляменьнік прэм’ер-міністра Пуціна.

Усяго ў матэрыяле названыя 17 членаў “Сем’і” Пуціна (гл. http://newtimes.ru/articles/detail/20011, а таксама табліцу, пададзеную ніжэй).

Ад рэдакцыі:

Думаем, цяпер кожны зможа ўявіць сабе больш выразіста, што напраўду азначае знакаміты выраз Ул. Пуціна пра тое, што, знаходзячыся ў Крамлі, ён працаваў (і сёньня, відаць, працуе) “як раб на галерах”…

Пададзены ніжэй артыкул украінскага аўтара (узяты адсюль: http://novaya.com.ua/?/articles/2010/06/16/173901-18) зьяўляецца вельмі цікавым і надзвычай важным (але, на наш погляд, і трохі недаробленым, сыраватым). У ім уздымаецца пытаньне аб сацыяльным паразітызме. Прычым, складаецца ўражаньне, што аўтар знаёмы з распрацоўкамі гэтай праблемы, прадстаўленымі раней на нашым сайце. Таму спачатку артыкул, а затым – абмеркаваньне некаторых дадатковых пытаньняў, якія паўстаюць з-за яго.

Рэдакцыя.

“Ва Украіне 16 млн чалавек кормяць 30 млн непрацуючых. Такая дзяржава асуджана. Гэта не тэорыя змовы і не фантастыка пра «чужых» – гэтыя істоты сярод нас. Няздольныя да стварэньня, яны выжываюць за кошт суграмадзян. І ня проста выжываюць: яны бязьлітасна эксплуатуюць іх, фактычна ператварыўшы ў рабоў.

Адказ на пытаньне, чаму мы так дрэнна жывем, крыецца ня там, дзе яго прывыклі шукаць. Справа не ў карупцыі, не ў барацьбе палітыкаў за ўладу і нават не ў менталітэце народа – гэта наступства больш глыбокіх прычын. Для іх разуменьня варта прыгледзецца да сьфераў, здавалася б, далёкіх ад чалавека. На пачатак, паступім, як пісьменьнік Віктар Пялевін, – кінем позірк на жыцьцё насякомых.

Насякомыя і людзі

Супольнасьці насякомых – напрыклад, пчол і мурашоў – на дзіва падобныя на людскі соцыюм. Там ёсць падзел функцыяў, які нагадвае тое ж у людзей. У мурашак ёсць лідар (Матка), салдаты, выведнікі, працоўныя і нават наглядчыкі. Скажаце, у калектыўных насякомых няма інтэлекту? Гэта не зусім так. Вядома, яны не вырашаюць інтэгральных раўнаньняў і не задаюцца пытаньнямі суб’ектыўнай тэмпаральнасьці. Аднак вось адзін факт: у 1943 г. навуковец Карл Фрыш адкрыў, што пчала-фуражыр (выведніца) фігурамі свайго танца паказвае астатнім пчолам месца, дзе яна знайшла ежу, дыстанцыю да аб’екта і яго пазіцыю адносна сонца.

Акрамя таго, у насякомых ёсць дзіўная з’ява – сацыяльны паразітызм. Гэта строга навуковы тэрмін, які абазначае стратэгію захопу, эксплуатацыі аднім відам насякомага рэсурсаў іншага віду. Напрыклад, апладнёная самка паразітуючага віду мурашоў (такіх навукоўцы называюць рабаўладальнікамі) пранікае ў гняздо віду-гаспадара, забівае царыцу [захоп улады – ключавы момант у зьяве сацыяльнага пазітызму! – Рэд.], займае яе месца і пачынае адкладаць свае яйкі. Пры гэтым заваяваныя і падманутыя мурашы працягваюць старанна даглядаць за чужымі яйкамі, нібы за сваімі. У выніку, нашчадкі рабаўладальніцы (у асноўным салдаты) паступова засяляюць мурашнік, замяняючы сабой яго сапраўдных гаспадароў.

