Аляксей Чарняеў
nashaziamlia.org
Асьветна-адукацыйны, грамадазнаўчы сайт для беларусаў: аналіз, прагноз, сілы, інтарэсы, сьветагляды, ідэі, ідэалогіі, праграмы, мэты.
Людміла Курловіч
Сустракаюцца юнак і дзяўчына, кахаюць адзін аднаго. Яны ствараюць сям’ю, часта супраць волі бацькоў. Маладым здаецца, што іх ніхто не разумее, а яны згодны ісці побач цэлае жыццё. Але праходзіць тры месяцы, год, два, і сям’я распадаецца, і нават тады, калі ў ёй з’явіліся дзеці. Чаму? Адказ у большасці выпадкаў: ”Не зышліся характарамі”. Але гэты адказ уключае шмат прычын. Сярод гэтых прычын у Беларусі важнае месца займае жыллёвая праблема, уладкаванне на працу, праблема матэрыяльнага забеспячэння сям’і, канфліктныя ўзаемадачыненні паміж маладымі і бацькамі, алкагалізм. У рэдкіх выпадках сям’я можа існаваць без дапамогі бацькоў.
Аляксей Мікуліч
Чарнобыльская трагедыя, экалагічныя катастрофы, хваробы цывілізацыі, урбанізацыя і індустрыялізацыя. Зашмат новых з’яў і здарэнняў у жыцці беларускага народу. Мяняецца яго генафонд, мяняюцца менталітэт і паводзіны. Найцяжэй сёння выжыць простаму чалавеку. Зараз дакладна вядома, што на забруджаных радыёнуклідамі тэрыторыях пражывае болей за 1,6 млн. чал., з іх 420 тыс. дзяцей. 4,3 млн. чал. кантактуюць з высокімі (у 2-3 разы вышэй за ПДК) канцэнтрацыямі такіх надзвычай шкодных для здароўя хімічных рэчываў, як фенолы, фармальдэгід, вокіслы серы, дыяксіды і цяжкія металы. З’яўляюцца новыя сацыяльна і экалагічна абумоўленыя хваробы цывілізацыі, назіраецца рост хранічных захворванняў.
З. Зданевіч (сябра БПС)
Апошнім часам удалося праглядзець некалькі сайтаў расейскіх шавінюг у Беларусі. Што казаць – “брыда на брыдзе сядзіць і брыдой паганяе”. Часам лепш мець справу з ідэйным ворагам, чым з дробнай шушарай. Але вось што дзіўна – на сайтах ворагаў Беларускай Дзяржавы амаль зусім не прыгадваецца Мілінкевіч. Не тое, каб там ён быў дрэнны, кепскі. Не, яго зусім няма, як няма на сайтах расейскіх фашыстаў Калякіна, Вячоркі, Лябедзькі…
Супрацоўнікі Прынстанскага Універсітэта Дж.Лаял і І.Вілсан, якія працуюць у Акадэміі арміі ЗША ў Вэст-Пойнце, у выданьні Washprofile апублікавалі артыкул, у якім паказваюць, што шанцы афіцыйных уладаў перамагчы ў вайне з патрызанамі за апошнія стагоддзі значна паменелі. У артыкуле прааналізаваны вынікі больш 250 канфліктаў за апошнія 200 гадоў. Калі ў перыяд з 1800 па 1850 гады шанцы ўладаў падавіць партызан складалі 85%, дык у 1850-1900 гады яны склалі 74%, у 1900-50-я – 55%, а ў 1950-2003 – толькі 21%. Дасьледчыкі робяць выснову, што, чым магутней і багацей становіцца дзяржава, чым лепш забясьпечаны яе ўзброеныя сілы, тым менш вынікова яны дзейнічаюць ва ўмовах “асіметрычнай вайны”. Як сьцьвярджаецца ў артыкуле, праз гады афіцыйныя ўлады губляюць здольнасьць перамагаць нават тых самых супернікаў, якія дзейнічаюць на той жа тэрыторыі. Напрыклад, Францыя выйграла вайну з алжырскімі партызанамі ў 19-м стагоддзі, але ў 20-м ўжо прайграла яе…
На сайце “Бандэравец”– органе Усеукраінскай арганізацыі “Трызуб” імя Сьцяпана Бандэры – нядаўна было апублікавана вялікае інтэрвю прэзідэнта Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя, аміра ГКА-Маджлісуль Шура Докі Умарава (http://www.banderivets.org.ua/?page=pages/zmist5/zmist521). Падаем гэтае інтэрвю. Матэрыял важны тым, што зьяўляецца яскравым прыкладам сапраўднага інтэрнацыяналізму.
Рэдакцыя.
Рэдакцыя (паводле матэрыялаў радыё “Свабода”)
Дзярждэп ЗША апублікаваў чарговую справаздачу аб выкананьні правоў чалавека ў сьвеце. Упершыню ў разьдзеле справаздачы, які прысьвечаны Беларусі, узгадваецца дыскрымінацыя беларускай мовы.
Ігар Кузьмініч
15 снежня 2006 года ў межах тыдня нефармальнай адукацыі, арганізаванай сеткай Арганізацый Грамадзянскай Адукацыі ў Гародні, адбыўся круглы стол на тэму: месца беларускай нацыянальнай свядомасці ў фармаванні сацыяльна актыўнага беларускага грамадзяніна. Гэтая тэма была прапанаваная для разгляду ў кантэксце мэтаў грамадзянскай адукацыі ў фармаванні беларускага грамадзяніна.