Больш мяккі варыянт стратэгіі, выкарыстоўваемай іншымі відамі паразітычных мурашоў, уключае пранікненьне ў чужой мурашнік і крадзеж ежы, а таксама кукалкаў віду-раба (якіх патым выкарыстоўваюць дакладна як сваіх рабоў). Такія віды мурашоў называюць злодзеямі-выкрадальнікамі, а іх нягодныя паводзіны – клептапаразітызмам. Прычым злодзеі не абавязкова зьяўляюцца большымі па памерах і мацней гаспадароў, але яны так арганізаваны і дзейнічаюць, што гаспадарам вельмі складана выгнаць няпрошаных гасьцей.

У людскім грамадстве паразіты таксама прысутнічаюць. І настолькі заўважна, што пакідаюць сьляды ў культуры – ад законаў да фальклору. Так, у КК СССР быў артыкул за тунеядства (ухіленьне ад грамадскі карыснай працы). У штодзённай лексіцы паразітызм абазначаюць словамі «тунеядзец», «альфонс», «утрыманка», “труцень” і г. д. Некаторыя показкі таксама адлюстроўваюць гэты феномен: “праца ня воўк – у лес не ўцячэ”; “ад працы коні дохнуць”; “калі хочаш папрацаваць, прыляг, пасьпі й усё пройдзе”, і г. д.

Homo parasitus

Паўсядзённасьць пераконвае: паразіты квітнеюць за кошт таго, што адбіраюць ці ціха крадуць чыюсьці маёмасьць, грошы ды інш. Таму важна іх распазнаваць. Але, як гэта рабіць?

Як мы ўжо ведаем, у насякомых адзін від паразітуе на іншым. У выпадку зь людзьмі сітуацыя аналагічная: асаблівы падвід віду homo sapiens – homo parasitus (чалавек паразітуючы) – на ўсю моц эксплуатуе іншы падвід чалавека разумнага – homo socialis, чалавека грамадскага.

Так, ва Украіне homo parasitus размножыўся настолькі, што стаў прычынай нізкай якасьці жыцьця. З 46 млн насельніцтва занята толькі 18,3 млн чалавек (пенсіянеры, інваліды, дзеці і студэнты не ўлічаны). Зь іх да 300 тысяч – гэта чыноўнікі, 233 тысячы – дэпутаты, каля 600 тысяч – армія і “сілавікі”. Усяго колькасьць людзей у сьферах з высокім узроўнем паразітызма – каля 1,5 млн. У выніку атрымліваецца, што крыху больш за 16 млн чалавек кормяць больш за 23 млн непрацуючых, 1,5 млн асоб з палітычнага, адміністрацыйнага і сілавога апарату плюс 5 млн працаздольных беспрацоўных.

Можна меркаваць, што homo socialis адрозьніваецца ад homo parasitus наяўнасьцю калектыўнага інстынкту, які выяўляецца ў патрэбнасьці дзейнічаць разам, а таксама такім кантролі, як Сумленьне. Магчыма, тут гаворка ідзе пра генетычныя адрозьненьні, так як сумленьне – ня столькі прадукт выхаваньня, колькі сьледства наяўнасьці здольнасьці да эмпатыі, суперажываньня і спачуваньня. Залежнасьць тут простая: узніклая эмпатыйная сувязь падштурхоўвае аднаго чалавека дзейнічаць так, як трэба іншаму чалавеку.

Адсюль эмпатыйны механізм – трэцяя сігнальных сістэма зносін паміж людзьмі. За  функцыянаваньне гэтага механізму можа адказваць група сьпецыялізаваных нейронаў галаўнога мозгу – а гэта ўжо справа генетыкі.

Такім чынам, чалавек-паразіт генетычна адрозніваецца ад чалавека грамадскага. Іншая генетыка спараджае адрозьненьні, але ня вонкавага выгляду, а псіхічныя. Магчыма, homo parasitus зьявіўся ў выніку працяглай сацыяльнай эвалюцыі віду homo sapiens. Каб выжыць, ён выпрацаваў настолькі тонкія механізмы адаптацыі, што выявіць іх вельмі складана. У першую чаргу – гэта падман. Напрыклад, у палітыкаў зь віду homo parasitus гэта асноўная зброю ў барацьбе за выжываньне.

І ўсё ж паразіты ўразьлівыя. Акрамя падману, іх выдае замяшчэньне працы паразітычнай дзейнасьцю. Гэта праяўляецца нават у іх мове. Яны кажуць не «зарабіць грошы», а «зрубаць бабло», «накасіць капусты», «распілавалі бюджэт» і г. д. Праца – карысная і нават неабходная для грамадства дзейнасьць. Гэта элементарна: вы аказваеце паслугу, карысную камусьці, за што належыць ўзнагароджаньне. У паразітаў усё ня так. Часта яны разьвіваюць бурную дзейнасьць, але яе вынікам заўсёды становіцца не карысць грамадству, а нанясеньне яму шкоды, у той час як карысць атрымлівае толькі паразіт.

Варыянтаў тут шмат: карупцыя, махлярства, вымагальніцтва, крадзеж, палітычныя тэхналогіі, PR, рэклама ды іншыя. Паразіты засялілі ўсе грамадскія нішы: ад маргінальных груп і калектываў на заводах да прыватных кампаній, палітычных партый і дзяржаўных структур. Дзесьці яны пануюць даўно і цалкам: напрыклад у крымінале. Дзесьці амаль захапілі ўладу – у той жа палітыцы і дзяржапараце. А вось у сьферах, дзе трэба працаваць, іх мала – паразіты не пераносяць працы. Такія асаблівасьці экспансіі homo parasitus пацьвярджаюць тэзіс, што гэта не кампактная сацыяльная група ці клас, а асобны падвід. Які да таго ж актыўна размнажаюцца. Перш за ўсё гэта бачна па росьце колькасьці чыноўнікаў. У сярэднім за гады незалежнасці [Украіны] іх колькасьць узрасла ў 1,76 разы (з 170 тысяч да 300 тысяч).

Правячы клас

Паколькі дзейнасьць паразітаў наносіць шкоду грамадству, вылічыць іх месца знаходжаньня можна. Вобразна кажучы, homo parasitus харчуецца грашыма, таму любая структура, дзе круцяцца хоць нейкія сродкі, захопленая ім.

Ня ўсё адназначна ў бізнэсе. У дакрызісныя часы там паўстала вялікая праслойка людзей, якія нічога не ўмелі рабіць, а толькі сядзелі ў офісах, ствараючы бачнасьць працы. Ненармальнай выглядала сітуацыя, калі друкаваным выданьнем кіравалі  аж тры чалавекі – прэзідэнт, шэф-рэдактар і галоўны рэдактар. Ці калі ў дырэктара фірмы было па 6-7 намесьнікаў, калі магло хапіць двух. У дадатак па якасьці аказаньня паслуг бізнес часта паразітуе на спажыўцах. Галоўным чынам гэта фінансавы сектар (страхаваньне), гандаль (узгадайце гісторыю з 200%-нымі накруткамі на лекі), харчпрам (хочаце скараціць сваё жыццё гадоў на 10 – харчуйцеся прадуктамі з супермаркетаў) і г. д.

Ва Украіне адна мытня наносіць шкоды дзяржаве больш, чым уся сьфера крыміналу. У 2009 г. недапаступленьні ў бюджэт ад мытні склалі каля 100 млрд грн. Яшчэ адзін прыклад – ужо распушчаная Тэндэрная палата (ТПУ), пакліканая маніторыць дзяржзакупкі. Па зьвестках Рады бясьпекі (РБУ), у 2007 г. ТПУ нанесла стратаў дзяржаве на суму звыш 100 млрд грн.