Янка Базыль
Яны вучыліся ў Беларускім Гуманітарным Ліцэі імя Якуба Коласа. Вучыліся пасьпяхова. Вядомая сваёй беларускасьцю, высокім узроўнем адукацыі, дэмакратычным змагарным духам сталічная ўстанова была сапраўднай alma mater (маці-карміліцай) для дзяўчат і хлопцаў. Але даўно ўжо ў Ліцэі назіраліся працэсы, якія бянтэжылі навучэнцаў і іхных бацькоў.
Паўлюк Бука, Юрась Пацюпа, Алег Багуцкі, Святлана Словік
4. ПРАГРАМА ДЗЯРЖАЎНАГА ЎЛАДКАВАННЯ (прыклад праграмы)
Паўлюк Бука, Юрась Пацюпа, Алег Багуцкі, Святлана Словік
Мал. 1. Ключавы статут дзяржавы і наддзяржаўнага звязу.
1. УВОДЗІНЫ.
Беларусі неабходна азначыць нацыянальную ідэю, здольную аб’яднаць усю беларускую нацыю з яе этнічнай і светагляднай разнастайнасцю. Асноўныя крокі працы ў гэтым кірунку былі акрэслены ў дакладзе «Нацыя і нацыяналізм у сістэмным азначэнні» [П.Бука. Нацыя і нацыяналізм у сістэмным азначэнні// Пагоня. – 3-5 сакавіка 1995 г]. Гэтая праца з часоў складання Статута Вялікага княства Літоўскага [Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 г. Тэксты, даведнік, каментарыі. – Мінск, 1989 г.] заключаецца ў стварэнні новых і ўдасканаленні вядомых інстытутаў, скіраваных на ўладкаванне дзяржавы і яе навакольнага свету і годных не толькі ў Беларусі, але і ў іншых дзяржавах. Дарэчы, Статут Вялікага княства, які быў выразам беларускай нацыянальнай ідэі ў XVI ст., стаў крынічнай адзінкай усіх адпаведных дакументаў у свеце. Зараз прапануецца разгортванне стратэгіі, азначанай у згаданым дакладзе, і яе ўвасабленне ў працэс дзяржаўнага будаўніцтва сучаснай Беларусі.
Вiнцэнт Гадлеўскi (“Беларускi Фронт”, 1 лютага 1939 г., №3 (37), Вiльня).
У першым нумары “Беларускага Фронту” сёлета, пiшучы на тэму: “Новагоднiя разважаньнi”, мы адзначылi вялiкую сiлу нацыянальнай iдэi або т.зв. нацыяналiзму. Мы тады сьцьвердзiлi, што нацыяналiзм зьяўляецца сяння вялiкай дынамiчнай сiлай, якая нясе сьвету глыбокiя палiтычныя перамены. I запраўды, прыглядаючыся ўважна да сучасных падзеяў, ня толькi ў Эўропе, але ў Азii, Афрыцы, мы прыходзiм да вываду, што галоўным маторам гэтых падзеяў ёсьць нацыяналiзм. Дык што такое нацыяналiзм?
Алесь Астроўскі
6. А што ў Беларусі?
З сярэдзіны 1990-х расейская імпербюракратыя плануе анэксаваць Беларусь (завецца гэта “інтэграцыяй”) па тэхналогіі захопу ў прыватную ўласнасьць вялікіх расейскіх прадпрыемстваў на ўласнай тэрыторыі. У аснове такой тэхналогіі – першапачатковае навязваньне нізкапрафесійнага менэджманту, які даводзіць да банкруцтва падначалены аб’ект (завод, камбінат, прамысловую галіну).
Алесь Астроўскі
5. Канкрэтныя паказьнікі гуманістычнага прагрэсу.
Мал. 5. Піраміда сьветаглядых узроўняў чалавека. Пазначана: 0 – чалавек на біялагічна-базавым узроўні, чалавек-жывёла (прысутнічаюць патрэбы ў ежы, жытле, здароўі, бясьпецы, нашчадках); 1 – індывідуальна-эгаістычны ўзровень чалавека, чалавек-эгаіст (патрэбы ў індывідуальнай свабодзе, індывідуальным матэрыяльным дабрабыце, уладзе, ведах, самапавазе); 2 – сямейна-калектывісцкі ўзровень чалавека, чалавек-калектывіст (патрэбы ў любові, сяброўстве, жаданьне росквіту “сваёй” групы); 3 – чалавек на агульнанацыянальным узроўні, чалавек-дэмакрат (патрэбы мець свой народ, жаданьне дабра і прагрэсу для яго; дзяржаўная незалежнасьць; нацыянальныя мова, культура, гісторыя; нацыянальная годнасьць, дэмакратычны лад; сацыяльная справядлівасьць); 4 – агульнацывілізацыйны ўзровень, чалавек-гуманіст (прысутнічае жаданьне неабмежаванага прагрэсіўнага разьвіцьця для ўсяго чалавецтва; глабальны распаўсюд навуковай праўды); 5 – вышэйшы сьветаглядны ўзровень, чалавек-сьветаглядны (патрэба ў тым, каб прагрэсіўнае разьвіцьцё чалавецтва адбывалася заўсёды ў правільным кірунку, каб яно ўвесь час арыентавалася на заканамернасьці натуральнага разьвіцьця ўсяго Сьвету).
Алесь Астроўскі
1. Перад выбарам.
Мал.1. Любая дзейнасьць можа характарызавацца шэрагам параметраў (названыя вакол «дзейнасьці»), але галоўным зь іх зьяўляецца кірунак дзейнасьці, ськіраваны на пэўную мэту. Менавіта ён надае любой дзейнасьці той ці іншы сэнс. Як і наадварот: бяз вызначанага (правільнага) кірунку любая дзейнасьць будзе бессэнсоўнай.