І ўсё ж ня варта запісваць у паразіты малы і сярэдні бізнэс. А вось буйны – так. Паводле даных часопіса Forbes, у год крызісу, калі большасьць насельніцтва імкліва пераўтваралася ў жабракоў, зь першай пяцёркі ўкраінскіх алігархаў чацвёра памножылі свае станы. Ужо адна толькі канцэнтрацыя капіталу ў руках некалькі чалавек – безумоўнае зло. Каб стаць чалавекам грамадскім, мецэнацтва (той яшчэ від падману) мала – трэба не хаваць падаткі, не выводзіць капіталы ў афшоры, не фінансаваць прадажных палітыкаў і т. п.

Крымінал – сьфера, найбольш забруджаная homo parasitus. Статыстыкі тут па Ўкраіне мала. Але чаго вартыя адныя толькі 3,5 тысячы забойстваў у год!

Яшчэ адна група рызыкі – дзяржадміністраваньне, якое шчыльна змыкаецца з крыміналам. А як яшчэ назваць асноўныя спосабы прысваеньня грамадскіх дабротаў, якія практыкуюць тут паразіты, – хабарніцтва і крадзеж народных рэсурсаў?

Маштабы хабарніцтва чыноўнікаў ва Ўкраіне ацаніць складана. Па інфармацыі міжнароднай арганізацыі Transparency International, у гэтым годзе мы занялі 134-е месца з 180 у рэйтынгу распаўсюджанасьці карупцыі ў сьвеце.

Зрэшты, хабарніцтва – біч ўсяго чалавецтва. У Інстытуце Сусьветнага банка падлічылі, што штогод у сьвеце выплочваюць хабару на агульную суму $ 1 трлн. І гэта пры памеры глабальнай эканомікі ў $ 30 трлн (даныя за 2002 г.)!

І нарэшце, крадзеж. Ва Украіне тыраць зямлю – дзесяткамі тысяч гектараў, электраэнергію, шостую частку аб’ёму газу, грошы з бюджэту (па даных КРУ, толькі ў 2009 г. адтуль сцягнулі 40 млрд. грн).

Прывілей на гэтыя віды «заробку» - у кіруючага класа, які ўвесь складаецца з homo parasitus. З-за зрастаньня бізьнесу і дзяржапарату яго складана вызначыць як адзіную сацыяльную групу. Але ва ўсіх яго сацыяльных сегментах ёсць агульная рыса – спосаб прысваеньня нацыянальнага прадукту. Ён заключаецца ў клептапаразітызьме – г.зн. банальным крадзяжы таго, што зрабіў заваяваны і скароны паразітамі клас «рабоў».

Спусташэньне

У заключэньні варта распавесьці, што бывае з мурашнікам, захопленым рабаўладальнікамі.

У некаторых відаў самка віда-паразіта ўтварае выключна салдат і палавых асобін. Некаторы час існуе сям’я зь мяшаным складам – гэта значыць з рабаўладальнікамі й рабамі, якія іх кормяць. Аднак паступова апошнія выміраюць, бо ў іх больш няма маткі для нараджэньня нашчадкаў. І ўрэшце рабаўладальнікі застаюцца адныя – без рабоў і бязь ежы. Пасьля апладненьня іх самкі з новага пакаленьня пакідаюць захоплены мурашнік і лятуць на пошукі новага дома.

Магчыма, нас чакае такая ж доля. Чым больш у грамадстве паразітаў, тым больш даводзіцца працаваць «рабам» – ім трэба карміць як свае сям’і, так і паразітаў. Жыццёвыя ўмовы пагаршаюцца, і паступова «рабы» выміраюць – адбываецца хуткае скарачэньне насельніцтва, якое мы назіраем ва Ўкраіне.

Але, у адрозненьне ад мурашак-рабаўладальнікаў, украінскія homo parasitus наўрад ці знойдуць новую зямлю, каб перасяліцца і пачаць новы цыкл паразітаваньня…

(канец артыкула)

Ад рэдакцыі:

Самае галоўнае, што ёсьць у гэтым артыкуле – гэта само выкарыстаньне паняцьця “сацыяльны паразітызм”. Мы ўжо даўно агітуем усіх, хто жадае апісваць істотныя, але, на жаль, непрыемныя заканамернасьці людскай рэчаіснасьці, да гэтага. Прычына – каб наш сьветагляд і наша мова (тэрміналогія, дыскурс) у найбольшай ступені адпавядалі сапраўднай рэчаіснасьці. А гэта найпершае да чаго варта імкнуцца, пазнаючы рэчаіснасьць і маючы дачыненьні зь ёй.

Выкарыстоўваць, эксплуатуюць людзі адзін аднаго з дапамогай самых розных спосабаў? Выкарыстоў і эксплуатуюць. Значыць так і гаворым: сацыяльны паразітызм.

Аўтар шырока карыстаецца вобразамі, каб лепш перадаць сваю думку чытачу. Гэтыя вобразы вельмі ўдалыя – у многім лепшыя за тыя, якія ў свой час прапанавалі мы, бо лепш адпавядаюць пэўным асьпектам людскай сацыяльнасьці. Мусім прызнаць, што мы таксама даўно зьбіраем інфармацыю пра паразітаў мурашоў, зыходзячы з такіх жа задач (знайшлі яшчэ цікавыя прыклады, не названыя аўтарам). Калі-небудзь мы, магчыма, выставім адмысловы артыкул на гэтую тэму.

Аднак у нас ёсьць і адна заўвага да артыкула. Мы лічым, што “людскія” прыклады сацыяльнага паразітызму пададзены аўтарам хаатычна, амаль у перамешку з тым, што паразітызмам назваць, ну, ніяк нельга (дзеці, пенсіянеры).

У сувязі з гэтым прапануем нашу класіфікацыю сацыяльных груп унутры людскага грамадства ці ўсяго чалавецтва (гл. сьхему ніжэй) па іх датычнасьці да зьявы сацыяльнага паразітызму (апошнія групы знаходзяцца на шэрым фоне).

Па-першае, усё чалавецтва, а таксама любое людскае грамадства можна падзяліць на ствараючую і нествараючую часткі.

У ствараючую частку будуць уваходзіць людзі, якія прафесійна займаюцца альбо нрепасрэдным стварэньнем матэрыяльных каштоўнасьцяў (будаўнікі, рабочыя прамысловых прадпрыемстваў, энергетыкі, механізатары, даяркі, пекары, ткачы, партныя, столяры, ганчары і г.д.), альбо забесьпячэньнем, арганізацыяй умоў жыцьця і працы людзей (настаўнікі, выкладчыкі, выхавацелі, лекары, дзяржаўныя служачыя, гандляры, вадзіцелі, міліцыянеры, вайскоўцы, сьпецслужбоўцы, хатнія гаспадыні, духоўныя асобы й г.д.).

У нествараючую частку ўваходзяць тыя, хто прафесійна нічога не стварае, а толькі карыстаецца тым, што створана іншымі людзьмі. Але гэтую частку (і гэта – другое) найперш варта падзяліць на тых, хто абсалютна законна знаходзіцца ў такім статусе (дзеці, навучэнцы, пенсіянеры, хворыя, інваліды, часова беспрацоўныя), і тых, хто сапраўды ёсьць паразітам-шкоднікам, а па-простаму – злачынцам. Паміж апошнімі дзьвюмя групамі ёсьць прамежкавы стан – імітатары стваральнікаў. Гэта тыя людзі, якія недзе працуюць, але ад іх “працы” карысьць – прыбаўка грамадству – можа быць вельмі сумніўнай (напрыклад, “офісны планктон”).

Трэцяе. У сваю чаргу сацыяльных паразітаў-шкоднікаў варта падзяліць на дзьве групы – тых, каго адразу можна назваць злачынцам (арганізаваныя і неарганізаваныя крымінальнікі, бюракраты-казнакрады, бюракраты-карупцыянеры), і тых, хто робіць сваё соцыя-паразітнае злачынства часта яшчэ больш маштабна, але пад прыкрыцьцём якой-небудзь “благовідной” ідэалагічнай дактрыны. Выкарыстоўваючы гэтую дактрыну, ён нібы за густым туманам хавае сваю злачынную, соцыяпаразітную існасьць (дарэчы, прапанова падзяляць сацыяльных паразітаў на гэтыя дзьве групы была пададзена Астроўскім яшчэ тут: http://nashaziamlia.org/2007/10/23/951/).

З-за сваёй ідэалагічнай “прыкрытасьці”, апошнюю групу паразітаў часта цяжка ўбачыць. А, між тым, яны вельмі распаўсюджаны і многія зь іх ставяць перад сабой мэту дасягнуць рэгіянальнага, а то і глабальнага панаваньня. Усё гэта разам робіць іх найбольш небясьпечнымі! Страчаныя людскія жыцьці (у літаральным і пераносным сэнсах) ад злачыннай дзейнасьці апошняй групы сацыяльных паразітаў вымяраюцца сотнямі мільёнаў і мільярдамі!!!

Нагадаем, што расейскія бальшавікі-сіяністы (та яшчэ група сацыяльных паразітаў) хаваліся за “камуністычнай” ідэалогіяй і лозунгам “пабудовы камунізму ва ўсім сьвеце”; расейская імперыякратыя хавалася і цяпер хаваецца за ідэяй “мірнай, справядлівай імперыі” і лозунгам “Велікая Россссія!”; цяперашняя сіянакратыя і глабальная фіналігархія хаваюцца за эклектычнай ліберальнай ідэалогіяй (якая ўсё больш пераўтвараецца ў таталітарную ліберастычную дактрыну з шавіністычным, сіянісцкім душком), як за “вяршыняй гуманістычнай думкі чалавецтва” (успомнім Фукуяму зь яго “Канцом гісторыі”), і за лозунгам “свабод і правоў ідывідума, якія вышэй за ўсё”; польскія імперыялісты – за слоганам “Ешче Польска не зьгінэла!”; кітайская імпербюракратыя таксама хаваецца за ідэяй “мірнай, справядлівай імперыі” й лозунгам “Кітай – цэнтар Сусьвету!”; ісламістская рэлігійная бюракратыя хаваецца за ісламам, як “адзіна вернай рэлігіяй-ідэалогіяй”, і лозунгам “Алах Вялікі!”. Нават цяперцы ў Беларусі ламаюць галаву над нейкай ідэалогіяй, якая б “апраўдвала” іх паразітычнае існаваньне, і шукаюць, падбіраюць нейкія слоганы. Праўда ў іх мала што атрымоўваецца…

Пададзеная сьхема здольна таксама паказаць шлях соцыяпаразітнай дэградацыі людзей. Напрыклад, зыходна чалавек – дзяржаўны служачы (належыць да нематэрыяльна-стваральнай групы). Але, пры адсутнасьці сумленьня, іншых маральных стрыжняў ён можа дэградаваць у фармальнага чынушу (імітатар стваральніка), а затым і ў… бюракрата-карупцыянера ці казнакрада (тыповы сацыяльны паразіт-злачынца ва ўладзе). Калі ж такія бюракраты аб’яднаюцца, сфармулююць сваю “дзяржаўную” ці глабальную “ідэалогію”, яны могуць пераўтварыцца ў бязродных цяперцаў (як у Беларусі), а то й імперыякратыю. Аналагічны дэградатыўны шлях можа быць у прадпрыймальніка (які можа стаць часткай соцыяпаразітнай фіналігархіі), духоўнай асобы (можа стаць часткай клера) і г.д.